Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari
44-to’plam_1-qism_Iyun-2025
240
QUYOSH ENERGIYASINING SIRLARI: MAKTAB BOG'IDA KICHIK
QUYOSH PECHINI YASAYMIZ (STEAM LOYIHASI: ENERGETIKA
SAMARADORLIGINI O'LCHASH VA DIZAYN OPTIMALLASHUVI)
Usmonova Zulfiya Ilxomovna
Buxoro davlat pedagogika instituti
Boshlang‘ich ta’lim kafedrasi o‘qituvchisi
https://orcid.org/0009-0004-1531-750X
Ilxomjonova Sarvinoz O‘tkir qizi
Buxoro davlat pedagogika instituti
Boshlanğich ta'lim yõnalishi 2-bosqich talabasi
http://sarvinozilxomjonova444@gmail.com
Annotatsiya:
Mazkur maqola boshlang'ich sinf o'quvchilarini qayta tiklanuvchi
energiya manbalaridan biri bo'lgan quyosh energiyasining ahamiyati bilan
tanishtirishga bag'ishlangan. Unda STEAM (Fan, Texnologiya, Muhandislik, San'at,
Matematika) yondashuvi asosida maktab bog'ida oddiy materiallardan kichik quyosh
pechini yasash bo'yicha amaliy loyiha taklif etilgan. Loyiha davomida o'quvchilar
quyosh energiyasining issiqlikka aylanishi jarayonlarini ilmiy asosda o'rganadilar,
pechning dizaynini yaratish va uning energetik samaradorligini o'lchash orqali
muhandislik va texnologik ko'nikmalarini rivojlantiradilar. Maqolada, shuningdek,
tanqidiy va ijodiy fikrlashni shakllantirish, jamoaviy ishlash va ekologik savodxonlikni
oshirishning ahamiyati ham yoritilgan.
Аннотация:
Данная статья посвящена ознакомлению учащихся начальных
классов с важностью солнечной энергии как одного из возобновляемых
источников энергии. В ней предлагается практический проект по созданию
небольшой солнечной печи из простых материалов в школьном саду на основе
STEAM-подхода (наука, технология, инженерия, искусство, математика). В ходе
проекта учащиеся изучат процессы преобразования солнечной энергии в тепло
на научной основе, разовьют инженерные и технологические навыки, создавая
дизайн печи и измеряя ее энергетическую эффективность. В статье также
освещается значение формирования критического и творческого мышления,
развития навыков командной работы и повышения экологической грамотности.
Аnnotation:
This article is dedicated to introducing primary school students to
the importance of solar energy as one of the renewable energy sources. It proposes a
practical project for building a small solar oven from simple materials in a school
garden, based on the STEAM (Science, Technology, Engineering, Arts, Mathematics)
approach. During the project, students will scientifically study the processes of solar
energy conversion into heat, develop engineering and technological skills by designing
Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari
44-to’plam_1-qism_Iyun-2025
241
the oven and measuring its energy efficiency. The article also highlights the
significance of fostering critical and creative thinking, developing teamwork skills, and
enhancing environmental literacy.
Kalit so'zlar:
STEAM, qayta tiklanuvchi energiya, quyosh energiyasi, quyosh
pechi, energetik samaradorlik, dizayn, optimallashuv, loyiha asosida o'qitish, fanlararo
integratsiya, ekologik ta'lim.
Ключевые слова:
STEAM, возобновляемая энергия, солнечная энергия,
солнечная печь, энергетическая эффективность, дизайн, оптимизация, проектное
обучение, междисциплинарный подход, экологическое образование.
Keywords:
STEAM, renewable energy, solar energy, solar oven, energy
efficiency, design, optimization, project-based learning, interdisciplinary approach,
environmental education.
