Vol. 3 No. 6 (SPECIAL ISSUE) (2025)

Maqolada XIX asr oxiri va XX asr boshlarida Turkiston o‘lkasida 
rivojlanishining iqtisodiy, ilmiy va madaniy faoliyati tarixiy manbalar asosida 
yoritiladi. Ularning joylaridagi ta’siri, tahlillari va jamiyat bilan aloqalari yordami

 Мақола 19-аср охири – 20-аср бошларида Германиянинг Ўрта 
Осиёга қилган илмий экспедициялари тарихига бағишланган. Експедицияларнинг 
мақсадлари, иштирокчиларнинг таркиби, тўпланган материаллар ва уларнинг фан 
учун аҳамияти ўрганилади. Немис шарқшуносларининг минтақа маданияти, тарихи 
ва археологиясини халқаро манфаатлар нуқтаи назаридан ўрганишга қўшган 
ҳиссаси қайд етилган. 

ХХ асрнинг 20 йилларида Туркистон ўлкасида амалга 
оширилган янги иқтисодий сиёсат ўлка ҳаётининг ижтимоий иқтисодий соҳаларига 
ўз таъсирини кўрсатди. Ушбу давр тарихини ўрганиш ҳозирги кундаги долзарб 
илмий масалалардан ҳисобланади. Мазкур мақолада Туркистон АССРда янги 
иқтисодий сиёсатнинг амалга оширилиши жараёни ва уларнинг натижалари таҳлил 
қилинган.

 Yurtimizdagi islohotchilik harakati murakkab tarixiy yo‘lning serqirra tomonlarni bosib o‘tdi. XIX asrning 2-yarmi – XX asr boshida mustamlaka tuzum zamirida xalqimizning ilg‘or ziyoli vatanparvarlari ta’limni isloh qilishda turli mamlakatlardagi taraqqiyot tajribalarini o‘rgangan holda Turkistonda jadidchilik harakatiga asos solishdi. Jadidlar ijtimoiy taraqqiyotning asosiy yo‘nalishi sifatida ta’limni isloh qilish orqali xalqimizni ilg‘or bo‘lishi uchun turlicha qarashlar, g‘oyaviy to‘qnashuvlar mustamlakachilikka qarshi kurash maydoniga aylandi 

Zamonaviy tibbiyotda onkologik kasalliklarni erta aniqlash profilaktika va hayotni saqlab qolishning muhim omilidir. Ayollarda 
uchraydigan ko‘krak bezi va bachadon bo‘yni patologiyalarini aniqlashda qo‘llaniladigan mammoskrining va kolposkopiya usullarining diagnostik ahamiyati ortib bormoqda. Ushbu usullar biofizika fanining muhim yo‘nalishlari bo‘lgan elektromagnit nurlanish-rentgen nurlari va optik hodisalar - yorug‘likning sinishi, qaytishi va kattalashtirish asosida ishlaydi. Diagnostik uskunalarning samaradorligi, 
aniqligi va xavfsizligi to‘g‘ridan-to‘g‘ri fizik qonuniyatlarga tayanadi. Bu metodlarning biofizik asoslarini chuqur o‘rganish tibbiy vizualizatsiya sifatini oshirish, yangi texnologiyalarni klinikaga tadbiq etish va yangi skrining usullarini ishlab chiqishda muhim ahamiyatga ega.

 Ushbu ilmiy maqolada onkologik kasalliklarni aniqlashda qo‘llanilayotgan zamonaviy diagnostika usullari va ularning samaradorligi keng tahlil qilingan. So‘nggi yillarda tibbiyotda texnologik taraqqiyot natijasida saratonni erta bosqichdayoq aniqlash imkonini beruvchi ko‘plab innovatsion metodlar ishlab chiqildi. Tadqiqotda aynan shu usullar – kompyuter tomografiyasi, MRI, PET, likvid 
biopsiya, molekulyar markerlar tahlili va sun’iy intellekt yordamida analiz qilish texnologiyalari muhim o‘rin egallaydi. Maqolada har bir innovatsion usulning afzalliklari, diagnostik aniqligi, klinik qo‘llanilishi va bemor salomatligiga ijobiy ta’siri ilmiy jihatdan asoslangan holda bayon etilgan. Sun’iy intellekt, bioinformatika va genetik tadqiqotlarning diagnostikada tutgan o‘rni ayniqsa chuqur yoritilgan. 
Shuningdek, ishda O‘zbekiston va xorij tajribasi taqqoslanib, diagnostika sohasidagi dolzarb muammolar va ularni hal etish yo‘llari haqida ham fikr yuritilgan.

Sut bezi saratoni polikimyoterapiyasi davrida yurak-qon tomir tizimining erta toksik reaktsiyalarini baholash va tahlil qilish.

Sut bezi saratoni skriningi ahamiyatini o‘rganish, zamonaviy usullarini ko‘rib chiqish va diagnostikaning sog‘liqni saqlash tizimidagi o‘rnini tahlil qilish. Shuningdek, skrining dasturlari orqali kasallikning klinik belgilari paydo bo‘lmasidan oldin aniqlash imkoniyatini baholash. 

Suyak to‘qimasi o‘smalari zamonaviy onkologiyaning eng murakkab va ko‘p qirrali masalalaridan biri hisoblanadi. Bu patologik jarayonlar suyak to‘qimasining turli strukturalaridan - osteoblastlar, osteoklastlar, xondrotsitlar, suyak iligidan kelib chiqishi mumkin.

Ogʻiz boʻshligʻi va til toʻqimalarining xavfli hosilalari barcha xavfli o‘smalar  sonining nisbatan kichik qismini tashkil qilsa ham (turli 
manbalarga koʻra — 2% dan 5% gacha), klinik jihatdan ahamiyatli boʻlgan oʻsmalar guruhiga kiradi. Ushbu joylashuvdagi oʻsmalar nisbatan kam uchrasa-da, ularning kechishi agressiv boʻlib, qaytalanish tezligi yuqori va mahalliy limfa tugunlariga metastaz berishga kuchli moyillik mavjud. Bu esa diagnostika va davolash taktikasi tanlashda alohida e’tibor talab etadi.

Гипоплаия зрительного нерва (ГЗН) является одной из ведущих причин врожденных нарушенийзрения у детей и представляет собой значимую нейроофтальмологическую проблему. Впервые описанная в середине 20-го века, ГЗН характеризуется недоразвитием зрительного нерва, приводящим к меньшению числа аксонов и различным степеням зрительной дисфункции. Клиническая картина может варьироваться от легких зрительных дефицитов до полной слепоты, часто сопровождаясь неврологическими, эндокринными и нарушениями развития, включая септо-оптическую дисплазию.

Sut bezi saratoni  (SBS)  erta tashxislashda rentgenmammografiya  asosiy ahamiyatga ega. Ba’zi hollarda sut bezi saratonini rentgenmmaografiya usuli aniqlay olmaydi yoki ko’rinmaydi, bunda   UTT usuli qollanishi kerak.   

 
Ko'pgina hollarda galogenli preparatlar yordamida ingalatsion anesteziya, mahalliy yoki tomir ichi anesteziyasi bilan birgalikda qo'llaniladi.  tomatologiya amaliyotida ingalatsion anesteziya sifatida inert gaz-ksenondan foydalanish istiqbolli.  Biroq, uni bolalarda qo'llash bo'yicha ma'lumotlar cheklangan.

 Clinical grading systems that use clinical characteristics, as well as nomograms, do not have the accuracy to guide treatment decisions for prostate cancer (prostate cancer). There is a critical need to identify biomarkers that can more accurately stratify men with primary prostate cancer

 Allergiya – organizmning baʼzi moddalarga (allergenlarga) nisbatan gʻayritabiiy, oʻta sezuvchanlik reaksiyasi. Atrof-muhitning ifloslanishi, yangi turdagi allergenlarning paydo boʻlishi va ovqatlanish ratsionidagi oʻzgarishlar kabi tashqi omillar taʼsirida allergik kasalliklar soni butun dunyo boʻylab ortib bormoqda. Bu kasalliklar nafaqat bemorlarning hayot sifatini yomonlashtiradi, balki sogʻliqni saqlash tizimi uchun ham katta iqtisodiy yuk boʻladi. Allergik kasalliklar nafas yoʻllari (bronxial astma, allergik rinit), teri (atopik dermatit, eshakemi) va ovqat hazm qilish tizimi (ovqat allergiyasi) kabi turli organ tizimlarida namoyon boʻlishi mumkin. 

Barmoqda uchraydigan o‘simtalar inson organizmida kam uchraydigan, ammo muhim klinik ahamiyatga ega bo‘lgan patologiyalardan hisoblanadi. Ular asosan yumshoq to‘qimalar, suyak, teri va suyaklararo tuzilmalardan rivojlanadi. Ushbu o‘simtalar dastlab lokal bo‘lsa-da, vaqt o‘tishi bilan ularning boshqa tana a’zolariga bilvosita yoki bevosita ta’siri seziladi. Bunday holatlar qo‘l funksiyasining buzilishi, og‘riq, nevrologik muammolar va hatto ichki organlarga metastaz berish xavfi bilan kechishi mumkin.

