Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi

 
Tijorat  banklarining  faoliyatida  kredit  portfeli  asosiy  moliyaviy 
ko‘rsatkichlardan biri hisoblanadi. Kreditlash bank uchun daromad  manbai bo‘lishi 
bilan birga, yuqori xavf darajasini ham o‘z ichiga oladi. Ayniqsa, muammoli kreditlar 
(ya’ni,  to‘lov  muddati  o‘tgan,  shubhali  yoki  umidsiz  kreditlar)  bank  likvidligi  va 
barqarorligiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Ushbu maqolada “O‘zsanoatqurilishbank” ATB 
misolida muammoli kreditlarning holati tahlil qilinadi va ularni kamaytirish bo‘yicha 
amaliy takliflar beriladi. 
Muammoli  kreditlarning  aniq  ta’riflanishi  va  ularning  toifalarga  bo‘linishi 
bo‘yicha  asosiy  normativ  hujjat  bu  O‘zbekiston  Respublikasi  Markaziy  bankining 
2023-yil 22-fevraldagi 91-sonli qarori bilan tasdiqlangan “Bank aktivlarini tasniflash 
va  ehtimoliy  yo‘qotishlarni  qoplash  tartibi  to‘g‘risida  nizom”  hisoblanadi.  Ushbu 
hujjatga ko‘ra, barcha kreditlar xavf darajasiga qarab besh toifaga ajratiladi: standart, 
past xavfli, o‘rtacha xavfli, yuqori xavfli va umidsiz kreditlar. Aynan oxirgi uch toifa 
kreditlar muammoli deb qaraladi. 

Abstract.  Comprehensive  measures  are  being  implemented  in  our  country  to 
develop the health care system, ensure that the rights of citizens to health care are 
guaranteed by the state, create a healthy lifestyle for citizens, and create conditions for 
all layers of the population to use medical services. Today, modern trends in medical 
education suggest the wide use of simulation technology, which allows to achieve the 
maximum level of realism in simulating various clinical scenarios, as well as to develop 
technical skills for individual diagnostic and treatment manipulations. The introduction 
of  modern  training  complexes  of  the  new  generation,  the  creation  of  key  training 
centers will smoothly build a bridge from the simulation to the clinic to the real patient. 
Simulators allow to train the basic methods of open surgery with a small surgical field, 
endovascular  surgery  and  endoscopic  surgery,  and  to  train  the  surgeon  in  these 
methods, which allows to repeat various operational situations, and to evaluate the 
actions  performed  by  the  doctor-surgeon,  to  the  hardware-software  complex.  In 
addition, it provides an opportunity to disseminate information on simulation of new 
techniques and tools via the Internet, as well as distance learning. 

Annotatsiya 
Mazkur maqola Buyuk Britaniya sobiq bosh vaziri Margaret Tetcherning ichki 
siyosatiga  bag‘ishlangan.  Unda  1979–1990-yillarda  amalga  oshirilgan  iqtisodiy 
islohotlar, xususiylashtirish siyosati, ijtimoiy himoya tizimidagi o‘zgarishlar va kasaba 
uyushmalari  bilan  to‘qnashuvlar  tahlil  qilinadi.  Shuningdek,  Tetcherizm 
tushunchasining  asosiy  tamoyillari,  uning  jamiyatdagi  ta’siri  va  merosi  yoritiladi. 
Maqola  tarixiy  voqealarga  tayanib,  Tetcher  davrining  Britaniya  jamiyatiga  ta’sirini 
chuqur ochib beradi. 

Annotatsiya. Mazkur maqolada Farg‘ona vodiysi viloyatlari o‘rmon xo‘jaliklari 
tomonidan  tayyorlanayotgan  qayrag‘och  urug‘larining  laboratoriya  sharoitida 
unuvchanlik  ko‘rsatgichlari  aniqlanib,  urug‘larini  hududlar  kesimida  unib  chiqishi 
foizlarda va unib chiqish sifat ko‘rsatgichlari haqida ma’lumorlar keltirib o‘tilgan 

Annotatsiya:  Maqolada  qishloq  xo‘jalik  hayvonlarini  so‘yish  mumkin 
bo‘lmagan  hollarda  va  majburiy  so‘yiladigan  hayvonlar  hamda  majburiy  so‘yilgan 
hayvonlar  go‘shti  va  go‘sht  mahsulotlarini sanitariya  jihatdan  baholash va sotishga 
chiqarish  jarayonlariga  qo`yiladigan  talablar  tahlil  qilingan.  Go‘shtni  saqlash 
jarayonida  sodir  bo‘ladigan  o‘zgarishlar,  shartli  yaroqli  go‘shtni  zararsizlantirish 
usullari ham keng tarzda bayon etilgan. 

 
Annotatsiya:  Yetuk  olim  hamda  davlat  arbobi  bo’lgan  Mirzo  Ulug’bek 
ajdodimizni  hayotini  va  ilmiy  merosini  o’rganish  biz  yosh  avlodni  muhim 
vazifalaridandir. Mirzo Ulug’bek astronomiya va matematika fanlarining poydevori va 
ustunlarining asoschilaridan biri bo’lgan asl Temuriyzoda 

ANNOTATSIYA 
  Ushbu maqolada neft va gaz konlarini ekspluatatsiya qilish jarayonida yuzaga 
keladigan asosiy muammolar tahlil qilinadi. Jumladan, texnologik nosozliklar, bosim 
pasayishi, kon resurslarining tez tugashi, ekologik muammolar, suv aralashmalari va 
korroziya  jarayonlari  alohida  ko‘rib  chiqiladi.  Shuningdek,  mavjud  muammolarni 
bartaraf  etish  bo‘yicha  zamonaviy  yechimlar,  ilg‘or  texnologiyalar,  sun’iy  bosim 
usullari  va  atrof-muhitga  salbiy  ta’sirni  kamaytirish  choralariga  e’tibor  qaratiladi. 
Tadqiqot natijalari sanoatdagi barqaror ishlab chiqarishni ta’minlash hamda iqtisodiy 
samaradorlikni oshirish imkonini beradi. 

