Authors

  • L.A Djurayeva
    Termiz davlat universiteti
  • Durdona Nabixonova
    Termiz davlat universiteti talabasi

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.universal-scientific-research.36196

Keywords:

model avtoregressiya regressiya tenglamasi styudent t mezoni Fisher instrumental o`zgaruvchi.

Abstract

Ushbu maqolada Surxondaryo viloyatida mahalliy byudjeti daromadlariga asosiy kapitalga o‘zlashtirilgan investitsiyalarning ta’siri ekonometrik tadqiq etilgan. Natijada avtoregressiya modeli tuzish orqali qisqa va uzoq muddatli multiplikatorlar qiymatlari aniqlanib, xulosalar qilingan.


background image

ISSN (E): 2181-4570 ResearchBib Impact Factor: 6,4 / 2023 SJIF 2024 = 5.073/Volume-2, Issue-7

123

MAHALLIY BYUDJET DAROMADLARIGA INVESTITSUYALARNING

TA’SIRINI BAHOLASH.

L.A. Djurayeva

Termiz davlat universiteti

Nabixonova Durdona Xamid qizi

Termiz davlat universiteti talabasi

Annotatsiya.

Ushbu maqolada Surxondaryo viloyatida mahalliy byudjeti

daromadlariga asosiy kapitalga o‘zlashtirilgan investitsiyalarning ta’siri ekonometrik
tadqiq etilgan. Natijada avtoregressiya modeli tuzish orqali qisqa va uzoq muddatli
multiplikatorlar qiymatlari aniqlanib, xulosalar qilingan.

Kalit so‘zlar:

model, avtoregressiya, regressiya tenglamasi, styudent, t mezoni,

Fisher, instrumental o`zgaruvchi.


Mahalliy byudjet daromadlar bazasini shakllantirishda unga ta’sir etuvchi

omillarning ta’sir darajasini baholash alohida ahamiyatga ega. Bunda ekonometrik
modellardan foydalanish nafaqat istiqboldagi byudjet tushumlari, balki omillarning
ta’sir darajalarini aniqlash imkonini beradi.

Tadqiqot uchun 2010-2023 yillardagi Surxondaryo viloyati byudjet daromadlari

1

hamda asosiy kapitalga o‘zlashtirilgan investitsuyalar

2

hajmi to‘g‘risida ma’lumotlar 1-

jadalda keltirilgan.

1-jadval

Surxondaryo viloyati kichik biznes va xususiy tadbirkorlik ishlab chiqarish

hajmi va asosiy kapitalga o‘zlashtirilgan investitsiyalar hajmi qiymatlari

3

Yillar

Surxondaryo viloyati byudjet

daromadlari, mlrd so’m

Asosiy kapitalga

o‘zlashtirilgan investitsiyalar,

mlrd so’m

n

y

x

1

To’rayev, B. E. (2024). Mahalliy byudjet daromadlarini ARIMA modeli asosida prognozlash. Journal of Universal

Science Research, 2(1), 141-149.

2

www.surxonstat.uz

– Surxondaryo viloyat Statistika boshqarmasi rasmiy sayti ma’lumotlari.

3

www.surxonstat.uz

– Surxondaryo viloyat Statistika boshqarmasi rasmiy sayti ma’lumotlari.


background image

ISSN (E): 2181-4570 ResearchBib Impact Factor: 6,4 / 2023 SJIF 2024 = 5.073/Volume-2, Issue-7

124

2010

264

655,3

2011

351,6

802,9

2012

413,9

980,3

2013

514,9

1371,0

2014

571,7

1509,1

2015

699,1

1843,6

2016

835,5

2142,4

2017

969,8

3551,0

2018

1052,1

7240,6

2019

1844,7

11835,1

2020

1605,7

10068,2

2021

1993,2

12037,8

2022

2466,9

11569,4

2023*

2 962,8

17956,0

Investitsiyalarning mahalliy byudjet daromadlari hajmiga ta’sirini baholashda

avtoregressiya modellari istiqboldagi qisqa va uzoq muddatli o’zgarishlar darajalarini
aniqlash imkonini beradi.

𝐴𝑅(1) + 𝑥

ko’rinishidagi avtoregressiya modeli umumiy

ko’rinishi quyidagicha:

𝑦

𝑡

= 𝑎 + 𝑏

0

∙ 𝑥

𝑡

+ 𝑐

1

∙ 𝑦

𝑡−1

+ 𝑒

𝑡

(1)

Ushbu modelni hisoblash uchun dastlab instrumental o‘zgaruvchini baholovchi

model tuzish talab etiladi:

𝑦̂

𝑡−1

= 𝑑

0

+ 𝑑

1

⋅ 𝑥

𝑡−1

(2)

(2) modelni baholash uchun lag o’zgaruvchilar qiymatlari 2-jadvalda berilgan.

2-jadval


background image

ISSN (E): 2181-4570 ResearchBib Impact Factor: 6,4 / 2023 SJIF 2024 = 5.073/Volume-2, Issue-7

125

Surxondaryo viloyati mahalliy byudjet daromadlari

hajmi va asosiy kapitalga

o‘zlashtirilgan investitsiyalar hajmi ko’rsatkichlarning

𝒕 − 𝟏

davrdagi

qiymatlari

4

Yillar

𝒚

𝒕

𝒙

𝒕

𝒚

𝒕−𝟏

𝒙

𝒕−𝟏

2010

264

655,3

-

-

2011

351,6

802,9

264

655,3

2012

413,9

980,3

351,6

802,9

2013

514,9

1371,0

413,9

980,3

2014

571,7

1509,1

514,9

1370,992

2015

699,1

1843,6

571,7

1509,144

2016

835,5

2142,4

699,1

1843,612

2017

969,8

3551,0

835,5

2142,412

2018

1052,1

7240,6

969,8

3551

2019

1844,7

11835,1

1052,1

7240,6

2020

1605,7

10068,2

1844,7

11835,07

2021

1993,2

12037,8

1605,7

10068,2

2022

2466,9

11569,4

1993,2

12037,76

2023

2 962,8

17956,0

2466,9

11569,4

Microsoft Excel dasturining «

Анализ данных

» paketidan foydalanib 2-

jadvaldagi ma’lumotlarning regression bog‘lanishini ko‘rib chiqamiz (3-jadval).