Ogʻiz boʻshligʻi toʻqimalarining yomon sifatli oʻsmalari butun dunyoda onkologik kasalliklar orasida oʻrta oʻrinda turadi (2–5%). Biroq bu 
lokalizatsiyadagi oʻsmalarning biologik xususiyatlari — agressiv oʻsish, tez metastazlanish, qaytalanishga moyilligi — ularni klinik jihatdan ahamiyatli guruhga kiritadi. Afsuski, koʻpchilik bemorlar kech bosqichda (III–IV) murojaat qiladi, bu esa diagnostika, davolash va prognozda jiddiy muammolar tugʻdiradi. Ushbu holatda aniqlik va tezlik bilan ishlaydigan zamonaviy diagnostika metodlarining oʻrni alohida ahamiyat kasb etadi. MSKT – multispiral kompyuter tomografiyasi ogʻiz boʻshligʻi va unga tutash anatomik strukturalarni batafsil tahlil qilish imkonini beruvchi samarali tasviriy tekshiruv usuli hisoblanadi.

Ўткир риносинусит барча ёш гуруҳларида ЛОР аъзоларининг энг кенг тарқалган касалликларидан бири бўлиб, антибиотиклар тайинлаш сони бўйича барча инфекциялар ичида 5-ўринни эгаллайди [1, 2]. Болаларда ўткир синусит қўзғатувчилари орасида етакчи ўринларни Streptococcus pneumoniae — 36%, Haemophilus influenzae —  23%, Moraxella catarrhalis — 20% эгаллайди 

Сўлак бези саратони нисбатан кам учрайдиган ўсмалар сирасига киради ва барча бош–бўйин локализацияли ўсмалар орасида тахминан 10–15% ни ташкил этади. Уларнинг клиник кечиши ва морфологик кўринишлари хилма-хил 
бўлиб, диагностика ва даволашда индивидуал ёндашувни талаб этади.

МРТ была произведена 91 пациентке с РШМ Ib стадии (по классификации FIGO) со следующими импульсными последовательностями: Т2-ВИ в сагиттальной и косых аксиальных плоскостях, Т2-ВИ в коронарной 
плоскости, Т1-ВИ в аксиальной, сагиттальной плоскости, Т2-ВИ с жироподавлением на основе быстрой инверсии – восстановления МРТ  в коронарной плоскости. Эхографически с применением методик УЗ-ангиографии 
и трехмерной реконструкции изображений были обследованы 62 женщины с 
гистологически верифицированным диагнозом РШМ. Оценка скоростных параметров кровотока в сосудах патологической зоны, а также сосудах прилежащих неизмененных отделов шейки матки в исследовании проводилась с помощью допплерометрии с оценкой значений индекса резистентности

Рак предстательной железы – одно из самых распространённых онкологических заболеваний. На его долю приходится более 14% всех локачественных опухолей, диагностируемых у мужчин. Заболевание развивается медленно и может годами протекать без специфических симптомов. Зачастую новообразование выявляется только на 2 стадии или позднее, когда 
опухоль уже создает давление на уретру, и ее размеры можно прощупать при урологическом осмотре. Ранняя диагностика позволяет разработать эффективный план лечения и предотвратить опасные последствия – метастазы в костной ткани и внутренних органах

Предоставление  информации о рак молочной железы у мужчин, диагностические трудности, особенно в контексте маммографии.  Исследование роли маммографии в диагностике рака молочной железы у мужчин, подчеркивая анатомические различия, диагностическую точность и оциокультурные барьеры.  

 бачадон бўйни саратони ташхиси билан масофавий гамма нур терапия 
қабул килган беморларда радиомодификатор цисплатиннинг аҳамиятини 
ўрганиш.  Материал ва усуллар: тадқиқот объекти сифатида РИОваРИАТМ Сурхондарё 
филиали радиология бўлимида стационар шароитда 2024 йил июнь-декабрь 
ойлари давомида “Терабальт 80” аппаратида бачадон бўйни саратони ташхиси 
билан масофавий гамма нур терапия қабул қилган беморларнинг 23 таси 
ретроспектив ўрганилди. 

Учитывая нашу местность и ее месторасположение одним из неблагополучных  погодных явлений Термеза является ветер ,,Афганец". Он наблюдается от25  до 70 раз в году вне зависимости от времен года. Влияние этого ветра огромна ,  так как он поднимает тонну  пыли и ветра,которая в свою очередь   влияет на здоровье местных жителей , в частности вызывает обострение у  больных с аллергическим ринитом.

Главная  роль  ранней  диагностики  РЯ  в выживаемости больных не вызывает сомнений. По приблизительным оценкам, если бы 75% случаев РЯ были обнаружены на I или II стадиях, то смертность снизилась бы на 50%Усовершенствование методов диагностики и алгоритма обследования женщин  для  выявления  раннего  рака  яичников является  одним  из  приоритетных  разделов клинической онкологии. 

Mazkur maqolada “O‘zbekiston tarixi” fanida jadidlar harakati mavzusining o‘qitilishi masalasiga bag‘ishlangan bo‘lib, unda mazkur mavzuning ilmiy-ma’rifiy ahamiyati, ta’lim jarayonidagi o‘rni va metodik yondashuvlari chuqur tahlil qilinadi. Jadidchilik harakati XX asr boshlarida O‘rta Osiyo musulmon jamiyatlarida yuzaga kelgan islohotchi g‘oyalar tizimi bo‘lib, u milliy uyg‘onish, ma’rifatparvarlik, milliy o‘zlikni anglash va modernizatsiyalash jarayonlarining asosiy harakatlantiruvchi kuchi sifatida maydonga chiqdi

Tadqiqotlar natijalariga ko‘ra, doimiy tarixiy-madaniy aloqalar 
jarayoni va ishlab chiqarish faoliyatini ixtisoslashuvi mehnatning umumiy hajmi va 
mahsulot o‘sishini ta’minlab, ehtiyojlar tartibining xilma-xil bo‘lishiga olib keladi. Bu 
jarayon esa ijtimoiy-iqtisodiy, madaniy-maishiy hamda tarixiy-madaniy aloqalar 
zaruratini keltirib chiqaradi. O‘rta Osiyo hududlarida qadimgi davrlarda yuz bergan 
tarixiy-madaniy, ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy jarayonlar bir-biriga yaqin bo‘lib, turli 
davrlardagi migratsiya jarayonlari ushbu yaqinlikni yanada chuqurlashtirib borgan. 

Maqolada Mahmudxoʻja Behbudiyning jadidchilik harakatidagi faoliyati va uning Oʻrta Osiyo maʻrifiy taraqqiyotiga qoʻshgan hissasi ilmiy asosda tahlil etiladi. Behbudiy asarlarida ilgari surilgan islohotparvarlik gʻoyalari, milliy  oʻzlikni anglash, dunyoviy bilimlar va zamonaviy ta’lim tizimini joriy etish masalalari  tadqiq etiladi. Shuningdek, uning dramaturgik va publitsistik faoliyati orqali ijtimoiy  ong va ma’naviyatni yuksaltirishga qaratilgan saʻy-harakatlari yoritiladi. Tadqiqot  natijalari Behbudiy merosining bugungi jamiyat uchun ham ahamiyatli ekanligini koʻrsatadi.

Buyuk ipak yoʻli – qadimda sharq bilan gʻarbni boʻgʻlab turgan  savdo yoʻli, insoniyat rivojlanishi tarixining, uning birlashuvga hamda madaniy  qadriyatlari bilan almashishga, urf-odatlar va diniy an’analarning o‘zaro qorishuviga,  hayotiy fazo-yu mahsulotlarni sotish uchun bozorlarga erishishga intilishining oʻziga xos boʻlgan hodisasi. Dengiz, okean yoʻllari ochilmasdan oldin bu yoʻllar muhim 
ahamiyat kasb etgan. 

Maqolada Islomgacha ilk oʻrta asrlarda (milodiy IV–VIII asrlar)  Samarqand shahri mozorlari topografiyasi oʻrganiladi. Arxeologik topilmalar, qadimiy  manbalar va ilmiy tadqiqotlar asosida shahar atrofidagi dafn marosimlari, 
qabristonlarning joylashuvi va ularning ijtimoiy-madaniy ahamiyati tahlil qilinadi. 

Центральноазиатские регионы издавна находились в  стратегически удобном положении, из-за чего было проведено множество  военных походов с целью завоевания этих территорий. Особенно государство  Согд находилось под постоянным влиянием военных действий на протяжении  нескольких веков. В данной статье рассматриваются данные, представленные 
ведущими исследователями-согдоведами, о военной политике в Согде.  Освещаются вопросы роли военных Согдской конфедерации в обществе, а также описание воинских званий.