Annotatsiya 
Mazkur maqolada nodavlat oliy ta’lim muassasalarida professor-o‘qituvchilarni 
tanlash  mezonlari,  ularning  malakasini  oshirishga  doir  mavjud  siyosatlar  va 
amaliyotlar  tahlil  qilinadi.  Xususiy  OTMlarda  sifatli  ta’limni  ta’minlash  uchun 
raqobatbardosh,  innovatsion  fikrlovchi  va  zamonaviy  metodikaga  ega  pedagoglarni 
jalb  etish  muhim  omillardan  biri  hisoblanadi.  Shuningdek,  maqolada  malaka 
oshirishning xalqaro tajriba asosida tashkil etilishi, doimiy kasbiy rivojlanish tizimi, 
onlayn va offlayn kurslar, hamda ichki monitoring va baholash tizimlari yoritilgan. 
Tadqiqot davomida nodavlat OTMlarda kadrlar siyosatini takomillashtirish bo‘yicha 
takliflar ham ilgari suriladi. 

 
Annotatsiya.  
Mazkur  maqolada  xususiy  oliy  ta’lim  muassasalarining  faoliyatini  baholashda 
qo‘llaniladigan  indikatorlar  va  reyting  tizimlari  haqida  fikr  yuritiladi.  Xususiy 
sektorning  oliy  ta’limdagi  o‘rni  ortib  borayotgan  bir  paytda,  ularning  faoliyat 
samaradorligini aniqlash, ta’lim sifati, ilmiy salohiyat, moddiy-texnik baza va talabalar 
yutuqlari kabi ko‘rsatkichlar asosida baholash zarurati yuzaga kelmoqda. Maqolada 
xalqaro va milliy reyting mezonlari tahlil qilinadi, shuningdek, xususiy OTMlar uchun 
mos va adolatli baholash tizimini shakllantirish bo‘yicha takliflar ilgari suriladi. 

 
ABSTRACT 
  Remote robotic surgery has introduced groundbreaking advancements in modern 
healthcare,  allowing  expert  surgeons  to  operate  on  patients  from  thousands  of 
kilometers away.  While this innovation offers increased access to specialized care, 
especially in underserved regions, it also raises complex ethical questions. Who bears 
responsibility if a complication arises during a remote procedure? How is informed 
consent managed when the surgeon and patient have never met face-to-face? What 
safeguards are in place to prevent system failures or cyber interference? This paper 
explores  the  moral,  legal,  and  practical  implications  of  remote-controlled  surgical 
procedures,  focusing  on  accountability,  patient  autonomy,  data  privacy,  and  the 
evolving relationship between human judgment and machine precision in life-or-death 
situations. 

Annotatsiya:  Mazkur  maqolada  Buxoro  amirligining  Rossiya  imperiyasi 
tomonidan  bosib  olinishi  jarayoni  tahlil  qilingan.  XIX  asr  o‘rtalaridan  boshlab 
Markaziy Osiyo ustidan geosiyosiy raqobat kuchaygan bo‘lib, bu hududda Rossiya va 
Britaniya  imperiyalari  o‘rtasida  “Buyuk  o‘yin”  boshlangan.  Tadqiqot  davomida 
Rossiya harbiy yurishlarining sabab va oqibatlari, Buxoro amirining siyosiy qarorlari, 
va ikki davlat o‘rtasida tuzilgan shartnomalar tarixiy manbalar asosida tahlil qilindi. 
Shuningdek, protektorat maqomining amirlik siyosiy mustaqilligiga ta’siri ham ko‘rib 
chiqildi. 

Mazkur maqolada XIV–XV asrlarda yashab, islom ilmlari, falsafa va mantiq 
sohalarida  yuksak  salohiyat  ko‘rsatgan  buyuk  alloma  Sayyid  Sharif  Jurjoniy 
(740/1340–816/1413)ning hayoti, ilmiy faoliyati va u zotning ustozlari haqida bo‘lib, 
Muborak  Shoh  va  Akmaliddin  Bobartiy  bilan  bo‘lgan  aloqalari  keng  yoritilgan. 
Shuningdek,  maqolada  Imom  Jurjoniyning  Misrdagi  tahsili,  ustozlari  bilan  ilmiy 
munozaralari, esda qolarli voqealari, Samarqandga qaytgach Shoh Shujo tomonidan 
“Dorush shifo” madrasasiga mudarris etib tayinlangani va tasavvufga bo‘lgan qiziqishi 
haqida ma’lumotlar keltirilgan. Xususan, u naqshbandiylik tariqatining namoyandalari 
Xoja  Alouddin  Attor  va  Mavlono  Nizomiddin  Homush  bilan  ilmiy  va  ruhiy 
munosabatlarda  bo‘lgani  alohida  ta’kidlangan.  Maqola  tarixiy-bibliografik  va 
biografik  yondashuv  asosida  yozilgan  bo‘lib,  o‘rta  asr  musulmon  olimlari  ilmiy 
merosini o‘rganish uchun muhim manba sifatida xizmat qiladi. 

Аннотация.  В  статье  анализируются  психологические  условия 
образовательной  среды,  способствующие  развитию  функциональной 
грамотности  и  социальных  компетенций  у  студентов.  Подчёркивается 
важность  создания  безопасной,  поддерживающей  и  мотивирующей 
атмосферы, где формируются навыки критического мышления, коммуникации 
и  социальной  ответственности.  Рассматриваются  роль  преподавателя, 
межличностные  взаимодействия  и  влияние  образовательной  среды  на 
личностное  развитие  обучающихся.  Предложены  подходы  к  оптимизации 
педагогической практики для повышения качества образования. 

