https://scientific-jl.com/luch/
Часть-38_ Том-4_ Февраль-2025
41
O‘ZBEKISTONDA AMALGA OSHIRILAYOTGAN ISLOXATLARNING
YANGI BOSQICHI
Zomin Abu Ali ibn Sino nomli jamoat salomatligi texnikumi
O‘zbekistonning eng yangi tarixi fani katta o‘qituvchisi
To‘ychiyeva Munavvar Bozorboyevna
Annotatsiya. O‘zbekistonda so‘nggi yillarda amalga oshirilayotgan
iqtisodiy, siyosiy va ijtimoiy islohotlar yangi bosqichga ko‘tarildi. Ushbu
maqolada mamlakatda 2016-yildan keyingi davrda amalga oshirilgan islohotlar
va ularning ta'siri tahlil qilinadi. Maqola islohotlarning maqsadlari, ularning
muhim jihatlari, hamda kelajakdagi istiqbollari haqida batafsil ma'lumot beradi.
Mamlakatning rivojlanishida islohotlarning ahamiyati, xalqaro hamkorlik va
mamlakat ichidagi barqarorlikni saqlash borasidagi strategiyalar ham yoritiladi.
Kalit so‘zlar.O‘zbekistonda islohotlar, iqtisodiy islohotlar, siyosiy
islohotlar, ijtimoiy islohotlar, yangi bosqich, demokratiya, hukumat islohoti,
barqarorlik.
Kirish
O‘zbekistonda so‘nggi yillarda amalga oshirilayotgan islohotlar davlatning
barcha sohalarini, jumladan, iqtisodiyot, siyosat, ijtimoiy sohalar, huquqiy tizim va
boshqaruvni qamrab olgan keng qamrovli jarayonni tashkil etmoqda.
O‘zbekistonda 2016-yildan boshlab, yangi islohotlar jarayoni boshlangandan
so‘ng, mamlakatda iqtisodiy, siyosiy va ijtimoiy sohalarda sezilarli o‘zgarishlar
yuz berdi. Shavkat Mirziyoyevning prezidentlikka kelishi bilan boshlangan
islohotlar seriyasi, davlat boshqaruvi, fuqarolik jamiyati va iqtisodiyot sohalarida
yangi yo‘nalishlar yaratishga xizmat qildi. Islohotlarning yangi bosqichi, ayniqsa,
mamlakatning siyosiy tizimida yangiliklar va innovatsiyalarni joriy qilish,
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-38_ Том-4_ Февраль-2025
42
iqtisodiy barqarorlikni ta'minlash va xalqaro maydonda O‘zbekistanning nufuzini
oshirishga qaratilgan.
O‘zbekiston Respublikasida amalga oshirilayotgan islohotlar har doim
mamlakat hayotining turli jabhalarida muhim o‘rin tutgan. 2023-yilda
O‘zbekistonda yangi islohotlar bosqichiga o‘tilishi, iqtisodiy va ijtimoiy sohalarda
yanada keng ko‘lamli o‘zgarishlarni talab etmoqda.Ushbu maqolada islohotlarning
asosiy yo‘nalishlari va natijalari tahlil qilinadi.
Adabiyotlar tahlili
Sh.Mirziyoyevning
(2017).
"O‘zbekistonda
islohotlarning
yangi
yo‘nalishlari." nomli manbada O‘zbekistonda amalga oshirilgan iqtisodiy
islohotlar tahlil qilinadi, ayniqsa, erkin bozor iqtisodiyotini joriy qilish borasidagi
ishlar ko‘rib chiqilgan.
A.Islomovning (2020)
"Siyosiy islohotlar va demokratik jarayonlar." nomli
maqolasida O‘zbekistonda siyosiy islohotlarning ahamiyati va ularning fuqarolik
jamiyatiga ta'siri haqida ma'lumot beradi.
A.Pirovning (2021)
"Ijtimoiy islohotlar va aholi farovonligi." nomli asarida
O‘zbekistondagi ijtimoiy islohotlar, xususan, ta'lim, tibbiyot va ijtimoiy himoya
tizimlaridagi yangiliklar muhokama qilinadi.
O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan islohotlarning umumiy yo‘nalishlari
Shavkat Mirziyoyevning prezidentligi davrida amalga oshirilgan islohotlar
quyidagi asosiy yo‘nalishlarda olib borilgan:
1.
Iqtisodiy islohotlar.
Bozor iqtisodiyotiga o‘tish, xususiy sektorni qo‘llab-
quvvatlash, xususiylashtirish va erkin raqobatni ta’minlash kabi chora-tadbirlar
joriy etildi. 2017-yilda davlat mulkini xususiylashtirishni jadallashtirishga
qaratilgan dastur ishlab chiqildi va natijada bir qator davlat korxonalari xususiy
sektorga o‘tkazildi. Bundan tashqari, so‘nggi yillarda O‘zbekistonning xalqaro
moliya muassasalari bilan hamkorligi sezilarli darajada oshdi.
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-38_ Том-4_ Февраль-2025
43
2.
Siyosiy islohotlar.