Ushbu maqolada Samarqand viloyati toponimikasining etnotoponimlar aspekti o‘rganiladi. Etnotoponimlar - bu joy nomlarida ko‘rsatilgan  etnik yoki urug‘ga oid bo‘lgan nomlardir, va ular turli xalqlar, qabila va urug‘larning  joylashuvini, tarixiy o‘zgarishlarni va madaniy aloqalarni yoritadi. Samarqand  viloyatining toponimiyasi, ayniqsa Zarafshon vodiysi, turli etnik guruhlarning o‘zaro 
aralashuvi va ko‘chmanchilikdan o‘troqlikka o‘tish jarayonlarini aks ettiradi. Maqolada  o‘zbek, tojik, qozoq, qirg‘iz va boshqa millatlarning urug‘lari va ularning nomlari bilan  atalgan joylar tahlil qilinadi. Shuningdek, etnotoponimlarning o‘rganilishi nafaqat 
geografik joylashuv, balki xalq tarixining bir qismi sifatida ham muhim ahamiyatga  ega. Samarqand viloyati misolida etnotoponimlar hududning tarixiy, madaniy va etnik  xilma-xilligi haqida keng tasavvur yaratadi. Ushbu ilmiy ish, O‘zbekistonning toponimik xususiyatlari va uning tarixiy madaniy merosini anglashga katta hissa qo‘shadi.

Ushbu maqolada Mahmud Qoshg‘ariyning XI asrda yozilgan  «Devonu lug‘atit turk» asarining toponimika fanidagi o‘rni va ahamiyati yoritilgan.  Asarda tilga olingan 200 ga yaqin turkiy toponimlar, etnonimlar va geografik atamalar  asosida o‘sha davr turkiy xalqlari yashagan hududlar, ularning madaniy hayoti va til  xususiyatlari haqida muhim ma’lumotlar keltirilgan. Shuningdek, «Devon»ga ilova 
qilingan xaritaning toponimik qiymati, asarda joy nomlarining fonetik va semantik  jihatdan tahlili ko‘rib chiqilgan. Mazkur maqola orqali Mahmud Qoshg‘ariy asarining  zamonaviy toponimika uchun qanchalik dolzarb va noyob manba ekanligi asoslab 
berilgan.

 XIX asrning oxiri va XX asrning boshlarida Markaziy Osiyo global geosiyosiy jarayonlarda muhim rol o‘ynagan. Ushbu maqola mintaqaning strategik joylashuvi, iqtisodiy resurslari va savdo yo‘llari tufayli Rossiya imperiyasi, Buyuk Britaniya va boshqa davlatlarning qiziqish markazida bo‘lganligini tahlil qiladi. “Katta o‘yin” deb atalgan geosiyosiy raqobatning asosiy sabablari, uning Markaziy Osiyodagi qibatlari va mintaqaning global siyosatdagi o‘rni ilmiy jihatdan ko‘rib chiqiladi. Maqolada tarixiy hujjatlar, manbalar va zamonaviy tadqiqotlarga asoslanib, Markaziy Osiyoning o‘sha davrdagi geosiyosiy dinamikasi yoritiladi

Ushbu maqolada Qoraqalpog‘istonda jadidchilik namoyandalari ularning adabiyot, teatr, ma’rifat sohalaridagi faoliyatlari orqali xalq orasida jaholatga, savodsizlikka qarshi kurash olib borganligi ko‘rsatilgan. 

Ushbu maqolada zamonaviy raqamli makon - internet va ijtimoiy  tarmoqlarning O‘zbekiston yoshlariga ta’siri, xususan, salbiy jihatlari yoritilgan.  Muallif internet va blogerlik faoliyatining ijtimoiy ong, ma’naviyat va psixologik  holatga bo‘lgan ta’sirini statistik ma’lumotlar, xalqaro tajribalar va ilmiy tadqiqotlar asosida tahlil qiladi. Internet foydalanuvchilari sonining keskin ortgani va yoshlar orasida ko‘ngilochar kontentga qaramlik holatlari, diqqatning pasayishi, ruhiy tushkunlik, noto‘g‘ri qadriyatlarning targ‘iboti kabi muammolar ko‘rsatib o‘tilgan. Maqolada media savodxonlik darajasining pastligi salbiy axborot oqimiga qarshi immunitetning sustlashuviga olib kelayotganini ta’kidlash barobarida, yoshlarni raqamli xavfsizlik va tanqidiy fikrlashga o‘rgatish zarurligi ilgari suriladi. Yakunda esa milliy qadriyatlar, ma’naviyat va ijobiy axborot muhitini shakllantirish davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishi bo‘lishi kerakligi ta’kidlanadi.

 В статье рассматриваются теоретико-методологические  основы формирования профессионального имиджа педагога в условиях  цифровизации образования. Обосновывается роль инновационных психолого педагогических технологий как эффективного инструмента в развитии  позитивного профессионального имиджа. Предлагаются практические подходы к 
реализации данных технологий в образовательной практике, а также выделяются ключевые компетенции современного педагога, способствующие построению его позитивного имиджа.

Ushbu maqolada pedagogik ta'lim jarayonida muloqot  madaniyatini shakllantirish muhim omili sifatida koʻriladi. Bu pedagogik faoliyatda  odob-axloq, oʻqituvchi va oʻquvchilar oʻrtasidagi sogʻlom muhit, madaniyatli tinglash,  samimiy suhbatlarni yaratishga xizmat qiladi. bu muloqot madaniyati oʻqituvchi va oʻquvchi oʻrtasidagi sogʻlom psixologik muhit yaratish, ta’lim sifati va samaradorligini 
oshirishda asosiy va vosita sifatida koʻrib chiqiladi. 

Daun sindromi-xromosoma patologiyasi bo‘lib, 21-xromosoma genetik materialining qo‘shimcha nusxasi mavjudligi bilan tavsiflanadi. Maqolada daun sindromi sabablari va kasallik belgilarini tashxislashning psixologik usullari masalasi muhokama etiladi

 Maqolada oiladagi zoʻravonlik shaxsga qarshi jismoniy kuch ishlatish, zoʻrlash, majbur qilish, ruhiy ta'sir koʻrsatish, jinsiy zoʻravonlik qilish, ayollarga nisbatan tajovuzkorlikni amalga oshirishning bir necha bosqichlari, ajovuzkorlikni paydo bo‘lishida ijtimoiy muhitning ta’siri haqida maʼlumot berilgan. Shuningdek oilaviy zo‘ravonlikning sabablari, shakllari va uning oldini olish bo‘yicha ilmiy tadqiqotlar natijalari tahlil qilinadi 

 Ushbu maqola oilaviy munosabatlarda ajralish muammolarini о‘rganishga bag‘ishlangan. Maqolada ajralishlarning asosiy sabablariga, jumladan, kommunikatsiya muammolari, moliyaviy qiyinchiliklar, ruhiy salomatlik va ijtimoiy bosimlar ta’siriga e’tibor qaratiladi. Shuningdek, ajralishlarning bolalar tarbiyasiga salbiy ta’siri ham tahlil etiladi.

Мақола хорижий олимлар тадқиқотларида ҳаёт стратегиялари  тушунчалари кенг таҳлил қилинган. Ҳаёт стратегиялари тушунчалари – бу шахс ҳаётини барпо қилиш усуллари, турли инсонларда турли даражаларда намоён  бўладиган жиҳатлар, фаоллик, маъсулиятлилик, ижод, мақсад қўйиш ва мақсадга эришиш, ирода ва бошқаларда намоён бўладиган индивидуалликни бирлаштириши таъкидланади. 

Статья посвящена изучению проблемы становления научного  мышления у магистрантов психолого-педагогического направления подготовки. Дается определение научного мышления как вида интеллектуальной деятельности, обусловленного специфической мотивацией личности и  представляющий собой процесс и результат решения научной задачи,заключающийся в построении алгоритма ее решения. Представлены результаты эмпирического изучения понимания магистрами специфики научного мышления и отношения к нему. 

Maqolada globallashuv jaryonlari, kommunikatsiya vositalari inson tafakkuri, jamiyat rivojiga ko‘rsatadigan ta’siri, ma’naviy hayotdagi globallashuv jarayonlari,hamda ommaviy madaniyatning ma’naviy hayotga zararli ta’sirlari yoritilgan.

Ushbu maqolada hissiy intellektning (EQ) zamonaviy ta’lim jarayonidagi o‘rni, uning akademik bilimdonlikka, ya’ni o‘quvchilarning bilimni o‘zlashtirish, mustaqil fikrlash, motivatsiya darajasi va stressga bardoshliligiga qanday ta’sir ko‘rsatishi keng yoritilgan. Maqolada hissiy intellektning nazariy asoslari, psixologik jihatlari, turli tadqiqotlar natijalari hamda amaliy takliflar muhokama 
qilinadi.

