Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
48-son_2-to’plam_Iyul -2025
8
ISSN:3030-3621
MAVZU: AVTOMOBILLARGA TEXNIK XIZMAT KO‘RSATISH FANINI
O‘QITISHDA “BIZNES ASOSLARI” FANINING AHAMIYATI
Abdullayeva Nigoraxon Rustamovna
Farg’ona viloyati Quva tuman politexnikumi
“Biznez asoslari “fani o’qiruvchisi
Abduraxmonov Jamoliddin Abdubannobovich
Farg’ona viloyati Quva tuman politexnikumi
“Avtomobillarga texnik xizmat ko’rsatish”
fani bo’yicha kasbiy ta’lim ustasi
Annotatsiya
Mazkur ilmiy-uslubiy ish "Avtomobillarga texnik xizmat ko‘rsatish" fanini
o‘qitishda
"Biznes
asoslari"ni
integratsiyalash
muammolarini
yoritishga
bag‘ishlangan. Unda avtomobilsozlik sohasida kichik tadbirkorlikni yo‘lga qo‘yish,
servis markazlarini tashkil etish, xizmat ko‘rsatish sifatini oshirish, iqtisodiy
samaradorlikni baholash va bozordagi talabni o‘rganish kabi biznes komponentlarini
o‘quv jarayoniga kiritishning dolzarbligi asoslab berilgan. Shuningdek, fan doirasida
talabalarni amaliyotga yo‘naltirish, ularda tadbirkorlik ko‘nikmalarini shakllantirish va
zamonaviy servis xizmatlarini boshqarish bo‘yicha bilimlar berish uslublari bayon
etilgan. Ishda pedagogik yondashuvlar, innovatsion o‘quv metodlari va real biznes
loyihalar asosida fan va amaliyot uyg‘unligi ko‘rsatib berilgan. Mazkur material kasb-
hunar ta’limi muassasalari o‘qituvchilari, talabalar hamda texnik servis yo‘nalishida
ishlashni rejalashtirayotgan yosh tadbirkorlar uchun foydalidir.
KIRISH
Hozirgi globallashuv va tezkor rivojlanish davrida har bir kasb-hunar kollejida
taqdim etilayotgan mutaxassislik fanlari zamonaviy talablar asosida yangicha
yondashuvni talab qilmoqda. Ayniqsa, avtomobilsozlik sohasi texnologik jihatdan tez
sur’atlar bilan o‘sayotgan davrda nafaqat texnik bilimlarga, balki iqtisodiy va biznes
yondashuvlarga ega mutaxassislarni tayyorlash dolzarb masalaga aylangan. Shu
munosabat bilan, avtomobillarga texnik xizmat ko‘rsatish fanini o‘qitishda “Biznes
asoslari” fanining integratsiyalashgan holda o‘qitilishi juda muhim hisoblanadi.
ASOSIY QISM
1. Texnik xizmat va biznes tafakkuri
Avtomobillarga texnik xizmat ko‘rsatish faqatgina mashinani ta’mirlash yoki
parvarishlashdan iborat bo‘lmay, bu xizmatlarni samarali tashkil etish, moliyaviy
barqarorlikni saqlash, mijozlar ehtiyojini qondirish va bozorda raqobatbardosh bo‘lish
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
48-son_2-to’plam_Iyul -2025
9
ISSN:3030-3621
uchun zarur biznes ko‘nikmalarni ham talab qiladi. “Biznes asoslari” fanining
kiritilishi orqali o‘quvchilar quyidagi yo‘nalishlarda bilim oladilar:
Xarajatlarni rejalashtirish, Raqobat tahlil,Marketing strategiyalari .Sifat
menejmenti asoslari
2. Mutaxassis shaxsini shakllantirishda fanlararo yondashuv
Avtomobil ustasi nafaqat texnik jihatdan bilimli, balki o‘z ish faoliyatini to‘g‘ri
tashkil eta oladigan, biznes rejalarni tuza oladigan, iste’molchi bilan samarali muloqot
qila oladigan mutaxassis bo‘lishi kerak. Bu esa fanlararo yondashuv — ayniqsa,
“Avtomobillarga texnik xizmat ko‘rsatish” va “Biznes asoslari” fanlarining uzviy
bog‘liq holda o‘qitilishini taqozo etadi.
