Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
44-son_2-to’plam_May-2025
ISSN: 3030-3621
165
XIZMAT KO'RSATISH KORXONALARIDA MARKETING
TADQIQOTLARINI OLIB BORISH XUSUSIYATLARI
Toshkent kimyo-texnologiya instituti
Temirov Ilyosbek Olimkul o‘g‘li
23-65 MK guruh talabasi
Toshkent kimyo-texnologiya institute, dotsenti
Muxamedova Shoxista Akbarovna
Tel: +998995780428
Annotatsiya:
Mazkur maqolada xizmat ko‘rsatish sohasida faoliyat yurituvchi
korxonalarda marketing tadqiqotlarini olib borishning o‘ziga xos xususiyatlari
o‘rganiladi. Unda marketing tadqiqotlarining ahamiyati, turlari, hamda ularni
rejalashtirish va amalga oshirishdagi zamonaviy yondashuvlar tahlil qilinadi. Shu bilan
birga, xizmat ko‘rsatish sohasida iste’molchilar ehtiyojlarini aniqlash, bozor
tendensiyalarini kuzatish va raqobatbardoshlikni oshirishga qaratilgan tadqiqotlar
misollar orqali yoritiladi. Tadqiqot natijalari xizmat korxonalarida samarali marketing
strategiyalarini ishlab chiqishda amaliy ahamiyatga ega bo‘ladi.
Kalit so‘zlar:
Marketing tadqiqotlari, xizmat ko‘rsatish sohasi, bozor tahlili,
iste’molchi ehtiyojlari, raqobatbardoshlik, mijozlar segmentatsiyasi, marketing
strategiyasi, ma’lumot to‘plash usullari, bozor tendensiyalari, CRM tizimlari, mijozlar
qoniqishi, so‘rovnoma va intervyular
ОСОБЕННОСТИ ПРОВЕДЕНИЯ МАРКЕТИНГОВЫХ
ИССЛЕДОВАНИЙ В ПРЕДПРИЯТИЯХ СФЕРЫ УСЛУГ
Аннотация:
В данной статья изучаются особенности проведения
маркетинговых исследований на предприятиях сферы услуг. Анализируется
значение и виды маркетинговых исследований, а также современные подходы к
их планированию и реализации. Кроме того, рассматриваются примеры
исследований, направленных на выявление потребностей потребителей,
отслеживание рыночных тенденций и повышение конкурентоспособности в
сфере услуг. Результаты исследования имеют практическое значение для
разработки эффективных маркетинговых стратегий в сервисных компаниях.
Ключевые слова:
Маркетинговые исследования, сфера услуг, анализ
рынка, потребности потребителей, конкурентоспособность, сегментация
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
44-son_2-to’plam_May-2025
ISSN: 3030-3621
166
клиентов, маркетинговая стратегия, методы сбора данных, рыночные тенденции,
CRM-системы, удовлетворённость клиентов, опросы и интервью
FEATURES OF CONDUCTING MARKETING RESEARCH IN SERVICE
ENTERPRISES
Abstract:
This article explores the specific features of conducting marketing
research in service-oriented enterprises. It analyzes the importance and types of
marketing research, as well as modern approaches to planning and implementation.
The study also highlights examples of research aimed at identifying consumer needs,
tracking market trends, and enhancing competitiveness in the service sector. The
results of the research have practical significance for developing effective marketing
strategies in service companies
Keywords:
Marketing research, service sector, market analysis, consumer
needs, competitiveness, customer segmentation, marketing strategy, data collection
methods, market trends, CRM systems, customer satisfaction, surveys and interviews.
Kirish.
Bozor iqtisodiyoti sharoitida xizmat ko‘rsatish sohasi iqtisodiy o‘sish va
bandlik darajasini oshirishda muhim o‘rin tutadi. Bugungi kunda raqobatning
keskinlashuvi, iste’molchilar ehtiyojlarining tez-tez o‘zgarib turishi hamda innovatsion
xizmat turlarining paydo bo‘lishi xizmat ko‘rsatish korxonalarini o‘z faoliyatlarini
bozor talablari asosida takomillashtirishga undamoqda. Bunda marketing
tadqiqotlarining ahamiyati beqiyosdir.