 В статье рассматривается развитие эмпатии как ключевого компонента коммуникативной компетентности студентов-психологов. На основе нормативных документов Республики Узбекистан и анализа учебной дисциплины «Общая психология» авторы обосновывают необходимость раннего формирования эмпатийных способностей через практико-ориентированные 
методы обучения. Приводятся примеры эффективных педагогических ехнологий, направленных на развитие эмоциональной отзывчивости, сопереживания и коммуникативной гибкости у студентов. Делается вывод о стратегической роли эмпатии в профессиональном становлении гуманистически ориентированного специалиста. 

 Mazkur maqolada xorij olimlari tomonidan olib borgan ilmiy izlanishlari natijasida stress masalasi borasidagi fikr-mulohazalari va stressga munosabatlarining xususiyatlari yoritilgan. 

Ushbu maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarni ijtimoiylashuv jarayonida duch keladigan psixologik-pedagogik muammolar va ularni kelib chiqish sabablari va oqibatlarini topish hamda yechimlari haqida yoritilgan

Ushbu maqolada oila bilan ishlash sogʻliqni saqlash, psixik salomatlik, bolalar farovonligi, gerontologiya, huquqiy tizim, mehnat faoliyatini qamrab olgan holda ijtimoiy ishning turli sohalarida olib borilishi hamda oila muammolari bilan shugʻullanuvchi ijtimoiy ishchi “shaxs va oilaviy muhit”ni asosiy obyekt sifatida e’tiborga olsa-da, biroq vaziyatni baholash jarayoni haqida yoritilgan.

Maktab direktori o‘rinbosarlarida liderlik qobiliyatini shakllantirishning ijtimoiy-psixologik xususiyatlarini mazmun-mohiyatini ochib 
berishga yo‘naltirilgan ilmiy dalillarni keltirish, mamlakatimizda faoliyat yuritayotgan umumta’lim muassasalarining faoliyatiga mos keladigan zamonaviy vositalar yordamida ta’lim tizimi rahbarlariga xos bo‘lgan madaniyat, ilmiy salohiyat, zamonaviy qiyofa, tanqidiy tahlil, qat’iy tartib-intizom va shaxsiy javobgarlik hissini hamda ongli faoliyat yuritishga qaratilgan boshqaruv qobiliyatlarini sohaga tatbiq etishda ilmiy, nazariy va amaliy tomondan dalillar keltirishdan iborat. 

Oʻsmirlar psixologiyasi jamiyatda doimo dolzarb boʻlgan mavzulardan biri hisoblanadi. Bu bosqichda bolalar oʻzlarining shaxsiyati, 
dunyoqarashlari va ijtimoiy munosabatlarini shakllantirishga kirishadilar. Oʻsmirlik davri biologik, psixologik va ijtimoiy oʻzgarishlarning uygʻunlashishi bilan belgilanadi. Mazkur maqolada oʻsmirlarning psixologik xatti-harakatlari, ularning otaonalar va atrofdagilar bilan munosabatlari, raqobat va individualizm masalalari, shuningdek, zamonaviy texnologiyalar taʼsiri tahlil qilingan.  

O‘quvchilarni estetik tafakkurini rivojlantirishda sport musoboqalarining ahamiyati haqida ma’lumotlar keltirib o‘tilgan. 

Mazkur maqolada Yusuf Xos Hojibning “Qutadg‘u bilig” asaridagi axloqiy-falsafiy, xususan, kasb etikasiga oid g‘oyalarning metodologik tahlili bayon etiladi. Shuningdek, maqolada rahbarga xos xislatlarni bayon etishda ratsional 
yondashuvning ilmiy ahamiyati yoritib beriladi

This article provides information on the importance, advantages and 
methods of using projects and design in primary school classes. The possibilities of 
developing independent thinking, practical skills and teamwork skills in students 
through this method are analyzed. 

The article analyzes innovative methods of conducting physical culture classes. The features of innovative technologies are considered, physical education classes are used. Some traditional and non-traditional innovative methods of organizing physical culture lessons are presented. The pedagogical aspect of innovative activity and its significance in the implementation of innovative methods of conducting physical culture lessons are revealed.  

Ushbu maqolada maktab direktori o‘rinbosarlarining boshqaruv qobiliyatlariga qo‘yiladigan zamonaviy talablar keng yoritilgan. Unda asosan, pedagogik jarayondagi hamkorlik faoliyatini ko‘p jihatdan belgilovchi pedagog va unga muvofiq o‘z hatti-harakati va xulq-atvorini aniqlovchi, nazorat qiluvchi o‘quvchining ma’lum vaziyatlarda o‘zini boshqarishi, o‘z hatti-harakatlarini nazorat qilishi, o‘z “meni”ni tarbiyalash mehnat motivlarini rivojlantirishda hamkorlik qilish ahamiyatli ekanligi, salbiy munosabatlarni yoki agressiv reaksiyalarni nomoyon qilishi, o‘ziga bildirilayotgan munosabatlarda noqulayliklarni idrok etishi, o‘qituvchi, ota-ona 
va o‘quvchining o‘zaro hamkorligining psixologik xususiyatlari yoritilgan. 

Mаzkur mаqolаdа sportchilаrning hissiy-irodаviy sifаtlаrini rivojlаntirish mаsаlаsigа e’tibor qаrаtilgаn. Shuningdek, sport turlаrining o‘zigа xos xususiyаtlаri, sportchilаrni musobаqаgа tаyyorlаsh bosqichlаri hаmdа sport fаoliyаtidа mа’lum bir nаtijаlаrgа erishish imkoniyаtlаrining psixologik mexаnizmlаri bаyon etilgаn.

Ushbu maqolada oliy ta’lim o‘quv jarayonida talabalar mustaqil dunyoqarashini kengaytirishda amaliyotga yo‘naltirilgan ta’limning zamonaviy pedagogik jihatlari va asoslari yoritilgan. Shuningdek amaliyotga yo‘naltirilgan 
ta’limda xorijiy va hududiy o‘lchamlarni hisobga olish lozimligi keltirilgan.

Ushbu tadqiqotda turli yosh davrlarida aybdorlik hissining psixologik asoslari o‘rganildi. Aybdorlik hissining shakllanishi va namoyon bo‘lishi yoshga qarab qanday o‘zgarishlar ko‘rsatishi tahlil etildi. Tadqiqotda o‘smirlar, kattalar va qariyalar guruhlari orasida aybdorlik hissining miqdori va xususiyatlari o‘rganildi. Statistik tahlil va psixologik yondashuv asosida yosh guruhlari o‘rtasidagi farqlar 
taqdim etilgan.

Ushbu maqolada boshlangʻich maktab matematika ta’limida kasr sonlarning oʻqitilish sabablari va kasr sonlarni oʻrganish metodikasi atroflicha bayon etilgan. Boshlangʻich sinflarda asosan kasr sonlar tushunchasi, ulush tushunchasi orqali oʻrganilishi va kasr sonlarni toʻliq oʻzlashtirib olishlari uchun oʻqitilishni toʻla koʻrsatmali qilish zarurligi oʻrganilgan.

В статье анализируются характерные черты апокалиптического дискурса как литературного феномена: его эсхатологическая 
природа, богатая метафорика и символизм, связанные с представлениями о «конце света». В частности, рассматриваются произведения Чингиза Айтматова («Белый пароход», «Плаха»). Апокалиптический дискурс в этих текстах проявляется как критика социальных, политических и природно-экологических бедствий, служит предостережением и одновременно способом переосмысления национальной идентичности.  

В статье рассматриваются актуальные подходы к развитию коммуникативной компетентности студентов в системе педагогического образования с учётом необходимости формирования культурного иммунитета. Анализируются современные методы, такие как проектное обучение, кейсметоды, интерактивные и цифровые технологии, направленные на развитие у 
будущих педагогов способности к эффективному межличностному и межкультурному взаимодействию. Подчёркивается, что формирование культурного иммунитета способствует устойчивости к деструктивным влияниям глобализированной среды, развитию толерантности, эмпатии и способности к диалогу. Представлены научные доказательства эффективности этих методов и сделан вывод о необходимости их интеграции в образовательный процесс. 

 Ушбу мақолада Ўзбекистон бокс терма жамоасида шуғуланиб келаётган 18-20 ёшли боксчи қизларнинг махсус жисмоний тайёргарлик, жисмоний сифатлар, куч, тезкорлик, чаққонлик, эгилувчанлик, чидамлилик, 
кўрсаткичларини аниқланган

Maqolada hozirgi kunda rivojlanib borayotgan axborotlashgan jamiyatning yoshlar tarbiyasidagi o‘rni va roli haqida fikr-mulohazalar bildirilgan.  

В данной статье показано формирование педагогических профессиональных навыков и квалификации учителя, необходимость начинать формирование профессиональных умений с процесса привития знаний, то, что рофессиональные знания заключаются в овладении теоретическими и практическими основами профессиональной деятельности, а также 
Представлены факторы, существенно влияющие на уровень педагогической деятельности. Организация процессаформирования профессиональных знаний на уровне требований времени, осмысленное и профессиональное поведение играют главную роль в формировании первых элементов профессиональных умений и квалификаций у студентов. 