3-jadval

Regression tahlil natijalari

5

ВЫВОД
ИТОГОВ

4

Surxondaryo viloyati Statistika boshqarmasi

www.surxonstat.uz

sayti

5

Muallif ishlanmasi


background image

ISSN (E): 2181-4570 ResearchBib Impact Factor: 6,4 / 2023 SJIF 2024 = 5.073/Volume-2, Issue-7

126

Регрессионная статистика

Множественн
ый R

0,958

R-квадрат

0,917

Нормированн
ый R-квадрат

0,910

Стандартная
ошибка

212,871

Наблюдения

13

Дисперсионны
й анализ

df

SS

MS

F

Значимос

ть F

Регрессия

1

5539643,5

83

5539643,5

83

122,249

2,68616E-

07

Остаток

11

498456,74

93

45314,249

94

Итого

12

6038100,3

32

Коэффи-

циенты

Стандарт

-ная

ошибка

t-ста-

тистика

P-

Значение

Нижние

95%

Y-пересечение

319,716

88,244

3,623

0,004

125,492

Переменная X
1

0,144

0,013

11,057

0,000

0,115

𝑦̂

𝑡−1

instrumental o‘zgaruvchini aniqlovchi regressiya tenglamasining umumiy

ko‘rinishi

𝑦̂

𝑡−1

= 319,716 + 0,144 ⋅ 𝑥

𝑡−1

(3)


background image

ISSN (E): 2181-4570 ResearchBib Impact Factor: 6,4 / 2023 SJIF 2024 = 5.073/Volume-2, Issue-7

127

Ushbu (3) model bo’yicha Fisherning F mezonining hisoblangan qiymati

𝐹

ℎ𝑖𝑠

=

1013,663

ga teng, bu esa

𝑑𝑓

1

= 𝑚 = 1

va

𝑑𝑓

2

= 𝑛 − 1 − 1 = 12

erkinlik darajasida

hamda,

𝛼 = 0,05

ahamiyatlilik darajasida Fisherning jadval qiymati

𝐹

𝑗𝑎𝑑

= 4.75

dan

katta. Shuningdek (3) modelning parametrlari bo‘yicha Styudentning t mezoni

qiymatlari

𝑡

𝑑

0

= 2,882

hamda

𝑡

𝑑

1

= 10,083

ga teng, bu esa

𝛼 = 0,05

ahamiyatlilik

darajasida hamda

𝑑𝑓 = 𝑛 − 𝑚 = 13

erkinlik darajasida Styudentning

𝑡

𝑗𝑎𝑑

= 2,16

dan

katta. Shu sababli model statistik ahamiyatga ega hisoblanadi.

𝑦̂

𝑡−1

instrumental o‘zgaruvchining nazariy qiymatlarini aniqlaymiz. (4-jadval).

4-jadval

Instrumental o’zgaruvchining nazariy qiymatlari

6

Yillar

𝒚

𝒕

𝒙

𝒕

𝒚

𝒕−𝟏

𝒙

𝒕−𝟏

𝒚

̂

𝒕−𝟏

2010

264

655,3

-

-

-

2011

351,6

802,9

264

655,3

413,9

2012

413,9

980,3

351,6

802,9

435,1

2013

514,9

1371,0

413,9

980,3

460,6

2014

571,7

1509,1

514,9

1370,992

516,7

2015

699,1

1843,6

571,7

1509,144

536,6

2016

835,5

2142,4

699,1

1843,612

584,6

2017

969,8

3551,0

835,5

2142,412

627,6

2018

1052,1

7240,6

969,8

3551

829,9

2019

1844,7

11835,1

1052,1

7240,6

1 360,1

2020

1605,7

10068,2

1844,7

11835,07

2 020,3

2021

1993,2

12037,8

1605,7

10068,2

1 766,4

2022

2466,9

11569,4

1993,2

12037,76

2 049,4

2023

2 962,8

17956,0

2466,9

11569,4

1 982,1

6

Surxondaryo viloyati Statistika boshqarmasi

www.surxonstat.uz

sayti


background image

ISSN (E): 2181-4570 ResearchBib Impact Factor: 6,4 / 2023 SJIF 2024 = 5.073/Volume-2, Issue-7

128

4-jadvaldagi

𝑦

𝑡

,

𝑥

𝑡

hamda

𝑦̂

𝑡−1

o‘zgaruvchilar ishtirokida (1) modelni

baholadik. Buning uchun yana Microsoft excel imkoniyatlaridan foydalandik. Biroq (1)
model parametrlari statistik ahamiyatga ega bo’lmadi. Shu sababli (1) modelni
o’zgarmas ishtirokisiz baholadik (5-jadval).

3-jadval

Regression tahlil natijalari

7

ВЫВОД
ИТОГОВ

Регрессионная

статистика

Множественн
ый R

0,990

R-квадрат

0,979

Нормированн
ый R-квадрат

0,887

Стандартная
ошибка

233,097

Наблюдения

13

Дисперсионны
й анализ

df

SS

MS

F

Значимост

ь F

Регрессия

2

28341349,3

6

14170674,6

8

260,806

2,35521E-

09

Остаток

11

597676,645

3

54334,2404

8

Итого

13

28939026

7

Muallif ishlanmasi


background image

ISSN (E): 2181-4570 ResearchBib Impact Factor: 6,4 / 2023 SJIF 2024 = 5.073/Volume-2, Issue-7

129

Коэффи-

циенты

Стандарт

-ная

ошибка

t-ста-

тистика

P-

Значение

Нижние

95%

Y-пересечение

0,000

#Н/Д

#Н/Д

#Н/Д

#Н/Д

Переменная X
1

0,091

0,028

3,264

0,008

0,030

Переменная X
2

0,587

0,191

3,071

0,011

0,166

Bundan avtoregressiya tenglamamiz:

𝑦

𝑡

= 0,091𝑥

𝑡

+ 0,587𝑦

𝑡−1

(4)

ko‘rinishga ega bo‘ladi. Model barcha parametrlari hamda modelning o’zi statistic
ahamiyatga ega.