Marketing tadqiqotlari xizmat ko‘rsatish korxonalari uchun bozor
kon’yunkturasini o‘rganish, mijozlarning ehtiyoj va istaklarini aniqlash, raqobatchilar
faoliyatini tahlil qilish hamda samarali marketing strategiyalarini ishlab chiqishda
asosiy vosita bo‘lib xizmat qiladi. Ayniqsa, xizmat ko‘rsatish sohasida iste’molchi
bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri aloqaning kuchli bo‘lishi bu tadqiqotlarni yanada dolzarb
qiladi. Ushbu maqolada xizmat ko‘rsaish korxonalarida marketing tadqiqotlarini olib
boorish xususiyatlari korxona ya’ni, “AKFA MEDLINE” tibbiyot markazi misolida
ko‘rib chiqamiz.
Mavzuga oid adabiyotlar tahlili.
Azizxon Tillyaxodjayev, Akbar Boyqobilov. “Marketing strategiyasini
baholashning mezon va usullari”.
Ushbu maqolada marketing strategiyasini ishlab
chiqish, faoliyatini samarali yo‘lga qo‘yish va samaradorligini baholash bo‘yicha
tahlillar amalga oshirilgan. Mazkur yo‘nalishda tadqiqotlar olib brogan xorijiy
olimlarning fikrlari batafsil o‘rganilgan. Shuningdek, marketingni baholashda
rejalashtirish tamoyillari, korxonani o‘sishni baholash strategiyasini uch bosqichdagi
tahlil asosida ishlab chiqish lozimligi, marketingni nazorat qilish jarayonining asosiy
bosqichlari, ishlab chiqarish bo‘limi bo‘yicha marketing dasturi qanday maqsadlarga
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
44-son_2-to’plam_May-2025
ISSN: 3030-3621
167
yo‘naltirilganligi, marketingni makro va mikromuhit omillari, marketing strategiyasini
baholashda qanday mezon va usullardan foydalanish lozimligi batafsil ko‘rib
chiqilgan.
1
Madinaxon Normatova, Mamlakat Xamidova. “Kompaniyalar faoliyatini
tashkil etishda marketing tadqiqotlarining ahamiyati”.
Maqolada zamonaviy
iqtisodiy sharoitda kompaniyalarda marketing tadqiqotlarini tashkil etishning
ahamiyati va zarurligi muhokama qilindi. Ushbu mavzu boʻyicha turli mualliflarning
asarlarida marketing tadqiqotlarining taʼrifi oʻrganiladi. Marketing tadqiqotlarini
tashkil etish kompaniyalarning maqsadlari va funksiyalariga boʻysunadi va
kompaniyalarning istiqbollarini belgilaydi. Shularni hisobga olgan holda, oʻrganish
davomida marketing tadqiqotlarini rejalashtirish va oʻtkazishdagi muammolar hamda
marketing tadqiqotlarining muhimligi haqida fikr yuritildi.
2
Faruddin Eshmirzayev, Zaxro Salimova. “Tadbirkorlik faoliyatini
rivojlantirishda marketingning roli”.
Maqolada kichik biznes va xususiy
tadbirkorlik
korxonalarida
marketing
faoliyatini
tashkil
etish
va
rivojlantirishxususiyatlari o‘rganilib, uni takomillashtirish bo‘yicha ilmiy asoslangan
takliflar va amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
3
Nafisa Muradullaeva. “Xizmat ko‘rsatish korxonalari faoliyatini
boshqarish
samaradorligini
zamonaviy
axborot-kommunikatsiyalari
texnologiyalaridan foydalanish imkoniyatlari”.
Ushbu maqola zamonaviy axborot-
kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish orqali xizmat ko‘rsatish korxonalari
faoliyatini boshqarish samaradorligini oshirish imkoniyatlarini tahlil qilingan va ushbu
xizmatning mijozlar bilan o‘zaro aloqalarni yaxshilash, operatsion xarajatlarni
kamaytirish va biznes jarayonlarini avtomatlashtirishdagi ahamiyatini ko‘rsatib
o‘tilgan hamda, texnologiyalarni joriy qilish orqali korxonalar xizmat sifatini oshirib,
raqobatbardoshlik darajasini mustahkamlay olishi ko‘zda tutilgan.