Ushbu maqola integrativ yondashuv bo‘lajak o‘qituvchilarni kaspiy tayyorlashda qulay imkoniyatlar yaratilishiga ma'lumot beradi. Zamonaviy ta'limda fanlarni integratsiyalashuvi yangi pedagogik yechimlarni faol izlash salohiyatini rivojlantirish yo‘nalishlardan biridir.

Mazkur maqolada boshlangʻich sinflarda texnologiya fanining integratsion yondashuv asosida olib borishning afzalligi keltirib oʻtilgan. Texnologiya fanida integratsion yondashuvni qoʻllanilishi, fanlararo oʻzaro bogʻliqlik, ijodiy yondashuvlar va amaliy ahamiyati kabi koʻrsatgichlar yoritilgan.

Sog‘lom turmush tarzi inson hayotining muhim qismidir. U nafaqat jismoniy sog‘likni, balki ruhiy va ijtimoiy farovonlikni ham o‘z ichiga oladi. Bugungi kunda sog‘lom turmush tarzini targ‘ib qilish, ayniqsa, yosh avlod o‘rtasida, muhim vazifalardan biri hisoblanadi. Bu jarayonda umumkasbiy tayyorgarlik fanlarining roli alohida ahamiyatga ega. Ushbu maqolada sog‘lom turmush tarzini targ‘ib qilishda umumkasbiy tayyorgarlik fanlaridan qanday foydalanish mumkinligi, umumkasbiy tayyorgarlik fanlarida sog‘lom turmush tarzini targ‘ib qilishdagi imkoniyatlardan foydalanishning pedagogik shart-sharoitlari yoritilgan

Maqolada shaxsning rivojlanishini, uni kasbiy faoliyatga tayyorlashni akmeologik yondashuv asosida takomillashtirishda akmeogramma metodining ahamiyati yoritilgan. Akmeogramma professiogramma va psixogrammaga nisbatan individualllikning yuqori darajada namoyon etilishi bilan farqlanishi va uning yordamida bo‘lajak mutaxassisning kasbiy tayyorgarligi, ijodkorlik qobiliyati, yangilik yaratishga xohishi va intilishi bilan bog‘liq bo‘lgan resurslar aniqlanishi ifoda etilgan

Ushbu maqolada jamiyatda yoshlarning mehnatdan begonalashuvi omillari aks ettirilgan. Dunyoda, sodir boʻlayotgan uzoqlashishlar, avlodlar oʻrtasidagi begonalashuv, insonlarning oʻz mentaliteti, anʼana va urf-odatlaridan voz kechishi bugun xavfli tus olmoqda. Yosh avlodni foydali mehnatga jalb etish, boʻsh vaqtini mazmunli oʻtkazish, toʻlaqonli taʼlim berishdan tashqari, uning ruhiyatidagi oʻzgarishlarni oʻz vaqtida anglash, toʻgʻri yoʻnaltira olish muhimdir. Insoning halol mehnat tufayli oʻz baxtini topishi, mehnatning saodatga erishish kaliti ekanligi shular jumlasidandir.

Ushbu maqolada ta’lim va tarbiyada har bir pedagogning roli va vazifalari, burchi va majburiyatlari oʻrganiladi. “Pedagog maqomi to‘g‘risi”dagi qabul qilingan Qonun va ta’lim sohasiga oid qaror va farmonlarda belgilangan pedagog kadrlar zimmasiga yuklatilgan vazifalar va pedagoglarning huquqlari koʻrib chiqiladi

Bolalar irodalarini rivojlantirish uchun muhim omillardan biri bu  didaktik, qoidali o'yinlardir. Bu o'yinlarda bolalar, o'yin yakuniga qo'yilgan yutuqqa erishish uchun yoki boshqalardan o'tish va o'yin natijasiga qiziqqani uchun  qoidaga rioya qilishi kerak va shu joyda bolaning irodasi kerak bo'ladi.Maktabgacha ta’lim yoshidagi bolalarda iroda  kun davomida shakllantirib, rivojlantirib boriladi. Ush bu 
maqolada bolalarda iroda sifatlarini shakllantirishda ota-ona va pedagoglarga turli tavsiyalar berilgan.

Mаqоlаdа Jismоniy tаrbiyа vа spоrt bо‘yichа mutаxаssislаrni tаyyоrlаsh muаmmоlаri hаmdа ulаrning kаsbiy kоmpеtеntligi sifаtini yаxshilаsh nuqtаi nаzаridаn tаhlil qilingаn. Muаlliflаr zаmоnаviy Jismоniy tаrbiyа vа spоrt tа’limining rivоjlаnishi tеndеnsiyаsi uning insоnpаrvаrlik yо‘nаlishigа diqqаt е’tibоrning kuchаygаnligini, jismоniy tаrbiyа vа spоrt mutаxаssislаrini tаyyоrlаsh tizimidа 
psixоlоgik vа pеdаgоgik tаyyоrgаrlikning аhаmiyаtliligini аsоslаb bеrgаn.

Mazkur maqolada o‘qituvchi pedagogik faoliyatining muhim jihatlari va dars jarayonini samarali tashkil etishning ahamiyati muhokama qilingan. O‘qituvchi faqat bilim berish bilan cheklanmasdan, bo‘lajak kadrlarni mustaqil fikrlashga, ijodkorlikka va o‘z-o‘zini baholashga o‘rgatish zarurligi ta’kidlangan. Shu maqsadda, turli metodlar va usullarni qo‘llash orqali talabalarning mantiqiy fikrlash 
qobiliyatlarini rivojlantirish mumkin. Shuningdek, o‘qituvchining metod tanlashda sinfning ilmiy darajasiga, qiziqishlariga va emotsional holatiga e’tibor qaratishi kerakligi ko‘rsatilgan.  

Ushbu ilmiy maqolada basketbol oʻyini taktikasi va texnik usullari,  oʻyin jarayonini tashkil qilish hamda uni oʻrganishda foydalaniladigan metodlar haqida batafsil bayon qilinadi. 

Мазкур мақолада муаллифлар спорт маркетингининг замонавий концепцияси тўғрисида айрим маълумотлар берилган. Муаллифлар замонавий спорт маркетингига доир маълумотларни ўрганган ва таҳлил қилганлар.

Ushbu maqolada zamonaviy axborot-kommunikatsion texnologiyalaridan foydalanishning ilmiy-pedagogik masalalari, malaka oshirish kursida zamonaviy va istiqbolli maqsadlar, ta’limda axborot texnologiyalarini qo‘llash jarayonidagi pedagogik vositalar bayon etilgan. 

Maktabgacha yoshda bolaning oʻzi haqidagi gʻoyalari hamda atrofni idrok qilishi sezilarli darajada oʻzgarib boradi: u oʻz imkoniyatlarini yanada toʻgʻri tasavvur qilishni boshlaydi, boshqalarning u bilan qanday munosabatda boʻlishini tushunadi, bu esa atrofni idrok etish va bilishni keltirib chiqaradi. Maktabgacha yoshning oxiriga kelib, bolalarda oʻzini anglashning boshlangʻich shakllari - bolaning bilishi va uning fazilatlari, imkoniyatlarini baholash hamda oʻzi uchun oʻz tajribalarini kashf etish rivojlanadi.  

Ushbu maqolada ta’lim muassasalarida xorijiy tillarni o‘qitish samaradorligini oshirish yo‘llari bayon etilgan. Differensiatsiyaviy yondashuv asosida o‘quvchining individual xususiyatlarini hisobga olib, psixometrik tahlil asosida o‘qitish metodikasini rivojlanlashtirishga qaratilgan taklif hamda tavsiyalar keltirilgan. 

Стaтья посвященa вопросaм интерaктивного обучения детей млaдшего школьного возрaстa. В кaчестве предметa исследовaния aвтором рaссмaтривaются интерaктивные методы для использовaния нa урокaх мaтемaтики в нaчaльной школе. В рaботе приведены примеры основные методы интерaктивного обучения и крaткое описaние кaждого методa.

Ma’lum bir xalqning farovonligini ta’minlashda Davlat mas’ul hisoblanadi. Shu bilan birga xalq oʻz navbatida mazkur jarayonda oʻz islohotchilik faoliyati orqali davlatga yordam beradi. Xalqning islohotchilik faoliyatining eng asosiy yoʻnalishi esa eng avvalo ta’lim va tarbiyaga borib taqaladi. Shu boisdan farovonlikning negizi, bu ta’lim va tarviyaning oqilona tashkil etilishi hamda 
taraqqiyoti bilan belgilanadi.

