Authors

  • Sitora Sharipova

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.universal-scientific-research.113384

Keywords:

lingvodidaktika madaniyatlararo muloqot oʻquv jarayonini modellashtirish

Abstract

Maqolada ligvodidaktikaning nazariy asoslari, maqsadi, vazifalari, mazmun-mohiyati haqida ma’lumotlar keltirilgan va ularni ilmiy jihatdan asoslab berishga harakat qilingan. Bundan tashqari, ilmiy-amaliy metodlarni ishlab chiqish yoʻllari, koʻrsatmalar, rus tilining oʻquv predmeti sifatida metodologiyasi uchun asosiy tamoyillar bilimlar nazariyasi, bilim jarayoniga shaxsiy va tizimli yondashuv, har 
tomonlama mukammal shaxsni rivojlantirishda lingvodidaktik faoliyatning roli boʻyicha ishlab chiqilgan tamoyillar koʻrsatib oʻtilgan.


background image

ZARMED
UNIVERSITETI

340

“Ijtimoiy va gumanitar ta’lim yo‘nalishlardagi talabalarning

kompetentligini oshirish: muammolar va yechimlar” mavzusida

Respublika ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to’plami

Samarqand-2025. 23-24-may


LINGVODIDAKTIKANING NAZARIY ASOSLARI VA TA’LIM

JARAYONIDAGI DOLZARBLIGI

Sharipova Sitora

Khaydarovna

Buxoro Zarmed universiteti oʻqituvchisi, BuxDU tayanch doktoranti

E-mail:

s.x.sharipova@buxdu.uz

Annotatsiya.

Maqolada ligvodidaktikaning nazariy asoslari, maqsadi, vazifalari,

mazmun-mohiyati haqida ma’lumotlar keltirilgan va ularni ilmiy jihatdan asoslab
berishga harakat qilingan. Bundan tashqari, ilmiy-amaliy metodlarni ishlab chiqish
yoʻllari, koʻrsatmalar, rus tilining oʻquv predmeti sifatida metodologiyasi uchun asosiy
tamoyillar bilimlar nazariyasi, bilim jarayoniga shaxsiy va tizimli yondashuv, har
tomonlama mukammal shaxsni rivojlantirishda lingvodidaktik faoliyatning roli
boʻyicha ishlab chiqilgan tamoyillar koʻrsatib oʻtilgan.

Kalit soʻzlar:

lingvodidaktika, madaniyatlararo muloqot, oʻquv jarayonini

modellashtirish, chet tili, mafkuraviy qadriyatlat va madaniyat integratsiyasi.

ТЕОРЕТИЧЕСКИЕ ОСНОВЫ ЛИНГВОДИДАКТИКИ И

ИХ

ВОСТРЕБОВАННОСТЬ В ОБРАЗОВАТЕЛЬНОМ ПРОЦЕССЕ

Аннотация.

В статье представлены сведения о теоретических основах,

целях, задачах и содержании лингводидактики, предпринята попытка их
научного обоснования. Кроме того, излагаются основные принципы методики
русского языка как учебного предмета, теории познания, личностно-системного
подхода к процессу обучения, роли лингводидактической деятельности в
формировании всесторонне развитой личности.

Ключевые слова:

лингводидактика, межкультурная коммуникация,

моделирование процесса обучения, иностранный язык, мировоззренческие
ценности и культурная интеграция.

THEORETICAL BASIS OF LINGUODIDACTICS AND THEIR DEMAND IN

THE EDUCATIONAL PROCESS

Abstract.

The article presents information about the theoretical foundations,

goals, objectives and content of linguodidactics, an attempt to scientifically substantiate


background image

ZARMED
UNIVERSITETI

341

“Ijtimoiy va gumanitar ta’lim yo‘nalishlardagi talabalarning

kompetentligini oshirish: muammolar va yechimlar” mavzusida

Respublika ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to’plami

Samarqand-2025. 23-24-may

them. In addition, the article sets out the basic principles of the methodology of the
Russian language as an academic subject, the theory of knowledge, the personal-
systemic approach to the learning process, the role of linguodidactic activity in the
formation of a comprehensively developed personality.