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  ma’naviyat  tushunchasining  inson  va  jamiyat 
hayotidagi o‘rni hamda uning ijtimoiy-madaniy taraqqiyotdagi ahamiyati yoritilgan. 
Ma’naviyatning  shaxs  kamolotiga,  ijtimoiy  muhitga  va  milliy  qadriyatlar  tizimiga 
ko‘rsatadigan  ta’siri  tahlil  etiladi.  Shuningdek,  globallashuv  sharoitida  yoshlar 
ma’naviyatini mustahkamlash yo‘llari, davlat siyosatida ma’naviy tarbiyaning tutgan 
o‘rni  va  an’anaviy  qadriyatlarning  zamonaviy  hayotdagi  roli  haqida  fikr  yuritiladi. 
Maqola orqali ma’naviy tarbiyaning uzviyligini ta’minlovchi muhim jihatlar, ayniqsa, 
oila, ta’lim va jamoatchilikning vazifalari asoslanadi. 

 
Annotation: Delayed surgical intervention in patients with congenital cataracts 
can lead to irreversible visual impairment, particularly amblyopia. This article explores 
the underlying reasons for the postponement of cataract surgery in infants and young 
children, highlighting socio-economic, systemic, and clinical barriers. By analyzing 
relevant literature and clinical data, the study aims to identify key factors contributing 
to delays and proposes strategic interventions to optimize early detection and timely 
treatment. 

Annotatsiya: Til jamiyatda aloqa qilish, axborot uzatish vositasi hisoblanadi. 
Axborot uzatish esa gap orqali amalga oshiriladi. Demak, gap fikr ifodalaydi. So‘z 
birikmasi  fikr  emas,  balki  so‘z  kabi  tushuncha  ifodalaydi.  (Biroq  so‘z  birikmasi 
ifodalagan  tushuncha  so‘z  ifodalagan  tushunchadan  farqlanadi.)  Кo‘rinadiki,  
sintaksisning bosh birligi gap, so‘z birikmasi so‘z kabi bevosita yoki bilvosita uning 
tashkil etuvchisidir. 

  O‘zbekiston  hududi  o‘simlik  olamiga  boy  va  ulardan  oqilona  foydalanish 
imkoniyatlari  kengdir.  Fiziologik  faol  moddalar  o‘rtasida  alkaloidlar  katta 
ahamiyatga  ega,  chunki  ular  turli  strukturaviy  tuzilish  va  yuqori  fiziologik 
faollikka  ega.  O‘simlik  moddalarining  kimyoviy  tuzilishi  va  biologik  faolligini 
o‘rganish bir tomondan kimyoni rivojlantirib, unda yangi yo‘nalishlar paydo bo‘lishiga 
olib kelsa, ikkinchi tomondan zamonaviy samarali dorivor vositalarning yaratilishi va 
tibbiyot amaliyotiga tadbiq etilishiga asos bo‘ladi.  
  O‘simlikning  nomi.  Tribulus  terrestris  -  Yer  bag‘irlab  o‘sadigon  o‘simlik 
(tеmirtikan).[1] 

 
Annotatsiya.  Maqolada  insultdan  keyingi  reabilitatsiya  jarayonida 
elektroensefalografiya  (EEG)  asosida  bemorning  nevrologik  holatini  baholash  va 
individual terapevtik reja ishlab chiqishning dolzarbligi yoritilgan. EEG signallarining 
tahlili  asosida  bemorning  tiklanish  dinamikasini  real  vaqt  rejimida  kuzatish,  klinik 
qarorlar  qabul  qilishda  aniqroq  va  individual  yondashuvni  ta’minlaydi.  Mazkur 
maqolada  EEG  signallari  orqali  tiklanish  bosqichlarini  monitoring  qilish  hamda 
reabilitatsiya samaradorligini oshirish imkoniyatlari tahlil qilinadi. Klinik kuzatuvlar 
asosida ilgari surilgan yondashuv, reabilitatsiyada funksional natijalarni yaxshilashga 
xizmat qiladi. 

ANNOTATSIYA 
  Ushbu maqolada zamonaviy shahar transporti tizimida elektrobuslarning o‘rni, 
ularning  texnik  va  ekologik  afzalliklari,  ekspluatatsiya  samaradorligi  hamda 
avtomobillar xo‘jaligida qo‘llash tajribalari yoritilgan. Elektrobuslar an’anaviy dizel 
avtobuslarga  nisbatan  energiya  tejamkorligi,  past  shovqin  darajasi  va  atmosferaga 
chiqindilarni  chiqarishni  kamaytirishi  bilan  ajralib  turadi.  Shuningdek,  maqolada 
ularning texnik xizmat ko‘rsatish xususiyatlari, batareya texnologiyalari, zaryadlash 
infratuzilmasi  va  iqtisodiy  samaradorlik  omillari  tahlil  qilingan.  Shahar  yo‘lovchi 
tashish tizimini modernizatsiya qilishda elektrobuslardan foydalanish istiqbollari ham 
ko‘rib chiqilgan. 

Сўнгги  йилларда  мамлакатимизда  давлат  хизмати  фаолияти 
самарадорлигини  оширишга  қаратилган  кенг  кўламли  ислоҳотлар  амалга 
оширилиб,  мамлакатимизда  кадрлар  сиёсати  соҳасидаги  ислоҳотлар  янги 
босқичи бошланди. 
Давлатимиз  раҳбари  таъбири  билан  айтганда  мамлакат  тараққиётининг 
замонавий  босқичида  кенг  кўламли  ислоҳотларнинг  муваффақиятли  амалга 
оширилиши  стратегиясининг  мақсадларига  эришиш  давлат  бошқарувининг 
мутлақо  янги,  самарали  ва  сифатли  фаолият  юритувчи  тизимини  яратишни, 
давлат бошқаруви органлари ва маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларининг 
уйғун фаолиятини ташкил этишни талаб қилади. 