Shunday qilib, (4) modelga ko’ra qisqa muddatli multiplikator

𝑏

0

= 0,091

ga

teng, ya’ni

𝑥

𝑡

- asosiy kapitalga o‘zlashtirilgan investitsiyalar hajmining 1 mlrd so‘mga

ortishi

𝑦

𝑡

- mahalliy byudjet daromadlarini o‘rtacha 0,091 mlrd so‘mga oshiradi. Uzoq

muddatli multiplikator

𝑏 =

𝑏

𝑜

1−𝑐

=

0,091

1−0,587

= 0,22072

ga teng, ya’ni

𝑥

𝑡

ning 1 mlrd

so‘mga oshishi esa,

𝑦

𝑡

ni uzoq muddatda 0,22072 mlrd so‘mga oshiradi.

Foydalanilgan adabiyotlar

1.

Khatamov, O. K., & Shakarova, D. R. (2023). Correlation-Regression

Analysis Of The Main Use Indicators Of Railway Transport.

Baltic Journal of Law &

Politics

,

16

(3), 3657-3662.

2.

Тураев, Б. (2021). Корреляционно-регрессионный анализ доли

строительных работ в валовом региональном продукте Сурхандарьинской
области.

Экономика и инновационные технологии

, (6), 205-214.

3.

Tuychiyeva, M. K., & Turayev, B. E. (2024). Trend modellari yordamida

elektron tijorat aylanmasi hajmini modellashtirish va prognozlashtirish.

Technical

science research in Uzbekistan

, 2(2), 193-199.

4.

Фукина С.П. (2011). Трендовые модели в экономических исследованиях

//

Экономический анализ: теория и практика

. №11.

5.

Shodiyev T.Sh., Xakimov T.X., Boltaeva L.R., Ishnazarov A.I., Nurullayeva

Sh., Muminova M.A. (2007). Ekonometrika: o’quv qo’llanma. – T.:

TDIU

– 178 b.


background image

ISSN (E): 2181-4570 ResearchBib Impact Factor: 6,4 / 2023 SJIF 2024 = 5.073/Volume-2, Issue-7

130

6.

Tulaganova, M. H., & Turayev, B. E. (2024). Asosiy kapitalga kiritilgan

investitsiyalarni trend modellari yordamida prognozlash (Surxondaryo viloyati
misolida).

Technical science research in Uzbekistan

, 2(2), 223-230.

7.

Субханова, М. А., & Тураев, Б. Э. (2024). Корреляционно-

регрессионный анализ ликвидности коммерческих банков.

Multidisciplinary

Journal of Science and Technology

, 4(3), 38-43.

8.

Solidjonovna, S. R. (2024). The role of localization of production in the stable

and consistent development of the economy.

Web of Scientists and Scholars: Journal

of Multidisciplinary Research

,

2

(3), 1-4.

9.

Safarovna K. S. et al. Surxondaryo viloyati aholi jon boshining asosiy

kapitaliga

o'zlashtirilgan

investitsiyalar

hajmini

arima

modeli

yordamida

prognozlashtirish //Journal of Universal Science Research. – 2024. – Т. 2. – №. 2. – С.
257-266.

10.

Mirzohidovna, P. M., & Turayev, B. E. (2024). Surxondaryo viloyati asosiy

kapitalga kiritilgan investitsiyalar hajmini trend modellari orqali modellashtirish.

Journal of Universal Science Research

, 2(2), 296-302.

11.

Surxondaryo viloyati Statistika boshqarmasi rasmiy sayti

www.surxonstat.uz

ma’lumotlari.

12.

Xursanova, S. A., & Turayev, B. E. (2024). Hudud dehqonchilik mahsulotlari

ishlab chiqarish hajmini trend modellari yordamida prognozlashtirish.

Technical

science research in Uzbekistan

, 2(2), 200-208.

13.

Ortikov, S. M. (2021). Experience in statistical study and analysis of

employment in foreign countries.

Thematics Journal of Business Management

,

10

(7).

14.

Norbek, N. (2022). Agrar sohada raqamli texnologiyalarni qo ‘llashning

ustuvor yo ‘nalishlari.

Архив научных исследований

,

2

(1).

15.

Буранова, л. В. (2023). Повышение эффективности управления кредитными
ресурсами предприятия.

O'zbekistonda fanlararo innovatsiyalar va ilmiy tadqiqotlar

jurnali

,

2

(19), 329-333.

16.

Ergashevich, T. B. (2022). ISSUES OF SUSTAINABILITY OF DEVELOPMENT
TRENDS

OF

THE

CONSTRUCTION

MATERIALS

INDUSTRY

OF

SURKHANDARYA REGION.

Open Access Repository

,

8

(12), 426-430.


background image

ISSN (E): 2181-4570 ResearchBib Impact Factor: 6,4 / 2023 SJIF 2024 = 5.073/Volume-2, Issue-7

131

17.

Mamatqulova, S. F., & Turayev, B. E. (2024). Surxondaryoda to’qimachilik
mahsulotlarini ishlab chiqarishni arima modeli asosida prognozlash.

Journal of

Universal Science Research

,

2

(1), 307-320.

18.

Mamatkulova, X. N., & Turayev, B. E. (2024). Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik
subyektlarining sohalar bo'yicha tarkibiy o’zgarishlarini aniqlash orqali ularning
rivojlanish darajasini o’rganish (Ryabsev indeksi).

Oriental renaissance: Innovative,

educational, natural and social sciences

,

4

(3), 112-116.

19.

Mirzohidovna, P. M., & Turayev, B. E. (2024). Surxondaryo viloyati asosiy kapitalga
kiritilgan investitsiyalar hajmini trend modellari orqali modellashtirish.

Journal of

Universal Science Research

,

2

(2), 296-302.

20.

Субханова, М. А., & Тураев, Б. Э. (2024). Корреляционно-регрессионный анализ
ликвидности коммерческих банков.

Multidisciplinary Journal of Science and

Technology

,

4

(3), 38-43.

21.

Tulaganova, M. H., & Turayev, B. E. (2024). Asosiy kapitalga kiritilgan
investitsiyalarni trend modellari yordamida prognozlash (Surxondaryo viloyati
misolida).