Key words:

lingvodidactics, intercultural communication, modeling of the

learning process, foreign language, ideological values and cultural integration.


Til oʻrganish - bu bir tilni oʻrganishda yuzaga keladigan, tilda qayd etiladigan

bilimlarni, dunyo-borliq haqidagi gʻoyalarni, xalqning axloqiy va estetik qadriyatlarini
hosil qilish orqali oʻquvchi shaxsini shakllantiradigan jarayon boʻlib sanaladi. Chet
tilini oʻrgatish "madaniyatlar muloqoti" doirasida amalga oshiriladi, bunga:
oʻrganilayotgan tilda soʻzlashuvchi xalqlarning ma’naviyati va madaniyati, buning
natijasida turli xalqlarning madaniy va mafkuraviy qadriyatlarining integratsiyasi sodir
boʻladi, bu esa madaniyatlararo muloqot uchun qulay shart-sharoitlarni yaratishga
xizmat qiladi.

Oʻquv jarayonining muvaffaqiyati uni modellashtirish sifatiga, qoʻllaniladigan

usullar va texnologiyalarga, talabaning tilni oʻrganish va amaliy koʻnikma va
malakalarni takomillashtirish, ta’lim muassasasida oʻqishni tugatgandan soʻng oʻquv-
biluv faoliyatini toʻxtatmaslikni, balki oʻzlashtirilayotgan til va chet tilining
lingvomadaniy tajribasini yanada rivojlantirish jarayonida doimiy ravishda
izlanishlarni davom etishini tushunish darajasiga bogʻliq.

Ilmiy metodlarni ishlab chiqish uzoq va koʻp bosqichli jarayon sifatida

tavsiflanadi, bu jarayon davomida ta’lim tizimida aniq ilmiy yoʻnalishlarni ifodalovchi
alohida fanlarni samarali oʻqitishni tashkil etish uchun zarur boʻlgan oqilona usullarni
doimiy ravishda izlash amalga oshiriladi.

Tanlangan, sinovdan oʻtgan va tavsiflangan koʻplab usullar universal

xususiyatga ega boʻlganligi sababli, ularni umumlashtirish va tizimlashtirishga boʻlgan
tabiiy istak paydo boʻladi, bu esa pedagogik qobiliyatlar tomonidan amalga oshiriladi.
Didaktika pedagogikaning ajralmas qismi sifatida umumiy qoidalar (tamoyillar)
mohiyatini belgilaydi, intensiv metodlarni oʻrganadi va oʻqitish amaliyotiga joriy
qiladi, ta’lim jarayonining asosiy shakli – darsni tashkil etish talablarini belgilaydi.

Ammo, fanning oʻziga xos xususiyatlarini oʻrganmay turib, oʻqitish usullari

haqida gapirish mumkin emas. Shu sababli ilmiy usullar zamonaviy lingvodidaktik
tushunchalarga muvofiq takomillashtirilib, ularning har biri ilmiy intizom maqomiga
ega boʻlib, oʻz ilmiy apparatlari (obyekt, predmet, evristika) bilan jihozlangan va


background image

ZARMED
UNIVERSITETI

342

“Ijtimoiy va gumanitar ta’lim yo‘nalishlardagi talabalarning

kompetentligini oshirish: muammolar va yechimlar” mavzusida

Respublika ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to’plami

Samarqand-2025. 23-24-may

oʻzlashtirishga moʻljallangan muayyan bilim sohasining oʻziga xos xususiyatlarini
hisobga olgan holda takomillashtirilmoqda. Xususiy didaktikaning har bir uslubiy
asoslari ham oʻziga xos xususiyatlarga ega.

Shunday qilib, rus tilining oʻquv predmeti sifatida metodologiyasi uchun asosiy

tamoyillar olimlar, oʻqituvchilar va psixologlar tomonidan bilim nazariyasi, bilim
jarayoniga shaxsiy va tizimli yondashuvlar, har tomonlama rivojlangan shaxsni
takomillashtirishda faoliyatning roli boʻyicha ishlab chiqilgan tamoyillardir. Umumiy
va xususiy muammolarni hal qilishda dialektik-materialistik yondashuv ushbu fanning
haqiqiy ilmiyligini ta’minlaydi. Bilim falsafasi oʻrganishni rivojlanishda, boshqa
jarayon va hodisalar bilan bogʻliq holda, amaliyot bilan birlikda koʻrib chiqadi.

