XXI ASRDA INNOVATSION
TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TA'LIM
TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR
Volume 03, Issue 01, 2025
382
XXI ASRDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TA'LIM TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR
O’ZBEK ME’MORCHILIGIDA NAQSHNING QO’LLANILISHI VA UNING
TARIXI.
Davlatov Diyor Dilshodovich
Termiz davlat muhandislik va agrotexnologiyalari universiteti
Arxitektura(turlari bo’yicha) 3-kurs talabasi
Sultonova Xilolaxon Orifjon qizi
Termiz davlat muhandislik va agrotexnologiyalari universiteti
Arxitektura (turlari bo’yicha) 2-kurs talabasi
Anotatsiya:
Qadimiy turar-joy binolari, masjidlar, madrasalar, maqbaralar,
so'nggi asrlarda bunyod etilgan qator boshqa xil binolar va inshootlar me'morchiligida
singib ketgan rango-rang naqshlar, asrlar davomida
yuzaga kelgan nafosat durdonalari,
yorqin va quvnoq rangli gullar,
yuksak did bilan ado etilgan bezaklarni o'rganish
muhim ahamiyatga
egadir. Maqolaning asosiy mazmuni O’zbek naqqoshlik san’atini
tanishtirishdan iborat.
Kalit so’z:
Me’moriy obidalar, arxitektura, naqsh, milliy.
Zamonaviy tafakkur asosida milliy an'analarni o’zlashtirish jarayoni g’oyat
murakkab ijoddiy muammolardan biridir. Bu borada ikki yo’l bor: birinchisi- mazkur
an’analardi xalq ustalari san’atida saqlab qolish; ikkinchisi — olis ajdodlarimizning
badiiy barkamol ijodiy merosini hozirgi zamonda ijod etayotgan me’morlar ishlariga
singdirib yuborish. Aslida har ikkala yo’l to’g’ri ko’rinsa-da, masalaning qaltis
tomonlaribor: birinchisidan – ma’lum darajadagi konservatizm tursa, ikkinchisida-
o’tgan zamon me’morlari ishiga ko’r-ko’rona taqlid etish. Bu to’siqni eski uslubga
yangilik kiritish bilan emas, balki eski uslubning shakl va mazmunini yangilatish bilan
hal qilish mumkin.
O’zbekiston hududida qadimgi rassomlik san'ati O’rta tosh asriga borib taqaladi.
Masalan, Zarautsoy qoyasidagi chizilgan rasm milodan avvalgi 10 ming yillarda
mansubdir. Markaziy Osiyoda qadimiy madaniyatning shakllanishi devoriy tasvir
paydo bo’lishi bilan belgilanadi. Milodan avvalgi VI – III ming yilliklarda odamlar
yashagan qadimgi uylardan tasvirlar topilgan. Tasvir ikki yo’nalishda bajarilgan:
birinchisi – bir syujetli (hayvonlar surati), ikkinchisi- naqshli su’ratlar. Bundan uzoq
vaqt o’tgach, devoriy sur’atlar antic davr (eramizdan oldingi IV asrdan to eramizning
IV asrigacha bo’lgan davr) arxitekturasida yana shakllangan. Bunga eliinizm sababchi
bo’lgan. Mahalliy zaminda uning o’z mavzusi va o’z uslubi yaratilgan. Me'morchilikda
monumental naqshu nigorning rivojlanishiga
tabiiy-iqlim sharoitlarining ta'siri kuchli
bo'lgan. Qisqa muddatli qish fasli bilan yilning jazirama issiq fasli bu mintaqa
XXI ASRDA INNOVATSION
TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TA'LIM
TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR
Volume 03, Issue 01, 2025
383
XXI ASRDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TA'LIM TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR
me’morchiligida uy-joylarning keng va bahavo bo’lishini taqazo etadi. Bunday
sharoitda har qandat turar-joy va jamoat binosini ayvonsiz va hovlisiz tasavvur qilish
qiyin edi. Uylarda yashovchilar yilning juda ko’p qismini ayvonda o’tkazganlar.
Ayvonlarga ko’proq oro va jilo berishning ma’nosi ham ana shundan kelib chiqqan.