TECHNICAL SCIENCE RESEARCH IN UZBEKISTAN

,

2

(2), 223-230.

22.

Тураев, Б. (2021). Корреляционно-регрессионный анализ доли строительных
работ в валовом региональном продукте Сурхандарьинской области.

Экономика

и инновационные технологии

, (6), 205-214.

23.

Тураев, Б. Э. (2022). Моделирование изменения цен в промышленности
строительных

материалов

(на

примере

Сурхандарьинской

области).

In

Современные тенденции развития финансово-банковского сектора в условиях

экономической неопределенности

(pp. 71-75).

24.

Тўраев, Б. Э., & Хатамов, О. Қ. Арима модели ёрдамида қурилиш ишлари
ҳажмини прогноз қилиш (Сурхондарё вилоятида мисолида).“.

UzBridge”

электрон журнали

, 74-84.

25.

To’rayev, B. E. (2024). Mahalliy byudjet daromadlarini ARIMA modeli asosida
prognozlash.

Journal of Universal Science Research

,

2

(1), 141-149.

26.

Turaev, B. E. (2021). Forecasting the volume of construction work using the arima
model (on the example of Surkhandarya region).

Scientific progress

,

2

(2), 1287-1290.

27.

Tuychiyeva, M. K., & Turayev, B. E. (2024). Trend modellari yordamida elektron
tijorat aylanmasi hajmini modellashtirish va prognozlashtirish.

Technical science

research in uzbekistan

,

2

(2), 193-199.


background image

ISSN (E): 2181-4570 ResearchBib Impact Factor: 6,4 / 2023 SJIF 2024 = 5.073/Volume-2, Issue-7

132

28.

Xursanova, S. A., & Turayev, B. E. (2024). Hudud dehqonchilik mahsulotlari ishlab
chiqarish hajmini trend modellari yordamida prognozlashtirish.

Technical science

research in uzbekistan

,

2

(2), 200-208.

29.

To’rayev, B. E. (2024). Mahalliy byudjet daromadlarini ARIMA modeli asosida
prognozlash.

Journal of Universal Science Research

,

2

(1), 141-149.

30.

Turaev, B. E. (2021). FORECASTING THE VOLUME OF CONSTRUCTION
WORK

USING

THE

ARIMA

MODEL

(ON

THE

EXAMPLE

OF

SURKHANDARYA REGION).

Scientific progress

,

2

(2), 1287-1290.

31.

Mamatqulova, S. F., & Turayev, B. E. (2024). SURXONDARYODA
TO’QIMACHILIK MAHSULOTLARINI ISHLAB CHIQARISHNI ARIMA
MODELI ASOSIDA PROGNOZLASH.

Journal of Universal Science Research

,

2

(1),

307-320.

32.

Ibragimova, D. A., & Turayev, B. E. (2024). TURIZM SANOATINI NAZARIY
TADQIQ ETISH MASALALARI.

Journal of Science-Innovative Research in

Uzbekistan

,

2

(2), 530-537.

33.

Mamatkulova, X. N., & Turayev, B. E. (2024). KICHIK BIZNES VA XUSUSIY
TADBIRKORLIK SUBYEKTLARINING SOHALAR BO'YICHA TARKIBIY
O’ZGARISHLARINI ANIQLASH ORQALI ULARNING RIVOJLANISH
DARAJASINI O’RGANISH (RYABSEV INDEKSI).

Oriental renaissance:

Innovative, educational, natural and social sciences

,

4

(3), 112-116.

34.

Khurramov, E. X. (2019). ROLE OF INNOVATION IN INCREASING EFFICIENCY
OF PRODUCTION OF AGRICULTURAL PRODUCTS IN FORESTRY.

Theoretical

& Applied Science

, (10), 518-521.

35.

Khidirberdievich, A. E., & Mamadillayevich, Z. S. (2021). Issues of Regulation of
Blockchains in the Digital Economy and World Experience in Reducing, Preventing
the" Hidden Economy".

International Journal of Multicultural and Multireligious

Understanding

,

8

(7), 591-597.

36.

Allayarov, P. (2022). The factors affecting Kyrgyzstan's bilateral trade: a gravity-model
approach.

Архив научных исследований

,

4

(1).

37.

Ortiqov, S. M., & Mamataliyev, X. B. (2024). ECONOMETRIC ASSESSMENT OF
THE EFFECT OF FIXED CAPITAL INVESTMENTS ON THE VOLUME OF
AGRICULTURAL PRODUCTION.

Multidisciplinary Journal of Science and

Technology

,

4

(4), 110-114.


background image

ISSN (E): 2181-4570 ResearchBib Impact Factor: 6,4 / 2023 SJIF 2024 = 5.073/Volume-2, Issue-7

133

38.

Khatamov, O. K., & Ortikov, S. M. (2019). USE FROM THE INTERNATIONAL
EXPERIENCES

IN

EMPLOYMENT

THE

POPULATION

IN

UZBEKISTAN.

Theoretical & Applied Science

, (11), 364-371.

39.

Gulnoza, E. (2024). The status of the population's use of the stock market in
Uzbekistan.

Western European Journal of Linguistics and Education

,

2

(4), 145-149.

40.

qizi Egamnazarova, G. X. (2024). Kreditning mohiyati, asosiy funksiyalari va tashkil
qilishning nazariy asoslari.

Multidisciplinary Journal of Science and Technology

,

4

(3),

748-754.

41.

qizi Egamnazarova, G. X. (2024). Kredit turlari va uning ilmiy-nazariy
asoslari.

Multidisciplinary Journal of Science and Technology

,

4

(3), 755-762.

42.

qizi Egamnazarova, G. X. (2024). Aholi farovonligini oshirishda kredit mablag'laridan
foydalanishning ilg'or xorij tajribalari.

Multidisciplinary Journal of Science and

Technology

,

4

(3), 763-770.

43.

Khassanov, F. O., Khuzhanazarov, U., Rakhimova, N., Esankulov, A., & Achilova, N.
(2013). Two new species of Iris L.(Iridaceae Juss.) from Uzbekistan.

Stapfia

,

99

, 1-3.

44.

Bozorov, R. K., & Esankulov, A. E. (2019). Practice of analysis of financial stability
indicators of major commercial banks in Uzbekistan.