Til eng muhim muloqot vositasidir, nutq ijtimoiy funksiyani bajaradi, tilni

oʻrganish jarayonida nutq takomillashadi va ma’lumotni oʻrganish, qayta ishlash,
saqlash va ifodalashning mukammal usuliga aylanadi va uning tashuvchisi ijtimoiy
faol, ijodiy rivojlanishga qodir shaxs sifatida ifodalanadi. Til nazariyasini oʻzlashtirish
ta’limiy, rivojlantiruvchi va tarbiyaviy ahamiyatga ega boʻlib, uning turli muloqot
holatlarida foydalanish sifatiga sezilarli ta’sir koʻrsatishga qaratilgan.

Oʻquv predmetining amaliy yoʻnalishi ham shubhasiz: uni oʻzlashtirish

jarayonida talaba nutq faoliyatining turli yoʻnalishlari - tinglash, oʻqish, ogʻzaki nutq
va yozish koʻnikmalarini oshiradi, bu ta’lim faoliyatining kommunikativ shartli
xususiyatini aks ettiradi. Biroq, zamonaviy sharoitda intellektual faoliyat, bilimning
ma’lum bir sohasini muvaffaqiyatli egallash va kasbiy faoliyat turlarini rivojlanishni
ona tilidan tashqari boshqa tillarni ham oʻzlashtirmasdan tasavvur qilib boʻlmaydi. Chet
tillarini oʻzlashtirish jarayonini samarali yoʻlga qoʻyish uchun zamonaviy ta’lim
konsepsiyasiga toʻliq mos ravishda integrativ lingvistik qonuniyatlarni oʻrganish va
lingvistik sikl dasturlarida tavsiya etilgan lingvistik materiallarni tizimlashtirish
imkoniyatlarini aniqlash kerak.

Bunday integratsiyada pedagogik bilimlar mustaqil soha – lingvodidaktikaga

nisbatan ilmiy sohalar oʻrtasida shakllangan taqdirda amalga oshirilishi mumkin.
“Lingvodidaktika” atamasidan foydalanish nafaqat metodologiya va tilshunoslik
oʻrtasidagi ikki tomonlama bogʻliqlikni, balki nazariy bilimlarni oʻzlashtirish va
muloqot amaliyotida materialdan amaliy foydalanishni tashkil etishda umumiy
masalalar sifatida koʻrib chiqilishi mumkin boʻlgan muammolar doirasini belgilashni
ham nazarda tutadi.

Zamonaviy talablarga javob beradigan tillarni takomillashtirishga tayyorlov

uchun maktab tilshunoslik fanlarini oʻzlashtirishga kompleks yondashuvning nazariy


background image

ZARMED
UNIVERSITETI

343

“Ijtimoiy va gumanitar ta’lim yo‘nalishlardagi talabalarning

kompetentligini oshirish: muammolar va yechimlar” mavzusida

Respublika ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to’plami

Samarqand-2025. 23-24-may

asoslarini ishlab chiqish zarur. Olib borilayotgan amaliyotlar shuni koʻrsatadiki,
fanlararo aloqalarni tashkil etish mnemonik usullardan, ya’ni assotsiatsiya (boʻliqlik,
oʻxshashlik, qiyosiylik) qonunlariga asoslangan texnikalardan keng foydalanish
imkonini beradi.

Ideal til oʻrganishni ta’minlash uchun oʻz darslarida tillararo taqqoslash va

oʻxshashliklardan foydalanadigan chet tili oʻqituvchilari oʻquvchilarni ham induktiv,
ham deduktiv usullar asosida bilimlarini sintez qilishga oʻrgatishlarini koʻrish qiyin
emas. Shubhasiz, bu holda fanlararo aloqalarni tashkil etish tamoyiliga rioya qilish va
superpozitsiya texnikasidan samarali foydalanish haqida gapirish mumkin, uning
mohiyati metabilim sifatida keng tavsiflangan yuqori darajadagi bilimlarga oid
materiallarni oʻzlashtirishga jalb qilishdan iborat.

