Vol. 2 No. 7 (2024): JOURNAL OF UNIVERSAL SCIENCE RESEARCH

						View Vol. 2 No. 7 (2024): JOURNAL OF UNIVERSAL SCIENCE RESEARCH
Vol. 2 No. 7 (2024): JOURNAL OF UNIVERSAL SCIENCE RESEARCH
Published: 09-07-2024

Journal of Universal Science Research (JUSR)(ISSN: 2181-4570) - This international open-access journal publishes original research and articles in various fields. The main objective is to offer an intellectual platform for international scholars and promote interdisciplinary research in applied sciences. This magazine is comprehensive in all areas. All manuscripts must be prepared in Uzbek, English, Russian, Karakalpak, Tajik, and German languages ​​and must be thoroughly reviewed. The scientific journal "Journal of Universal Science Research (JUSR)" was registered as a limited liability company for the publication of periodicals on 16.01.2023 with number #2060968. It was registered as a mass media by the Information and Mass Communications Agency under the Administration of the President of the Republic of Uzbekistan on 13.02.2023 with number #063228.

Articles

156-165 78 59

FRANCHISING: DEVELOPMENT PROSPECTS IN UZBEKISTAN

Yuliya Odincova
В статье описывается современное состояние развития франчайзинга в Узбекистане, который определяется как развитие предпринимательской деятельности, основываясь и используя концепцию уже готового и проверенного опытом предприятия с долголетним опытом, историей и репутацией, а также рассматриваются виды, формы, преимущества и риски данной деятельности.
7-12 180 35

ЗНАЧЕНИЕ ПОНЯТИЯ «ФОНОВАЯ ЛЕКСИКА»

Д.Б Хонова

Фоновая лексика является важным компонентом языка, играющим значимую роль в межкультурной коммуникации и переводе. Данное исследование направлено на глубокое изучение понятия «фоновая лексика», его значения, функций и особенностей использования в различных языках. Статья включает в себя обзор теоретических подходов к изучению фоновой лексики, анализ ее структурных и семантических характеристик, а также рассмотрение примеров фоновой лексики в разных языках. Исследование базируется на методах лингвистического анализа, сравнительного анализа и дискурсивного анализа.

514-521 246 56

FIZIKANI O‘QITISHDA ZAMONAVIY AXBOROT-KOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARIDAN (AKT) FOYDALANISHNING AFZALLIKLARI VA KAMCHILIKLARI

Azizbek Yoldoshev , Jurat Ochilov , Umida Omonkulova

Ushbu maqolada fizikani o‘qitishning zamonaviy talablari va shu jumladan fizika darslarida axborot kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanishning yutuqlari va kamchilliklari , ushbu texnologiyalarni qo‘llash uchun zarur shart-sharoitlar va qo‘yiladigan talablar haqida ma’lumot berilgan .

13-19 57 28

XIX ӘСИР АҚЫРЫ XX ӘСИР БАСЛАРЫНДА УРАЛ КАЗАКЛАРЫНЫҢ ЖЕРГИЛИКЛИ ХАЛЫҚЛАР МЕНЕН МҮНÁСИБЕТЛЕРИ ТАРИЙХЫНАН (МОЙНАҚТАҒЫ УРАЛ КАЗАКЛАРЫ МЫСАЛЫНДА).

Азамат Ниязов

Берилген илимий мақалада автор тийкарынан XIX әсир ақыры XX әсир басларында елимизге көширип әкелинген ураллы казаклардың жергиликли халықлар менен өз-ара қатнасықларына итибар қаратады. Ураллылардың тийкарғы кәсиби балықшылық болғанлығы ҳәм усы тараў раўажланған аймақ Мойнақтағы ураллылар менен түпкиликли миллетлер арасындағы дослық мысалында ўақыяларды баян етеди. Мақала авторы өзиниң Мойнақ районындағы ураллылар ҳаққында топлаған мағлыўматларды пайдаланып, оның тарийхын кеңнен жарытып бериўге урынған. Соның менен бирге, илимий жумыста ураллылардың көширилиўи ҳәм соған байланыслы болған тарийхый ҳәдийселер сәўлелендирилген.   