4
Xaydarova K.A
.
“Globallashuvning O‘zbekiston kimyo sanoatida
marketing strategiyalarini tanlashga ta’siri”.
Ushbu maqolada kimyo sanoati
korxonalarining marketing faoliyatining maqsadi va strategiyasi muhokama qilinadi.
5
Tadqiqot metodologiyasi.
Ushbu tadqiqotda xizmat ko‘rsatish korxonalarida,
xususan, Akfa Medline tibbiyot markazida marketing tadqiqotlarini olib borish
1
https://doi.org/10.55439/eit/vol12_iss1/i20
2
https://doi.org/10.47390/sp1342v3i5y2023n11
3
https://doi.org/10.55439/ged/vol1_iss10/a640
4
https://doi.org/10.47390/spr1342v4si5y2024n05
5
Boyqobilov Xondamir Xolmaxmat o`gli. (2025). OZIQ OVQAT SANOAT KORXONALARIDA MARKETING
TADQIQOTLARIDAN FOYDALANISHNI TAKOMILLASHTIRISH.
PEDAGOGS
,
77
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
44-son_2-to’plam_May-2025
ISSN: 3030-3621
168
xususiyatlarini o‘rganildi. Tadqiqotda ilmiy-analitik yondashuv asosida bir nechta
metodlar qo‘llanildi. Xususan, tahliliy metod, so’rovnoma usuli, kuzatuv usuli va
solishtirma tahlili asosida tibbiyot markazining xizmat ko’rsatish faoliyati o’rganib
chiqildi.
Tahlil va natijalar.
Xizmat ko‘rsatish korxonalarida marketing tizimi va
tadqiqoti juda katta ahamiyatga ega. Shundan kelib chiqib biz quyidagi ma’lumotlarda
xizmat ko‘rsatish korxonalarida marketing tadqiqotlarini olib borishning
xususiyatlarini ko‘rib chiqamiz:
Xizmatning nomoddiy tabiati
: Xizmatlar mahsulotlardan farqli o'laroq,
ko'pincha nomoddiy bo'lib, ularni sinab ko'rish yoki oldindan baholash qiyin. Shuning
uchun tadqiqotlarda mijozlarning his-tuyg'ulari, tajribasi va kutganlari tahlil qilinadi.
Mijozlar tajribasiga e'tibor
: Xizmat ko'rsatish sifati mijozlarning bevosita
tajribasiga bog'liq. Tadqiqotlar mijozlarning xizmat jarayonidagi qoniqish darajasini,
xodimlar bilan muloqotni va xizmat muhitini o'rganishga qaratiladi.
Individual yondashuv
: Xizmatlar ko'pincha mijozning shaxsiy ehtiyojlariga
moslashtiriladi. Marketing tadqiqotlari mijozlar segmentatsiyasiga va ularning o'ziga
xos talablariga alohida e'tibor beradi.
Xizmat ko'rsatish jarayonining o'zgaruvchanligi
: Xizmat sifati xodimlarning
malakasiga, mijozning ishtirokiga va boshqa omillarga bog'liq bo'lib, bu tadqiqotlarda
doimiy monitoring va tezkor tahlilni talab qiladi.
Mijozlarning fikr-mulohazalariga urg'u
: So'rovnomalar, intervyular va
sharhlar orqali mijozlarning fikr-mulohazalarini yig'ish muhim. Bu xizmat sifatini
yaxshilash uchun asosiy ma'lumot manbai hisoblanadi.
Vaqt omili
: Xizmatlar real vaqtda taqdim etiladi, shuning uchun tadqiqotlar
xizmat ko'rsatish jarayonining tezkorligi, qulayligi va samaradorligiga qaratiladi.