Bunday yondashuv tillarning qiyosiy tipologiyasini toʻliq biladigan va

tushunchalarni shakllantirish metodologiyasini, shuningdek, amaliy nutq faoliyatida
oʻzlashtirilgan tushunchalarni ishlatish metodikasini biladigan malakali oʻqituvchini
talab qiladi.

Shuni esda tutish kerakki, tushunchalar va faktlarni oʻzlashtirish, amaliy

koʻnikmalarni rivojlantirish uchun oʻquv mashqlari tizimini amalga oshirish
motivatsiya darajasini sezilarli darajada oshiradi. M.R.Livov lingvodidaktikani
metodologiyaning asosiy qismi sifatida belgilaydi, unda “tilni oʻzlashtirish
qonuniyatlari oʻrganiladi, lingvistik tadqiqotlar asosida kurs mazmuni masalalari hal
etiladi, til materiallarini oʻzlashtirishdagi qiyinchiliklar oʻrganiladi...” –deydi. [1, b.
96].

Shuni yodda tutish kerakki, "lingvodidaktika" va "til oʻrgatish metodologiyasi"

tushunchalari ekvivalent emas va ular faqat ma’lum bir kontekstda sinonim boʻladi,
chunki lingvodidaktika nafaqat lingvistik qonunlarni oʻrganishga yondashuvlarni
umumlashtirish va tizimlashtirishga, balki ularning imkoniyatlarini integratsiyalash
masalalarini aniqlashga ham chaqiriladi: ikki tillilik, oʻz tilining aralashish jarayonlari,
tillararo taqqoslash texnikasidan foydalangan holda ona va oʻrganilayotgan tilni tahlil
qilish imkoniyatini beradi.

Zamonaviy lingvodidaktikada tillarni oʻrgatishning mukammal va samarali

texnologiyasi mavjud emas; asosiy e’tibor hali ham oʻqituvchining tajribasi va
intuitsiyasiga qaratiladi va "metodika" tushunchasiga murojaat qilishni afzal koʻradi.
Shu bilan birga, lingvodidaktika til nazariyasini oʻzlashtirishga qat’iy obyektiv
yondashuvlarni ishlab chiqishni va nutq faoliyatining har xil turlarini (tinglash,
gapirish, oʻqish, yozish) toʻgʻri tashkil etish koʻnikma va malakalarini shakllantirishni


background image

ZARMED
UNIVERSITETI

344

“Ijtimoiy va gumanitar ta’lim yo‘nalishlardagi talabalarning

kompetentligini oshirish: muammolar va yechimlar” mavzusida

Respublika ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to’plami

Samarqand-2025. 23-24-may

tashkil etuvchi fundamental nazariy fanga aylantirishga chaqiradi.

Zamonaviy sharoit va oʻqitishning didaktik tizimini hisobga olgan holda, tillarni

oʻqitish maqsadlarini ham, ularni uslubiy ta’minlashga qoʻyiladigan talablarni ham, bir
gʻoyaga boʻysunadigan tizimlashtirilgan oʻquv vositalarini ifodalovchi oʻquv
majmualarining mazmunini ham aniqlab, texnologik shaklda taqdim etish mumkin.

Asosiy qoidalarni spetsifikatsiya qilish, konseptual darajani shakllantirish uchun

zarur boʻlgan harakat usullarini aniqlash va olingan ma’lumotlardan amaliy foydalanish
oʻquv materialini tanlash bosqichida amalga oshirilishi kerak. Uslubiy tizimni haqiqiy
oʻquv jarayoniga proyeksiya qilish talabalarning bilim faoliyatini tashkil etishning turli
shakllarini tanlash bilan bogʻliq.