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  ijtimoiy  loyihalarni  raqamlashtirish  orqali 
ularning  samaradorligini  oshirishning  dolzarb  masalalari  ko‘rib  chiqiladi.  Raqamli 
texnologiyalarning  joriy  etilishi  ijtimoiy  sohadagi  muammolarni  bartaraf  etish, 
resurslardan  unumli  foydalanish  va  fuqarolarning  hayot  sifatini  yaxshilash 
imkoniyatlarini  beradi.  Maqolada  raqamlashtirishning  afzalliklari, duch kelinadigan 
to‘siqlar va ularni bartaraf etish yo‘llari tahlil qilinadi. 

 
Annotatsiya: Ushbu maqolada ijtimoiy loyihalarning zamonaviy jamiyatdagi 
o‘rni, ularning raqamlashtirish orqali yanada samarali amalga oshirilishi imkoniyatlari, 
mavjud muammolar va ularni hal qilish yo‘llari yoritiladi. Ijtimoiy loyihalarni raqamli 
texnologiyalar  orqali  boshqarish  natijasida  erishilayotgan  natijalar,  axborot 
texnologiyalarining  ijtimoiy  sohadagi  o‘rni  va  zamonaviy  yondashuvlarning 
samaradorlikka ta’siri tahlil qilinadi. 

Annotatsiya:  Termizdan  topilgan  bu  sopol  idishlarni  har  tomonlama 
o‘rganilishi shuni ko‘rsatadiki, ularni tayyorlagan termizlik kulollar o‘z hunarining 
mohir ustalari bo‘lganlar va bu sohada ular katta yutuqlarga erishganlar.Ular faqat 
mohir kulollar bo‘libgina qolmay, balki, malakali rassom, nozik estetik did sohiblari 
ham  bo‘lganlar.  Topilgan  sopol  idishlar  fikrimizning  yorqin  dalilidir.  Idishlar 
termizliklarni yuqori rivojlangan moddiy madaniyatidan bizlarni voqif qilmoqda. 

Annotation.The author of the article reveals one of the current topics of our 
time. As information significantly influences our life choice, the level of our socio-
political activity.The role of media culture as a catalyst for many social processes is 
growing, which undoubtedly influenced not only the development of the country, but 
also the formation of a new media environment. The fact that media culture changes 
the world of human relations brings specific features to its consciousness. 

Annotatsiya: Mazkur maqolada “Katta O‘yin” tushunchasining tarixiy ildizlari, 
shakllanish bosqichlari va bugungi Markaziy Osiyo geosiyosiy makonidagi zamonaviy 
aks sadosi ilmiy jihatdan tahlil etilgan. XIX asrda Rossiya va Buyuk Britaniya o‘rtasida 
boshlangan strategik raqobat bugun ham ko‘p tomonlama shaklda davom etayotgani, 
raqobatda ishtirok etayotgan global kuchlarning (AQSH, Xitoy, Turkiya va boshqalar) 
soni  ortgani  ta’kidlanadi.  Maqolada  mintaqaviy  xavfsizlik,  energetika  resurslari, 
transport infratuzilmasi va siyosiy ta’sir uchun kechayotgan kurashlar zamiridagi real 
manfaatlar va xavflar o‘rganiladi. Tahlil natijalariga ko‘ra, Markaziy Osiyo bugungi 
“Katta O‘yin”da endi faqat passiv maydon emas, balki faol geosiyosiy subyekt sifatida 
maydonga chiqmoqda. 

ANNOTATSIYA 
Ushbu maqola Zahiriddin Muhammad Boburning sermazmun hayoti, harbiy 
yurishlari, davlat boshqaruvi tamoyillari va beqiyos ilmiy-ijodiy merosini atroflicha 
o‘rganishga bag‘ishlangan 
Maqolada  Boburning  shaxsiy  fazilatlari,  siyosiy  faoliyati,  "Boburnoma" 
asarining  tarixiy,  adabiy  va  lingvistik  ahamiyati,  shuningdek,  uning  avlodlari 
tomonidan  bunyod  etilgan  Boburiylar  imperiyasining  Hindiston  madaniyati  va 
san’atiga ko‘rsatgan ta’siri tahlil qilinadi. Tadqiqotda manbashunoslik, qiyosiy-tarixiy 
tahlil  va  deskriptiv  metodlardan  foydalanilgan  bo‘lib,  Bobur  merosining  bugungi 
kundagi ilmiy-amaliy ahamiyati yoritiladi. 

ANNOTATSIYA 
Ushbu  maqola  Islom  dinining  O‘zbekiston  hududida tarqalish  jarayonini  va 
uning mintaqa tarixiy ahamiyatini atroflicha o‘rganadi. Maqolada Islomning Markaziy 
Osiyoga kirib kelishi, uning siyosiy, ijtimoiy, madaniy va ilmiy hayotga ta’siri tahlil 
qilinadi.  Dastlabki  bosqichlardan  boshlab,  Islomning  mahalliy  madaniyatlar  bilan 
o‘zaro uyg‘unlashuvi, ilm-fan, ta’lim va san’atdagi o‘zgarishlar, shuningdek, islomiy 
me’morchilikning  shakllanishi  ko‘rib  chiqiladi.  Tadqiqotda  tarixiy  manbalar, 
arxeologik topilmalar va zamonaviy ilmiy adabiyotlar asosida Islomning O‘zbekiston 
sivilizatsiyasining shakllanishidagi hal qiluvchi roli baholanadi. 