Raqobat muhitini tahlil qilish
: Xizmat sohasida raqobat yuqori bo'lib,
tadqiqotlar raqobatchilarning strategiyalari, narx siyosati va mijozlarga yondashuvini
o'rganishni o'z ichiga oladi.
Ma'lumotlarni yig'ishning murakkabligi
: Mijozlarning xatti-harakatlarini
tahlil qilish uchun sifatli (masalan, chuqur intervyular) va miqdoriy (masalan,
so'rovnomalar) usullarning kombinatsiyasi talab qilinadi.
“Akfa Medline” xizmat ko‘rsatish korxonasi Markaziy Osiyodagi eng yirik
xususiy ko‘p tarmoqli tibbiyot markazi sifatida faoliyat yuritadi va marketing
tadqiqotlari xizmat ko‘rsatish sohasining xususiyatlariga mos ravishda olib boriladi.
Quyidagi jadvalda xizmat ko‘rsatish korxonalarining marketing tadqiqotlari
xususiyatlari bo‘yicha “Akfa Medline”ning marketing faoliyati tahlil qilindi:
6
6
Clinics.uz→akfa medline
med24.uz→akfa medline
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
44-son_2-to’plam_May-2025
ISSN: 3030-3621
169
Xizmatning
nomoddiy
tabiati
Xizmatlar nomoddiy bo‘lgani uchun “Akfa Medline” marketing
faoliyatida mijozlarning ishonchini oshirishga e’tibor beradi.
Buning uchun klinika o‘z veb-sayti (akfamedline.uz) va ijtimoiy
tarmoqlarda zamonaviy uskunalar, malakali shifokorlar va
xizmatlar haqida batafsil ma’lumot beradi. Masalan, Siemens va
Roche Hitachi kabi brendlarning radiologik va immunologik
tadqiqot apparatlari ta’kidlanadi, bu mijozlarda xizmat sifatiga
ishonchni oshiradi. Bundan tashqari, klinika sertifikatlar,
xodimlarning malakasi va bemorlarning ijobiy sharhlari orqali
moddiy dalillarni taqdim etadi.
Mijozlar
tajribasiga
e’tibor
“Akfa Medline” mijozlar tajribasini yaxshilash uchun individual
yondashuvga asoslanadi. Klinika har bir bemorga shaxsiy
yordam ko‘rsatishni ta’minlaydi, bu shifokorlar jamoasining har
bir bemor uchun maxsus davolash rejasini ishlab chiqishi orqali
amalga oshiriladi. Mijozlarning qoniqish darajasini o‘lchash
uchun “Sirli mijoz” usuli kabi tahlil vositalari qo‘llanilishi
mumkin, bu xizmat jarayonidagi kamchiliklarni aniqlashga
yordam beradi (masalan, bank sohasida qo‘llanilgan usulga
o‘xshash). SPA majmuasi, fitness zali va restoran kabi
qo‘shimcha xizmatlar ham mijozlar tajribasini boyitadi.
Individual
yondashuv
“Akfa Medline” mijozlarni segmentatsiya qilish orqali turli
ehtiyojlarga mos xizmatlar taklif qiladi. Masalan, kardiologiya,
neyroxirurgiya, ortopediya kabi ixtisoslashgan xizmatlar yuqori
darajadagi tibbiy yordam izlayotgan bemorlarga, SPA va
fizioterapiya xizmatlari esa sog‘lom turmush tarzini qo‘llab-
quvvatlaydigan
mijozlarga
mo‘ljallangan.
