Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
50-son_1-to’plam_Avgust -2025
211
ISSN:3030-3621
IJTIMOIY LOYIHALARNI RAQAMLASHTIRISH ORQALI
SAMARADORLIKNI OSHIRISH MASALALALARI.
Sharipov Behzod Shavkatovich
O'zbekiston Respublikasi Prezidenti
huzuridagi Ijtimoiy himoya milliy agentligi
Buxoro viloyat Romitan tuman Inson ijtimoiy
xizmatlar markazi Bolalarni ijtimoiy
himoya qilish sho'basi mudiri
Annotatsiya:
Ushbu maqolada ijtimoiy loyihalarning zamonaviy jamiyatdagi
o‘rni, ularning raqamlashtirish orqali yanada samarali amalga oshirilishi imkoniyatlari,
mavjud muammolar va ularni hal qilish yo‘llari yoritiladi. Ijtimoiy loyihalarni raqamli
texnologiyalar orqali boshqarish natijasida erishilayotgan natijalar, axborot
texnologiyalarining ijtimoiy sohadagi o‘rni va zamonaviy yondashuvlarning
samaradorlikka ta’siri tahlil qilinadi.
Kalit so‘zlar:
Raqamlashtirish, ijtimoiy loyihalar, samaradorlik, axborot
texnologiyalari, innovatsiya, monitoring, tahlil, avtomatlashtirish, davlat xizmatlari,
raqamli transformatsiya.
Аннотация:
В данной статье рассматривается роль социальных проектов
в современном обществе, возможности повышения их эффективности за счёт
цифровизации, существующие проблемы и пути их решения. Анализируются
результаты, достигнутые в процессе управления социальными проектами с
использованием цифровых технологий, а также роль информационных
технологий в социальной сфере и влияние современных подходов на повышение
эффективности.
Ключевые слова:
Цифровизация, социальные проекты, эффективность,
информационные технологии, инновации, мониторинг, анализ, автоматизация,
государственные услуги, цифровая трансформация.
Annotation:
This article explores the role of social projects in modern society,
the opportunities for enhancing their effectiveness through digitalization, existing
challenges, and potential solutions. It analyzes the outcomes achieved through the
management of social projects via digital technologies, the role of information
technologies in the social sphere, and the impact of modern approaches on improving
overall efficiency.
Keywords:
Digitalization, social projects, efficiency, information technologies,
innovation, monitoring, analysis, automation, public services, digital transformation.
Kirish
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
50-son_1-to’plam_Avgust -2025
212
ISSN:3030-3621
Zamonaviy dunyoda raqamli texnologiyalar hayotimizning barcha sohalariga
chuqur kirib bormoqda. Ayniqsa, ijtimoiy sohalarda va aholi farovonligini oshirishga
qaratilgan loyihalarda raqamlashtirish jarayonining samaradorligi katta ahamiyatga
ega. Ijtimoiy loyihalar — bu aholining muayyan guruhlariga ko‘mak berishga
qaratilgan tashabbuslar bo‘lib, ularning sifatli va tezkor amalga oshirilishi aholining
turmush darajasiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi.
O‘zbekiston Respublikasida ham davlat xizmatlarini raqamlashtirish, ijtimoiy
himoya, sog‘liqni saqlash, ta’lim va boshqa sohalarda amalga oshirilayotgan
loyihalarda zamonaviy axborot texnologiyalarini joriy etish bo‘yicha qator chora-
tadbirlar ko‘rilmoqda. Ushbu maqolada raqamlashtirish orqali ijtimoiy loyihalarning
samaradorligini oshirish masalalari chuqur tahlil qilinadi.
Tahlil va muhokama
Ijtimoiy loyihalar va ularning ahamiyati
Ijtimoiy loyihalar aholining ehtiyojmand qatlamlariga yordam ko‘rsatish,
ijtimoiy tenglikni ta’minlash, inson kapitalini rivojlantirish va ijtimoiy barqarorlikni
mustahkamlashga xizmat qiladi. Masalan, "Temir daftar", "Ayollar daftari", "Yoshlar
daftari" kabi tashabbuslar orqali davlat fuqarolarning muammolarini tizimli tarzda hal
qilishni yo‘lga qo‘ygan.
Raqamlashtirish nima va uning ijtimoiy loyihalardagi o‘rni
Raqamlashtirish — bu ma’lumotlarni raqamli shaklga o‘tkazish, jarayonlarni
avtomatlashtirish va axborot almashinuvini tezlashtirish demakdir. Ijtimoiy
loyihalarda bu, birinchi navbatda, quyidagi afzalliklarni beradi:
Jarayonlarni
tezlashtiradi
— loyihaning barcha bosqichlari
(rejalashtirish, amalga oshirish, monitoring) avtomatlashtiriladi.
Shaffoflikni ta'minlaydi
— mablag‘lar harakati va resurslar taqsimoti
ochiq kuzatib boriladi.
Xatoliklar kamayadi
— inson omiliga bog‘liq xatoliklar kamayadi.
Ma’lumotlarga asoslangan qarorlar qabul qilinadi
— tahliliy
platformalar orqali real vaqt rejimida qarorlar qabul qilinadi.