Kirish
Bugungi kunda ta’lim tizimining asosiy maqsadi – zamonaviy bilim, ko‘nikma va
malakalarni egallagan, tanqidiy va ijodiy fikrlay oladigan, muammolarni hal qilishga
qodir, raqobatbardosh kadrlartayyorlashdir. Bunday yondashuvni amalga oshirishda
STEAM texnologiyalari muhim ahamiyat kasb etadi. STEAM (Science, Technology,
Engineering, Arts, Mathematics) texnologiyalari – bu fanlararo yondashuvga
asoslangan o‘quv metodikasi bo‘lib, talabalarni nafaqat nazariy bilimlar, balki amaliy
ko‘nikmalar orqali o‘rganishga yo‘naltiradi. Bu yondashuv orqali o‘quvchi yoki talaba
o‘zining kasbiy faoliyatini rivojlantirish, real hayotdagi muammolarni ilmiy asosda
tahlil qilish va amaliy yechim topish ko‘nikmasiga ega bo‘ladi.
Kichik yoshdagi o'quvchilar uchun STEAM yondashuvi tabiiy fanlarni
o'rganishda juda samarali bo'lib, ularda atrof-muhitga bo'lgan qiziqishni uyg'otadi va
dunyoni tushunishga yordam beradi. "Quyosh energiyasining sirlari: Maktab bog'ida
kichik quyosh pechini yasaymiz" loyihasi aynan shu maqsadlarga xizmat qiladi. Bu
loyiha bolalarga qayta tiklanuvchi energiya manbalarining muhimligini, xususan,
quyosh energiyasining kundalik hayotda qanday qo'llanilishini amaliy tarzda
o'rganishga yordam beradi. Loyiha davomida ular quyosh energiyasini yig'ish va undan
foydalanish mexanizmlarini tushunadilar, pech dizaynini yaratish orqali muhandislik
va texnologiya ko'nikmalarini rivojlantiradilar, shuningdek, harorat o'lchash va
ma'lumotlarni grafiklash orqali matematik ko'nikmalarini mustahkamlaydilar. Bu
jarayon bolalarda ekologik mas'uliyat va innovatsion fikrlashni shakllantirishga hissa
qo'shadi.
STEAM yondashuvining ahamiyati va uning ushbu loyihadagi ko'rinishi
STEAM yondashuvi ta'limda bir qancha muhim afzalliklarni beradi:
* Fanlararo integratsiyani ta'minlaydi: Bu yondashuv fanlararo integratsiyani
ta'minlaydi. Quyosh pechi loyihasida fizika (quyosh energiyasi, issiqlik
o'tkazuvchanligi), kimyo (materiallarning xususiyatlari), muhandislik (pech dizayni va
Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari
44-to’plam_1-qism_Iyun-2025
242
qurilishi), san'at (dizayn va estetik bezash) va matematika (haroratni o'lchash,
samaradorlikni hisoblash, grafiklar tuzish) elementlari bir butunlikda o'rganiladi.
* Ijodiy fikrlashga undaydi: Talabalarni ijodiy fikrlashga undaydi. Bolalar
quyosh pechini qanday qilib eng samarali tarzda qurish mumkinligini o'ylab topishlari,
uning dizaynini yaxshilashlari va uning tashqi ko'rinishini bezashlari mumkin.
* Jamoaviy ishlash va kommunikatsiya ko'nikmalarini rivojlantiradi: Jamoaviy
ishlash va kommunikatsiya ko'nikmalarini rivojlantiradi. Loyihani guruhlarda amalga
oshirish bolalarga birgalikda ishlash, fikr almashish va muammolarni birgalikda hal
qilishga o'rgatadi.
* Karyera tanlash va kasbiy faoliyatga tayyorlashda muhim bosqich bo'lib xizmat
qiladi: Karyera tanlash va kasbiy faoliyatga tayyorlashda muhim bosqich bo‘lib xizmat
qiladi. Bu kabi amaliy loyihalar bolalarda qayta tiklanuvchi energiya, muhandislik va
ekologiya kabi sohalarga bo'lgan qiziqishni uyg'otadi, kelajakdagi kasb tanlashlari
uchun zamin yaratadi.
Innovatsion dars ishlanmalari orqali rivojlantirish
Innovatsion dars ishlanmalari – bu an'anaviy ta'limdan farqli ravishda, o'quvchini
faol o'rganishga, tajriba qilishga, muammolarni mustaqil hal qilishga undaydigan
o'qitish usullaridir. Bunday dars ishlanmalari STEAM elementlari asosida quyidagi
ko'rinishda bo'lishi mumkin:
* Loyihalarga asoslangan o'qitish: Talabalar real muammolarga yechim topish
uchun guruh bo'lib ishlaydi. Bu loyihada ularning muammosi – quyosh energiyasidan
foydalanib suvni isitish yoki ovqat pishirish.