Biz, guruh va individual ish turlari oʻrtasidagi toʻgʻri muvozanat haqida gapirib

oʻtishimiz zarur. Ularning kombinatsiyalaridan foydalanish esa eng samarali yoʻl
ekanligi uzoq vaqtdan beri isbotlangan. Bunda: metodik usullarning darsning tarkibiy
elementlari bilan aniq maqsadlari oʻrtasidagi bogʻliqligini, turli asoslarga tayanishi
mumkin boʻlgan tipologik guruhlarni shakllantirishga didaktik jihatdan toʻgʻri
yondashuvni hisobga olish muhimligi nazarda tutilishi lozim: oʻquv samaradorligi,
kognitiv mustaqillik darajasi, ish sur’ati, fikrlash xususiyatlari (vizual-majoziy yoki
ogʻzaki-mantiqiy), irodaviy rivojlanish darajasi, shaxsiyat-kabilar shular jumlasidandir.

Oʻqitish amaliyotida ta’lim faoliyatini tizimlashtirishga turli yondashuvlar faol

rivojlanmoqda. Oʻqituvchilar yangi ta’lim gʻoyalariga mos keladigan va fanning ta’lim
maqsadlarini amalga oshirishga, oʻquvchilarning qobiliyatlarini rivojlantirishga va
fikrlash mustaqilligini oshirishga maksimal darajada yordam beradigan oʻqitishning
ijodiy shakllarini faol ravishda izlamoqdalar.

Shunday qilib, til oʻrganish amaliyotida nutqni rivojlantirish boʻyicha

lingvodidaktika deb ataladigan maxsus muloqotga asoslangan faoliyat koʻrsatiladi.
Uni tashkil qilish uchun eng oqilona yoʻl deb tan olinishi kerak boʻlgan uchta bosqich
shartli ravishda ajralib turadi, bu esa, tabiiy ravishda lingvodidaktika qonuniyati sifatida
tavsiflanadi: matndan oldingi, matn ustidagi va matndan keyingi bosqichlaridir.
Matndan oldingi bosqichining maqsadli belgilanishi talabalarni kelgusi faoliyat
sharoitida yoʻnaltirish vazifalari bilan belgilanadi: zarur grammatik materialni
yangilash, lugʻat va imlo ishlari, assotsiativ aloqalar asosida til materialini tanlashadi.

Matn ustida ishlash bosqichi kelgusi faoliyat uchun strategiyani ishlab chiqish

uchun moʻljallangan. Bu bosqichda namunaviy matnlarning qisman yoki toʻliq
lingvistik tahlili tashkil etiladi, ularning qiyosiy xarakteristikalari tahlil qilinadi, reja
tuzish bilan bogʻliq jamoaviy ishlar olib boriladi, murakkab sintaktik yaxlitlik yoki turli


background image

ZARMED
UNIVERSITETI

345

“Ijtimoiy va gumanitar ta’lim yo‘nalishlardagi talabalarning

kompetentligini oshirish: muammolar va yechimlar” mavzusida

Respublika ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to’plami

Samarqand-2025. 23-24-may

tipologik yoki stilistik mansublikdagi qiyosiy tahlillar orqali matnlarning tuzilishi
ta’minlanadi.

Matndan keyingi bosqichda mustaqil ish tashkil etiladi, bu ish davomida

oʻqituvchi maslahatchi sifatida ishlaydi, uning vazifasi yaratilgan matnni emas, balki
ma’lum bir uslub va janrning izchil bayonini tuzish ustida ishlash koʻnikmalarini
tuzatish va takomillashtirishdir.

Bunday vaziyatda eng toʻgʻrisi, shubhasiz, oʻquvchining psixologik

xususiyatlari, qobiliyati va istaklarini hisobga olgan holda tashkil etilgan individual
jarayondir. Ushbu yondashuv bilan metodik usullar oʻzgartirilib, ma’lum bir talabaning
nutq faoliyati usullarini oʻzlashtirish ehtiyojlariga boʻysunadigan tizimga aylantiriladi.
Koʻrinib turibdiki, metodologik ma’lumotlarning oʻzi bu yondashuv uchun etarli emas:
umumiy didaktika, sotsiologiya, psixologiya, psixolingvistika va sotsiolingvistika kabi
bilim sohalari bilan integratsiya va oʻzaro bogʻliqlikni talab etadi.

