THEORETICAL ASPECTS IN THE FORMATION OF
PEDAGOGICAL SCIENCES
International scientific-online conference
183
MTT TARBIYACHISINING OTA-ONALAR BILAN HAMKORLIK
ISHLARINI TASHKIL ETISHDA ZAMONAVIY MULOQOT USULLARI
Аbduraxmonova Sayyoraxon Shaxobidinovna
“University of economics and pedagogy” NOTM,
Pedagogika kafedrasi katta o‘qituvchisi.
E-mail: abduraxmonovasayyora85@gmail.com
https://doi.org/10.5281/zenodo.14602915
Zamonaviy jamiyatda ota-onalar bilan hamkorlikda ish ko‘rishda MTT
tarbiyachisi uchun samarali muloqot ko‘nikmalarini egallash muhim ahamiyatga
ega. Hamkorlik va muloqot tamoyili ota-onalar bilan o‘zaro munosabatlarning
yangi shakllarida amalga oshiriladi. Bunday shakllarning ijobiy tomoni shundan
iboratki, ishtirokchilarga tayyor nuqtai nazar qo‘yilmaydi, ularni o‘ylashga,
mavjud vaziyatdan chiqish yo‘lini izlashga undaydi.
Ota-onalar bilan muloqotni tashkil etishning axborot-tahliliy shakllarining
asosiy vazifasi har bir tarbiyalanuvchining oilasi, ota-onasining umumiy
madaniy darajasi, ularni zarur pedagogik bilimga ega yoki ega emasligi, oilada
bolaga bo‘lgan munosabatlar, ota-onalarning talablari, qiziqishlari, psixologik-
pedagogik ma’lumotlarga bo‘lgan ehtiyojlari to‘g‘risidagi ma’lumotlarni qayta
ishlash va ulardan foydalanishga yordam beradi.
Muloqotning bo‘sh vaqt shakllari tarbiyachilar va ota-onalar o‘rtasida iliq
norasmiy munosabatlarni, shuningdek, ota-onalar va bolalar o‘rtasidagi
ishonchli munosabatlarni (qo‘shma bayramlar va dam olish tadbirlari, oilaviy
gazetalar, qo‘shma loyihalar, oilaviy ko‘rgazmalari, sayohatlar, ekskursiyalar,
sport musobaqalariga tayyorgarlik) da amalga oshiriladi.
Tarbiyachilar va ota-onalar o‘rtasidagi muloqotni tashkil etishning kognitiv
shakllari ota-onalarni bolalarning yoshi va psixologik rivojlanishining
xususiyatlari, ota-onalarda amaliy ko‘nikmalarni shakllantirish uchun ta’limning
oqilona usullari bilan tanishtirish uchun mo‘ljallangan.
MTT tarbiyachisi uchun ota-onalar bilan samarali hamkorlik qilishda
an’anaviy muloqot usullari hali ham muhim o‘rin tutadi. Ushbu usullarga
quyidagilar kiradi:
1. Yuzma-yuz uchrashuvlar:
• Ota-onalar yigilishlari: guruh faoliyati, ta’lim-tarbiya jarayoni va
bolalarning rivojlanishi to‘g‘risida ota-onalarni yangilab turish uchun muntazam
yig‘ilishlar
• Individual uchrashuvlar: Ota-onalar bilan bolalarning tarbiyasi va
tarbiyasi bo‘yicha masalalarni muhokama qilish uchun shaxsiy uchrashuvlar
THEORETICAL ASPECTS IN THE FORMATION OF
PEDAGOGICAL SCIENCES
International scientific-online conference
184
• Oilaviy tashriflar: Ota-onalar bilan bolalarning o‘quv muhiti haqida
tushuncha hosil qilish uchun uyga tashriflar
2. Ovozli muloqot:
• Telefon qo‘ng‘iroqlari: Ota-onalar bilan tezkor masalalarni muhokama
qilish uchun.
• Ovozli pochta: Ota-onalarga kengroq ma’lumotlar yoki xabarlarni
yetkazish uchun.
3. Yozma muloqot:
• Xabarlar: Ota-onalarga qisqa xabarlar yuborish uchun.
• Axborot byulletenlari: guruh faoliyati, tadbirlar va bolalarning rivojlanishi
to‘g‘risida ota-onalarni yangilab turish uchun muntazam byulletenlar
tayyorlang.