Ushbu maqola o‘quvchilarda gender o‘ziga xoslikni shakllantirishning dolzarbligi, gender o‘ziga xoslik shaxsning asosiy qiyofasini 
belgilovchi hodisa ekanligi, bo‘lajak o‘qituvchilarni tayyorlash jarayonida ularni gender modellar hamda madaniy xulq atvorni shakllantirishga oid pedagogik, psixologik bilimlar bilan qurollantirish zarurati asoslangan. Maqola ta’lim sohasi mutaxassislari, о‘qituvchilar, talabalar hamda ilmiy pedagogik jamoatchilik uchun muhim manba bо‘lib xizmat qiladi.  

Maqolada ligvodidaktikaning nazariy asoslari, maqsadi, vazifalari, mazmun-mohiyati haqida ma’lumotlar keltirilgan va ularni ilmiy jihatdan asoslab berishga harakat qilingan. Bundan tashqari, ilmiy-amaliy metodlarni ishlab chiqish yoʻllari, koʻrsatmalar, rus tilining oʻquv predmeti sifatida metodologiyasi uchun asosiy tamoyillar bilimlar nazariyasi, bilim jarayoniga shaxsiy va tizimli yondashuv, har 
tomonlama mukammal shaxsni rivojlantirishda lingvodidaktik faoliyatning roli boʻyicha ishlab chiqilgan tamoyillar koʻrsatib oʻtilgan.

Mazkur maqolada maktabgacha ta’lim tashkilotlari tarbiyalanuvchilarida o‘z-o‘zini boshqarish ko‘nikmasi va bu ko‘nikmani shakllantirish yo‘llari, usullari va vositalari haqida so‘z boradi. O‘z-o‘zini shakllantirish ko‘nikmasining bolaning rivojlanishiga ta’siri va o‘rni yoritilgan. Tarbiyalanuvchilarni o‘z maqsadlarini aniqlash va ularga erishish uchun reja tuzishga o‘rgatishda o‘z-o‘zini 
boshqarish ko‘nikmasidan foydalanishning ahamiyati haqida so‘z boradi

 Ushbu maqolada maktabgacha yoshdan badiiy adabiyotga mеhr qoʻyish, uni oʻqishga koʻnikma hosil qilish va oʻz fikrlarini kеrakli joyda toʻgʻri ayta bilishi yuksak ma’naviyatlilikni, boy, goʻzal, ta’sirchan tilga ega boʻlishni ta’minlash bayon etilgan. Ogʻzaki nutqni oʻstirish boʻyicha oʻtkaziladigan mashgʻulotlarda asosan bolalarning soʻzlarni toʻgʻri bogʻlash, qoʻshimchalarni oʻrinli ishlatish, tovushlar 
talaffuzi aniqligiga diqqat qilish muhim sanalishi izohlangan. Chunki soʻz orqali bola hayoti borasida muloqot qiladi, fikrlash doirasi kеngayadi va tili ravon, aniq soʻzlashga moslashib boradi.

Mazkur maqolada zаmonаviy muhitdа oʻzbek xаlqining mehnаtsevаrlik аnʼаnаsini ijtimoiy-iqtisodiy tаrbiya sifаtidа nаmoyon boʻlishi masalasi muhokama qilinadi. Shuningdek, hozirgi paytda yoshlarni mehnatsevarlik va shu orqali vatanparvarlik kabi axloqiy tamoyillarni shakllantirish masalasi dolzarb masala ekanligi haqidagi ma’lumotlar bayon qilingan.

 Mazkur maqolada zamonaviy ta’lim tizimida pedagoglarni uzluksiz kasbiy rivojlantirish masalasi, uning mazmuni, ahamiyati va pedagogik tizimlar orqali samarali tashkil etish mexanizmlari tahlil qilinadi. Shuningdek, O‘zbekiston ta’lim tizimida amalga oshirilayotgan islohotlar va xorijiy tajriba asosida ilg‘or yondashuvlar o‘rganiladi. 

Inson salomatligi va jismoniy faollik orasidagi bog‘liqlik zamonaviy ta’limjarayonida tobora dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. Ushbu maqolada bugungi kunda talabalar orasida keng ommalashgan sport turlari - futbol, basketbol, voleybol, yugurish, fitnes, stol tennisi,shaxmat va suzish turlari ko‘rib chiqiladi. Har bir sport turining sog‘liqqa ijobiy ta’siri, jismoniy va ruhiy salomatlikni mustahkamlashdagi o‘rni tahlil etilgan. Maqolada talaba yoshlar orasida sportning nafaqat jismoniy, balki aqliy va ijtimoiy rivojlanishga ta’siri asoslab berilgan.Shuningdek, sport faoliyati orqali shakllanadigan irodaviy sifatlar, jamoaviylik, intizom va maqsadga yo‘naltirilganlik kabi jihatlar yoritilgan.

This article examines how literacy instruction affects the speech development of children aged 6-7 as well as the strategies and tactics employed in this process. The study's objectives were to examine mastery indicators, offer suggestions for how to teach children to read, and enhance the speech abilities of preschool-aged children between the ages of six and seven through interactive  used in the educational process to promote literacy and enhance the speaking, narrative, and vocabulary skills of children aged 6-7 as they prepared for school.

Mazkur maqolada o‘qituvchining innovatsion faoliyati, uning ahamiyati, mazmun-mohiyati va zamonaviy ta’lim jarayonidagi roli yoritilgan. Shuningdek, innovatsion faoliyatning o‘quv jarayoniga ta’siri, o‘qituvchilarning malaka oshirish ehtiyoji va kreativ yondashuvlarning zarurligi tahlil qilingan. Maqolada o‘qituvchining o‘z ustida ishlashi, axborot-kommunikatsion texnologiyalarni o‘zlashtirishi va ta’limga qo‘llashi haqida fikr yuritiladi.

insoniyat taraqqiyoti tadrijida til, nutq va tafakkurning ahamiyati katta. Til, ong va tafakkur bilan chambarchas bogʻliq. Bu ikki tushuncha bir-birini taqozo etadi va biri ikkinchisiz mavjud boʻla olamaydi. Tafakkur jarayoni ongimizda til elementlari koʻrinishida kechadi. Demak, til ong va tafakkur bilan chambarchas bogʻliq. Nutq til bilan bogʻliq hodisa boʻlib, uning takomili tildagi leksik birliklarning insonning tezkor xotirasidan oʻrin olishi va uning nutq jarayonida tezkor qoʻllay olishi va uning nutq jarayonida tezkor qoʻllay olish qobiliyatiga bogʻliq.

Ma’lumki, oʻz faoliyatini nafaqat siyosiy, balki ta’lim va tarbiyani yuksaltirish, turkiston oʻlkasini ma’naviy hamda ma’rifiy isloh qilish, barkamol avlodni tarbiyalash masalasini oʻz oldiga maqsad qilib qoʻygan jadidlar harakati oʻlka xalqlari tarixida muhim rol oʻynagan. Jadidlar Turkistondagi xalqlarni birlashtirish va butun oʻlkaning milliy mustaqilligi uchun kurash gʻoyasini ilgari surdilar. 

Maqolada virtual makonning ta’lim tizimiga ta’siri koʻrib chiqiladi. Oʻquv jarayonini raqamlashtirishning ijobiy va salbiy oqibatlari tahlil qilinadi. Talabalarning kognitiv haddan tashqari yuklanishi, motivatsiyasining pasayishi va fikrlash tarzining deformatsiyasi muammolariga alohida e’tibor beriladi. Ta’lim metodikalarini virtual muhitga moslashtirish boʻyicha qadamlar qoʻyilayotgan 
Oʻzbekiston oliy oʻquv yurtlari amaliyotidan misollar keltirildi. 

 Ушбу мақола виртуаллик тушунчасининг маъноси ёритилган. Ахборотлашган жамиятда виртуал образлар ва виртуал реаллик таъсири тўғрисида илмий маълумот берилган. Ижтимоий ҳаётни бугунги кўринишлари яъни виртуаллашган жамият, виртуал реалликлар, виртуал образлар уларнинг бугунги кун ижтимоий жараёнларга таъсири масаласи кенг баён этилган. Мақолада виртуаллик ва реал ҳаёт уйғунлиги соғлом ижтимоий муҳитни яратишининг концепцияси фалсафий таҳлил қилинган. 

В статье анализируется значение культуры духовности в условиях глобализационных процессов. Рассматриваются как позитивные, так и негативные аспекты влияния глобализации на духовную сферу личности и общества. Автор подчёркивает необходимость сохранения и развития духовных ценностей в условиях информационного общества и культурной унификации. Обосновывается роль культуры духовности как основы устойчивого развития, межкультурного диалога и гуманистических отношений между народами.

Oila jamiyatning eng muhim ijtimoiy asosi hisoblanadi. Ta’lim va tarbiyaning samaradorligini ta’minlash eng avvalo oila orqali amalga oshiriladi. Mamlakatimizda oila va uning tinchligi, osoyishtaligi, farovonligi masalasiga davlat siyosati darajasida qaraladi. 