* Ilmiy eksperimentlar: O'rgatilayotgan mavzularni tajribaviy asosda
mustahkamlash. Bolalar turli materiallar (masalan, turli rangdagi sirtlar, folga)
yordamida quyosh pechining samaradorligini sinab ko'radilar. Haroratni o'lchab, qayd
etadilar.
* San'at va dizayn elementlari: Vizual va estetik tafakkurni rivojlantirish,
innovatsion mahsulotlar yaratish. Ular pechning tashqi ko'rinishini bezash, loyiha
plakatini yaratish va energiyani tejash bo'yicha ijodiy g'oyalarni rasm orqali ifodalash
imkoniyatiga ega bo'ladilar.
Kasbiy faoliyatni shakllantirishda ta'siri
STEAM texnologiyalari orqali o'tilgan darslar talabani (o'quvchini) kelajakdagi
kasbiga tayyorlashda muhim o'rin tutadi. Masalan:
* Muammo yechish ko'nikmasi shakllanadi: Muammo yechish ko'nikmasi
shakllanadi. Quyosh pechini samarali ishlashi uchun dizayn xatolarini tuzatish va
optimallash kabi kichik muammolarni hal qilishga o'rgatadi.
* Texnologiyalarni o'zlashtirish osonlashadi: Texnologiyalarni o'zlashtirish
osonlashadi. Bolalar quyosh energiyasini yig'ish va uni issiqlikka aylantirishning oddiy
texnologik tamoyillari bilan tanishadilar.
Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari
44-to’plam_1-qism_Iyun-2025
243
* Ishlab chiqarish jarayonlariga moslashuvchanlik ortadi: Ishlab chiqarish
jarayonlariga moslashuvchanlik ortadi. Oddiy konstruksiyani yig'ish va uni sinovdan
o'tkazish orqali ishlab chiqarishning dastlabki bosqichlari haqida tasavvurga ega
bo'ladilar.
* Talaba ijtimoiy va iqtisodiy hayotda faol ishtirokchiga aylanadi: Talaba
ijtimoiy va iqtisodiy hayotda faol ishtirokchiga aylanadi. Qayta tiklanuvchi energiya
manbalaridan foydalanish orqali ekologik muammolarga yechim topishda o'z hissasini
qo'shishni o'rganadi.
STEAM texnologiyalariga asoslangan innovatsion dars ishlanmalari nafaqat
bilim berish, balki talabalarni zamonaviy kasbiy faoliyatga tayyorlash, ularda ijodiy va
muhandislik tafakkurini rivojlantirishda beqiyos ahamiyatga ega. Shuning uchun har
bir o‘qituvchi o‘z faoliyatida ushbu yondashuvdan foydalanishga harakat qilishi zarur.
Amalga oshirish yo'llari va metodik tavsiyalar
Ushbu "Kichik quyosh pechini yasaymiz" loyihasini samarali amalga oshirish
uchun quyidagi metodik tavsiyalarga amal qilish maqsadga muvofiq:
* Dars rejasini STEAM asosida tuzish: Har bir mavzuda ilmiy (quyosh
energiyasi, issiqlik), texnologik (termometr, materiallar), muhandislik (pech
konstruksiyasi), san'at (dizayn, bezak) va matematik (o'lchash, hisoblash, grafik)
jihatlarni uyg'unlashtirish zarur.
* Loyihalarga asoslangan topshiriqlar berish: Talabalar mustaqil ravishda yoki
guruhlarda o‘z loyihalarini ishlab chiqib, amalda qo‘llab ko‘rishlari mumkin.
* Bosqich 1: Rejalashtirish (Muhandislik, San'at): Quyosh pechini yasash uchun
materiallar (karton quti, alyumin folga, qora qog'oz, shaffof plyonka yoki stakan) va
o'lchov asboblarini (termometr) tanlash. Dizayn eskizini yaratish.
* Bosqich 2: Qurish (Muhandislik, Texnologiya): Tanlangan dizayn asosida
pechni yig'ish. Bunda reflektorlar (folga), issiqlik yutuvchi sirt (qora qog'oz) va
issiqlikni saqlovchi qatlam (shaffof plyonka) ni to'g'ri joylashtirish muhim.