International Journal of

Advanced Science and Technology

,

28

(20), 873-880.

45.

Hojiqulova,

F.

(2022).

IMPROVING

THE

TAX

SYSTEM

IN

OUR

COUNTRYTRAINING ISSUES.

Science and Innovation

,

1

(7), 378-382.

46.

Feruza, H., & Eshquvvatov, O. A. (2024). Ensuring investment activity in
Uzbekistan.

Synergy: Cross-Disciplinary Journal of Digital Investigation (2995-

4827)

,

2

(4), 26-30.

47.

Eshquvvatov, O. A., & Ilkhamovna, B. T. (2024). CORPORATE ECONOMICS AND
INVESTMENTS.

Gospodarka i Innowacje.

,

46

, 145-148.

48.

Eshquvvatov, O. A. (2024). ACTIVATION OF THE HUMAN FACTOR IN THE
INNOVATIVE

ECONOMY.

Multidisciplinary

Journal

of

Science

and

Technology

,

4

(3), 475-479.

49.

Eshquvvatov, O. A. (2024). THE ROLE OF INFORMATION IN THE
IMPLEMENTATION OF FOREIGN ECONOMIC ACTIVITY.

Multidisciplinary

Journal of Science and Technology

,

4

(3), 470-474.


background image

ISSN (E): 2181-4570 ResearchBib Impact Factor: 6,4 / 2023 SJIF 2024 = 5.073/Volume-2, Issue-7

134

50.

Abdugabbarovna, D. L., & Tokhtayevich, E. S. (2024). PECULIARITIES OF
INCREASING THE INCOME OF THE POPULATION IN THE REGION.

Open

Access Repository

,

10

(1), 74-77.

51.

Abdugabbarovna, D. L., & Samandarovich, I. E. (2024). IMPROVEMENT OF THE
ORGANIZATIONAL AND LEGAL BASIS OF MICROFINANCING OF SMALL
BUSINESS AND PRIVATE ENTREPRENEURSHIP.

Open Access Repository

,

10

(1),

65-68.

52.

Abdugabbarovna, D. L., & Abdurashidovich, A. O. (2024). THE ROLE OF SMALL
BUSINESS AND PRIVATE ENTREPRENEURSHIP IN ENSURING THE
EMPLOYMENT

OF

THE

POPULATION

AND

INCREASING

THEIR

INCOME.

Open Access Repository

,

10

(1), 54-57.

53.

Abdugabbarovna, D. L. (2024). PECULIARITIES OF SMALL BUSINESS AND
PRIVATE

ENTREPRENEURSHIP

DEVELOPMENT.

Open

Access

Repository

,

10

(1), 50-53.

54.

Abdugabbarovna, D. L., & Choriyevna, S. N. (2023). THE ROLE OF INVESTMENT
AND PREFERENTIAL LOANS IN THE DEVELOPMENT OF SMALL BUSINESS
ENTITIES.

Open Access Repository

,

9

(11), 35-38.

55.

Solijonovna, S. R. (2021). Export-oriented localization as a key factor in import
substitution.

World Bulletin of Social Sciences

,

5

, 36-39.

56.

Sobitova, R. N. S. (2020). SCIENTIFIC AND THEORETICAL BASES OF
LOCALIZATION OF INDUSTRIAL PRODUCTION.

Theoretical & Applied Science

,

(10), 401-406.

57.

Sobitova, R. N. S. (2020). LOCALIZATION OF PRODUCTION AS A TOOL OF
MODERNIZATION.

Theoretical & Applied Science

, (10), 407-411.

58.

Solidjonovna, S. R. (2024). The role of localization of production in the stable and
consistent development of the economy.

Web of Scientists and Scholars: Journal of

Multidisciplinary Research

,

2

(3), 1-4.

59.

Solijonovna, S. R. (2023). Import Replacement-As an Assistant Mechanism for
Diversification of Production and Approval of Foreign Trade.

60.

Sultonov, X. G. (2022). EFFECTIVENESS OF ATTRACTING INVESTMENTS IN
IMPROVING

THE

ECOLOGICAL

CONDITION

OF

IRRIGATED

LANDS.

Экономика и социум

, (4-1 (95)), 56-60.


background image

ISSN (E): 2181-4570 ResearchBib Impact Factor: 6,4 / 2023 SJIF 2024 = 5.073/Volume-2, Issue-7

135

61.

Алтиев, А. С., Очилов, И. С., & Султонов, Х. Ғ. (2021). GLOBAL EXPERIENCES
IN IMPROVING THE ECONOMIC MECHANISMS OF IRRIGATED LAND
IMPROVEMENT.

Экономика и социум

, (6-1), 418-426.

62.

Allayor o’g’li, X. R. (2023). GLOBALLASHUV SHAROITIDA HUDUDNING
EKSPORT

SALOHIYATINI

YANADA

TAKOMILLASHTIRISH

YO'NALISHLARI.

Journal of Universal Science Research

,

1

(6), 799-803.

63.

Allayor o‘g‘li, X. R. (2023). HUDUDNING EKSPORT SALOHIYATINI STATISTIK
TADQIQ QILISH VA EKONOMETRIK MODELLASHTIRISH (SURXONDARYO
VILOYATI MISOLIDA).

O'ZBEKISTONDA FANLARARO INNOVATSIYALAR VA

ILMIY TADQIQOTLAR JURNALI

,

2

(20), 753-755.

64.

Norqobilov, N. (2020). The role of foreign investment in the development of the
economy of Kashkadarya region.

Business Expert

,

1

, 145.

65.

Norqobilov, N., & Abdullayev, J. (2023). Specific features of solving the housing
problem in our country in the context of economic reforms.

Multidisciplinary Journal

of Science and Technology

,

3

(2), 21-23.

66.

Norqobilov, N., & Rasulov, F. (2023). THE ROLE OF SOCIAL PROTECTION IN
IMPROVING

THE

LIVING

WELL-BEING

OF

THE

POPULATION.

Multidisciplinary Journal of Science and Technology

,

3

(2), 24-25.

67.

Norkobilov, N. N. (2021). Structure and features of expanding investment in the
southern region of uzbekistan.

