https://scientific-jl.com/luch/
Часть-38_ Том-1_ Февраль-2025
389
РАДИОНУКЛИДЛИ ТАШХИСНИНГ КЛИНИК ИМКОНИЯТЛАРИ
Химматова Марям Абдумажитовна
Самарқанд давлат тиббиёт университети талабаси
Ташанов Одилбой Сафар ўғли
Самарқанд давлат тиббиёт университети
Радионуклидли ташхис (радиоизотопли диагностика) тиббиётда ёрдамчи
ташхис усули бўлиб, унда радионуклидлар ёки радиоизотоплар қўлланилади. Бу
усулни қўллаш орқали ҳар хил органлар ва тўқималарнинг функционал ҳолати,
анатомик ўзгаришларини ва патологияларни аниқлаш мумкин. Радиоизотоплар
турли тиббий ҳолатларни аниқлаш учун ишлатилади, уларни сўнгги 20-30 йилда
кўплаб тиббий кўрикларда қўллаш одатий ҳолатга айланган.
Кардиология:
o
Коронар артерия касалликларини аниқлаш: Радионуклидли ташхис
орқали юрак қон айланишини ва тўқималарнинг ишлаши ҳолатини баҳолаш
мумкин. Мисол учун, сероантион қабилатли радионуклидли сканирования
ёрдамида юракнинг ишлаш даражасини аниқлаш мумкин.
o
Миокард исхемиясини аниқлаш: Юрак ишлашини баҳолаш ва
ишлаши бузилган тўқималарни аниқлаш имконини беради.
Онкология:
o
Ўсимталари аниқлаш: Радиоизотоплар, айниқса метастазларни
аниқлашда қўлланилади. ПЭТ (позитрон эмиссион томография) ва СЦТ
(компьютер томографиясининг радиоизотопли версияси) ёрдамида кўп турдаги
ўсимталарни аниқлаш мумкин.
o
Туморларнинг тарқалишини мониторинг қилиш: Радиоизотоплар
томонидан ёритилган тўқима ва ўсишларни аниқлаш, уларнинг яширин жойлари
ва
ўсимталарнинг
ташқи
чегараларини аниқлашда муҳим.
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-38_ Том-1_ Февраль-2025
390
Неврология:
o
Мозгнинг ишлашини баҳолаш: Радиоизотоплар миянинг ишлашини,
айниқса, ишлатиш ва фикрлаш функцияларини баҳолашда фойдаланилади. ПЭТ
ёки
СИНГЛЭНГЭЙ
(SPECT)
томографияси
орқали
миянинг
аниқ
фрагментларидаги ишлашни кўриш мумкин.
o
Паркинсон касаллиги ва бошқа неврологик бузилишларни аниқлаш:
Миянинг турли қисмидаги бузилишларни аниқлаш.
Пулмонология:
o
Онг йўлларининг ишлашини баҳолаш: Радиоизотоплар орқали ўпка
текшируви олиб борилади, бу ўпка функциясининг ҳолатини аниқлашга ёрдам
беради, айниқса, ўпка эмболияси ёки ўпка инфекцияларини аниқлашда
қўлланилади.
Жигар ва ичак касалликлари:
o
Жигарнинг ишлашини баҳолаш: Радиоизотоплар жигарнинг
функционал ҳолатини ва жигар ҳужайраларининг ишлашига таъсирини баҳолаш
учун ишлатилади.
o
Галлитис ва жигар патологияларини аниқлаш: Радиоизотоплар
ёрдамида жигарнинг тўқималарини аниқлаш, улардаги ўзгаришлар ва
саратоннинг ерта стадияларини тўғри аниқлаш мумкин.
Скелет касалликлари:
o
Скелет саратонлари ва инфекцияларни аниқлаш: Радиоизотоплар
скелетнинг турли қисмларидаги ўзгаришларни аниқлашда, шунингдек,
остеомиелит ва бошқа инфекцион хасталикларни диагностика қилишда
қўлланилади.
Радионуклидли ташхиснинг афзалликлари:
•
Эрта ташхис: Кўп ҳолатларда, масалан, саркома ва миокард инфаркти
ҳолатларида, радионуклидли ташхис усуллари ерта аниқлашга ёрдам беради.
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-38_ Том-1_ Февраль-2025
391
•
Ҳар хил органларнинг функционал ҳолатини баҳолаш: Радиоизотоплар
органларнинг функционал ҳолатини анатомик тасвирлардан ташқари текшириш
имконини беради.
•
Текширишнинг аниқлиги: ПЭТ ва СЦТ каби усуллар кўп ҳолатларда
аниқликни оширади, тўғри ташхис қўйишга ёрдам беради.
Хулоса
:
Радионуклидли ташхис — бу бир қатор тиббий касалликларни аниқлаш,
уларнинг ўтиш жараёнини баҳолаш ва даволаш стратегиясини белгилашда муҳим
аҳамиятга эга. Бу усулнинг имкониятлари тез ривожланишда бўлиб, турли
соҳаларда катта аҳамият касб этади.
Адабиётлар
1.
Саветов К. Т. ЛЕКАРСТВЕННЫЕ РАСТЕНИЯ, ИСПОЛЬЗУЕМЫЕ В
КАЧЕСТВЕ СРЕДСТВ ДЛЯ ЛЕЧЕНИЯ СЛИЗИСТОЙ ОБОЛОЧКИ РТА
//Research and Publications. – 2023. – Т. 1. – №. 1. – С. 42-45.