Misol: Mashinani texnik ko‘rikdan o‘tkazish xizmatini tashkil qilishni o‘rgatish
jarayonida, ustaxona ochish uchun biznes reja tuzish, xizmat narxini hisoblash, foyda-
zararga oid hisobotlar tayyorlash, xizmatlar turini reklama qilish kabi topshiriqlar
integratsiya qilinadi.
3. Bozor iqtisodiyoti sharoitida texnik xizmat ko‘rsatish
O‘zbekiston sharoitida avtomobil xizmatlari ko‘rsatish sektori bozor
iqtisodiyotining ajralmas bo‘lagi hisoblanadi. O‘quvchi “Biznes asoslari” fanidan
olgan bilimlarini quyidagi jihatlarda qo‘llay oladi:
Avtomobil xizmat ko‘rsatish markazini ochish tartiblari
Soliq, litsenziya, patent masalalari
Investitsiya jalb etish
Xizmatlarning segmentatsiyasi va mijozlar bilan ishlash
Bu esa yosh mutaxassisga nafaqat ish topish, balki o‘z biznesini yo‘lga qo‘yish
imkoniyatini ham beradi.
4. Amaliy mashg‘ulotlardagi integratsiya usullari
Amaliy mashg‘ulotlarda quyidagilarni qo‘llash mumkin:
Avtoservis tashkil etish bo‘yicha mini-loyihalar
Mijozlarga xizmat ko‘rsatish simulyatsiyalari
Ishlab chiqarish narxlarini hisoblash
Raqobatchilar tahlili asosida xizmat turi tanlash
Marketing uchun banner, flayer tayyorlash
Bu usullar o‘quvchilarning nafaqat texnik, balki tadbirkorlik va iqtisodiy
tafakkurini ham shakllantiradi.
5. Zamonaviy mehnat bozori va talablar
Bugungi mehnat bozorida talab qilinayotgan mutaxassislar:
Innovatsion yondasha oladigan, Iqtisodiy fikrlovchi, Xizmat sifati va narx
muvozanatini tushuna oladigan, Mustaqil qaror qabul qila oladigan shaxslardir.
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
48-son_2-to’plam_Iyul -2025
10
ISSN:3030-3621
“Biznes asoslari” fanining texnik fanlar bilan uyg‘unligi aynan mana shu
ko‘nikmalarni shakllantirishga xizmat qiladi.
XULOSA
Yuqoridagilardan kelib chiqib aytish mumkinki, avtomobillarga texnik xizmat
ko‘rsatish fanini “Biznes asoslari” fani bilan uyg‘unlashtirib o‘qitish orqali
o‘quvchilarda:
Kasbiy tayyorgarlik, Iqtisodiy va huquqiy bilimlar,
Bozordagi talabga mos kompetensiyalar shakllanadi. Bunday yondashuv nafaqat
zamonaviy kadr tayyorlash, balki ularni hayotga tayyorlashda ham muhim ahamiyatga
ega.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1.
Jo‘raqulov N. “Avtomobillarga texnik xizmat ko‘rsatish” darsligi. – Toshkent:
Oliy ta’lim, 2022.
2.
Nurmatov A., Murodov I. “Biznes asoslari” fanidan o‘quv qo‘llanma. – Farg‘ona:
Talaba nashriyoti, 2021.
3.
Xudoyberdiyev X. “Kasbiy ta’limda integratsiyalashgan yondashuvlar”. –
Samarqand: Innovatsiya, 2023.
4.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 6-apreldagi PQ-5041-son
qarori.
5.
“Yoshlar tadbirkorligini rivojlantirish dasturi” – O‘zbekiston Respublikasi
Iqtisodiyot va moliya vazirligi, 2022.
6.
Internet manbalari: www.norma.uz, www.lex.uz, www.stat.uz