* Bosqich 3: Kuzatish va Ma'lumot yig'ish (Fan, Matematika): Pech ichidagi
haroratni muntazam ravishda o'lchash va ma'lumotlarni jadvalga kiritish (masalan, har
15-30 daqiqada). Turli ob-havo sharoitida yoki pechning turli joylashuvida ham
haroratni o'lchab ko'rish.
* Bosqich 4: Tahlil va Vizuallashtirish (Matematika, San'at): Yig'ilgan
ma'lumotlar asosida harorat o'zgarishini ko'rsatuvchi grafiklar (chiziqli grafik) tuzish.
Pechning samaradorligini vizual tarzda ko'rsatish uchun rasmlar yoki sxemalar chizish.
* Bosqich 5: Taqdimot (San'at, Kommunikatsiya): Loyiha natijalarini
sinfdoshlarga taqdim etish. Nimalarni o'rganganliklari va qanday xulosalarga
kelganliklarini tushuntirish, ayniqsa, energetik samaradorlikni oshirish bo'yicha
takliflar berish.
Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari
44-to’plam_1-qism_Iyun-2025
244
* STEM laboratoriyalari va raqamli platformalardan foydalanish: STEM
laboratoriyalari va raqamli platformalardan foydalanish – masalan, Arduino,
Tinkercad, Scratch, GeoGebra, Canva kabi ilovalar o‘quv jarayonini interaktiv va
qiziqarli qiladi. Termometr kabi oddiy o'lchov asboblaridan foydalanishni o'rgatish.
Harorat ma'lumotlarini qayd etish va grafiklar tuzish uchun oddiy kompyuter dasturlari
(masalan, Google Sheets, Excel) yoki tablet/telefon ilovalaridan foydalanish.
* Kasbga yo'naltirilgan mashg'ulotlar tashkil etish: Talabalarni amaliyotga
yaqinlashtiruvchi darslar, ustoz-shogird tizimi, master-klasslar orqali kasbiy
yo‘nalishni mustahkamlash mumkin. Energiyani tejash, qayta tiklanuvchi energiya
manbalari va ekologiya bilan bog'liq kasblar (masalan, energetik, ekolog, muhandis)
haqida qisqacha ma'lumot berish.
* O'zlashtirishni baholashda innovatsion yondashuvlar: Baholashda faqat testlar
emas, balki loyihalar, prezentatsiyalar, portfoliolar asosida ham bilim va ko‘nikmalar
aniqlanishi lozim. Bolalarning loyiha davomida qilgan ishlari, kuzatuv jurnali, dizayn
eskizlari va taqdimotlari baholash uchun asos bo'lishi mumkin.
Ilmiy-tadqiqot va innovatsion ishlanmalarga yo'naltirish
Talabalarning kasbiy faoliyatini rivojlantirishda STEAM texnologiyalari ularda
ilmiy izlanishlarga bo‘lgan qiziqishni uyg‘otadi. Innovatsion darslar orqali
o‘rganuvchilar:
* Tadqiqot olib borish ko‘nikmalarini egallaydi. Bu loyihada haroratni o'lchash,
ma'lumotlarni to'plash va ularni tahlil qilish orqali namoyon bo'ladi.
* Innovatsion mahsulotlar ishlab chiqishga harakat qiladi. Kichik quyosh pechi
bu "mini-innovatsion mahsulot"dir.
* Startap g‘oyalarini yaratish va ularni real hayotga tadbiq qilish imkoniga ega
bo‘ladi. Quyosh pechining dizaynini yaxshilash yoki uni boshqa maqsadlarda
(masalan, suvni sterilizatsiya qilish) qo'llash kabi g'oyalar paydo bo'lishi mumkin.
Bu esa, o‘z navbatida, nafaqat individual kasbiy rivojlanish, balki jamiyatda ilm-
fan va texnologiyalarning ommalashuviga ham olib keladi.
Ta'limdagi global tendensiyalar va STEAM
Hozirgi zamon ta’limi jahonda raqamlashtirish, sun’iy intellekt, ekologik
muammolar, robototexnika kabi yo‘nalishlar bilan chambarchas bog‘liq. Shuning
uchun:
* Xalqaro ta’lim tizimlarida STEAM yondashuvi asosiy strategik yo‘nalishlardan
biri sifatida qaralmoqda.
