Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
44-son_2-to’plam_May-2025
ISSN: 3030-3621
203
6-7 YOSHLI BOLALARNING BILIM OLISHIGA FAOL QIZIQISHINI
RIVOJLANTIRISHGA YO`NALTIRILGAN TEXNOLOGIYALAR.
Abduxolisova Gulsanam O'ktambek qizi
Andijon davlat pedagogika instituti
“Ta'lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi”
maktabgacha ta`lim 1-kurs magistranti.
Annotatsiya:
ushbu maqolada, 6-7 yoshli bolalarning bilim olishga bo`lgan
qiziqishini yanada oshirish uchun zamonaviy texnologiyalaridan foydalanish, ular
orqali bolada diqqat, tafakkur, xotira, bilish jarayonlarini rivojlantirish yo`llari
ko`rsatilgan.Har bir mashg`ulotda zamonaviy texnologiyalardan foydalanish boladagi
bilishga nisbatan qiziqishini oshiradi.
Kalit so`zlar:
maktabgacha ta`lim, texnologiya, rivojlanish, qobiliyat, dasturlar,
tarbiyalanuvchi.
Аннотация:
Эта статья показывает использование современных
технологий для дальнейшего увеличения интереса 6-7 лет, благодаря которому
использование современных технологий у ребенка заинтересован в знаниях.
Ключевые слова:
дошкольное образование, технологии, развитие,
программы, педиатры.
Annotation:
This article shows the use of modern technologies to further increase
the interest of 6-7 year olds, through which it is to develop attention, thinking, memory,
knowing, memory, modernThe use of technologies increases the interest of language
in the child.
Keywords:
Preschool education, technology, development, programs,
pediatricians.
Mamlakatimizda maktabgacha ta’lim tizimini tubdan isloh qilish, zamonaviy
ilg‘or xorijiy tajribalar asosida innovatsion jarayonni tashkil etishga qaratilgan amaliy
ishlar olib borilmoqda. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020 yil 22
dekabrdagi 802-son “Maktabgacha ta’lim va tarbiyaning davlat standartini tasdiqlash
to‘g‘risida” gi qarorida “Davlat standartining maqsadi - maktabgacha ta’lim tizimini
zamonaviy talablarga asoslangan holda tashkil etish, bolalarni sog‘lom va har
tomonlama yetuk qilib voyaga yetkazish,ta’lim-tarbiya jarayoniga samarali ta’lim va
tarbiya shakllari hamda usullarini joriy etish hamda ma’naviy barkamol avlodni
tarbiyalash, shuningdek, ta’lim-tarbiya jarayonining hajmiga, mazmuniga va sifatiga,
maktabgacha ta’lim tashkilotini qurish va jihozlashga, maktabgacha yoshdagi
bolalaming soglom ovqatlanishini va xavfsizligini tashkil etishga doir majburiy
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
44-son_2-to’plam_May-2025
ISSN: 3030-3621
204
minimum talablami joriy etish va nazoratini tashkil etishdan iborat” ekanligi alohida
ta’kidlangan
1
.
Texnologiya
so‘zi yunoncha “
techne
” –
hunar, mahorat
va “
logos
” –
ta’limot,
bilim
degan so‘zlardan olingan bo‘lib, "mahorat haqidagi ta’limot" yoki "ishlab
chiqarish jarayonlarini ilmiy asosda boshqarish" degan ma’nolarni bildiradi.
Zamonaviy kontekstda texnologiya – bu inson hayotini yengillashtirish, ma'lumotni tez
va samarali uzatish hamda amaliy faoliyatni takomillashtirishga xizmat qiluvchi vosita
va usullar yig‘indisidir
2
.
Texnologiyalar jamiyatimizda tez rivojlanmoqda va maktabgacha ta'lim ham
undan chetda qolmayapti. Zamonaviy texnologiyalar bolalarni o'rganishga
rag'batlantirishda, ularning ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirishda va yangi
ko'nikmalar hosil qilishda muhim rol o'ynashi mumkin. Biroq, texnologiyalardan
foydalanishda muayyan qoidalarga amal qilish va bolalarning rivojlanishiga mos
keluvchi yondashuvlarni qo'llash muhim
3
.
Maktabgacha yoshdagi bolalar uchun texnologiyalarni ishlatish afzalliklari:
1.
O'rganishni rag'batlantirish:
Interaktiv o'yinlar, animatsiyalar va ovozli
hikoyalar bolalarni o'rganishga rag'batlantiradi.
2.
Ijodiylikni rivojlantirish:
Rasm chizish, musiqa yaratish va dasturlash
dasturlari bolalarning ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirishga yordam beradi.
3.
Muloqot ko'nikmalarini yaxshilash:
Onlayn o'yinlar va
videokonferentsiyalar orqali bolalar boshqa bolalar bilan muloqot qilishlari
mumkin.
4.
Dunyo haqida bilimlarni kengaytirish:
Video darslar, dokumentallar va
internet resurslari orqali bolalar dunyo haqida ko'proq bilim olishlari mumkin.
Texnologiyalardan foydalanishda e'tibor qilish kerak bo'lgan jihatlar:
1.
Vaqtni cheklash:
Bolalar texnologiyalarga ko'p vaqt ajratmasligi kerak.
2.
Ota-onalar nazorati:
Bolalar onlayn ma'lumotlarga kirish huquqiga
ega bo'lmasligi kerak.
3.
Bolalar rivojlanishiga mos keluvchi dasturlar:
Dasturlar bolalar
rivojlanishiga mos kelishi kerak.
1
O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020 yil 22 dekabrdagi 802-son
“Maktabgacha ta’lim va tarbiyaning davlat standartini tasdiqlash to’g’risida” gi qarori.