Chet tilini oʻzlashtirish maqsadi ona tiliga tayanib tushunishni taqozo etadi, bu

esa ona tili va chet tillarining qiyosiy tipologiyasi boʻyicha chuqur ilmiy ma’lumotlarga
ega boʻlishni, nutqning ogʻzaki va yozma shakllarini hisobga olishni talab qiladi. Shu
bilan birga, taqqoslash parchalarda boʻlmasligi kerak, aksincha, tizimli va izchil
boʻlishi kerak, chunki mantiqiy jihatdan bir-biriga bogʻlangan faktlarni eslab qolish va
oʻzlashtirish osonroq.

Oʻz ona tilini oʻrganishda nutqni shakllantirishning intuitiv va tushunarli

qonunlari va qoidalariga, "nutq tajribasidan tanish boʻlgan oʻxshash misollarga, soʻzlar
va shakllarni qoʻllashning ma’lum holatlariga va kontekstlariga, nutq me’yoriga va uni
intuitiv muomalaga kiritishga" tayanish muhim rol oʻynaydi. Chet tilini oʻrganishda
bunday nutq bazasi mavjud emasligi sababli, mashgʻulotning amaliy yoʻnalishi va
muayyan auditoriyaga yoʻnaltirilishi materialni tushunish uchun alohida ahamiyatga
ega boʻlib, "til" va "nutq" tushunchalarini farqlash zaruriyatiga olib keladi. Til birliklari
ham, nutq birliklari ham didaktik talablarga javob berishi kerak: ular kognitiv va
tarbiyaviy ahamiyatga ega boʻlishi kerak.
Psixologik talablarga lingvistik va nutq birliklarining maftunkorligi va esda qolishi
kiradi. Til orqali nutqni oʻrgatish shartli ravishda uch bosqichdan oʻtadi: til faktini tan
olish; uning ma’nosini tushunish; uning nutqda ishlatilishi.

Har bir bosqichning maqsadiga muvofiq, talaba va o`qituvchining faoliyati

yo`lga qo`yiladi. Shunday qilib, birinchi bosqichda asosiy rol idrokga, ikkinchisida -
anglash va esda saqlashga, uchinchisida - turli xil til vaziyatlarida foydalanishga
beriladi. Oʻrganilayotgan tilni faol oʻzlashtirish bosqichida oʻquv mashqlari katta rol


background image

ZARMED
UNIVERSITETI

346

“Ijtimoiy va gumanitar ta’lim yo‘nalishlardagi talabalarning

kompetentligini oshirish: muammolar va yechimlar” mavzusida

Respublika ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to’plami

Samarqand-2025. 23-24-may

oʻynaydi, ularning tasnifi lingvodidaktikada ham ishlab chiqilishi va taqdim etilishi
mumkin. Til hodisasining oʻziga xos xususiyatlariga qarab, vazifalar shakllantiriladi,
ammo ularning tizimini yaratishga yondashuvlar ham umumiy lingvistik naqshlarni
hisobga olgan holda belgilanadi, bu esa nusxa koʻchirish, diktant yozish va bayon
yozish uchun mashqlarni ajratib koʻrsatish imkonini beradi.

Shunday qilib, til darslarini metodik ta’minlashning tarkibiy qismlarini koʻrib

chiqish lingvodidaktika pedagogik bilimlarning muhim tarmogʻi ekanligini va tillarni
parallel ravishda mukammal oʻzlashtirishga integratsiyalashgan yondashuvni
yaratishga yordam berish uchun moʻljallangan til oʻrganish strategiyalari,qonuniyatlari
ekanligini ta’kidlashga imkon beradi.

Lingvodidaktika - til oʻqitish nazariyasi, tilshunoslik va didaktikaning

integratsiyasi boʻlib, u quyidagilar uchun ilmiy asos yaratadi: til oʻrgatish strategiyasi,
uni tashkil etish yondashuvlari, maqsadlari, rejalashtirilgan natijalari, tamoyillari,
mazmuni, usullari va tashkiliy shakllaridir.