* Finlandiya, Janubiy Koreya, AQSH, Yaponiya kabi rivojlangan mamlakatlarda
STEAM asosida o‘qitish metodikasi umumiy o‘quv dasturlarining ajralmas qismi
bo‘lgan.
* Bu yondashuv yordamida o‘quvchilarni nafaqat fanga, balki ijodkorlik,
tanqidiy fikrlash va ilg‘or texnologiyalarga qiziqtirishga erishilmoqda.
Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari
44-to’plam_1-qism_Iyun-2025
245
Quyosh pechi loyihasi bolalarga qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan
foydalanish orqali global ekologik muammolarni hal qilishda o'zlarining kichik
hissasini qo'shishga undaydi.
O‘zbekistonda STEAM yondashuvining joriy holati
So‘nggi yillarda O‘zbekistondaham ta’lim sifatini oshirish, kasbiy rivojlanish va
raqobatbardosh mutaxassislar tayyorlash bo‘yicha keng ko‘lamli islohotlar olib
borilmoqda. Jumladan:
* STEAM maktablari va innovatsion markazlar tashkil etilmoqda.
* O‘quv dasturlarida fanlararo integratsiya tamoyili kuchaytirilmoqda.
* Yoshlarning ilmiy salohiyatini oshirish maqsadida “Yoshlar texnoparklari”,
startap loyihalar, ilmiy olimpiadalar yo‘lga qo‘yilmoqda.
* Oliy ta’lim muassasalarida esa kasbiy ta’lim va innovatsion loyihalarga
asoslangan mashg‘ulotlar kengaytirilmoqda.
Bu esa talabalarni real hayotga yaqin, amaliy bilim va ko‘nikmalar bilan
qurollantirish imkonini beradi. Boshlang'ich sinflardagi bu kabi STEAM loyihalari
yuqoridagi islohotlarning asosini tashkil etadi.
Takliflar va istiqboldagi vazifalar
Talabalarni kasbiy faoliyatga samarali tayyorlash uchun quyidagi takliflarni ilgari
surish mumkin:
* Har bir oliy ta’lim muassasasida STEAM laboratoriyalarini tashkil etish va
ularni quyosh energiyasini o'rganishga mo'ljallangan oddiy asbob-uskunalar bilan
jihozlash.
* Pedagog kadrlarni STEAM metodikasiga mos qayta tayyorlash va malakasini
oshirish. Xususan, qayta tiklanuvchi energiya va ekologik ta'lim bo'yicha o'qituvchilar
malakasini oshirish kurslari tashkil etish.
* O‘quv dasturlarini zamonaviy texnologiyalar bilan uyg‘unlashtirish, masalan,
sun’iy intellekt, mobil dasturlash, 3D-modellashtirish, jumladan, quyosh energiyasi va
uning qo'llanilishi haqida interaktiv ta'lim resurslarini yaratish.
* Xalqaro STEAM loyihalariga talabalarni jalb qilish – xorijiy grantlar, onlayn
kurslar va yozgi maktablar orqali, ayniqsa qayta tiklanuvchi energiya sohasida.
* Ota-onalar, jamoatchilik va ish beruvchilar bilan hamkorlikda kasbiy
yo‘naltirish tadbirlarini ko‘paytirish, ularni energiya samaradorligi va ekologiya
masalalariga jalb qilish.
Xulosa
Zamonaviy jamiyat shiddat bilan rivojlanar ekan, unga moslashuvchan, mustaqil
fikrlaydigan va texnologik jihatdan savodli yosh avlodni tarbiyalasheng dolzarb
masalaga aylanmoqda. STEAM texnologiyalariga asoslangan innovatsion dars
ishlanmalari bu borada eng samarali vositalardan biridir. Talabalarni nafaqat nazariy
Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari
44-to’plam_1-qism_Iyun-2025
246
bilim, balki amaliyot, muammolarni hal qilish va kasbiy rivojlanishga tayyorlaydigan
bunday yondashuv – ta’limda barqaror taraqqiyot kalitidir.