Maqola jadidlarning boy ma’naviy merosini o‘rganish masalasiga qaratilgan. Ma’rifatparvar Behbudiyning tarbiya, ta’lim, ilm, bilimga doir o‘gitlarining hozirgi kunda ham o‘z dolzarbligini yo‘qotmaganligi ochib beriladi. Yoshlar ma’naviy tarbiyasining dasturulmali sifatida qo‘llanilishi tavsiya etiladi.  

Maqolada globallashuv jarayonlari, sivilizatsiyaviy taraqqiyot inson tafakkuri, jamiyat rivojiga ko‘rsatadigan ta’siri, hamda hozirgi zamon 
sivilizatsiyasining muhim o‘ziga xos xususiyati yoritilgan. 

 Maqolada jadidlarning ma’naviy va pedagogik merosining 
Oʻzbekistonning zamonaviy ta’lim makoni uchun ahamiyati koʻrib chiqiladi. Jadidizmning asosiy gʻoyalari tahlil qilindi-ta’limni isloh qilish, axloqiy va milliy ta’limni kuchaytirish, dunyoviy va ilmiy bilimlarning ustuvorligi. Jadid gʻoyalari pedagogika oliy oʻquv yurtlari va akademiyalari dasturlariga, shuningdek, talabalar oʻrtasida fuqarolik kompetentsiyalarini rivojlantirishga qanday integratsiyalashganiga alohida e’tibor qaratilmoqda. XXI asr ta’lim siyosatidagi gumanistik, vatanparvarlik va innovatsion koʻrsatmalar manbai sifatida jadid merosiga murojaat qilishning dolzarbligi asoslanadi. 

Ushbu maqolada O‘zbekistonda millatlararo madaniyatni rivojlantirishning falsafiy mohiyati ochib berilgan. O‘zbekistonda millatlararo 
bag‘rikenglik madaniyatini rivojlantirishning axloqiy va diniy qadriyatlar bilan aloqadorligida hamda yurtimizda milliy maʼnaviy qadriyatlar asosida millatlararo madaniyatini rivojlantirish, u asosida tinchlik va barqarorlikni taʼminlashi tahlil qilingan.

 Ушбу мақола виртуалистиканинг ахлоқий жиҳатларини очиб берган. Ахборотлашган жамиятда виртуал маданият унинг ижтимоий ҳаётга таъсири тўғрисида илмий маълумот берилган. Ижтимоий ҳаётни бугунги кўринишлари яъни виртуал жамият, виртуал реалликлар уларнинг бугунги кун ижтимоий жараёнларга таъсири масаласи кенг баён этилган.  

 Maqolada ekologik munosabatlarda bag‘rikenglik tamoyillarining namoyon bo‘lish xususiyatlari haqida ilmiy fikrlar bildirilgan. Ilmiy tahlillar asosida atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida davlatlarning ekologik tolerantlik, o‘zaro yordam, ijtimoiy hamkorligi asosida kechiktirib bo‘lmaydigan tadbirlarni amalga oshirish zaruriyati va uning ahamiyati haqida fikrlar izohlangan.

Maqola zamonaviy ta’limning dolzarb muammosi - texnologik innovatsiyalar va ma’naviy-axloqiy an’analarni saqlash oʻrtasidagi maqbul muvozanatni izlash masalasiga bagʻishlangan. Ta’limning raqamli transformatsiyasi bilan bogʻliq muammolar, texnokratik yondashuvning xavflari va an’anaviy qadriyatlarni zamonaviy ta’lim jarayoniga integratsiyalash imkoniyatlari tahlil qilinadi. 

Ushbu maqolada oila - har bir inson ongining boshqa ma’naviyaxloqiy qadriyat yо‘nalishlari orasida an’anaviy ravishda yetakchi о‘rinni egallagan ijtimoiy makon ekanligiga e’tibor qaratilgan. Shuningdek, shaxsiy farovonlik bilan bog‘liq bо‘lgan oila axloqiy madaniyatining rivojlanganlik darajasiga asoslangan jarayon hisoblananganligi ko‘rsatilgan

 Mazkur maqolada Yangi O‘zbekiston sharoitida fuqarolik jamiyatining shakllanishi va uning tarkibiy qismi sifatida jamoatchilik nazorati instituti falsafiy jihatdan tahlil etiladi. Tadqiqotning asosiy diqqat markazida – jamoatchilik nazoratining nafaqat nazorat vositasi, balki ijtimoiy ishonchni mustahkamlovchi, fuqarolik mas’uliyatini oshiruvchi va davlat hamda jamiyat o‘rtasida muloqot maydonini yaratuvchi mexanizm sifatidagi o‘rni ko‘rib chiqiladi.

В статье рассматривается влияние глобализационных процессов на духовность и культурную идентичность личности и общества. Автор подчёркивает, что в условиях унификации культуры и ценностей сохранение духовных ориентиров и национальной самобытности становится важнейшей задачей современности. Анализируется роль образования, культурной политики и межкультурного диалога в формировании устойчивых идентичностей и духовных основ. Делается вывод о необходимости гармоничного сосуществования глобальных и локальных ценностей. 

Статья посвящена анализу инновационных подходов к преподаванию психологии в высших учебных заведениях Узбекистана в контексте реформ образования. Рассматриваются основные принципы, методы и технологии, внедряемые в образовательный процесс для повышения качества образования в области психологии, а также роль современных цифровых технологий и интерактивных методов обучения в формировании профессиональных навыков будущих психологов. Обращено внимание на адаптацию новых образовательных стандартов, соответствующих международным требованиям, и интеграцию их в учебную программу. 

Ушбу мақола рақамлаштириш тушунчасини маъноси ёритилган. Ахборотлашган жамиятда рақамли жамият унинг ижтимоий ҳаётга таъсири тўғрисида илмий маълумот берилган. Ижтимоий ҳаётни бугунги куринишлари яъни рақамли жамият, рақамли реалликлар уларнинг бугунги кун ижтимоий жараёнларга таъсири масаласи кенг баён этилган.  

Ушбу мақола рақамлаштириш тушунчасини маъноси ёритилган. Ахборотлашган жамиятда рақамли жамият унинг ижтимоий ҳаётга таъсири тўғрисида илмий маълумот берилган. Ижтимоий ҳаётни бугунги куринишлари яъни рақамли жамият, рақамли реалликлар уларнинг бугунги кун ижтимоий жараёнларга таъсири масаласи кенг баён этилган.  

Ushbu maqola ta’lim madaniyati tushunchasiga konseptual yondashuv asosida yondashadi. Unda ta’lim madaniyatining nazariy ildizlari, ijtimoiy va madaniy omillar bilan o‘zaro aloqasi yoritiladi. Mualliflar pedagogik fikr tarixida shakllangan yondashuvlarni tahlil qilib, zamonaviy ta’lim tizimidagi madaniy yondashuvning ahamiyatini ko‘rsatadilar. Shuningdek, ta’lim madaniyatiga oid mavjud 
qarashlar tanqidiy tahlil qilinib, ularni takomillashtirish bo‘yicha tavsiyalar beriladi. Maqola ta’limning insonparvarlik, barqarorlik va madaniy qadriyatlarga asoslangan modelini ilgari suradi.

Мазкур мақолада тарихий тафаккур феномени компонентлари, хусусиятлари, бугунги кундаги аҳамияти фалсафий тадқиқ 
қилинган. Шунингдек, глобаллашув шароитида тарихий тафаккурни шакллантиришнинг ижтимоий-маънавий омиллар таҳлил қилинган. 

 Ushbu maqolada insonning jamiyatdagi oʻrni, shaʼni va huquqlari haqida fikr yuritiladi. Muallif inson qadrining ijtimoiy, huquqiy va axloqiy asoslarini tahlil qilgan holda, uni qadrlash tamoyillari va bugungi kunda unga berilayotgan e’tibor masalalariga toʻxtaladi. Maqolada inson qadri tushunchasining tarixiy taraqqiyoti va uning turli davrlardagi talqini yoritiladi. Shu bilan birga, maqola bugungi global muammolar kontekstida inson qadrining himoyasi zarurligini asoslab beradi. Tadqiqot ishi, ilmiy va axloqiy jihatdan muhim manba hisoblanadi. 

 Ushbu maqolada bugungi kunda mamlakatimiz yoshlarining erkinligi va ular ma’naviyatining shakllanishi jarayonlari yoritib berilgan.Shuningdek yoshlarning turli xil zararli ta’sirlar doirasiga tushib qolishi yoritilgan

 Ushbu maqolada milliy g‘oya, ma’naviyat asoslari turkumiga kiruvchi fanlarni o‘qitishda interfaol metodlardan foydalanish orqali ta’lim 
samaradorligini oshirish haqida so‘z yuritiladi.

Ushbu maqola Milliy o‘zlikni anglashda o‘zbek tilining ijtimoiy zaruratini tahlil qilishga bag‘ishlangan. Til mentalitet ko‘zgusi, etnik guruhlar va xalqlar madaniyati darajasining ko‘zgusi ekanligi ko‘rsatilgan

 Maqolada inson erkinligining shakllanishi va rivojlanib boorish jarayonlari yoritib berilgan.Shuningdek erkinlikning qadimgi davrda qay darajada ekanligi, Qadimgi davr faylasuflarining erkinlik haqidagi falsafiy fikrlari bayon etilgan. 