Asian Journal of Research in Social Sciences and

Humanities

,

11

(11), 704-709.

68.

Mukhammadiyevich, O. S. (2023). Experiences in the study and analysis of population
employment in foreign countries.

International Multidisciplinary Journal for Research

& Development

,

10

(12).

69.

Muhammadiyevich, O. S. (2023). Main problems of population employment and ways
to solve them.

American Journal of Science on Integration and Human Development

(2993-2750)

,

1

(4), 10-13.

70.

Ismatov, S. A., & Ortikov, S. M. (2020). The population bandhini tamines, turmus of
regine oshirildi humiliation tagirova and using Uzbekistana characteristic.(foreign
experience in providing employment, improving well-being and its specifics for
uzbekistan).

Theoretical & Applied Science

, (11), 521-526.


background image

ISSN (E): 2181-4570 ResearchBib Impact Factor: 6,4 / 2023 SJIF 2024 = 5.073/Volume-2, Issue-7

136

71.

Khatamov, O. K., & Ortikov, S. M. (2019). USE FROM THE INTERNATIONAL
EXPERIENCES

IN

EMPLOYMENT

THE

POPULATION

IN

UZBEKISTAN.

Theoretical & Applied Science

, (11), 364-371.

72.

Хатамов, О., & Ортиков, Ш. (2019). Аҳоли бандлигини таъминлаш моделлари ва
ундан Ўзбекистон шароитида фойдаланиш имкониятлари.

Экономика и

инновационные технологии

, (4), 48-59.

73.

Ortiqov, S. M., & Mamataliyev, X. B. (2024). ECONOMETRIC ASSESSMENT OF
THE EFFECT OF FIXED CAPITAL INVESTMENTS ON THE VOLUME OF
AGRICULTURAL PRODUCTION.

Multidisciplinary Journal of Science and

Technology

,

4

(4), 110-114.


References

Khatamov, O. K., & Shakarova, D. R. (2023). Correlation-Regression Analysis Of The Main Use Indicators Of Railway Transport. Baltic Journal of Law & Politics, 16(3), 3657-3662.

Тураев, Б. (2021). Корреляционно-регрессионный анализ доли строительных работ в валовом региональном продукте Сурхандарьинской области. Экономика и инновационные технологии, (6), 205-214.

Tuychiyeva, M. K., & Turayev, B. E. (2024). Trend modellari yordamida elektron tijorat aylanmasi hajmini modellashtirish va prognozlashtirish. Technical science research in Uzbekistan, 2(2), 193-199.

Фукина С.П. (2011). Трендовые модели в экономических исследованиях // Экономический анализ: теория и практика. №11.

Shodiyev T.Sh., Xakimov T.X., Boltaeva L.R., Ishnazarov A.I., Nurullayeva Sh., Muminova M.A. (2007). Ekonometrika: o’quv qo’llanma. – T.: TDIU – 178 b.

Tulaganova, M. H., & Turayev, B. E. (2024). Asosiy kapitalga kiritilgan investitsiyalarni trend modellari yordamida prognozlash (Surxondaryo viloyati misolida). Technical science research in Uzbekistan, 2(2), 223-230.

Субханова, М. А., & Тураев, Б. Э. (2024). Корреляционно-регрессионный анализ ликвидности коммерческих банков. Multidisciplinary Journal of Science and Technology, 4(3), 38-43.

Solidjonovna, S. R. (2024). The role of localization of production in the stable and consistent development of the economy. Web of Scientists and Scholars: Journal of Multidisciplinary Research, 2(3), 1-4.

Safarovna K. S. et al. Surxondaryo viloyati aholi jon boshining asosiy kapitaliga o'zlashtirilgan investitsiyalar hajmini arima modeli yordamida prognozlashtirish //Journal of Universal Science Research. – 2024. – Т. 2. – №. 2. – С. 257-266.

Mirzohidovna, P. M., & Turayev, B. E. (2024). Surxondaryo viloyati asosiy kapitalga kiritilgan investitsiyalar hajmini trend modellari orqali modellashtirish. Journal of Universal Science Research, 2(2), 296-302.

Surxondaryo viloyati Statistika boshqarmasi rasmiy sayti www.surxonstat.uz ma’lumotlari.

Xursanova, S. A., & Turayev, B. E. (2024). Hudud dehqonchilik mahsulotlari ishlab chiqarish hajmini trend modellari yordamida prognozlashtirish. Technical science research in Uzbekistan, 2(2), 200-208.

Ortikov, S. M. (2021). Experience in statistical study and analysis of employment in foreign countries. Thematics Journal of Business Management, 10(7).

Norbek, N. (2022). Agrar sohada raqamli texnologiyalarni qo ‘llashning ustuvor yo ‘nalishlari. Архив научных исследований, 2(1).

Буранова, л. В. (2023). Повышение эффективности управления кредитными ресурсами предприятия. O'zbekistonda fanlararo innovatsiyalar va ilmiy tadqiqotlar jurnali, 2(19), 329-333.

Ergashevich, T. B. (2022). ISSUES OF SUSTAINABILITY OF DEVELOPMENT TRENDS OF THE CONSTRUCTION MATERIALS INDUSTRY OF SURKHANDARYA REGION. Open Access Repository, 8(12), 426-430.

Mamatqulova, S. F., & Turayev, B. E. (2024). Surxondaryoda to’qimachilik mahsulotlarini ishlab chiqarishni arima modeli asosida prognozlash. Journal of Universal Science Research, 2(1), 307-320.

Mamatkulova, X. N., & Turayev, B. E. (2024). Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik subyektlarining sohalar bo'yicha tarkibiy o’zgarishlarini aniqlash orqali ularning rivojlanish darajasini o’rganish (Ryabsev indeksi). Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences, 4(3), 112-116.

Mirzohidovna, P. M., & Turayev, B. E. (2024). Surxondaryo viloyati asosiy kapitalga kiritilgan investitsiyalar hajmini trend modellari orqali modellashtirish. Journal of Universal Science Research, 2(2), 296-302.

Субханова, М. А., & Тураев, Б. Э. (2024). Корреляционно-регрессионный анализ ликвидности коммерческих банков. Multidisciplinary Journal of Science and Technology, 4(3), 38-43.