Raqamlashtirilgan ijtimoiy loyihalar misollari
O‘zbekiston tajribasida bir nechta muhim ijtimoiy loyihalar raqamlashtirilgan:
"Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali" (my.gov.uz)
orqali
fuqarolar ko‘plab ijtimoiy xizmatlardan onlayn foydalanmoqda.
"Ayollar daftari" tizimi
orqali ayollarning muammolari onlayn
kuzatilib, zarur xizmatlar ko‘rsatilmoqda.
"Ijro.gov.uz"
portali orqali ijtimoiy arizalar va murojaatlarning ijrosi
nazorat qilinmoqda.
Bu kabi platformalar ijtimoiy adolat va tenglikni ta’minlashda muhim vosita
bo‘lib xizmat qilmoqda.
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
50-son_1-to’plam_Avgust -2025
213
ISSN:3030-3621
Muammolar va ularni bartaraf etish yo‘llari
Shunga qaramay, raqamlashtirishda bir qator muammolar mavjud:
Texnik infratuzilmaning sust rivojlanganligi
— ayniqsa, qishloq
hududlarda internet tarmog‘i sifatsizligi loyihalarning barcha aholiga yetib borishiga
to‘sqinlik qiladi.
Axborot xavfsizligi muammolari
— shaxsiy ma’lumotlar ishonchli
himoya qilinishi zarur.
Kadrlar yetishmovchiligi
— IT sohasida malakali mutaxassislar
yetishmaydi.
Aholining raqamli savodxonligi pastligi
— ko‘plab fuqarolar onlayn
xizmatlardan foydalanishni bilmaydi.
Ushbu muammolarni hal etish uchun quyidagilarni taklif qilish mumkin:
Qishloq hududlarida texnik infratuzilmani rivojlantirish, 5G tarmog‘ini
joriy etish.
Davlat xizmatlari bilan shug‘ullanuvchi xodimlarning IT bo‘yicha
malakasini oshirish.
Axborot xavfsizligini ta’minlash bo‘yicha qat’iy standartlarni ishlab
chiqish va amaliyotga joriy etish.
Ommaviy axborot vositalari va ijtimoiy tarmoqlar orqali raqamli
savodxonlikni targ‘ib qilish.
Raqamlashtirishning samaradorlikka ta’siri
Statistik
ma’lumotlarga
ko‘ra,
raqamli
texnologiyalar
yordamida
boshqarilayotgan ijtimoiy loyihalarda:
Aholiga xizmat ko‘rsatish tezligi
30-40% ga oshgan
;
Budjet mablag‘laridan foydalanish samaradorligi
20-25% ga oshgan
;
Murojaatlarga javob berish muddati
2 baravarga kamaygan
;
Korruptsiya xavfi
sezilarli darajada kamaygan
.
Bu esa, raqamlashtirish orqali ijtimoiy loyihalar natijadorligini tubdan oshirish
mumkinligini isbotlaydi.
Xulosa
Raqamlashtirish — bu nafaqat texnologik yangilik, balki ijtimoiy sohadagi
islohotlarning samarali vositasidir. Ijtimoiy loyihalarni raqamlashtirish orqali
fuqarolarga tez, shaffof va sifatli xizmat ko‘rsatish imkoniyati oshadi. Mavjud
muammolarni bartaraf etish orqali esa raqamli transformatsiya jarayonlarini
tezlashtirish, ijtimoiy tenglikni ta’minlash va davlat xizmatlari sifati va ishonchliligini
oshirish mumkin. Bu esa butun jamiyat manfaatlari yo‘lida xizmat qiladi.
Foydalanilgan adabiyotlar
1.
Karimov I.A. “Yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch”. Toshkent: Ma’naviyat,
2008. – 35-bet.
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
50-son_1-to’plam_Avgust -2025
214
ISSN:3030-3621
2.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining qarori: “Raqamli O‘zbekiston – 2030”
strategiyasi. // “Xalq so‘zi”, 2020-yil, 5-fevral. – 2-bet.
3.
Qodirov A. “Axborot texnologiyalari va jamiyat”. Toshkent: O‘zbekiston
nashriyoti, 2019. – 87-bet.
4.
Abdullayev A., “Ijtimoiy siyosat va raqamlashtirish tendensiyalari”. Toshkent:
Iqtisodiyot, 2021. – 112-bet.
5.
“Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali” faoliyati haqida hisobot. –
www.my.gov.uz – 2022-yilgi statistik ma’lumotlar. – 3-bet.
6.
Nazarova D. “Raqamli transformatsiya va inson kapitali”. Toshkent: Fan va
texnologiya, 2020. – 76-bet.
7.
Akramov M. “Axborot xavfsizligi asoslari”. Toshkent: TDYU nashriyoti, 2018. –
64-bet.
8.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Oliy Majlisga
Murojaatnomasi. // “Xalq so‘zi”, 2023-yil, 20-yanvar. – 5-bet.
9.
G‘ulomov S., “Innovatsion boshqaruv va axborot texnologiyalari”. Toshkent:
INNOVATSION MARKAZ, 2021. – 93-bet.
10.
“Davlat xizmatlarini raqamlashtirish bo‘yicha yo‘l xaritasi”. Adliya vazirligi nashri,
2022. – 47-bet.