 Mazkur maqolada zamonaviy oilalarda totuvlikni ta’minlash masalasi ijtimoiy, ma’naviy va madaniy omillar asosida tahlil qilinadi. Oilaviy barqarorlik jamiyat taraqqiyotining negizlaridan biri hisoblanadi. Tadqiqot davomida oilada totuvlikni ta’minlovchi asosiy omillar – o‘zaro hurmat, ma’naviy qadriyatlar, muloqot madaniyati, yoshlarning oilaviy hayotga tayyorgarligi va ota-onalar 
mas’uliyatining dolzarbligi ko‘rib chiqiladi.

Статья посвящена анализу философских, этических и политических взглядов Аль-Фараби, одного из крупнейших мыслителей 
Средневековья. Рассматривается влияние античной философии на его учение, его концепция разума и познания, а также идеи о добродетели и идеальном государстве. Особое внимание уделяется труду «О добродетельном городе», в котором философ описывает модель идеального общества. Исследуется влияние его идей на последующих философов исламского и западного мира. 

Ушбу мақолада замонавий тараққиётнинг ўзига хос жиҳатлари хусусида фикр юритилган. Ушбу тараққиёт тенденцияларининг ёшлар дунёқарашига, ижтимоий қиёфасига кўрсатаётган таъсири атрофлича таҳлил қилинган.

Maqolada, ekologik madaniyatni shakllantirishning dolzarb masalalari hamda ekologik tarbiyaning aholi ekologik ongi va faoliyatini 
yuksaltirishdagi imkoniyatlari va yo‘llari yoritilgan. Shuningdek, ekologik tarbiyaning asosiy maqsadi shaxsning ekologik ongini shakllantirish va yuksaltirish, uni oqilona ekologik faoliyat yuritishga odatlantirish mexanizmlari haqida fikr yuritilgan

Maqola ta'lim tizimida divergent fikrlashni rivojlantirishning dolzarb muammolarini tahlil qilishga bag’ishlangan. O'zbekiston ichki ishlar oliy o'quv yurtlari va akademiyalarida divergent fikrlashni shakllantirishning o'ziga xos xususiyatlariga alohida e’tibor qaratildi. Kursantlar va talabalarning ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirishga to‘sqinlik qiluvchi omillar, shuningdek, ularning ijodiy salohiyatini ochib berishga yordam beradigan pedagogik yondashuvlar ko'rib chiqiladi.

Maqolada Oʻzbekiston Respublikasida nogironlarni tarbiyalashning dolzarb muammolari muhokama qilinadi. Nogironligi boʻlgan shaxslar ta’limning turli darajalarida, shu jumladan jismoniy mavjudlik, kadrlar bilan ta’minlash va jamoatchilikni idrok etishda duch keladigan toʻsiqlar tahlil qilinadi. Mamlakatda amalga oshirilayotgan tashabbus va dasturlarga misollar keltirilib, inklyuziv ta’lim 
muhitini yaxshilash boʻyicha chora-tadbirlar taklif etilmoqda.  

Ushbu maqolada raqamlashtirish tushunchasining ma’nosi yoritilgan. Axborotlashgan jamiyatda raqamli jamiyat uning ijtimoiy hayotga ta’siri toʻgʻrisida ilmiy ma’lumot berilgan. Ijtimoiy hayotni bugungi kurinishlari ya’ni raqamli jamiyat, raqamli realliklar ularning bugungi kun ijtimoiy jarayonlarga ta’siri masalasi keng bayon etilgan. 

Maqolada jamoatchilik fikri fenomeniga media axborot vositalarining ta’sir etish omillari ko‘rib chiqilib, uni boshqarish psixologiyasi – 
tashkillashtirish va nazorat qilish mexanizmlari kesimida tahlil etilgan

Mazkur maqolada jamiyatda salomatlik madaniyatining jamiyatdagi shakllanishi, ularning salomatlik me’yorlarini belgilashdagi roli ijtimoiy-falsafiy va sotsiologik nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Shuningdek, maqolada salomatlik madaniyatini shakllantirishda ijtimoiy ong, tibbiy ta’lim va axborot siyosatining muhimligini ko‘rsatadi.

В данной статье рассматриваются парадигма новой направлении виртуалистики. В ней даётся информация о идеии античнной виртуалистике и виртуальной реальности. Также обосновывается этимология понятия виртуалистики. Неотъемлемой чертой жизни современного человека является его тесное взаимодействие с виртуальной реальностью, при этом новый феномен современного информационного общества рассматривается с использованием парадигмальных, категориальных и феноменологических позиций, и логично утверждать, что виртуалистика в начале третьего тысячелетия приобрела статус философской категории. Многие исследователи считают виртуальную реальность новой сферой бытия, а информационное пространство - формой существования виртуальной реальности. Эти взаимодействия осуществляются как виртуальные аналоги реальных социальных взаимодействий. Античные философы место виртуалистике употребили утопию 
илиже идеии.

Mazkur maqolada jamiyatda iqtisodiy tafakkur rivojida shaxs erkinligining tutgan o‘rni ilmiy tahlil qilingan bo‘lib unda shaxs erkinligi iqtisodiy faoliyat, innovatsiya va raqobatbardoshlikni rag‘batlantiruvchi asosiy omil sifatida ko‘rsatilib, uning iqtisodiy taraqqiyotga bevosita ta’siri yoritilgan.  

Ushbu maqolada insonning jamiyatdagi oʻrni, shaʼni va huquqlari haqida fikr yuritiladi. Muallif inson qadrining ijtimoiy, huquqiy va axloqiy asoslarini tahlil qilgan holda, uni qadrlash tamoyillari va bugungi kunda unga berilayotgan e’tibor masalalariga toʻxtaladi. Maqolada inson qadri tushunchasining tarixiy taraqqiyoti va uning turli davrlardagi talqini yoritiladi. Shu bilan birga, maqola bugungi global muammolar kontekstida inson qadrining himoyasi zarurligini asoslab beradi. Tadqiqot ishi, ilmiy va axloqiy jihatdan muhim manba hisoblanadi.

Mazkur maqolada yoshlarning estetik dunyoqarash madaniyatini shakllantirishda ijtimoiy mas’uliyat va ma’naviy kollaboratsiyaning o‘rni yoritilgan. Unda estetik tarbiya, san’at, madaniyat, ta’lim va tarbiyaning o‘zaro bog‘liqligi, turli ijtimoiy institutlarning hamkorlikda ishlash zarurati asoslab berilgan. Yoshlarda tafakkur madaniyati va salohiyatining ro‘yobga chiqishi, estetik madaniyatning muhim 
metodologik asosi ekanligi ko‘rsatilgan. 

Simvollar juda qadim zamonlardan buyon insoniyatni bir-birini tushunishida va muloqot olib borishida muhim hisoblangan. Simvol, ya’ni til belgilari dastlabki so‘z va nutq shakllari sanaladi. Bugungi kunda zamonaviy ilm-fanda simvolizm nazariyasi muhim ahamiyatga ega hisoblanadi. 

Maqolada zamonaviy oʻquv jarayonida talabalar duch keladigan dolzarb kognitiv muammolar koʻrib chiqiladi. Oʻquv ma’lumotlarini oʻzlashtirishdagi qiyinchiliklarning sabablari, konsentratsiyaning pasayishi, ishchi xotiraning haddan tashqari yuklanishi tahlil qilinadi. Raqamli muhitning oʻquvchilarning bilim qobiliyatiga ta’siriga alohida e’tibor beriladi. Maktab va universitet amaliyotidan amaliy misollar keltirilgan, shuningdek, ushbu qiyinchiliklarni yengish usullari taklif qilingan. Ta’limdagi kognitiv muammolarni hal qilishda fanlararo yondashuv zarurligiga e’tibor qaratildi.  

Maqolada ta’lim tizimining globallashuvi kontekstida milliy oʻzlikni shakllantirish va saqlashda ma’naviy merosning roli koʻrib chiqiladi. 
An’anaviy ma’naviy qadriyatlarning zamonaviy ta’lim paradigmalari bilan oʻzaro ta’sir mexanizmlari oʻrganiladi, globallashuv jarayonlari ta’sirida oʻzlikning oʻzgarishi bilan bogʻliq muammolar va xavflar tahlil qilinadi. 

Mazkur maqolada mamlakatimizda ijtimoiy davlat konsepsiyasining shakllanishi va rivojlanish jarayoni ijtimoiy-falsafiy nuqtai nazardan tahlil etilgan bo‘lib, unda ijtimoiy davlat tushunchasining mohiyati, uning insonparvarlik, adolat, tenglik va mas’uliyat kabi asosiy tamoyillari ijtimoiy-falsafiy jihatdan yoritiladi.