2.
Abdurakhmanov E. et al. Template Synthesis of Nanomaterials based on
Titanium and Cadmium Oxides by the Sol-Gel Method, Study of their Possibility of
Application As A Carbon Monoxide Sensor (II) //Journal of Pharmaceutical Negative
Results. – 2022. – С. 1343-1350.
3.
Abdurakhmanov E. et al. Development of a selective sensor for the
determination of hydrogen //IOP Conference Series: Earth and Environmental Science.
– IOP Publishing, 2021. – Т. 839. – №. 4. – С. 042086.
4.
Mamatkulov S., Jamolova N., Khudoykulov J. THE USE OF
ACTIVATED MERCURY IN MEDICINE //Евразийский журнал медицинских и
естественных наук. – 2024. – Т. 4. – №. 2. – С. 108-111.
5.
Inomovich X. J. et al. FERMENTLARNING TIBBIYOTDAGI
AHAMIYATI VA ULARNING QO’LLANILISHI //Лучшие интеллектуальные
исследования. – 2024. – Т. 32. – №.
1. – С. 281-287.
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-38_ Том-1_ Февраль-2025
392
6.
Ziyadullayev A. O., Eshtemirova M. Z., Tashanov O. S. GIDROKSIL
GURUHINI HIMOYALASH USULLARI //Proceedings of International Conference on
Educational Discoveries and Humanities. – 2024. – Т. 3. – №. 5. – С. 33-38.
7.
Safarovich T. O. et al. DORI VOSITALARINI TAHLIL QILISHNING
ZAMONAVIY USULLARI //Proceedings of International Conference on Educational
Discoveries and Humanities. – 2024. – Т. 3. – №. 5. – С. 25-28.
8.
Anvarovich,
Chorshambiev
Abdimalik,
Arsdlonova
Rayxon
Razhabboevnason, and Tashanov Odilboy Safarovich. "Og'iz bo'shlig'i shilliq qavatini
davolashda ishlatiladigan dorivor o'simliklar." Amerika pediatriya tibbiyoti va sog'liqni
saqlash fanlari jurnali (2993-2149) 2.2 (2024): 491-494.
9.
Anvarovich, C. A., Razhabboevnason, A. R., & Safarovich, T. O. (2024).
Medicinal Plants used as Remedies for the Treatment of the Oral Mucosa. American
Journal of Pediatric Medicine and Health Sciences (2993-2149), 2(2), 491-494.
10.
Ташанов O. С. СТОМАТОЛОГИЧЕСКИЕ ГЕЛИ //Лучшие
интеллектуальные исследования. – 2024. – Т. 31. – №. 1. – С. 67-70.
11.
SHomurodov S. H. S. H., Tashanov O. S. ZAHARLI MЕTALL
KATIONLARINI MINЕRALIZATDAN ANIQLASH. QO’RG’OSHIN KATIONINI
TAHLILI //ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ. –
2024. – Т. 55. – №. 4. – С. 17-20.
12.
Musayev D. S., Tashanov O. S. MINЕRALIZATNI KASRLI USULDA
ANIQLASHDA HALAQIT BЕRUVCHI IONLARNI NIQOBLASH USULLARI
//ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ. – 2024. – Т.
55. – №. 4. – С. 28-30.
13.
Husanov A. D., Tashanov O. S. DЕNITRATSIYALASHNI GIDROLIZ
USULI //ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ. –
2024. – Т. 55. – №. 4. – С. 25-27.
14.
Safarovich T. O. et al. LIPIDLAR ASOSIDA SIRT FOAL
MODDALARNI OLISH //Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-38_ Том-1_ Февраль-2025
393
zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari. – 2024. – Т. 31. – №. 2. – С. 122-125.
15.
Begmamat o’g’li O. J., Asqarjon o’g’li E. F., Safarovich T. O. DORI
VOSITALARINING ZAMONAVIY TAHLIL USULLARI //Journal of new century
innovations. – 2024. – Т. 49. – №. 1. – С. 75-77.
16.
Salohiddin o’g’li, M. M., Sovetov, K. T., & Tashanov, O. S. (2024).
DORIVOR O'SIMLIKLARDAN OLINADIGAN DORILARDAN TABOBATDA
FOYDALANISH.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В
МИРЕ
,
44
(1), 210-212.
17.
Байкулов А. К., Саветов К. Т., Халиков К. М. РЕПАРАТИВНАЯ
РЕГЕНЕРАЦИЯ КОЖИ ПРИ ЭКСПЕРИМЕНТАЛЬНОМ ТЕРМИЧЕСКОМ
ОЖОГЕ С ИСПОЛЬЗОВАНИЕМ ХИТОЗАНА //АКТУАЛЬНЫЕ ПРОБЛЕМЫ
БИОМЕДИЦИНЫ-2020. – 2020. – С. 291-292.
18.
Sovetov K. T., Abdujabborova S. Z. Change in Kinetic Parameters A-and
Β-Adrenoresceptors of Lymphocytes and Platelets in Patients with Acute Myocardial
Infarction //JOURNAL OF SCIENCE, RESEARCH AND TEACHING. – 2024. – Т. 3.
– №. 2. – С. 4-6.