ISSN (E): 2181-4570 ResearchBib Impact Factor: 6,4 / 2023 SJIF 2024 = 5.073/Volume-2, Issue-11
114
KICHIK BIZNES VA TADBIRKORLIKNI QO`LLAB QUVVTLASH
ZARURATI
Xudoyberdiyev Sharof Mordanovich
Xodjiyeva Munira Bazorovna
Xolliyeva Dildora Shopo‘latovna
Xudoyberdiyev Kamoliddin Urakovich
Ziyayev Alisher Ulug‘berdiyevich
TerDU talabalari
Annotatsiya
Ushbu maqola kichik biznes va tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash zaruratini va
uning mamlakat iqtisodiyoti uchun ahamiyatini tahlil qiladi. Kichik biznes iqtisodiy
o‘sishning asosiy omili bo‘lib, yangi ish o‘rinlarini yaratish, innovatsiyalarni rivojlantirish
va iqtisodiy barqarorlikni mustahkamlashga xizmat qiladi. Maqolada kichik biznesni
qo‘llab-quvvatlashning dolzarbligi va rivojlantirishga qaratilgan chora-tadbirlar ko‘rib
chiqilgan.
Kalit so’zlar.
Kichik biznes, tadbirkorlik, qo‘llab-quvvatlash, iqtisodiy o‘sish, ish
o‘rinlari, innovatsiya, davlat yordami.
Abstract
This article analyzes the need to support small business and entrepreneurship and
its importance for the country's economy. Small business is the main factor of economic
growth and serves to create new jobs, develop innovations and strengthen economic
stability. The relevance of small business support and measures aimed at its development
are considered in the article.
Keywords.
Small business, entrepreneurship, support, economic growth, jobs,
innovation, government assistance.
KIRISH
Kichik biznes va tadbirkorlik mamlakat iqtisodiyotini rivojlantirishda muhim omil
hisoblanadi. Kichik korxonalar odatda innovatsion va o‘zgaruvchan bo‘lib, iqtisodiy
o‘sishga katta hissa qo‘shadi. O‘zbekiston ham tadbirkorlikni rag‘batlantirish va kichik
biznesni qo‘llab-quvvatlash orqali yangi ish o‘rinlarini yaratishga, mahalliy va xorijiy
ISSN (E): 2181-4570 ResearchBib Impact Factor: 6,4 / 2023 SJIF 2024 = 5.073/Volume-2, Issue-11
115
sarmoyadorlarni jalb qilishga intilmoqda. Ushbu maqolada kichik biznesning ahamiyati,
uni rivojlantirishga qaratilgan siyosatlar va qo‘llab-quvvatlash zarurati ko‘rib chiqiladi.
ADABIYOTLAR TAHLILI VA METODOLOGIYA
Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, kichik biznesning iqtisodiyotdagi o‘rni juda muhim.
Thurik va Wennekers (2004) tadbirkorlikning iqtisodiy o‘sishga ta’siri haqida tadqiqot
olib borib, kichik biznesning bozorni innovatsiyalar va yangi texnologiyalar bilan
boyitishdagi rolini ta’kidlagan. Praag va Versloot (2007) o‘z tadqiqotlarida kichik
biznesning bandlikka ta’sirini o‘rgangan va ularning mehnat bozorida muhim hissa
qo‘shishini qayd etgan. O‘zbekistonda ham kichik biznesni rivojlantirish siyosati iqtisodiy
islohotlarning muhim qismi bo‘lib, davlat tomonidan kichik biznes subyektlarini qo‘llab-
quvvatlash chora-tadbirlari amalga oshirilmoqda.
Mazkur tadqiqotda O‘zbekistonda kichik biznes va tadbirkorlikni rivojlantirishga
oid huquqiy hujjatlar va davlat dasturlari tahlil qilindi. Bundan tashqari, davlat statistikasi
asosida kichik biznesni qo‘llab-quvvatlashning natijalari qiyosiy usulda baholandi.
Tahlilda kichik biznesning iqtisodiyotdagi o‘rnini aniqlash va xalqaro tajribaga asoslanib,
O‘zbekistondagi holatga mos keluvchi tavsiyalar ishlab chiqildi.
NATIJALAR
O‘zbekistonda kichik biznes va tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash sohasida bir qator
yutuqlarga erishildi. Quyidagi jadvalda kichik biznesning iqtisodiyotdagi o‘rniga oid
ayrim statistik ma’lumotlar keltirilgan.
1-jadval. Kichik biznesning iqtisodiyotdagi o‘rni
Ko‘rsatkich
2020-yil
2021-yil
2022-yil
Kichik biznes ulushi, %
54%
57%
60%
Ish bilan ta’minlash, mln
kishi
4.5
5.0
5.5
Davlat yordami hajmi, mlrd
so‘m
1200
1350
1500
Yuqoridagi ma’lumotlarga ko‘ra, kichik biznes iqtisodiyotda muhim o‘rin tutadi.
Kichik korxonalar O‘zbekistonda yangi ish o‘rinlari yaratishda asosiy kuch bo‘lib,
ularning faoliyatiga qaratilgan qo‘llab-quvvatlash choralari iqtisodiy o‘sishni
rag‘batlantiradi.
Davlat yordami va imtiyozlar
ISSN (E): 2181-4570 ResearchBib Impact Factor: 6,4 / 2023 SJIF 2024 = 5.073/Volume-2, Issue-11
116
O‘zbekistonda kichik biznesni qo‘llab-quvvatlash maqsadida turli imtiyozlar, soliq
yengilliklari va kreditlar taqdim etilmoqda. Bunday chora-tadbirlar natijasida kichik
tadbirkorlarning iqtisodiyotga qo‘shayotgan hissasi oshmoqda.
Yangi texnologiyalar va innovatsiyalarni joriy qilish
Kichik biznes subyektlari o‘z faoliyatlarida innovatsion texnologiyalardan
foydalanish imkoniyatiga ega bo‘lishi uchun davlat tomonidan grantlar va subsidiya
dasturlari amalga oshirilmoqda. Shu sababli, kichik korxonalar raqobatbardoshligini
saqlab qolish imkoniyatiga ega.
Bandlik darajasining oshishi
Kichik biznes sektori yangi ish o‘rinlarini yaratib, mehnat bozorini kengaytirishga
yordam beradi. Ayniqsa, yoshlar va qishloq aholisi uchun kichik tadbirkorlik
imkoniyatlari kengaytirilmoqda.
XULOSA
Kichik biznes va tadbirkorlik O‘zbekiston iqtisodiyotining muhim tarkibiy qismi
bo‘lib, ularning rivojlanishi iqtisodiy o‘sish va farovonlikka olib keladi. Davlat tomonidan
amalga oshirilayotgan qo‘llab-quvvatlash chora-tadbirlari bu sektorda samaradorlikni
oshirishga yordam beradi. Kichik biznesni rivojlantirish uchun davlat yordamini
kuchaytirish, kreditlarni kengaytirish va imtiyozlarni ko‘paytirish zarur. Bu esa
O‘zbekistonda iqtisodiy barqarorlikni mustahkamlashda muhim rol o‘ynaydi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI
1.
Thurik, R., & Wennekers, S. (2004). Entrepreneurship, small business and
economic growth. Journal of Small Business and Enterprise Development.
2.
Van Praag, C. M., & Versloot, P. H. (2007). What is the value of
entrepreneurship? A review of recent research. Small Business Economics.
3.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti qarorlari va farmonlari.
4.
Davlat statistika qo‘mitasi hisobotlari, 2020-2022.