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  Verticillium  dahliae  qo‘ziqorini  chaqiradigan 
vilt  kasalligiga  qarshi  chidamli  gʻoʻza  navlarining  genetik  asoslari  o‘rganiladi. 
Kasallikka  chidamlilikka  javobgar  genlar,  ularning  ekspressiya  xususiyatlari  va 
molekulyar markerlar orqali aniqlash yo‘llari ko‘rib chiqildi. 

ANNOTATSIYA 
Suitsid holatlarini qayd qilib boruvchi dunyodagi eng katta institut Shvetsiyada 
joylashgan  bo‘lib,  uning  hisob-kitoblariga  ko‘ra  Markaziy  Yevropa  davlatlari  bu 
borada peshqadam ekanligini ta’kidlashmoqda. 
Mazkur maqolada yuqori suitsidal xavf-xatarga ega bo‘lgan depressiv holatlar 
sifatida bolalar varianti (6-12 yosh) da sodir bo‘lish va ularda depressiya past darajada 
ifodalanishi,  zo‘riqish  unchalik  kuzatilmasligi,  bolalar  sustkash,  charchoqdan  arz 
qilishlari,  ta’sirchan,  qaysar  bo‘lib  qolishlari  qayd  qilinadi.  Bunday  bolalarni 
o‘yinlarida  “ko‘mish”  marosimi  yaqqol  ko‘rinadi  (o‘yinchoqlar  va  uy  hayvonlarini 
ko‘mish; rasmlarda mozor, tobutlarni ifodalanishi, o‘zining ko‘milishi bilan bog‘liq 
fantaziyalar).  Bunday  yoshdagi  suitsidal  harakatlar  ko‘pincha  o‘lim  bilan  tugaydi. 
Sababi endogen kasalliklar. 
Arzimagan nizo ham suitsidal harakatlarni keltirib chiqaradi. Deviant varianti - 
(10-12-14 yosh) ilgari xos bo‘lmagan buzilishlar; zo‘riqish, chekish, ichish, daydilik, 
intizomsizliklar, kayfiyatsizlik-isyon va namoyishkoronalik deb tushiniladi. 

ANNOTATSIYA 
  Mazkur  maqolada  neftni  qayta  ishlash  jarayonlarining  asosiy  bosqichlari, 
xususan fraksion ajratish va tozalash texnologiyalari yoritilgan. Unda xom neft tarkibi, 
fraksion distillatsiya minoralari, harorat oralig‘ida ajratish jarayonlari va tozalashda 
qo‘llaniladigan  usullar,  shu  jumladan,  kimyoviy  va  fizik-kimyoviy  texnologiyalar 
haqida  ma’lumotlar  berilgan.  Shuningdek,  zamonaviy  texnologik  uskunalarning 
samaradorligi va ekologik xavfsizligi ham ko‘rib chiqilgan. 

Annotatsiya.  Ushbu  maqolada  bo'lajak  jismoniy  tarbiya  o'qituvchilarining 
kasbiy faoliyatida Klaster usulini innovatsion yondashuv asosida qo'llash, shuningdek, 
u  orqali  voleybolchilarning  texnik  mahoratini  oshirish,  o'quv  jarayonini  samarali 
tashkil etish to'g'risida ma'lumotlar keltirilgan. 

Annotatsiya: Mazkur maqolada arab yozuvidagi o‘ziga xos xususiyatlar, ya’ni 
harflarning  yozilish  shakllari,  ulanish  qoidalari,  harflarning  so‘z  ichida  turlicha 
ko‘rinishi,  diakritik  belgilarning  ahamiyati  va  boshqa  grafemik  xususiyatlari  tahlil 
qilingan. Ushbu xususiyatlarni o‘rgatish jarayonida uchraydigan muammolar va ularni 
bartaraf  etishning  metodik  yondashuvlari  yoritilgan.  Shuningdek,  arab  yozuvidagi 
tovush-grafema  nisbatlarini  to‘g‘ri  o‘zlashtirish,  talaffuz  bilan  yozuv  o‘rtasidagi 
tafovutlarni  anglash  va  bu  jarayonda  zamonaviy  pedagogik  texnologiyalardan 
foydalanishning  samaradorligi  asoslab  berilgan.  Maqolada  didaktik  materiallar, 
interfaol  usullar  va  vizual  vositalar  yordamida  arab  yozuvini  samarali  o‘rgatish 
bo‘yicha amaliy tavsiyalar berilgan. 

Anotatsiya: Kitobxonlik madaniyati har bir jamiyatning ma’naviy yuksalishi va 
intellektual  salohiyatini  belgilovchi  muhim  ko‘rsatkichdir.  Bugungi  globallashuv 
davrida  axborot  oqimining  kuchayishi  kitobning  o‘rnini  boshqa  vositalar  bilan 
to‘ldirishga harakat qilinsa-da, u hali-hanuz o‘z qadriyatini saqlab qolmoqda. Mazkur 
maqolada  kitobxonlik  madaniyatining  mazmun-mohiyati,  yoshlar  ongida  uni 
shakllantirish mexanizmlari, ta’lim muassasalari va oilaning tutgan o‘rni, shuningdek, 
zamonaviy  texnologiyalar  fonida  yuzaga  kelayotgan  muammolar  tahlil  qilinadi. 
Kitobga  bo‘lgan  munosabatni  rivojlantirish  orqali  jamiyatda  tanqidiy  fikrlash, 
ijodkorlik  va  ongli  qaror  qabul  qilish  ko‘nikmalarini  mustahkamlash  imkoniyatlari 
ko‘rib chiqiladi. 

 
Annatotsiya:  Ushbu  maqolada  Марварид  навига  нисбатан  Блек  черри, 
Красный  сливовидный,  1000  N2  помидорки,  Диковинка,  Медовый  каскад, 
Красные  бусы  ва  Балконный  желтый  F 1   нав  намуналари  14-55  фоизга  юқори 
товарбоп ҳосил берганлиги ва ҳосил сифати яхши эканлиги аниқланди. Гуливер 
ва Quality seed навлари эса стандартга нисбатан 43-35 фоиз кам товарбоп ҳосил 
берганлиги ekanligi keltirib о‘tilgan. 