20-22 58 37

SIYASATTA QARA HÁM AQ PRDAN PAYDALANIW ÁMELIYATI

Jasmina Baxitova

Maqalada PR haqqındaǵı tiykarǵı túsinikler hám onnan ámeliyatta paydalanıw ózgesheligi úyrenilgen. Sonday-aq, PRdıń reńli klassifikaciyası keltirilip, siyasatta qara hám aq Prdan paydalanıw ámeliyatı haqqında sóz baradı.

23-28 69 23

ГЛОБАЛИЗАЦИЯ МИРОВОГО МИНЕРАЛЬНО-СЫРЬЕВОГО КОМПЛЕКСА

Айнура Абдикаримова

В статье представлены сущность и значение глобализации минерально-сырьевого комплекса, сущность, проблемы и особенности развития минерально-сырьевого комплекса Узбекистана.

29-32 95 53

Japanese gardens and traditions

Aziza Makhmudova

This article covers the maashhur gardens of Japan, the peculiarities of their nature, Customs and traditions. It is believed that through the beauty of nature, a person knows himself, and his thinking has a noble effect on the world of the human soul. In the process of building a Japanese garden, according to Oriental legends, many centuries-old trees with living spirit and energy were preserved. Also on the territory of the garden there are sakura trees - decorative cherries, the observation of their flowering is an integral part of Japanese culture.

33-43 113 42

Program Algorithm for Monitoring System Development

Maksym Moiseev , Svitlana Maksymova , Vladyslav Yevsieiev , Ahmad Alkhalaileh

In our time, the development of a system for monitoring the parameters of the production environment is of great relevance and importance in the current industrial environment for several reasons. First of all, the measurement and analysis of the parameters of the vibrational medium make it possible to ensure the safety of workers and avoid possible accidents and unsafe situations. In other words, monitoring systems allow you to optimize industrial processes by continuously monitoring parameters in real time. This allows you to detect possible malfunctions or anomalies in the plant and immediately respond to them, so as to avoid wasting time and resources. In this article authors propose a program algorithm for parameters of industrial premises monitoring system.

44-48 86 43

COMBINATORY PROBLEMS AND THEIR SOLUTION METHODS

Nargiza Sultonqulova

this article reveals the features of teaching students methods of solving problems in combinatorics when studying a school course in mathematics, and also considers methods for solving historical combinatorial problems, problems on the multiplication rule, developing skills in solving problems on the formation of combinatorial concepts, tree of options, factorial, application to solving equations and simplifying expressions. When discussing formulas for figured numbers, it is proposed to give students tasks to independently find a pattern and verify their correctness for specific values ​​of a natural variable, and then solve problems using a formula to find a certain number by location and type of number; inverse problems by number to find what type a given number belongs to, when discussing solving problems similar to the well-known problem, in which it is required to find the number of possible seating positions by people, the number of which is equal to the number of seats, it is indicated to first number the seats, and then find the number of permutations of seating of these seats by people.

49-53 68 28

СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ МЕТОДОЛОГИЧЕСКИХ ОСНОВ ОРГАНИЗАЦИИ ДУАЛЬНОГО ОБРАЗОВАНИЯ В СИСТЕМЕ ПРОФЕССИОНАЛЬНОГО ОБРАЗОВАНИЯ

Акмал Ниязов

В статье рассматриваются методологические основы организации дуального образования в системе профессионального образования. Анализируется опыт реализации дуальных программ в различных странах, таких как Германия, Швейцария и Австрия. Исследуются ключевые элементы и принципы дуального образования, а также разрабатываются методические рекомендации по внедрению дуальной системы в профессиональное образование Узбекистана. Особое внимание уделяется необходимости тесного сотрудничества между образовательными учреждениями и предприятиями, гибкости учебных планов и подготовки квалифицированных преподавателей.