Tulaganova, M. H., & Turayev, B. E. (2024). Asosiy kapitalga kiritilgan investitsiyalarni trend modellari yordamida prognozlash (Surxondaryo viloyati misolida). TECHNICAL SCIENCE RESEARCH IN UZBEKISTAN, 2(2), 223-230.

Тураев, Б. (2021). Корреляционно-регрессионный анализ доли строительных работ в валовом региональном продукте Сурхандарьинской области. Экономика и инновационные технологии, (6), 205-214.

Тураев, Б. Э. (2022). Моделирование изменения цен в промышленности строительных материалов (на примере Сурхандарьинской области). In Современные тенденции развития финансово-банковского сектора в условиях экономической неопределенности (pp. 71-75).

Тўраев, Б. Э., & Хатамов, О. Қ. Арима модели ёрдамида қурилиш ишлари ҳажмини прогноз қилиш (Сурхондарё вилоятида мисолида).“. UzBridge” электрон журнали, 74-84.

To’rayev, B. E. (2024). Mahalliy byudjet daromadlarini ARIMA modeli asosida prognozlash. Journal of Universal Science Research, 2(1), 141-149.

Turaev, B. E. (2021). Forecasting the volume of construction work using the arima model (on the example of Surkhandarya region). Scientific progress, 2(2), 1287-1290.

Tuychiyeva, M. K., & Turayev, B. E. (2024). Trend modellari yordamida elektron tijorat aylanmasi hajmini modellashtirish va prognozlashtirish. Technical science research in uzbekistan, 2(2), 193-199.

Xursanova, S. A., & Turayev, B. E. (2024). Hudud dehqonchilik mahsulotlari ishlab chiqarish hajmini trend modellari yordamida prognozlashtirish. Technical science research in uzbekistan, 2(2), 200-208.

To’rayev, B. E. (2024). Mahalliy byudjet daromadlarini ARIMA modeli asosida prognozlash. Journal of Universal Science Research, 2(1), 141-149.

Turaev, B. E. (2021). FORECASTING THE VOLUME OF CONSTRUCTION WORK USING THE ARIMA MODEL (ON THE EXAMPLE OF SURKHANDARYA REGION). Scientific progress, 2(2), 1287-1290.

Mamatqulova, S. F., & Turayev, B. E. (2024). SURXONDARYODA TO’QIMACHILIK MAHSULOTLARINI ISHLAB CHIQARISHNI ARIMA MODELI ASOSIDA PROGNOZLASH. Journal of Universal Science Research, 2(1), 307-320.

Ibragimova, D. A., & Turayev, B. E. (2024). TURIZM SANOATINI NAZARIY TADQIQ ETISH MASALALARI. Journal of Science-Innovative Research in Uzbekistan, 2(2), 530-537.

Mamatkulova, X. N., & Turayev, B. E. (2024). KICHIK BIZNES VA XUSUSIY TADBIRKORLIK SUBYEKTLARINING SOHALAR BO'YICHA TARKIBIY O’ZGARISHLARINI ANIQLASH ORQALI ULARNING RIVOJLANISH DARAJASINI O’RGANISH (RYABSEV INDEKSI). Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences, 4(3), 112-116.

Khurramov, E. X. (2019). ROLE OF INNOVATION IN INCREASING EFFICIENCY OF PRODUCTION OF AGRICULTURAL PRODUCTS IN FORESTRY. Theoretical & Applied Science, (10), 518-521.

Khidirberdievich, A. E., & Mamadillayevich, Z. S. (2021). Issues of Regulation of Blockchains in the Digital Economy and World Experience in Reducing, Preventing the" Hidden Economy". International Journal of Multicultural and Multireligious Understanding, 8(7), 591-597.

Allayarov, P. (2022). The factors affecting Kyrgyzstan's bilateral trade: a gravity-model approach. Архив научных исследований, 4(1).

Ortiqov, S. M., & Mamataliyev, X. B. (2024). ECONOMETRIC ASSESSMENT OF THE EFFECT OF FIXED CAPITAL INVESTMENTS ON THE VOLUME OF AGRICULTURAL PRODUCTION. Multidisciplinary Journal of Science and Technology, 4(4), 110-114.

Khatamov, O. K., & Ortikov, S. M. (2019). USE FROM THE INTERNATIONAL EXPERIENCES IN EMPLOYMENT THE POPULATION IN UZBEKISTAN. Theoretical & Applied Science, (11), 364-371.

Gulnoza, E. (2024). The status of the population's use of the stock market in Uzbekistan. Western European Journal of Linguistics and Education, 2(4), 145-149.

qizi Egamnazarova, G. X. (2024). Kreditning mohiyati, asosiy funksiyalari va tashkil qilishning nazariy asoslari. Multidisciplinary Journal of Science and Technology, 4(3), 748-754.

qizi Egamnazarova, G. X. (2024). Kredit turlari va uning ilmiy-nazariy asoslari. Multidisciplinary Journal of Science and Technology, 4(3), 755-762.

qizi Egamnazarova, G. X. (2024). Aholi farovonligini oshirishda kredit mablag'laridan foydalanishning ilg'or xorij tajribalari. Multidisciplinary Journal of Science and Technology, 4(3), 763-770.

Khassanov, F. O., Khuzhanazarov, U., Rakhimova, N., Esankulov, A., & Achilova, N. (2013). Two new species of Iris L.(Iridaceae Juss.) from Uzbekistan. Stapfia, 99, 1-3.

Bozorov, R. K., & Esankulov, A. E. (2019). Practice of analysis of financial stability indicators of major commercial banks in Uzbekistan. International Journal of Advanced Science and Technology, 28(20), 873-880.

Hojiqulova, F. (2022). IMPROVING THE TAX SYSTEM IN OUR COUNTRYTRAINING ISSUES. Science and Innovation, 1(7), 378-382.

Feruza, H., & Eshquvvatov, O. A. (2024). Ensuring investment activity in Uzbekistan. Synergy: Cross-Disciplinary Journal of Digital Investigation (2995-4827), 2(4), 26-30.

Eshquvvatov, O. A., & Ilkhamovna, B. T. (2024). CORPORATE ECONOMICS AND INVESTMENTS. Gospodarka i Innowacje., 46, 145-148.