Foydalanilgan adabiyotlar:

1. Львов М.Р. Словарь-справочник по методике русского языка. – М., 1988.
2. Черемисина Н.В. К теоретическим основам обучения русскому языку как
неродному // Русский язык за рубежом. – 1976, №5. – С. 60-65/.
3. Sharipova S. H. Technology of Problem Learning as a Tool for the Development of
Students' Independent Work //Miasto Przyszłości. – 2022. – Т. 30. – С. 129-130.
4. Sharipova S. Mastery of the teacher-garant of stable development //ACADEMICIA:
An International Multidisciplinary Research Journal. – 2022. – Т. 12. – №. 4. – С. 269-
272.
5. Sharipova S. Application of problem educational technologies in higher education
system //Asian Journal of Research in Social Sciences and Humanities. – 2022. – Т. 12.
– №. 4. – С. 193-197.
6. Шарипова С. Х. Технология проблемного обучения как средство и путь
саморазвития студентов //ta’lim va rivojlanish tahlili onlayn ilmiy jurnali. – 2022. –
Т. 2. – №. 12. – С. 112-116.
7. Xaydarovna, Sharipova Sitora. "Ijtimoiy-Gumanitar Fanlarni Oʻqitishda Muammoli
Ta’lim Texnologiyasidan Foydalanish Mazmuni." Journal of Innovation in Education
and Social Research 2.5 (2024): 24-29.
8. Xaydarovna S. S. Boʻlajak Chet Tili Oʻqituvchilarning Lingvodidaktik
Kompetentsiyasi: Shakllanish Darajasini Aniqlash Usuli //Journal of Research in
Innovative Teaching and Inclusive Learning. – 2024. – Т. 2. – №. 4. – С. 93-98.


background image

ZARMED
UNIVERSITETI

347

“Ijtimoiy va gumanitar ta’lim yo‘nalishlardagi talabalarning

kompetentligini oshirish: muammolar va yechimlar” mavzusida

Respublika ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to’plami

Samarqand-2025. 23-24-may

9. Шарипова С. OLIY TA’LIM MUASSASALARIDA RUS TILI FANINI
O‘QITISHDA

MUAMMOLI

TA’LIMDAN

FOYDALANISH

//Ижтимоий-

гуманитар фанларнинг долзарб муаммолари/Актуальные проблемы социально-
гуманитарных наук/Actual Problems of Humanities and Social Sciences. – 2023. – Т.
3. – №. 6. – С. 302-307.
10. Sharipova S. K. The essence of using problem-based learning technologies in
teaching physical education disciplines //BIO Web of Conferences. – EDP Sciences,
2024. – Т. 120. – С. 01056.
11. Xaydarovna S. S. Ijtimoiy-Gumanitar Fanlarni Oʻqitishda Muammoli Ta’lim
Texnologiyasidan Foydalanish Mazmuni. – 2024.
12.

Khaydarovna

S.S.

РАЗВИТИЕ ТВОРЧЕСКИХ СПОСОБНОСТЕЙ

СТУДЕНТОВ НА ЗАНЯТИЯХ ПО РУССКОМУ ЯЗЫКУ И ЛИТЕРАТУРЕ В
ВЫСШИХ УЧЕБНЫХ ЗАВЕДЕНИЯХ //«CONTEMPORARY TECHNOLOGIES
OF COMPUTATIONAL LINGUISTICS-CTCL». – 2025. – Т. 25. – №. 04. – С. 460-
465.
13. Sharipova S.K. LANGUAGE EDUCATION AS A RESULT OF LEARNING THE
LANGUAGE AND CULTURE OF THE PEOPLE //GOLDEN BRAIN. – 2024. – Т.
2. – №. 22. – С. 120-133.

References

Львов М.Р. Словарь-справочник по методике русского языка. – М., 1988.

Черемисина Н.В. К теоретическим основам обучения русскому языку как неродному // Русский язык за рубежом. – 1976, №5. – С. 60-65/.

Sharipova S. H. Technology of Problem Learning as a Tool for the Development of Students' Independent Work //Miasto Przyszłości. – 2022. – Т. 30. – С. 129-130.

Sharipova S. Mastery of the teacher-garant of stable development //ACADEMICIA: An International Multidisciplinary Research Journal. – 2022. – Т. 12. – №. 4. – С. 269 272.

Sharipova S. Application of problem educational technologies in higher education system //Asian Journal of Research in Social Sciences and Humanities. – 2022. – Т. 12. – №. 4. – С. 193-197.