4. Qaydlar:
Ota-onalarga bolalarning o‘quvdagi yutuqlari va xatti-
harakatlari haqida ma'lumot berish uchun.
An’anaviy usullardan tashqari, MTT tarbiyachisi quyidagi zamonaviy
muloqot usullarini ham samarali qo‘llanishi mumkin:
1. Onlayn muloqot platformalari:
• Elektron pochta: Ota-onalarga tezkor va oson xabarlar yuborish uchun.
• Dasturiy ta’lim platformalari: guruh faoliyati, baholar va uylar vazifalari
to‘g‘risida ota-onalarni yangilab turish uchun platformalardan foydalanish
kerak.
• Ijtimoiy media guruhlari: Ota-onalar bilan guruh jamiyati va tadbirlar
haqida ma'lumot almashish uchun "Facebook" yoki "WhatsApp" kabi guruhlarni
yarating.
• Videokonferentsiya dasturlari: Ota-onalar bilan shaxsiy yoki guruhli
uchrashuvlar o‘tkazish uchun "Zoom" yoki "Google Meet" kabi dasturlari
2. Interaktiv muloqot vositalari:
• So‘rovnomalar va anketalar: Ota-onalarning fikr-mulohazalarini olish
uchun Interaktiv test so‘rovnomalar vositalari
• Sinfdagi faoliyatlarga bag'ishlangan bloglar yoki veb-saytlar: Ota-onalarni
bolalarning o‘qish jarayoni haqida yangilab turish uchun.
• Onlayn forumlar va muhokamalar: Ota-onalarning bir-biri bilan muloqot
qilish va bolalarni tarbiyalash bo‘yicha maslahatlar almashish uchun joy
yaratish.
Topshiriqlar:
1.
Har bir oila bilan muloqot qilishda mos bo‘lgan turli xil usullardan
foydalaning.
THEORETICAL ASPECTS IN THE FORMATION OF
PEDAGOGICAL SCIENCES
International scientific-online conference
185
2.
Muloqotni ochiq, halol va hurmatli tuting.
3.
Ota-onalarning
fikr-mulohazalarini
tinglashga
va
ularning
tashvishalarini hal qilishga tayyor bo‘ling.
4.
O‘z vaqtida va izchil muloqot qiling.
5.
Muloqotni professional va shaxsiy muvozanatda tuting.
6.
An’anaviy muloqot usullaridan samarali foydalanish MTT
tarbiyachisiga ota-onalar bilan mustahkam munosabatlar qurish va ularni
bolalarning ta’lim jarayoniga faol qatnashishga undash imkonini beradi.
7.
Zamonaviy va an'anaviy muloqot usullarini birlashtirish orqali MTT
tarbiyachisi ota-onalar bilan samarali hamkorlik qilish va barcha bolalar uchun
ijobiy ta'lim muhiti yaratish imkonini beradi.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati:
1.
S.Abduraxmonova, N. Khusanova The role and importance of pisa
assessment research in the education system of the republic
of Uzbekistan. Eurasian scientific congress Abstracts of VIII International
Scientific and Practical Conference Barcelona, Spain 9-11 August 2020.
2.
S.Abduraxmonova. Pedagogik amaliyot vositasida talabalarni ota-onalar
bilan hamkorlik qilishga tayyorlashning tamoyillari Innovations in science and
education System Dehli, india - march 7
3.
Qodirova Z.S. “Bo‘lajak tarbiyachilarni kasbiy faoliyatga tayyorlash
texnologiyasini
takomillashtirish
(Malakaviy
amaliyot
misolida)
Monografiya.”Navro‘z” nashriyoti.Toshkent 2019.
4.
Rustamov l.X. “Uzluksiz pedаgogik аmаliyotni tizimlаshtirishdа
mutаxаssisgа umumiy tаlаblаr” “Maktabgacha ta’lim sohasida ta’lim
samaradorligini oshirishning zamonaviy tendensiyalari” Respublika ilmiy-
amaliy anjuman (2021-yil 23-aprel) 124-125.
5.
S.Abduraxmonova. Metodika fanlarni o‘qitish texnologiyasi fanidan
amaliy-seminar mashg‘ulotlar va metodikalar O‘quv qo‘llanma. Toshkent: Ilm-
ziyo-zakovati, 2023.