Marketing
tadqiqotlari orqali klinika maqsadli auditoriyaning ehtiyojlarini
aniqlaydi va ularga mos reklama strategiyalarini ishlab chiqadi,
masalan, dermatologiya maslahatlari yoki og‘irlikni yo‘qotish
dasturlari haqida maxsus takliflar
Xizmat
ko‘rsatish
jarayonining
o‘zgaruvchanligi
Xizmat sifati xodimlar malakasiga bog‘liq bo‘lgani uchun “Akfa
Medline” xodimlarni doimiy ravishda o‘qitish va ularning
faoliyatini monitoring qilishga e’tibor beradi. Marketing
tadqiqotlari xodimlarning mijozlar bilan muloqot sifatini
baholash,
shuningdek,
xizmat ko‘rsatish jarayonidagi
o‘zgaruvchan omillarni tahlil qilishga qaratiladi. Masalan,
klinika korporativ uslubni joriy qilish orqali xodimlarning
professional imidjini mustahkamlaydi, bu mijozlarda ishonchli
muhit yaratadi
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
44-son_2-to’plam_May-2025
ISSN: 3030-3621
170
Mijozlarning
fikr-
mulohazalariga
urg‘u
“Akfa Medline” mijozlarning fikr-mulohazalarini yig‘ish uchun
faol choralar ko‘radi. Med24.uz va Clinics.uz kabi
platformalarda bemorlar klinika xizmatlari haqida sharhlar
qoldirishi mumkin, bu esa klinikaga o‘z xizmatlarini yaxshilash
uchun muhim ma’lumot beradi. Masalan, bemorlarning yuqori
bosim yoki dermatologik muammolar bo‘yicha so‘rovlari
klinika tomonidan tezkor javob bilan ta’minlanadi, bu mijozlar
ishonchini oshiradi. Marketing tadqiqotlari ushbu sharhlarni
tahlil qilish orqali xizmat sifatini oshirish yo‘llarini aniqlaydi
Vaqt omili
“Akfa Medline” xizmatlarning tezkorligi va qulayligiga katta
e’tibor beradi. Klinika zamonaviy diagnostika va davolash
uskunalariga ega bo‘lib, bu jarayonlarni tezkorlashtiradi
(masalan, multispiral kompyuter tomografiyasi va magnit-
rezonans tomografiyasi). Marketing tadqiqotlari mijozlarning
vaqtga bo‘lgan talablarini o‘rganadi va klinika bu
ma’lumotlardan foydalanib, qabulga yozilish jarayonini
soddalashtiradi, masalan, onlayn ro‘yxatdan o‘tish imkoniyati
orqali
Raqobat
muhitini
tahlil
qilish
“Akfa Medline” xususiy tibbiyot sohasida raqobatchilarning
strategiyalarini tahlil qiladi. Marketing tadqiqotlari orqali klinika
o‘zining Yevropa sifatidagi uskunalar va ko‘p tarmoqli
xizmatlarini
raqobatchilardan
farqlovchi
omil
sifatida
ta’kidlaydi. Masalan, xorijiy brendlarning zamonaviy
uskunalaridan foydalanish va xalqaro standartlarga mos
xizmatlar klinikaning bozor pozitsiyasini mustahkamlaydi.
Bundan tashqari, AKFA Groupning marketing tajribasi (reklama
va brend yaratishga katta sarmoya kiritish) klinikaning targ‘ibot
strategiyalarida ham qo‘llaniladi
Ma’lumotlarni
yig‘ishning
murakkabligi
“Akfa Medline” sifatli va miqdoriy tadqiqot usullarini qo‘llaydi.
Sifatli usullar orqali (masalan, chuqur intervyular) bemorlarning
individual
ehtiyojlari
aniqlanadi,
miqdoriy
usullar
(so‘rovnomalar va statistik tahlillar) esa kengroq auditoriyaning
qoniqish darajasini o‘lchaydi. Masalan, klinika o‘z
xizmatlarining samaradorligini baholash uchun bemorlarning
sharhlarini tahlil qiladi va bu ma’lumotlarni xizmatlarni
optimallashtirish uchun ishlatadi. Shuningdek, “Akfa Medline”
universiteti bilan hamkorlikda ilmiy-tadqiqot faoliyati olib
borilishi marketing strategiyalarini yanada mustahkamlashi
mumkin
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
44-son_2-to’plam_May-2025
ISSN: 3030-3621
171
“Akfa Medline” marketing faoliyati xizmat ko‘rsatish sohasining
xususiyatlariga mos ravishda tashkil etilgan. Klinika nomoddiy xizmatlarni moddiy
dalillar bilan mustahkamlash, mijozlar tajribasini yaxshilash, individual yondashuvni
ta’minlash va raqobat muhitini tahlil qilish orqali bozorda muvaffaqiyatli pozitsiyani
egallaydi. Mijozlarning fikr-mulohazalari va zamonaviy uskunalar klinikaning
marketing strategiyasining asosiy elementlari hisoblanadi.