Abstract: Family rituals—repeated, meaningful activities shared among family 
members—play a crucial role in fostering emotional bonds, a sense of identity, and 
psychological well-being. This article examines the significance of family rituals in 
enhancing  family  cohesion,  providing  stability  during  transitions,  and  promoting 
mental  health.  Drawing  on  cultural  and  psychological  perspectives,  the  paper 
highlights how rituals contribute to resilience and emotional security in family systems. 

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  dental  implantologiyada  keng  tarqalgan 
asoratlardan  biri  bo‘lgan  periimplantitning  klinik  kechishi,  rivojlanish  sabablari, 
diagnostika usullari va uni oldini olish bo‘yicha zamonaviy yondashuvlar yoritilgan. 
Periimplantit — bu implant atrofidagi to‘qimalarning yallig‘lanishi bo‘lib, o‘z vaqtida 
aniqlanmasa  implantni  yo‘qotishga  olib  kelishi  mumkin.  Maqolada  shuningdek, 
kasallikni erta aniqlash, to‘g‘ri davolash va individual profilaktika algoritmlari asosida 
samarali boshqaruv strategiyalari ishlab chiqishning dolzarbligi asoslab berilgan. 

Annotatsiya: Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasi tashqi siyosatining 
muhim  yo‘nalishlaridan  biri  bo‘lgan  madaniy  diplomatiya  masalasi  tahlil  qilinadi. 
Xususan,  xalqaro  maydonda  milliy  madaniyat, san’at, til va  tarix  orqali davlatning 
ijobiy  imidjini  shakllantirish,  o‘zaro  ishonch  va  hamkorlikni  mustahkamlash 
jarayonlari  yoritilgan.  O‘zbekistonning  so‘nggi  yillarda  YUNESKO,  ISESCO, 
TURKSOY  kabi  xalqaro  tashkilotlar  bilan  madaniy  aloqalarni  rivojlantirishdagi 
faoliyati,  shuningdek,  xorijda  o‘zbek  madaniyat  kunlari,  ko‘rgazmalar,  konsert 
dasturlari kabi tashabbuslari tahlil qilinadi. Madaniy diplomatiyaning “yumshoq kuch” 
sifatida global geosiyosiy jarayonlardagi o‘rni va O‘zbekiston tashqi siyosatida tutgan 
o‘rni ilmiy asoslangan holda ochib beriladi. 

Аннотация:  В  статье  рассматривается  актуальность  применения 
интерактивных педагогических технологий в процессе преподавания русского 
языка.  Анализируются  эффективные  формы  и  методы,  способствующие 
повышению мотивации обучающихся, развитию коммуникативных навыков и 
критического  мышления.  Приведены  примеры  использования  конкретных 
интерактивных методик на уроках русского языка. 

Abstract:  This article examines the essential role of psychologists in preschool 
educational institutions in supporting the holistic development and well-being of young 
children. Psychologists contribute by assessing developmental milestones, identifying 
emotional  and  behavioral  issues,  collaborating  with  educators  and  parents,  and 
designing  intervention  programs  tailored  to  individual  needs.  Their  involvement 
ensures that children receive early psychological support, which is crucial for fostering 
healthy cognitive, social, and emotional growth. The study highlights best practices 
and challenges faced by psychologists working in preschool settings. 

Annotatsiya:  Ushbu  ilmiy  maqola  tarixiy  shaharlarda  —  xususan, 
O‘zbekistonning  Samarqand,  Buxoro,  Xiva  kabi  madaniy  yodgorliklarga  boy 
hududlarida  —  zamonaviy  qurilish  jarayonlari  va  ularning  tarixiy-madaniy  makon 
bilan  integratsiyasi  masalasiga  bag‘ishlangan.  XXI  asr  urbanistik  bosimlari  — 
aholining  o‘sishi,  turizm  infratuzilmasi,  transport  va  zamonaviy  xizmat  ko‘rsatish 
ehtiyojlari — tarixiy shaharlarning zamonaviylashtirilishini talab etmoqda. Biroq bu 
o‘zgarishlar  ko‘pincha  tarixiy  merosga  salbiy  ta’sir  o‘tkazmoqda.  Maqolada  bu 
muammoni  chuqur  tahlil  qilish,  arxitektura  merosi  va  yangi  qurilishlar  o‘rtasida 
muvozanatli  yondashuvni  taklif  etish  maqsad  qilingan.  Ishda  xalqaro  tajribalar 
(Istanbul, Parij, Granada, Roma) bilan bir qatorda O‘zbekistondagi mavjud loyihalar 
(Samarqand Turizm markazi, Xiva Ichon Qal’a yaqinidagi qurilishlar) tahlil qilingan. 
Integratsiyalashgan  dizayn  yondashuvlari,  konservatsiya  texnologiyalari  va 
arxitektura-estetik  qarorlar  asosida  madaniy  xotirani  yo‘qotmasdan  rivojlanishni 
ta’minlash yo‘llari ko‘rsatib berilgan. 

 
Annotatsiya.  Ushbu  maqolada  sanoat  ishlab  chiqarish  korxonalarida 
ishlatilayotgan o‘lchash vositalari va tizimlarining metrologik ishonchliligi bo‘yicha 
tahliliy ma’lumotlar, ko‘rsatkichlar va bajarilishi zarur bo‘lgan muhandislik ishlari 
batavsil yoritilgan. O‘lchash vositalari va tizimlarining ishlash jarayonida ishonchlilik 
ko‘rsatkichlari hamda buzilmay ishlash qobiliyatlari tahlil qilingan, Bundan tashqari 
o‘lchash  vositalari  va  tizimlarining  ishonchliligiga  ta’sir  ko‘rsatuvchi  omillar  ham 
o‘rganilib chiqilgan. 