Shunday ekan, o‘qituvchilar, metodistlar va ta’lim muassasalari rahbarlari bu
jarayonga jiddiy e’tibor berib, STEAM yondashuvini har tomonlama qo‘llab-
quvvatlashlari zarur. Bu bolalarimizning kelajagi, shuningdek, barqaror rivojlanish va
energiya xavfsizligi ta'minoti uchun muhim sarmoyadir.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Abdullayeva, N. (2022). Zamonaviy ta’limda STEAM texnologiyalarining
o‘rni. Toshkent: O‘zR Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi nashriyoti.
2. Azizova, D. (2020). “STEAM yondashuvi asosida ta’lim jarayonini tashkil
etish”. // Pedagogik mahorat jurnali, №4, 56–61-bet.
3. Usmonova, Z. I. (2022, June). Methodology for Forming Computational Skills
in Primary School Students. In
" ONLINE-CONFERENCES" PLATFORM
(pp. 41-43).
4. Muxamedovich, K. F., & Ilxomovna, U. Z. (2023). INTERFAOL USULLAR
ORQALI
BOSHLANG‘ICH
SINF
O‘QUVCHILARIDA
HISOBLASH
MALAKASINI
SHAKLLANTIRISH
METODIK
MUAMMO
SIFATIDA.
PEDAGOGS jurnali
,
1
(1), 740-740.
5. Muxamedovich, K. F., & Ilxomovna, U. Z. (2023). Methodology for Forming
Calculation Skills in Pupils of Primary Class Through Interactive Methods.
Journal of
Pedagogical Inventions and Practices
,
17
, 22-27.
6. Ilhomovna, U. Z. (2023). USE OF INTERACTIVE METHODS IN FORMING
CALCULATION SKILLS OF 3RD CLASS STUDENTS BASED ON THE
REQUIREMENTS OF THE NATIONAL PROGRAM.
International Journal of
Advance Scientific Research
,
3
(10), 61-65.
7. Muxamedovich, K. F., & Ilxomovna, U. Z. (2023). METHODS AND TOOLS
FOR FORMING CALCULATION SKILLS IN STUDENTS THROUGH
INTERACTIVE
METHODS
IN
PRIMARY
CLASS
MATHEMATICS
EDUCATION
8. Ilhomovna, U. Z. (2024). The Importance of Using Didactic Games in the
Organization of Elementary Science Lessons.
Excellencia: International Multi-
disciplinary Journal of Education (2994-9521)
,
2
(4), 326-330.
9.Ilhomovna, K. S. Y. U. Z. (2023). EDUCATIONAL SIGNIFICANCE OF
BOOKS FOR PRIMARY SCHOOL CHILDREN.
Confrencea
,
12
(12), 197-200.
10. Ilhomovna, J. A. B. U. Z. (2023). USING PISA TASKS TO IMPROVE
STUDENTS'MATHEMATICAL LITERACY.
Confrencea
,
12
(12), 201-204.
11.
ILXOMOVNA,
U.
Z.
BОSHLANG
‘ICH
SINFLARDA
ОʻRGATILADIGAN ОG‘ZAKI HISОB USULLARI, ULARNING NAZARIY-
METОDIK JIHATLARI.
KASB-HUNAR TA’LIMI МУНДАРИЖА
, 107.
Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari
44-to’plam_1-qism_Iyun-2025
247
12. Usmonova, Z. (2025). Boshlangʻich sinf tabiiy fan darslarida STEAM
yondashuvi va xalqaro baholash dasturlari.
MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI
JURNALI
,
3
(4).
13. Usmonova, Z., & Ilxomjonova, S. (2024). TABIIY FANLARNING
BOSHQA
FANLAR
BILAN
INTEGRATSIYASI.
Modern
Science
and
Research
,
3
(12), 178-184.
14. Ilhomovna, K. S. Y. U. Z. (2023). EDUCATIONAL SIGNIFICANCE OF
BOOKS FOR PRIMARY SCHOOL CHILDREN.
Confrencea
,
12
(12), 197-200.
15. Ilhomovna, J. A. B. U. Z. (2023). USING PISA TASKS TO IMPROVE
STUDENTS'MATHEMATICAL LITERACY.
Confrencea
,
12
(12), 201-204.
