https://scientific-jl.com/luch/
Часть
-46
_ Том
-6_
июнь
-2025
73
MATEMATIKA FANINI
O‘QITIS
HDA INNOVATSION
TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISH
Andijon davlat pedagogika instituti
“
Matematika
va informatika”
kafedrasi
o‘qituvchisi
Ulug’bek Aliboyev
Ta’lim
sohasini jadal isloh qilish davrida pedagogik yangiliklarni joriy
etishga
yo‘naltirilgan
innovatsion faoliyat alohida ahamiyat kasb etib bormoqda.
Ta’lim
jarayonida innovatsiyalar
–
bu dars berishning zamonaviy metodikasi,
ta’lim
mazmunini yangi uslublar bilan boyitish hamda
ta’lim
natijalarini
baholashning yangi metodlaridir.
Ta’lim
muassasalarining
o‘quv
tarbiyaviy jarayonida zamonaviy
o‘qitish
uslublari hisoblangan interfaol metodlar,
ilg‘or
xorijiy tajribalar, innovatsion
texnologiyalarning
o‘rni
va ahamiyati beqiyosdir. Pedagogik texnologiyalarni
o‘z
o‘rnida
qo‘llay
bilish
–
dars jarayonidagi pedagogik mahoratni,
bo‘lajak
o‘qituvchilar
va tarbiyachilarga pedagogik ijodkorlik, pedagogik texnika, muloqot
olib borish taktikasi, nutq madaniyati,
ta’lim
beruvchining
ma’naviy
-
ma’rifiy
,
tarbiyaviy ishlarini tashkil etishi va amalga oshirish hamda
o‘z
kasbini rivojlantirib
boruvchi pedagogik faoliyatlar tizimi
to‘g‘risida
ma’lumotlar
beradi
Bilim dargohiga tahsil olishga kelgan ayrim
ta’lim
oluvchilarda matematika
fanini
o‘zlashtirish
qiyinchilik
tug‘diradi
. Shuning uchun ham,
o‘qituvchining
maqsadi
–
o‘quvchilarda
mazkur
o‘quv
predmetiga nisbatan
e’tiborni
kuchaytirib,
ular bilan ishlash jarayonida ularda mustaqil bilim olish, qiyosiy va tizimli-
1
Ишмуҳаммедов Р. Ўқув жараёнида интерфаол услублар ва педагогик технологияларни қўллаш
услубияти. –
Т.: RBIMM, 2008. –
Б. 78.
https://scientific-jl.com/luch/
Часть
-46
_ Том
-6_
июнь
-2025
74
funksional tahlil qila olish,
o‘rganilayotgan
ob’ektning
muhim jihatlarini aniqlay
olish kabi
ko‘nikmalarini
rivojlantirish kerak
bo‘ladi
.
Mazkur vazifalarni amalga oshirish uchun pedagog
o‘z
faoliyatini
innovatsion
ta’lim
texnologiyalari, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari,
interfaol metodlar, tanqidiy va tahliliy tafakkurni rivojlantirishga
yo‘naltirilgan
texnologiyalar, loyihalashtirish texnologiyalari asosida shakllantirilishi lozim.
Zamonaviy
ta’limda
passiv, nofaol, faol va interfaol strategiyalar mavjud. Ushbu
strategiyalardan mohirona foydalanish
ta’lim
samaradorligi va sifatini
ta’minlaydi
.
Matematika fanini
o‘qitishda
axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan
foydalanish natijasida vujudga keladigan matematik muammoni tez va berilgan
aniqlikda hal etish imkonini beradi
. Shuningdek, turli sonli va analitik-matematik
hisoblarni oddiy arifmetik hisoblashlardan boshlab, to xususiy hosilali
tenglamalarni yechishdan tashqari grafiklarni yasashni ham amalga oshirishlari
mumkin.
O‘quv
jarayoniga axborot-kommunikatsiya texnologiyalarning joriy
qilinishi
ta’limni
ko‘rgazmali
va mazmun-mohiyati jihatidan emotsional
bo‘lishini
kuchaytirib, turli tipdagi
o‘rgatuvchi
dasturlarni ishlab chiqish va rivojlantirish,
bilishga oid matematik
o‘yinlarni
tuzish malakalarini shakllantiradi.
Shuningdek,
o‘quvchilarni
matematika faniga qiziqtirishda auksion,
seminar, konferensiya, festival, musobaqa, hamda breyn-ring kabi
o‘yin
metodlaridan foydalanish maqsadga muvofiqdir.
Matematika
o‘qitish
jarayoniga aynan mos keluvchi didaktik, aqliy va
intelektual
o‘yinlar
dars usullarini cheksiz takrorlash va
o‘zgartirish
, unga turli
2
Колягин Ю.М. «Методика преподавания математики» М.: Просвещение, 1977. Общая
методика. –
С. 17.
https://scientific-jl.com/luch/
Часть
-46
_ Том
-6_
июнь
-2025
75
yangiliklar kiritish imkonini beradi
. Natijada,
o‘yin
malakalarining bir xilda va
mustahkam
bo‘lishiga
hamda uning har bir qoidasini tinglay bilish, unga rioya
qilinishiga erishish imkoni yaratiladi. Aqliy
o‘yinlar
o‘qitish
sifatiga va mavzuni
qiziqarli, tushunarli
bo‘lishiga
xizmat qiladi. Intellektual
o‘yinlarda
o‘quvchilar
g‘olib
chiqish maqsadida berilgan har bir topshiriqni astoydil bajaradilar, natijada
ularda didaktik topshiriqlarni bajarishga
bo‘lgan
qiziqish ortib boradi. Bunday
o‘yinlar
darsning maqsadi va vazifalarini yaxshiroq tushunib olishga yordam
beradi
Bundan tashqari, darslarda matematik modellashtirish va kompyuterdan
foydalanish
o‘quvchilarga
ma’lumotlarni
grafik rejimda kompyuter multimediasi
ko‘rinishida
taqdim qilish,
o‘quv
jarayonida sezilarli darajada mustaqil
ishlashlarini rivojlantirish bilan birga, matematika fanini
o‘zlashtirishlarida
yaxshi
natija beradi.
Umuman olganda, innovatsion texnologiyalarning
o‘quv
jarayonida
qo‘llanilishi
matematikani
o‘rganishga
qiziqishni kuchaytiradi,
ta’limni
ko‘rgazmali
qilib, barcha
o‘quvchilarning
darsdagi faolligini oshiradi.
3
Рахматуллаев А., Самиев А., Умаров Б., Азизов О. Узлуксиз таълим тизимида инновацион
технология. Услубий қўлланма. Термиз, 2013. –
Б. 47.
4
Александров Д.В., Грачев И.В., Фанин Д.Н.
Case-
технологии Учебное пособие. –
Владимир, 2006.
–
Б. 11.
