https://scientific-jl.com/luch/
Часть-43_ Том-1_ Май-2025
223
LOGISTIKA SOHASIDA MARKETINGNI O‘RNI VA RO‘LI
Nematjonov Feruzbek
Fan va texnologiyalar universiteti Logistika 1/24-guruh talabasi
Annotatsiya . Ushbu maqolada logistika sohasida marketingning tutgan o‘rni
va uning ahamiyatini tahlil qilingan. Marketingning asosiy vazifalari – bozorni
o‘rganish, xizmatlar ustida ishlash, mijozlar bilan foydali aloqa o‘rnatish hamda
raqobatbardosh bo’lish ustunligini ta’minlash yo‘nalishlarida ko‘rib chiqiladi.
Tadqiqotda marketing strategiyalarining logistika jarayonlariga ta’siri, mijozlar
ehtiyojini aniqlash va samarali xizmat ko‘rsatish sifatini oshirishdagi roli ochib
berilgan. Maqola xulosalariga ko‘ra, marketing yondashuvi logistik xizmatlar
samaradorligini oshirishning muhim yo’nalishi hisoblanadi.
Kalit so’zlar. Logistika, marketing, mizojlarni ehtiyoji, raqobatbardoshlik,
bozor tahlili.
Annotatsiya. V state analiziruetsya rol i znachenie marketinga v sfere
logistiki. Osnovnыe zadachi marketinga rassmatrivayutsya v oblastyax
issledovaniya rыnka, razvitiya uslug, ustanovleniya vыgodnыx otnosheniy s
klientami i obespecheniya konkurentnыx preimuщestv. Issledovanie raskrыvaet
vliyanie marketingovыx strategiy na logisticheskie protsessы, ix rol v vыyavlenii
potrebnostey klientov i povыshenii kachestva effektivnogo predostavleniya uslug.
Soglasno vыvodam stati, marketingovыy podxod yavlyaetsya vajnыm
napravleniem povыsheniya effektivnosti logisticheskix uslug.
Klyuchevыe
slovayu.
logistika,
marketing,
potrebnosti
klientov,
konkurentosposobnost, analiz rыnka
Abstract. This article analyzes the role and importance of marketing in the
logistics sector. The main tasks of marketing are considered in the areas of market
research, service development, establishing beneficial relationships with
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-43_ Том-1_ Май-2025
224
customers, and ensuring competitive advantage. The study reveals the impact of
marketing strategies on logistics processes, their role in identifying customer needs
and improving the quality of effective service provision. According to the
conclusions of the article, the marketing approach is an important direction for
improving the efficiency of logistics services
Key words. logistics, marketing, customer needs, competitiveness, market
analysis
Bugungi kunda globallashuv va raqobat sharoitida korxonalar , firmalar va
tadbirkorlar nafaqat sifatli mahsulot ishlab chiqarish, balki uni o’z vaqtida va
samarali tarzda yetkazib berish tufayli ham raqobatdda ustunlikka erishmoqda. Shu
bilan bir qatorda bu logistika va marketing sohalarining uzviy hamkorligi taqazo
etadi. Aynan shu nuqtada marketing logistikaga xizmat ko‘rsatish, mijozlar
ehtiyojini aniqlash va ularga mos yechimlarni ishlab chiqishda muhim rol o‘ynaydi.
Marketing va logistika — bir qarashda alohida yo‘nalishlar bo‘lib ko‘rinsa ham,
amaliyotda ular bir-birini to‘ldiruvchi hamkor tizim sifatida ish yuritadi. Marketing
bozordagi ehtiyojlarni aniqlab, haridorlarga nima kerakligini aniqlaydi. Logistika
esa ayni shu mahsulot yoki xizmatni kerakli joyga, kerakli vaqtda, kerakli
miqdorda yetkazib berish orqali marketing strategiyalarining amalda ishlashini
ta’minlaydi.
Marketingning logistikadagi asosiy vazifalari :
1.
Bozorni tahlil qilish
: qayerda qanday logistika xizmatlariga
ehtiyoj borligini aniqlash, orqali firma korxona o’z resuslarini to’g’ri
yo’naltiradi.
2.
Xizmatlarni targ’ib qilish
: logistika xizmatlari (transport ,
saqlash, yetkazib berish va h.k) bo’yicha ma’lumotlarni ommaga targ’ib
qilish orqali mijozlarni o’ziga jalb qiladi,
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-43_ Том-1_ Май-2025
225
3.