54-62 166 37

ИСПОЛЬЗОВАНИЕ НЕЙРОННЫХ СЕТЕЙ В СФЕРЕ МЕДИЦИНЫ

Э.Я Эрметов, Д.Э Яхшибоева

В данной статье осуществляется глубокий анализ предварительного прогнозирования медицинских заболеваний с применением передовых методов, таких как нейронные сети. Рассмотрены и подробно изучены различные методы и алгоритмы, основанные на передовых технологиях искусственного интеллекта. Исследование фокусируется на разработке и применении инновационных решений, способных предсказывать возможные медицинские состояния с высокой точностью.


Исследование включает в себя анализ результатов применения данных методов в контексте медицинских прогнозов, выявляя их потенциал для улучшения точности и своевременности диагностики заболеваний. Обсуждаются преимущества и ограничения использования нейронных сетей в данной области, а также предлагаются перспективы развития и дальнейшего совершенствования подходов, связанных с прогнозированием медицинских состояний.

63-65 52 21

КУНГАБОҚАР МАШЪАЛ F1 ДУРАГАЙИНИНГ АГРОТЕХНОЛОГИЯСИ

Мамадали Луков , Жасур Эргашев

Кунгабоқарнинг янги тезпишар, серҳосил “Машъал F1 дурагайи” нинг морфологик ва қимматли хўжалик  белги хусусиятлари ҳамда  агротехнологияси ҳақида  қисқача маълумотлар берилган..

66-72 226 70

THE RISE OF CYBERCRIME: THREATS IN THE DIGITAL AGE

Xaitmurat Mamanarov

Cybercrime, a pervasive threat in our digital era, encompasses a range of illicit activities exploiting vulnerabilities in digital infrastructure. From financial fraud and identity theft to sophisticated cyber espionage and disruptive ransomware attacks, cybercriminals operate globally, impacting individuals, businesses, and governments alike. Addressing this multifaceted challenge requires robust cybersecurity measures, international cooperation, legislative frameworks, and public awareness campaigns to protect against evolving threats and safeguard digital ecosystems.

73-84 109 38

SURXONDARYO VILOYATIDA KICHIK BIZNES VA XUSUSIY TADBIRKORLIKNING QISHLOQ, O’RMON VA BALIQ XO’JALIGI ISHLAB CHIQARISHIDAGI ULUSHI HAJMINI MODELLASHTIRISH

L.A. Djurayeva

Ushbu maqolada Surxondaryo viloyatida kichik biznes va xususiy tadbirkorlikning qishloq, o’rmon va baliq xo’jaligi ishlab chiqarishidagi ulushi hajmini eksponentsial, chiziqli, polinomli, darajali, logarifmli trend modellari yordamida 2028 yilga qadar prognoz qilingan hamda iqtisodiy jarayonga eng mos model turi aniqlangan.

85-94 81 23

АНАЛИЗ ПРОЦЕССОВ ОБУЧЕНИЯ НАВЫКАМ ОКАЗАНИЯ ПЕРВОЙ ПОМОЩИ СТУДЕНТОВ НЕ МЕДИЦИНСКИХ ВЫСШИХ УЧЕБНЫХ ЗАВЕДЕНИЙ.

Умида Палванова , Собитхон Тургунов , Азада Якубова

Согласно статистике Всемирной организации здравоохранения от неоказания первой помощи на месте чрезвычайных проишествий погибают 25 процентов пострадавших. До 60 процентов таких смертей можно было бы предотвратить, если бы рядом с пострадавшим оказался человек, умеющий оказывать первую помощь. Именно поэтому проблема оказания первой помощи, в равной степени, как и обучение этому, до сих пор входят в перечень проблем безопасности жизнедеятельности человека[1].