Siyosiy islohotlarning yangi bosqichi fuqarolik jamiyatini
rivojlantirish, inson huquqlarini himoya qilish, korrupsiyaga qarshi kurashish
va demokratiyani chuqurlashtirishga qaratilgan. O‘zbekiston hukumati
parlament va sud tizimini isloh qilish, siyosiy partiyalarni rivojlantirish va
ko‘plab erkinliklarni kengaytirish masalalarini muhim ustuvor yo‘nalishlar
sifatida belgilab oldi.
3.
Ijtimoiy islohotlar.
Ta'lim, sog‘liqni saqlash, ijtimoiy himoya va mehnat
bozoridagi islohotlar ijtimoiy farovonlikni oshirishga xizmat qiladi. Ta'lim
tizimini modernizatsiya qilish, sog‘liqni saqlashni takomillashtirish va ijtimoiy
himoyaning samaradorligini oshirish uchun yangi dasturlar va mexanizmlar
ishlab chiqildi.
4.
Huquqiy islohotlar.
Yangi huquqiy tizimni tashkil etish, inson huquqlarini
himoya qilish, fuqarolarning erkinligini ta'minlashga qaratilgan qonunlar va
normativ hujjatlar qabul qilindi. Shu bilan birga, sud tizimini isloh qilish,
adolatli sudlovni ta'minlash va korrupsiyaga qarshi kurashish masalalari ham
hal etilmoqda.
Natija va Muhokama
O‘zbekistonda amalga oshirilgan islohotlarning yangi bosqichi, ayniqsa,
iqtisodiy va siyosiy sohalarda o‘zgarishlarni talab qilmoqda. Iqtisodiy islohotlar
bo‘yicha bozor iqtisodiyotining rivojlanishi, xususiy sektorni qo‘llab-quvvatlash
va davlat tomonidan amalga oshirilgan tashabbuslar muvaffaqiyatli natijalarga olib
keldi. Bu, o‘z navbatida, mamlakatning global iqtisodiyotdagi o‘rnini
mustahkamlashga xizmat qiladi.
Siyosiy islohotlar sohasida parlament va sud tizimi islohoti, davlat
boshqaruvi va korrupsiyaga qarshi kurashish, shuningdek, demokratiya va inson
huquqlarini himoya qilish yo‘lida amalga oshirilgan qadamlar muhim ahamiyatga
ega. Xalqaro hamkorlikda O‘zbekistonning o‘z o‘rnini topishiga, mintaqaviy
xavfsizlikni ta’minlashga qaratilgan tashabbuslar ham yuksak baholanmoqda.
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-38_ Том-4_ Февраль-2025
44
Ijtimoiy islohotlar sohasida, ta'lim, sog‘liqni saqlash va mehnat bozoridagi
islohotlar hamda aholining farovonligini oshirishga qaratilgan dasturlar
muvaffaqiyatli amalga oshirilmoqda. Shuningdek, yoshlar siyosati, ayollarni
qo‘llab-quvvatlash, va qishloq joylaridagi aholi uchun yangi imkoniyatlar
yaratishga katta e'tibor qaratilgan.
Islohotlarning ijtimoiy va iqtisodiy ahamiyati
Islohotlar jarayonida iqtisodiy sohalar bo‘yicha eng katta yutuqlarga
erishildi. Xususan, O‘zbekistonning xorijiy investitsiyalarni jalb qilishda katta
muvaffaqiyatlarga
erishganini
ko‘rishimiz
mumkin.
Buning
natijasida,
iqtisodiyotda yangi ish o‘rinlari yaratildi, sanoat va qishloq xo‘jaligida
samaradorlik oshdi. O‘zbekistonning xalqaro iqtisodiy maydondagi o‘rni
mustahkamlandi.
Siyosiy islohotlarning ijtimoiy ahamiyati, ayniqsa, demokratiya va inson
huquqlarini hurmat qilish, siyosiy erkinliklarni ta'minlashda o‘z ifodasini
topmoqda. Fuqarolar uchun yanada erkin va ochiq siyosiy muhit yaratilmoqda.
Jamiyatda korrupsiyaga qarshi kurashishning yanada samarali tizimi joriy etilib,
adolatli boshqaruvni ta'minlashga qaratilgan chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda.
Ijtimoiy islohotlarning ta'siri esa aholining farovonligini oshirishga, ta'lim va
sog‘liqni saqlash tizimlarining yanada takomillashishiga yordam bermoqda.
Shuningdek, aholi farovonligini oshirishga qaratilgan yangi ijtimoiy dasturlar, yirik
infratuzilma loyihalari va jamiyatni ijtimoiy himoya qilishga oid tashabbuslar
amalga oshirilmoqda.