2
Qodirov, Sh. (2020). Pedagogik texnologiyalar asoslari. Toshkent: O‘zbekiston Milliy
universiteti nashriyoti.
3
Shabanova, G. S., & Valiyeva, G. R. (2018). Maktabgacha ta'limda yangi texnologiyalar.
O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta'lim vazirligi.
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
44-son_2-to’plam_May-2025
ISSN: 3030-3621
205
4.
Fizik faollik:
Texnologiyalar bilan ish qilish bolalarni fizik faollikdan
mahrum qilmasligi kerak
4
.
Maktabgacha yoshdagi 6-7 yoshli bolalarga bilim berishda bir qator
texnologiyalar qo‘llaniladi. Bu texnologiyalar, bolalarning rivojlanishiga yordam
berish, o‘rganish jarayonini qiziqarli va samarali qilish maqsadida ishlatiladi. Quyida
maktabgacha yoshdagi bolalar uchun qo‘llaniladigan asosiy texnologiyalardan
namunalar:
1. Interaktiv ta'lim dasturlari va ilovalar:
Bugungi kunda maktabgacha yoshdagi
bolalar uchun mo‘ljallangan interaktiv ilovalar ko‘p. Bu ilovalar yordamida bolalar
ranglar, shakllar, raqamlar, harflar va boshqa dastlabki tushunchalarni o‘rganishlari
mumkin. Misol uchun, "ABCmouse", "Khan Academy Kids", "Endless Alphabet" kabi
dasturlar bolalarning o‘rganish jarayonini interaktiv tarzda o‘tkazadi.
2. Elektron o‘quv materiallari:
Elektron kitoblar va raqamli o‘quv qo‘llanmalar
bolalar uchun vizual va interaktiv materiallar taqdim etadi. Bu materiallar bolalarga
o‘rganishni osonlashtiradi va ularni diqqatini jalb qiladi. Masalan, raqamli hikoyalar,
multimediali o‘quv dasturlari bolalar uchun foydali bo‘lishi mumkin
5
.
3. Robototexnika va STEM o‘yinlar:
Bolalar uchun mo‘ljallangan robototexnika
to‘plamlari, STEM (Fan, Texnologiya, Mühendislik, Matematika) ta'limiga
yo‘naltirilgan o‘yinlar maktabgacha yoshdagi bolalarda kreativlikni rivojlantiradi.
"Lego WeDo" kabi robototexnika to‘plamlari bolalarga oddiy mexanik
konstruktsiyalarni qurish va dasturlashni o‘rgatadi.
4. Virtual va kengaytirilgan haqiqat (AR/VR):
Virtual va kengaytirilgan haqiqat
texnologiyalari bolalarga o‘rganish tajribasini yanada qiziqarli va interaktiv qilish
imkoniyatini beradi. Masalan, AR ilovalari bolalarga fizik tushunchalarni ko‘rish va
o‘rganish uchun yangi usullarni taqdim etadi, bu esa bolalar uchun ta'limni yanada
samarali qiladi.
5. Kompyuter o‘yinlari va ta'lim o‘yinchoqlari:
Kompyuter o‘yinlari va ta'lim
o‘yinchoqlari bolalarga o‘rganishni o‘yin shaklida taqdim etadi. O‘yinlar yordamida
bolalar ko‘plab mahoratlar, jumladan, analitik fikrlash, muammo yechish, til
rivojlanishi kabi ko‘nikmalarni rivojlantirishi mumkin.
6. Multimediali va vizual materiallar:
Videolar, animatsiyalar, multfilmlar va
boshqa vizual materiallar bolalarga bilimlarni o‘zlashtirishda katta yordam beradi.
Multimediali ta'lim materiallari bolalar uchun ko‘rish, tinglash va interaktivlikni o‘z
ichiga olgan muhit yaratadi.
4
Karimova, Z. M. (2021). Maktabgacha ta'limda raqamli texnologiyalarni qo‘llash. Journal of
Pedagogical Innovations, 6(1), 45-50.
5
Perevozchikova, M. A. (2017). Integratsiya informacionnykh tekhnologiy v obrazovanie dlya
detey. Pedagogika, 2, 34-40.
Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi
44-son_2-to’plam_May-2025
ISSN: 3030-3621
206
Xulosa
Bu texnologiyalar bolalarning kognitiv rivojlanishini qo‘llab-quvvatlashda va
o‘qitish jarayonini yanada samarali qilishda muhim rol o‘ynaydi.Har bir tashkilot
tarbiyachisi mashg`ulotlarida zamonaviy texnologiyalardan foydalansa ta`lim
samaradorligi oshadi va bolalarda esa bilim olishga nisbatan qiziqishi yanada
rivojlanadi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020 yil 22 dekabrdagi 802-son
“Maktabgacha ta’lim va tarbiyaning davlat standartini tasdiqlash to’g’risida” gi
qarori.
2.
UNESCO (2022). ICT in Education: Global Trends.
3.
Qodirov, Sh. (2020). Pedagogik texnologiyalar asoslari. Toshkent: O‘zbekiston
Milliy universiteti nashriyoti.
4.
Shabanova, G. S., & Valiyeva, G. R. (2018). Maktabgacha ta'limda yangi
texnologiyalar. O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta'lim vazirligi.
5.
Karimova, Z. M. (2021). Maktabgacha ta'limda raqamli texnologiyalarni qo‘llash.
Journal of Pedagogical Innovations, 6(1), 45-50.
6.
Perevozchikova, M. A. (2017). Integratsiya informacionnykh tekhnologiy v
obrazovanie dlya detey. Pedagogika, 2, 34-40.