95-105 74 26

QISHLOQ, O`RMON VA BALIQCHILIK XO`JALIGI TARMOG’I YALPI QO’SHILGAN QIYMATINING SHAKLLANISHIGA INVESTITSIYALARNING TA’SIRINI BAHOLASH

N.J. Nurmatov

Mazkur maqolada qishloq, o`rmon va baliqchilik xo`jaligi tarmog’i yalpi qo’shilgan qiymatining shakllanishiga investitsiyalarnng ta’siri regression tahlil usuli orqali tadqiq etilgan. Avtoregressiya modeli tuzish orqali qisqa va uzoq muddatli istiqboldagi o’zgarishlar haqida xulosalar qilingan.

106-116 143 51

Improvement of SUSAN Image Filtering Method for PCB Quality Inspection

Vladyslav Yevsieiev, Svitlana Maksymova, Ahmad Alkhalaileh

This paper presents an improvement to the SUSAN image filtering method to improve the quality inspection accuracy of printed circuit boards (PCBs). The problems of traditional filtering methods are considered and improvements are proposed aimed at more effectively removing noise and increasing the reliability of defect detection. The experiments confirm that the modernized SUSAN method provides higher image quality, which is critical for computer vision systems in Industry 4.0. Application of the proposed approach helps reduce defect rates and optimize production processes, improving the overall productivity and reliability of PCB quality control

117-122 55 16

СОЯ СЕЕКЦИЯСИДА ЯККА ТАНЛАШДАН ФОЙДАЛАНИШ

Абдуроззоқ Шаманов , Санжарбек Рузибоев , Ўғилноз Тошматова

Соя ўсимлиги экин майдонлари бўйича дунёда буғдой, шоли ва маккажўхоридан кейинги ўринни эгаллаб 128 млн гектарни ташкил қилади ва унинг ер юзидаги  майдони йилдан йилга кенгаймоқда. Соянинг янги сер ҳосил навларини яратиш учун дурагайлаш, амалий мутагенез, полиплоидия. ген муҳндислиги каби усуллари билан бошланғич ашё яратилсада ва кейин албатта танлаш усули қўлланилади Танлаш селекциянинг асосий усулларидан бири. У генетик усуллар билан биргаликда тегишли белги ва хусусиятларга эга бўлган навлар яратишга имкон беради. Амалий селекцияда танлашнинг икки усули – оммавий ва якка танлаш қўлланилади.

123-136 63 25

MAHALLIY BYUDJET DAROMADLARIGA INVESTITSUYALARNING TA’SIRINI BAHOLASH.

L.A Djurayeva, Durdona Nabixonova

Ushbu maqolada Surxondaryo viloyatida mahalliy byudjeti daromadlariga asosiy kapitalga o‘zlashtirilgan investitsiyalarning ta’siri ekonometrik tadqiq etilgan. Natijada avtoregressiya modeli tuzish orqali qisqa va uzoq muddatli multiplikatorlar qiymatlari aniqlanib, xulosalar qilingan.

137-149 44 16

ДАВЛАТ БЮДЖЕТИНИ ШАКЛЛАНТИРИШДА ҚЎШИЛГАН ҚИЙМАТ СОЛИҒИНИНГ ФИСКАЛ САМАРОДОРЛИГИ

Шахноза Абдулхаева

Мақолада Ўзбекистон Республикаси давлат бюджетини шакллантиришда ҚҚСнинг роли ҳамда ҚҚС назарий ёндашувлар ёритилган. ҚҚС тушумлари, хамда унга таъсир этучи омиллар таҳлил қилиниб, унинг давлат бюджети даромадларининг йиғилувчанлигини ошириш мақсадида хулоса ва таклифлар келтирилган.

150-164 66 24

РАҚАМЛАШТИРИШ ОРҚАЛИ БИЛВОСИТА СОЛИҚЛАРНИ УНДИРИШ МЕХАНИЗМИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ

Шаҳноза Абдулхаева

Муаллифнинг ушбу илмий тадқиқотида  рақамлаштириш орқали эгри солиқларни ундиришни такомиллаштиришга қаратилган, чунки солиқларни рақамлаштириш  ҚҚС механизмининг бехато ишлашини таъминлаш, ҚҚС тизимида фирибгарлик ва хатоликлар хавфини камайтиш, солиқ маъмурчилиги самарадорлигини ошириш, ҚҚС манфий тафовути суммаларини қайтариш жараёнини соддалаштириш, эгри солиқ юкини камайтириш, вақт ва харажатларни қисқартириш имконини беради.