Tadqiqot davomida qo‘llanilgan metodlar orqali Akfa Medline tibbiyot
markazida marketing faoliyatining turli jihatlari o‘rganildi va quyidagi natijalar olindi:
Tibbiyot markazining marketing bo‘limi faoliyati, reklama siyosati, xizmatlar
assortimenti va mijozlar bilan aloqa shakllari bo‘yicha mavjud ichki hujjatlar hamda
veb-sayt, ijtimoiy tarmoqlardagi sahifalari orqali tahlil o‘tkazildi. Natijada
aniqlanishicha, Akfa Medline o‘z xizmatlarini mijozlarga yetkazishda zamonaviy
raqamli marketing vositalaridan – Instagram, Telegram, Facebook va veb-sayt orqali
faol foydalanadi. Ular orqali doimiy ravishda yangi xizmatlar haqida ma’lumotlar berib
boriladi, chegirmalar e’lon qilinadi, bu esa auditoriyani jalb etish samaradorligini
oshiradi.
Tadqiqot doirasida 100 nafar mijoz o‘rtasida so‘rovnoma o‘tkazildi. So‘rovda
ishtirok etganlarning 64 foizi Akfa Medline haqida ilk bor ijtimoiy tarmoqlardagi
reklama orqali xabardor bo‘lganini bildirgan. Bu raqam marketing bo‘limining raqamli
reklama vositalaridan samarali foydalana olayotganini ko‘rsatadi.
Kundalik faoliyat jarayonlarini bevosita kuzatish orqali mijozlarga xizmat
ko‘rsatish sifati, administrator va tibbiyot xodimlarining munosabati, xizmatlarning
bajarilish tezligi o‘rganildi. Kuzatuvlar davomida shuni aniqlash mumkinki, Akfa
Medline xodimlari professional va mehribon munosabat bilan ajralib turadi. Ular
bemorlar bilan ehtiyotkorlik va diqqat bilan muomala qiladilar, bu esa ishonch muhitini
ta’minlaydi.
Kuchli
tomonlar
(Strengths)
Zaif
tomonlar
(Weaknesses)
Imkoniyatlar
(Opportunities)
Tahdidlar (Threats)
Brend obro‘si va
ishonch:
Akfa
Medline
o‘z
mijozlari orasida
sifatli
xizmat
ko‘rsatish
va
professional
xodimlar
orqali
yuqori
darajada
ishonch qozongan
Navbat
va
kutish
muammolari:
Ayniqsa,
yuqori
talab
bo‘lgan
vaqtlarda
navbatlarning
tartiblanmagani
mijozlarning
Sodiqlik
dasturlarini
joriy
etish:
Bonus
kartalari,
chegirmalar
va
aʼzo
dasturlari
orqali
mavjud
mijozlar bazasini
kengaytirish
va
ularni uzoq muddat
Raqobatchilar
sonining ko‘payishi:
Toshkent va boshqa
yirik
shaharlarda
shaxsiy
tibbiyot
markazlarining
ko‘payishi
raqobatni
kuchaytirmoqda.
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
44-son_2-to’plam_May-2025
ISSN: 3030-3621
172
Raqamli
marketingdagi
faollik: Instagram,
Telegram va veb-
sayt orqali faol
reklama
olib
borilishi natijasida
keng auditoriyaga
tez
yetib
borilmoqda
Keng
ko‘lamli
xizmatlar
assortimenti:
Terapiya,
jarrohlik,
laboratoriya
va
boshqa
ko‘plab
yo‘nalishlar
bo‘yicha xizmatlar
ko‘rsatilib,
keng
auditoriyani
qamrab
olish
imkoniyati mavjud
noroziligiga sabab
bo‘lmoqda.