Eshquvvatov, O. A. (2024). ACTIVATION OF THE HUMAN FACTOR IN THE INNOVATIVE ECONOMY. Multidisciplinary Journal of Science and Technology, 4(3), 475-479.

Eshquvvatov, O. A. (2024). THE ROLE OF INFORMATION IN THE IMPLEMENTATION OF FOREIGN ECONOMIC ACTIVITY. Multidisciplinary Journal of Science and Technology, 4(3), 470-474.

Abdugabbarovna, D. L., & Tokhtayevich, E. S. (2024). PECULIARITIES OF INCREASING THE INCOME OF THE POPULATION IN THE REGION. Open Access Repository, 10(1), 74-77.

Abdugabbarovna, D. L., & Samandarovich, I. E. (2024). IMPROVEMENT OF THE ORGANIZATIONAL AND LEGAL BASIS OF MICROFINANCING OF SMALL BUSINESS AND PRIVATE ENTREPRENEURSHIP. Open Access Repository, 10(1), 65-68.

Abdugabbarovna, D. L., & Abdurashidovich, A. O. (2024). THE ROLE OF SMALL BUSINESS AND PRIVATE ENTREPRENEURSHIP IN ENSURING THE EMPLOYMENT OF THE POPULATION AND INCREASING THEIR INCOME. Open Access Repository, 10(1), 54-57.

Abdugabbarovna, D. L. (2024). PECULIARITIES OF SMALL BUSINESS AND PRIVATE ENTREPRENEURSHIP DEVELOPMENT. Open Access Repository, 10(1), 50-53.

Abdugabbarovna, D. L., & Choriyevna, S. N. (2023). THE ROLE OF INVESTMENT AND PREFERENTIAL LOANS IN THE DEVELOPMENT OF SMALL BUSINESS ENTITIES. Open Access Repository, 9(11), 35-38.

Solijonovna, S. R. (2021). Export-oriented localization as a key factor in import substitution. World Bulletin of Social Sciences, 5, 36-39.

Sobitova, R. N. S. (2020). SCIENTIFIC AND THEORETICAL BASES OF LOCALIZATION OF INDUSTRIAL PRODUCTION. Theoretical & Applied Science, (10), 401-406.

Sobitova, R. N. S. (2020). LOCALIZATION OF PRODUCTION AS A TOOL OF MODERNIZATION. Theoretical & Applied Science, (10), 407-411.

Solidjonovna, S. R. (2024). The role of localization of production in the stable and consistent development of the economy. Web of Scientists and Scholars: Journal of Multidisciplinary Research, 2(3), 1-4.

Solijonovna, S. R. (2023). Import Replacement-As an Assistant Mechanism for Diversification of Production and Approval of Foreign Trade.

Sultonov, X. G. (2022). EFFECTIVENESS OF ATTRACTING INVESTMENTS IN IMPROVING THE ECOLOGICAL CONDITION OF IRRIGATED LANDS. Экономика и социум, (4-1 (95)), 56-60.

Алтиев, А. С., Очилов, И. С., & Султонов, Х. Ғ. (2021). GLOBAL EXPERIENCES IN IMPROVING THE ECONOMIC MECHANISMS OF IRRIGATED LAND IMPROVEMENT. Экономика и социум, (6-1), 418-426.

Allayor o’g’li, X. R. (2023). GLOBALLASHUV SHAROITIDA HUDUDNING EKSPORT SALOHIYATINI YANADA TAKOMILLASHTIRISH YO'NALISHLARI. Journal of Universal Science Research, 1(6), 799-803.

Allayor o‘g‘li, X. R. (2023). HUDUDNING EKSPORT SALOHIYATINI STATISTIK TADQIQ QILISH VA EKONOMETRIK MODELLASHTIRISH (SURXONDARYO VILOYATI MISOLIDA). O'ZBEKISTONDA FANLARARO INNOVATSIYALAR VA ILMIY TADQIQOTLAR JURNALI, 2(20), 753-755.

Norqobilov, N. (2020). The role of foreign investment in the development of the economy of Kashkadarya region. Business Expert, 1, 145.

Norqobilov, N., & Abdullayev, J. (2023). Specific features of solving the housing problem in our country in the context of economic reforms. Multidisciplinary Journal of Science and Technology, 3(2), 21-23.

Norqobilov, N., & Rasulov, F. (2023). THE ROLE OF SOCIAL PROTECTION IN IMPROVING THE LIVING WELL-BEING OF THE POPULATION. Multidisciplinary Journal of Science and Technology, 3(2), 24-25.

Norkobilov, N. N. (2021). Structure and features of expanding investment in the southern region of uzbekistan. Asian Journal of Research in Social Sciences and Humanities, 11(11), 704-709.

Mukhammadiyevich, O. S. (2023). Experiences in the study and analysis of population employment in foreign countries. International Multidisciplinary Journal for Research & Development, 10(12).

Muhammadiyevich, O. S. (2023). Main problems of population employment and ways to solve them. American Journal of Science on Integration and Human Development (2993-2750), 1(4), 10-13.

Ismatov, S. A., & Ortikov, S. M. (2020). The population bandhini tamines, turmus of regine oshirildi humiliation tagirova and using Uzbekistana characteristic.(foreign experience in providing employment, improving well-being and its specifics for uzbekistan). Theoretical & Applied Science, (11), 521-526.

Khatamov, O. K., & Ortikov, S. M. (2019). USE FROM THE INTERNATIONAL EXPERIENCES IN EMPLOYMENT THE POPULATION IN UZBEKISTAN. Theoretical & Applied Science, (11), 364-371.

Хатамов, О., & Ортиков, Ш. (2019). Аҳоли бандлигини таъминлаш моделлари ва ундан Ўзбекистон шароитида фойдаланиш имкониятлари. Экономика и инновационные технологии, (4), 48-59.

Ortiqov, S. M., & Mamataliyev, X. B. (2024). ECONOMETRIC ASSESSMENT OF THE EFFECT OF FIXED CAPITAL INVESTMENTS ON THE VOLUME OF AGRICULTURAL PRODUCTION. Multidisciplinary Journal of Science and Technology, 4(4), 110-114.