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  boshlang‘ich  sinf  o‘quvchilarida  tanqidiy 
fikrlash  ko‘nikmalarini  shakllantirishning  usullari  va  pedagogik  sharoitlari  tahlil 
qilingan. Ayniqsa, savol-javob texnologiyalari, mantiqiy mashqlar, muammo asosida 
o‘qitish  va  darsda  ochiq  savollar  berish  orqali  o‘quvchilarni  mustaqil  fikrlashga 
o‘rgatish  yo‘llari  ko‘rib  chiqilgan.  Mazkur  yondashuvlar  orqali  bolalarda  fikrlash 
madaniyati,  tahlil  qilish,  o‘z  fikrini  asoslab  aytish  va  qaror  qabul  qilish  qobiliyati 
rivojlanadi. 

Annotatsiya: intellekt - bu fikrlash, o'rganish, muammolarni hal qilish, mantiqiy 
xulosalar  chiqarish  va  yangi  vaziyatlarga  moslashish  qobiliyatidir.  Bolaning 
intellektual  rivojlanishi  uning  kelajakdagi  muvaffaqiyati,  o'qishdagi  natijalari  va 
hayotdagi yutuqlari uchun muhim asos bo'lib xizmat qiladi. 

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  ijtimoiy  xodimlar  faoliyatida  tolerantlik 
kompetentligini rivojlantirish masalalari o‘rganiladi. Jamiyatda turli ijtimoiy guruhlar, 
etnik  va  diniy  qatlamlar  o‘rtasidagi  o‘zaro  hurmat  va  bag‘rikenglikni  ta’minlashda 
ijtimoiy  xodimlarning  o‘rni  beqiyosdir.  Tadqiqotda  tolerantlik  kompetentligining 
mazmuni,  tarkibiy  qismlari,  uni  shakllantiruvchi  psixologik-pedagogik  va  amaliy 
mexanizmlar tahlil qilingan. Xususan, kasbiy tayyorgarlik, empatiya, kommunikativ 
ko‘nikmalar,  madaniyatlararo  muloqot  tajribasi  kabi  omillar  tolerantlikni 
shakllantirishda  muhim  rol  o‘ynashi  isbotlangan.  Maqolada  xorijiy  va  mahalliy 
tajribalar  asosida  tolerantlik  kompetentligini  rivojlantirishga  qaratilgan  treninglar, 
modulli  ta’lim  yondashuvlari  hamda  reflektiv  tahlil  usullari  taklif  etiladi.  Xulosa 
o‘rnida, ijtimoiy xizmat sifati va jamiyat barqarorligi ijtimoiy xodimlar tolerantligining 
yuksak darajada bo‘lishi bilan bevosita bog‘liqligi asoslanadi. 

Korrupsiya  insoniyat  tarixida  sivilizatsiya  vujudga  kelgandan  beri  bor.  Ayrim 
tarixiy  manbalarda Qadimgi  Shummer  Akkad podshohligida  vujudga kelgan degan 
taxminlar  mavjud.  Qadimgi  davrdan  boshlab  hozirgi  kungacha  yo’qolish  o’rniga 
toboro  ildiz  otib  borayotgan  bu  illat  anchagini  kuch  to’plagan.  Mamlakatlarning 
tanazzulining asosiy sababalaridan bir ham bu korupsiya hisoblanadi. Shu davrgacha 
yetib kelgan korrupsiyaning ildizlarini sug’urish uni butkul yo’q qilish imkonsiz lekin 
insonlarni  huquqiy  ongini  oshirib  va  turli  huquqiy  normalar  yaratib,  ushbu  illatni 
tarqalishini oldini olish mumkin. Oxirgi yillarda dunyo bo’yicha va Markaziy Osiyo 
davlatlarida  korrupsiyaga  qarshi  kurashish  va  uning  oldini  olish  borasida  turli  hil 
islohotlar  amalga  oshirilmoqda,  shular  qatorida  mamlakatimizda  ham  bir  qator 
islohotlar  amaliyotga  tadbiq  qilinmoqda.  Xususan  hozirgi  kunda  O'zbekistonda 
korrupsiyaga  qarshi  kurashish  muhim  ahamiyatga  ega  sohalardan  biri.  Ta’lim, 
sog’liqni saqlash, huquqni muhofaza qilish va davlat faoliyatining boshqa sohalarida 
amalga oshirilayotgan islohotlarning birinchi bosqichidayoq yo‘l qo‘yilayotgan jiddiy 
qaramaqarshiliklar, qonunchilik bazasining mukammal emasligi, samarali boshqaruv 
siyosatining mavjud emasligining korrupsiyaning kuchayishiga va toboro ildiz otishiga 
sabab bo‘lmoqda. Korrupsiya millat zavoli mavzusi bod bod takrorlansa ham ma’lum 
bir qonun loyhalari yoki tadbirlar amalga oshirilishiga qaramasdan bu illatni butunlay 
jamiyatda  sug’urib  tashlab  bo’lmayapti.  Statistika  ma’lumotlariga  qaraganimizda 
korrupsiya iqtisodiyot rivoji, qulay tadbirkorlik va investitsiya muhiti uchun eng asosiy 
to‘siqlardan biri bo‘lib, bu illat jahon iqtisodiyotiga har yili o‘rtacha 2,6 trillion dollar 
zarar keltiradi. O‘zbekiston ham bu muammodan xalos bo‘lmagan.  