165-170 70 22

ПОСЛЕДНИЕ ДНИ ЖИЗНИ М.Ю.ЛЕРМОНТОВА

Махсуда Джабарова

Лермонтов Михаил Юрьевич - великий русский поэт, в данной статье анализируются жизнь, творчество Лермонтова и последние дни его жизни.

171-180 58 27

QURILISH ISHLAB CHIQARISH HAJMIGA INVESTITSIYALAR TA’SIRINI EKONOMETRIK BAHOLASH

R.A. Xurramov, B.E Turayev

Mazkur maqolada qurilish ishlab chiqarish hajmiga investitsiyalar ta’sirining regression tahlili amalga oshirilgan. Avtoregressiya modeli tuzish orqali qisqa va uzoq muddatli istiqboldagi o’zgarishlar haqida xulosalar qilingan.

181-191 66 22

MAHSULOTLARGA SOF SOLIQLAR HAJMINI TREND MODELLARI YORDAMIDA PROGNOZLASH

R.A Xurramov

Ushbu maqolada Surxondaryo viloyati mahsulotlarga sof soliqlari hajmi eksponensial, chiziqli, polinomli, darajali, logarifmli trend modellari yordamida 2028 yilga qadar prognoz qilingan hamda iqtisodiy jarayonga eng mos model turi aniqlangan.

192-198 92 24

INTERNAL AUDIT SYSTEM IN BUDGET ORGANIZATIONS: ENSURING ACCOUNTABILITY AND EFFICIENCY

Zarina Omonova

The goals and tasks, principles of internal audit, methods of auditing in accounting departments in budget organizations, and auditable approaches to the control sequence of lims are all taken into consideration in this article, along with the theoretical and practical aspects of internal audit activities in budget organizations and ways of organizing internal audit in budget organizations in an effective manner

199-205 71 23

МАРКЕТИНГНИНГ ИННОВАЦИОН ТЕХНОЛОГИЯЛАРИ

Алим Аҳмедов

Маркетингнинг инновацион технологиялари – бу маркетинг стратегиялари ва тактикаларини амалга оширишда янги ва самарали технологияларни қўллашни англатади. Бундай технологиялар компанияларга ўз маҳсулотлари ёки хизматларини тарғиб қилиш, мижозлар билан мулоқот қилиш ва уларнинг эҳтиёжларини қондиришни яхшилаш имконини беради. Мазкур мақолада инновацион маркетинг моҳияти очиб берилган ҳамда унинг корхона бошқарувидаги аҳамияти тўғрисидаги илмий қарашлар таҳлили келтирилган. Анъанавий ва инновацион маркетинг ўртасидаги фарқлар аниқланиб, инновацион маҳсулотларнинг бозордаги муваффақиятида маркетингнинг вазифалари ўрганилган. Мақола кенг аудитория учун мўлжалланган.

206-213 93 15

ТАЪЛИМ ЖАРАЁНИНИ БОШҚАРИШДА ПСИХОЛОГИК ХИЗМАТНИ ТАШКИЛ ЭТИШ ЗАРУРИЯТИ

Ташпулат Джураев

       Бугунги глобаллашув жараёнида дунёнинг барча мамлакатларида ёшлар тарбиясига ва уларнинг ижтимоий тараққиётига жиддийроқ эътибор бериш масаласига бўлган эҳтиёж янада ортиб бормоқда, чунки кичик мактаб ёши ёки ўсмирлик даври ҳар бир боланинг бутун умри давомидаги ўзига хос ижтимоий фундамент вазифасини ўтайди. Ушбу тамойилнинг қанчалик мустаҳкамлиги боланинг индивидуал ва интеллектуал тараққиётини таъминлашга хизмат қилади. Бу жараённинг муваффақиятли тарзда амалга ошишини мактабдаги психологик хизмат амалиётисиз амалга ошириб бўлмайди.