Xizmat
narxlarining
nisbatan balandligi:
Ayrim
raqobatchilarga
qaraganda
xizmatlar
narxi
yuqoriroq
bo‘lib,
bu
narx
sezgir
mijozlar qatlamini
yo‘qotishga
olib
kelishi mumkin.
Maqsadli
marketing
yetarlicha chuqur
emas:
Har
bir
xizmat turi uchun
maxsus
mo‘ljallangan, aniq
segmentlarga
qaratilgan
marketing
kampaniyalari
yetishmayapti.
Sodiqlik
dasturlarining
yo‘qligi:
Boshqa
raqobatchilar taklif
qilayotgan
mijozlarga sodiqlik
kartalari va bonus
tizimlari
kabi
rag‘batlantiruvchi
tizimlar
mavjud
emas
saqlab
qolish
mumkin.
Onlayn
xizmatlar
va
telemeditsina
rivoji: Masofaviy
maslahatlar
va
online
yozilish
tizimlarini
kuchaytirish orqali
zamonaviy
mijozlar ehtiyojiga
javob
berish
mumkin.
Brend
sherikchiliklari:
Farmatsevtika
kompaniyalari,
sug‘urta firmalari
va
boshqa
sog‘liqni saqlash
subyektlari
bilan
hamkorlik
qilish
orqali
xizmat
ko‘lamini
kengaytirish
imkoniyati
mavjud.
Hududiy
kengayish: Faqat
Toshkent
bilan
cheklanib qolmay,
boshqa shaharlarda
filiallar
ochish
orqali
yangi
bozorlarni egallash
imkoniyati mavjud
Narx
sezgirligi: Iqtisodiy
muhitdagi
o‘zgarishlar
(inflyatsiya,
aholining
xarid
qobiliyati pasayishi)
xizmat
narxlariga
talabni kamaytirishi
mumkin.
Mijoz
kutishining oshishi:
Navbatlar
va
xizmatdagi
kechikishlar
mijozlarning salbiy
tajribasini oshirib,
ularning
raqobatchilarga
o‘tib
ketishiga
sabab
bo‘lishi
mumkin.
Texnologik
yangiliklardan
orqada qolish xavfi:
Innovatsion tibbiyot
uskunalar
va
xizmatlarni
tezda
joriy
qilmagan
taqdirda
bozorda
o‘z
pozitsiyasini
yo‘qotish ehtimoli
mavjud
Akfa Medline marketing faoliyati boshqa shaxsiy tibbiyot markazlari, xususan
“Medion”, “Doctor D”, “SmartMed” kabi muqobillar bilan solishtirildi. Solishtirma
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
44-son_2-to’plam_May-2025
ISSN: 3030-3621
173
tahlil shuni ko‘rsatdiki, Akfa Medline reklama kampaniyalari bo‘yicha
raqobatchilaridan ustunroq – ular brending, ranglar uyg‘unligi, logotip va kontent
dizaynida yuqori sifatli yondashuvga ega.
Endi yuqoridagi ma’lumotlar va tahlil natijalaridan foydalanib, quyidagi jadvalda
“Akfa Medline” tibbiyot markazining SWOT tahlilini ko‘rib chiqamiz:
Xulosa va tavsiyalar:
Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, xizmat ko‘rsatish
korxonalarida, ayniqsa tibbiyot markazlarida marketing tadqiqotlarini olib borish
o‘ziga xos xususiyatlarga ega. Akfa Medline tibbiyot markazi misolida olib borilgan
tahlillar marketing tadqiqotlari nafaqat iste’molchilarning ehtiyoj va talablarini chuqur
o‘rganish, balki xizmat sifati, narx siyosati, reklama strategiyalari va mijozlar bilan
aloqa sifatini baholashda ham muhim ahamiyat kasb etishini ko‘rsatdi.
Tadqiqot davomida qo‘llangan metodlar – tahliliy metod, so‘rovnoma, kuzatuv
va solishtirma tahlil orqali markazning mavjud kuchli va zaif tomonlari aniqlab olindi.
Raqamli marketing vositalaridan faol foydalanish, xizmat turlarining kengligi va
professional xodimlar kuchli jihatlar sifatida ajralib turgani holda, navbatlarning
tartiblanmagani, narx sezgirligi va sodiqlik dasturlarining yetishmasligi zaif tomonlar
sifatida e’tirof etildi.