Narx strategiyasini belgilash
: marketing bozor sharoitlarini
ko’rib chiqib , raqobatbardosh daromadli narx strategiyasini ishlab chiqadi.
4.
Iste’molchilar bilan aloqani yaxshilash
: Doimiy aloqa, fikr-
mulohazalarni yig‘ish va ularga asoslangan xizmatlar ko‘rsatish orqali
iste’molchining sadoqatiga erishiladi.
5.
Brend va imijni shakillantirish
: Ishonchli, sifatli va samarali
logistika xizmatlari korxonaning ijobiy brend imijini shakllantiradi.
Marketing yondashuvlarining amaliy ahamiyati:
Raqobatbardosh bo‘lish uchun logistik firmalar, tashlikotlar,
kompaniyalar marketing vositalaridan faol foydalanmoqda. Jumladan:
•
Raqamli marketing
orqali iste’molchilarga xizmatlar haqida tezkor
ma’lumot beriladi.
•
CRM tizimlari
orqali iste’molchilar ehtiyojlari individual tarzda
o‘rganiladi.
•
Tashqi va ichki brending
orqali kompaniya o‘z xizmatlarining
ishonchliligini targ‘ib qiladi.
•
Ko‘rsatilgan xizmatlar sifati bo‘yicha tahlillar
orqali xizmatlar
takomillashtiriladi.
Zamonaviy marketing texnologiyalari logistika sohasini tubdan
o‘zgartirmoqda. Raqamli vositalar yordamida xizmatlarni tez va sifatli ishlab
chiqish, mijozlar bilan interaktiv aloqa o‘rnatish va jarayonlarni
avtomatlashtirish imkoniyatlari paydo bo‘ldi. Ayniqsa,
CRM tizimlari
,
mobil
ilovalar
,
onlayn platformalar
va
sun’iy intellekt
asosida ish yurutuvchi
marketing
strategiyalari
logistika
kompaniyalarining
firmalarining
korxonalarining raqobatbardoshligini oshirib kelmoqda.
Asosiy raqamli vositalar:
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-43_ Том-1_ Май-2025
226
•
Veb-saytlar va mobil ilovalar:
iste’molchilarga xizmatlar haqida
to‘liq va aniq ma’lumot taqdim etadi va buyurtma jarayonini soddalashtiradi.
•
Ijtimoiy tarmoqlar marketingi:
Facebook, Instagram, Telegram
kabi platformalarda xizmatlarni targ‘ib qilish iste’molchilar bilan bevosita
aloqa va mu’loqot qilish imkonini beradi.
•
Google Analytics, Yandex Metrika:
Veb-trafikni sintez qilish orqali
marketing strategiyasini aniq yo‘naltirishga xizmat ko’rsatadi.
•
Sun’iy intellekt asosida ko’nikmalar:
iste’molchilar tarixini tahlil
qilish orqali individual takliflar va shikoyatlari ishlab chiqiladi.
•
Elektron tijorat bilan integratsiya:
E-commerce ilovalari bilan
uzviy bog‘liq ishlovchi logistika xizmatlari iste’molchilarga yetkazib
berishdagi ishonchlilikni oshiradi bormoqda.
Raqamli marketingning afzalliklari:
•
Harajatlarni kamaytiradi;
•
Auditoriyani kengaytiradi;
•
Xizmatlarni real vaqt rejimida kuzatish imkonini beradi;
•
Mijozlar ehtiyojini chuqurroq o‘rganishga yordam beradi.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati
1.Kotler, F. “Marketing asoslari.” – Toshkent: “O‘zbekiston”, 2020.
2.Christopher, M. “Logistics and Supply Chain Management.” – Pearson
Education, 2016.
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-43_ Том-1_ Май-2025
227
3.Yusupov, I. “Marketing va logistika integratsiyasi.” – Toshkent moliya
instituti, 2021.
4.Murodov, A. “Logistika asoslari.” – Toshkent: Iqtisodiyot nashriyoti, 2019.
5.Porter, M. “Raqobat ustunligi.” – Harvard Business Review, 2015.
6.www.stat.uz – O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasi rasmiy
sayti.
7.www.marketingdon.com – Marketing va logistika sohasidagi zamonaviy
tahlillar va maqolalar.
8.www.sciencedirect.com – Ilmiy maqolalar bazasi (logistika va marketing
yo‘nalishida).