Siyosiy tizimdagi o‘zgarishlar
Siyosiy islohotlar O‘zbekistonning ichki va tashqi siyosatidagi
o‘zgarishlarga olib keldi. Prezident Mirziyoyevning davlat boshqaruvini samarali
va shaffof qilishga yo‘naltirilgan siyosati, parlament va hukumat o‘rtasida
boshqaruv tizimini mustahkamlashga yordam berdi. Demokratik jarayonlarning
kengaytirilishi, siyosiy partiyalar va fuqarolik jamiyati vakillarining faol ishtiroki
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-38_ Том-4_ Февраль-2025
45
hamda xususiy sektorga qaratilgan islohotlar yordamida mamlakatning siyosiy
barqarorligi mustahkamlandi.
O‘zbekistonning xalqaro aloqalarini rivojlantirishga alohida e'tibor berildi.
Mamlakatning iqtisodiy, siyosiy va diplomatik aloqalari kengayib, tashqi siyosatda
mustaqillikni saqlash, mintaqaviy xavfsizlikni ta'minlash, shuningdek, turli xalqaro
tashkilotlarga integratsiyani chuqurlashtirishga qaratilgan tashabbuslar amalga
oshirildi.
Islohotlar va xalqaro hamkorlik
O‘zbekistonning islohotlar jarayonida xalqaro hamkorlikning ahamiyati
katta. O‘zbekiston Jahon savdo tashkiloti (WTO), Yevroosiyo iqtisodiy ittifoqi
(EAEU), Shanxay hamkorlik tashkiloti (SCO) va boshqa xalqaro tashkilotlar bilan
faol hamkorlik qilib, iqtisodiy va siyosiy aloqalarni mustahkamladi. Shuningdek,
O‘zbekistonning yangi iqtisodiy siyosati va ochiq bozor iqtisodiyotiga o‘tishi,
mamlakatning investitsion jozibadorligini oshirdi.
Islohotlarning istiqbollari
O‘zbekiston islohotlarining istiqbollari keng. Iqtisodiy islohotlar davom etib,
xususiy sektorni rivojlantirish, yangi sanoat tarmoqlarini yaratish va
innovatsiyalarni qo‘llab-quvvatlash ustuvor vazifalar sifatida qolmoqda. Siyosiy
sohada erkin va raqobatbardosh demokratik tizimni barpo etish, fuqarolarning
siyosiy huquqlarini kengaytirish, korrupsiyaga qarshi kurashishda yangi
yondashuvlarni joriy etish kutilmoqda.
Ijtimoiy sohada esa ta'lim va sog‘liqni saqlash tizimlarini yanada
rivojlantirish, aholi farovonligini oshirish, jamiyatda ijtimoiy tenglikni
ta'minlashning yangi mexanizmlarini ishlab chiqish davom etadi. Aholi o‘rtasida
ijtimoiy himoya va mehnat bozori sohalarida o‘zgarishlar amalga oshiriladi.
Xulosa
O‘zbekistonning yangi bosqichdagi islohotlari nafaqat iqtisodiyot yoki
ijtimoiy soha bilan cheklanmaydi, balki mamlakat hayotining barcha jabhalarini
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-38_ Том-4_ Февраль-2025
46
qamrab oladi. Ushbu jarayonlarda aholining faol ishtiroki va davlat boshqaruvi
tizimidagi yangilanishlar muhim ahamiyatga ega bo‘ladi.
O‘zbekistonda amalga oshirilgan islohotlarning yangi bosqichi
mamlakatning ichki va tashqi siyosatida sezilarli o‘zgarishlarni keltirib chiqardi.
Islohotlar, iqtisodiy, siyosiy va ijtimoiy sohalarda barqarorlikni ta'minlash va
davlatning rivojlanishiga olib kelayotgan muhim bosqich bo‘lib xizmat qilmoqda.
Mamlakatning kelajakdagi istiqbollari, islohotlarning muvaffaqiyati va xalqaro
maydonda o‘z o‘rnini mustahkamlash orqali o‘zgaradi. Bu jarayonlar davom etib,
O‘zbekistondagi ijtimoiy va iqtisodiy farovonlikni oshirishga xizmat qiladi.
Bularning barchasi O‘zbekistonning yangi rivojlanish bosqichiga olib chiqish
uchun mustahkam asos yaratadi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Sh.Mirziyoyev.
"O‘zbekistonda islohotlarning yangi yo‘nalishlari".O‘zbekiston
matbuoti.
Toshkent.2017., 30-55 betlar
.
2.
B.Qodirov. "O‘zbekistonda yangi iqtisodiy islohotlar".
Iqtisodiy taraqqiyot
nashriyoti.
Toshkent.2022., 22-30 betlar.
3.A.Islomov.
"Siyosiy islohotlar va demokratik jarayonlar." O‘zbekiston
Respublikasi Davlat boshqaruvi. 2020., 9(2): 34-45.
4. A.Pirov. "Ijtimoiy islohotlar va aholi farovonligi." Tashkent: Xalq ta’limi
nashriyoti.2021.
5.D.Vohidov."Yangi O‘zbekistonni barpo etish yo‘lida islohotlar"
O‘zbekiston Respublikasi nashriyoti.Toshkent.2018., 40-60 betlar.
6.
https://arxiv.uz/uz/documents/slaydlar/iqtisodiyot/o-zbekistonda-amalga-oshira
loygan-islohotlarning-yangi-bosqichlari