Anotatsiya:  Mazkur  maqolada  oila  psixologiyasining  nazariy  asoslari, 
zamonaviy oilaviy modeldagi psixologik munosabatlar, stress va nizolarni boshqarish 
strategiyalari  hamda  ota-onalik  psixologiyasi  tahlil  etilgan.  Shuningdek,  sog‘lom 
oilaviy  muhitning  shaxsiy  va  ijtimoiy  salomatlikka  ta’siri  yoritilgan.  Oila  a’zolari 
o‘rtasidagi kommunikatsiya, emotsional yaqinlik, qadriyatlar uyg‘unligi kabi muhim 
psixologik  omillar  ilmiy  asosda  tahlil  qilingan.  Tadqiqot  natijalariga  ko‘ra,  oilaviy 
barqarorlik va psixologik farovonlikni ta’minlashda ijtimoiy-psixologik x

Annotatsiya:    Muqobil  energiya  manbalari  asosida  sanoat  va  konchilik 
korxonalarida asosiy energiya manbalariga zaxira energiya tizimini yaratish bugungi 
kundagi  energiya  manbalarining  asosiy  vazifalaridan  biri  hisoblanadi.  Muqobil 
energiya manbalarining ishonchli turi bu mikro GESlar hisoblanadi. Maqolada mikro 
GES  qurilmasi  ish  rejimlarini  boshqarish  tizimini  takomillashtirilgan 
avtomatlashtirilgan  boshqaruv  tizimi  yordamida  boshqarish  blogini  yaratish, 
boshqaruv blogi yordamida mikro GESlarni ishonchli, uzluksiz va sifatli tarzda ish 
rejimlarini boshqarish masalalari, ularning afzalliklari keltirib o‘tilgan.  

Annotatsiya:  Mazkur  maqolada  Oʻzbekiston  temir  yoʻl  tizimida 
qoʻllanilayotgan  asosiy  vagon  turlari,  ularning  iqtisodiy-texnik  koʻrsatkichlari  va 
transport  infratuzilmasidagi  oʻrni  tahlil  etiladi.  Shuningdek,  vagonlarning  yuk  va 
yo‘lovchi  tashishdagi  roli,  ekspluatatsiya  samaradorligi  va  modernizatsiya  ehtiyoji 
yoritilgan. Maqola statistik ko‘rsatkichlar asosida muammolarni tahlil qilib, tegishli 
takliflar bilan yakunlanadi. 

Annotatsiya:  Mazkur  maqolada  O‘zbekiston  Respublikasida  iqtisodiy 
barqarorlik va makroiqtisodiy boshqaruvning rivojlanishiga doir tahlil va tavsiyalar 
keltirilgan. O‘zbekistonning so‘nggi yillarda amalga oshirilgan iqtisodiy islohotlari va 
ulkan  o‘zgarishlar  jarayonida  iqtisodiy  barqarorlikni  saqlab  qolishning  asosiy 
mexanizmlari va davlat tomonidan olib borilgan makroiqtisodiy siyosatning samaralari 
o‘rganilgan.  Tadqiqotda inflyatsiya  darajasi,  davlat byudjeti  taqchilligi, investitsion 
muhitni  yaxshilash,  iqtisodiy  tarmoqlarning  diversifikatsiyasi  kabi  muhim  omillar 
taqdim etilgan. O‘zbekistonda iqtisodiy barqarorlikni ta’minlashda yuzaga kelayotgan 
muammolar,  ularni  hal  etish  uchun  taklif  etilgan  strategiyalar  va  siyosatlar  hamda 
2025-yilga mo‘ljallangan yangi iqtisodiy islohotlar haqida batafsil ma’lumot berilgan.  

 
Annotatsiya: Mazkur tezisda O‘zbekiston logistika sohasiga sun’iy intellekt (SI) 
texnologiyalarining ta’siri o‘rganiladi. Dunyo miqyosida transport va logistika tizimida 
SI  yechimlari  keng  joriy  etilayotgan  bir  paytda,  ushbu  texnologiyalarning 
O‘zbekistondagi ahamiyati, imkoniyatlari va mavjud muammolari tahlil qilinadi. SI 
vositasida  logistika  jarayonlarini  avtomatlashtirish,  yuk  tashish  samaradorligini 
oshirish, xarajatlarni kamaytirish va real vaqtda monitoring tizimlarini ishlab chiqish 
imkoniyatlari  ko‘rib  chiqilgan.  Shuningdek,  real  hayotdan  misollar  va  ilg‘or 
amaliyotlar tahlil qilingan. 

Аннотация: Центральная Азия в последние десятилетия стала ключевым 
регионом  в  трансформации  евразийской  логистики.  Возрастающее 
геополитическое  значение,  растущие  инфраструктурные  инвестиции, 
изменение глобальных торговых потоков и санкционная политика стимулируют 
формирование новых транспортных коридоров, в том числе так называемого 
Срединного  коридора.  В  статье  проанализированы  ключевые  направления 
изменений  в  евразийской  логистике  и  обозначены  перспективы  Центральной 
Азии как интеграционного логистического узла. 

Abstract 
There is a rapid growth in luxury tourism in Uzbekistan, and it is coming along 
successfully due to the silky road legacy that it had and has been transformed to an 
exclusive and high-quality tourist destination. The paper aims at discussing how social 
media, including Instagram, TikTok, and You Tube affect development and promotion 
of luxury travel in Uzbekistan. Social media is an important part of influencing traveler 
behavior towards creating visibility of boutique hotels, cultural experience tours, and 
luxury  services.  The  role  of  influencer  marketing,  digital  storytelling,  and  user-
generated content is changing to attract tourists to Uzbekistan, because of the incidence 
of the possibilities of tourists visiting the country. This investigation clarifies the way 
in which the trend on social media not only influences the expectations of the tourists 
but also potentially strengthens the locals entrepreneurs, reconfigures brand identities, 
and rebrands Uzbekistan as a first-rate destination in the Central Asian region.