214-221 63 14

ОЛИЙ ТАЪЛИМ МУААССАСАЛАРИДА ПСИХОЛОГИК ХИЗМАТНИ ЖОРИЙ ЭТИШ ВА УНИ БОШҚАРИШ

Ташпулат Джураев

        Ҳозирги даврда психологик хизматни ташкил қилишнинг турли шакл ва воситалари ижтимоий турмушга татбиқ қилинмоқда: мактаб психологик фаолияти, руҳий касалликлар шифохоналари ва неврологик марказлар ходимлари хизмати, оила психотерапияси, ижтимоий психологик вазифалари, психологик экспертиза, оммавий даволаниш масканларида психологик ёрдам, суд жараёнидаги психологик ҳолатни кузатиш, меҳнат тузатиш колониялари ва ёрдамчи мактабларда психологик хизматни амалга ошириш ва бошқалар.     

222-229 58 34

САНОАТ КЛАСТЕРИДА МУВОФИҚЛАШТИРИШ МЕХАНИЗМЛАРИНИНГ РИВОЖЛАНИШ ДАРАЖАСИ

Раъно Собитова

Мақолада кооперацияни ривожлантиришда саноат кластерининг аҳамияти ҳамда саноат кластерида мувофиқлаштириш механизмларининг ривожланиш даражасини баҳолаш кўрсаткичлари ва мезонлари ҳақида фикр юритилган.

230-240 93 27

САНОАТ МАҲСУЛОТЛАРИ ИШЛАБ ЧИҚАРИШНИ МАҲАЛЛИЙЛАШТИРИШ САМАРАДОРЛИГИНИ ОШИРИШ ЙЎЛЛАРИ

Раъно Собитова

Ўзбекистон иқтисодиётининг импортга қарамлиги 1991-2022 йиллар давомида ошиб борди. Бунинг натижасида мамлакат тўлов баланси салбий қолдиғи (импорт ҳажми экспорт ҳажмидан ошиб кетади) ва миллий товарларнинг ташқи ва ички бозорлардаги рақобатбардошлиги муаммоларига дуч келинди. Миллий ишлаб чиқарувчиларни қўллаб-қувватлаш, протекционизм ва чет эл маҳсулоти ўрнини босиш чораларини киритиш зарурлиги республиканинг ЖСТ га қўшилиши масаласи турган бир пайтда  юзага келмоқда.

241-248 160 52

SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARINI QO`LLASHDA SUN’IY INTELLEKTNI RIVOJLANTIRISH STRATEGIYALARINING O`RNI. QATAR TAJRIBASI.

Mirzafar Berdialiyev

Ushbu maqolada muallif zamonaviy dunyoning kaliti sifatida baholanayotgan sun’iy intellekt texnologiyalarining ahamiyati, jahon mamlakatlarining mazkur sohani rivojlantirish uchun qabul qilgan strategiyalari va maqsadlari, qaysi model samaraliroq bo`lishi to`g`risida tahliliy yondashuvlarni olib borgan. Shuningdek Qatar davlati tomonidan 2019 yilda ishlab chiqilgan Sun’iy intellektni rivojlantirish strategiyasining jozibadorligi va aqlli texnologiyalarni ta’lim, sog`liqni saqlash, iqtisodiyot va turizm sohalarida qo`llashning foydali tomonlari o`rganilgan.

249-254 62 14

“ESSIN” SUBSTANSIYASINING BARQARORLIGINI BAHOLASH

Nilufar Yoqubova

Ushbu maqolada barqarorlik, saqlash muddati va “Essin” substansiyasining barqarorligini aniqlashga oid ma’lumotlar keltirilgan.