Akfa Medline tibbiyot markazining marketing tizimi va xizmat ko‘rsatish
darajasini yanada rivojlantirish uchun amalga oshirilishi kerak bo‘gan asosiy ishlar
quyidagi ma’lumotlarda keltirilgan:
1. Maqsadli marketing tadqiqotlarini kuchaytirish: Har bir xizmat turi uchun
alohida mijoz segmentatsiyasi va ehtiyojlarni aniqlashga qaratilgan tadqiqotlar olib
borish lozim.
2. Navbatlarni boshqarish tizimini optimallashtirish: Onlayn yozilish, real vaqt
rejimida navbat monitoringi va xizmat ko‘rsatish vaqtini qisqartirish orqali
mijozlarning kutish vaqtini minimallashtirish kerak.
3. Sodiqlik dasturlarini joriy etish: Doimiy mijozlar uchun chegirmalar, bonus
tizimlari va sovg‘ali aksiyalar ishlab chiqish orqali mijoz sodiqligini oshirish mumkin.
4. Xizmat narxlari va sifat balansini targ‘ib qilish: Marketing materiallarida
xizmat sifati va uning narxi o‘rtasidagi uyg‘unlikni aniq ko‘rsatish, shaffof va ishonchli
narx siyosatini amalga oshirish kerak.
5. Innovatsion texnologiyalardan foydalanishni kuchaytirish: Telemeditsina,
onlayn maslahat va virtual navbatga yozilish kabi zamonaviy xizmatlarni rivojlantirish
marketing samaradorligini oshiradi.
6. Mijozlardan muntazam ravishda fikr-mulohaza olish: So‘rovnomalar, onlayn
sharhlar va telefon orqali mijoz fikrlarini yig‘ish va ularni tahlil qilish orqali
xizmatlarni doimiy ravishda takomillashtirib borish zarur.
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
44-son_2-to’plam_May-2025
ISSN: 3030-3621
174
7. Brend imidjini mustahkamlash: Raqamli marketing vositalarida doimiy va
professional tarzda kontent joylashtirish, mijozlarga ijobiy taassurot qoldiradigan
brend faoliyatini kuchaytirish kerak.
Adabiyotlar/Литература/References
1.
Marketing strategiyasini baholashning mezon va usullari February 2024
International Journal of Economics and Innovative Technologies
DOI:10.55439/EIT/vol12_iss1/i20 https://doi.org/10.55439/eit/vol12_iss1/i20
2.
Madinaxon Normatova, Mamlakat Xamidova. “Kompaniyalar faoliyatini tashkil
etishda
marketing
tadqiqotlarining
ahamiyati”.
https://scienceproblems.uz/index.php/journal/issue/view/15
https://doi.org/10.47390/sp1342v3i5y2023n11
3.
Faruddin Eshmirzayev, Zaxro Salimova. “Tadbirkorlik faoliyatini rivojlantirishda
marketingning
roli”.
taraqqiyot.uz/journal/index.php/GED/issue/view/1
https://doi.org/10.55439/ged/vol1_iss10/a640
4.
Nafisa Muradullaeva. “Xizmat ko‘rsatish korxonalari faoliyatini boshqarish
samaradorligini
zamonaviy
axborot-kommunikatsiyalari
texnologiyalaridan
foydalanish
imkoniyatlari”.
https://scienceproblems.uz/index.php/journal/issue/view/44
https://doi.org/10.47390/spr1342v4si5y2024n05
5.
Xaydarova K. A. Globallashuvning O'zbekiston kimyo sanoati korxonalarida
marketing strategiyalarini tanlashga ta'siri // Zamonaviy fan va tadqiqotlar. – 2025.
– V. 4. – No 2. – B. 1237-1240.
6.
Xaydarova, K. A., and M. B. Bakhtiyorova. "DIGITAL ECONOMY IN
ENTERPRISES II." Экономика и социум 11-1 (102) (2022): 348-351.