Shu boisdan turar-joy, masjid, madrasalarning ayvonlarida rango-rang, ko’zni
qamashtiruvchi naqshu nigorlar ko’plab uchraydi. Binolar panno, hoshiya singari
bezaklar bilan bezatilgan. Devordagi naqshu nigorlar ikki yo’nalishda bo’lgan: diniy
va dunyoviy oqimlar. Ilk o’rta asrlardagi bezakchilikni xususiyati rasmlarda odatdagi
kenglik, bo’shliq degan gaplar uchramaydi, soya yo’q, biroq ulardagi hajm jonli
ko’rinadi. Ko’p miqdordagi jonli maxluqlarning tasviri birgina rang bilan ifoda etilgan,
tagi yo ko’k, yo qizil rangda, rasmning tarhlari esa goh qora, goh to’q qizil tusda
bo’lgan. Rassom ilk san’at maktablari o’rta asrlar davrida (V – VII asr) rivojlanganligi
qayd etilgan. Devoriy tasvirlar, asosan mavzuli xarakterga ega – naqshlar faqat bo’rtma
va hoshiyalarda namoyon bo’lgan. Afrosiyov va Varaxshadagi qasrlarning zebu
ziynatlari, Bolalik tepadagi qo’rg’onning bezaklari ham naqshu – nigor ham
haykaltaroshlik, ham ganchga o’yib ishlash san’atidan namuna bo’lib qolgan, o’sha
davr madaniy hayotidan shohidlik beradi. Bolalik tepa qal’asi (V - VI asr) devoridagi
sur’atda sanoqsiz odamla tasviri tushirilgan. Bu ulkan san’at asri saroyga o’zgacha
tantanovorlik baxsh etgan. Afrosiyob shaharchasi saroyi devorida bizning
davrimizgacha saqlanib kelgan so’g’d yozuvlari yordamida tafsilotnini bilish mumkin
bo’lgan. Chorsi saroy devorlaridagi naqshu nigorlarda chag’oniyon elchilari, og’ir
yukli karvon, son-sanoqsiz parrandayu jonivorlar tasviri aks ettirilgandir. Sur’atlardagi
odamlar va ularning libosi o’ta aniqlik bilan tasvirlangan. O’sha olis zamonlarda
kechgan tarixiy voqealarni aks ettirgan musavvir so’g’d tasviriy san’atining tom
ma’nodagi durdonasini bunyod etgan. Varaxsha shaharchasi saroyi devoridagi suratlar
o’zining shikor manzaralarini naqadar tasvirlash bilan kishilarda chuqur taassurot
qoldiradi. Sur’atlarda shon-shavkat va mardonovorlik timsolini o’zida tajassum etgan.
Chipor qoplonlar va jangovar fillar tasviri o’zining ijrosidagi nazokati va betimsol
nafosati bilan qoyil qoldiradi. Umuman olganda, Afrosiyob, Bolalik tepa,
Varaxshadagi tasviriy san’at namunalari o’zlarining monumental kompozitsiyalari
uyg’unligi va mutanosibligi yoki aksincha manzaralardagi shiddatli harakat,
tasvirining mohirona ijro etilishi hamda ranglar uyg’unligining aniqligi bilan
xarakterlanadi. VIII asr o’rtasida Markaziy Osiyodagi qaror topgan islom dini o’zidan
avvalgi madaniyatning ildizini chopgan. Yangi din va yangi g’oya bezakli tasviriy
san’atga o’z ta’sirini ko’rsatgan. Voqeabang naqshu nigorlar yo’qolib ketib, faqatgina
tabiat manzaralari hamda bezakli naqshlar qolgan. O’rta asr bezak san’aidagi rang va
naqsh ramziyligi yuksaklikka ko’tarilgan. Tasvirlarda qandaydir bir ramziy ma’no
XXI ASRDA INNOVATSION
TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TA'LIM
TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR
Volume 03, Issue 01, 2025
384
XXI ASRDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TA'LIM TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR
yashiringan. Naqshdagi ranglarning o’zlarigaxos ma’nolari bo’lgan. Masalan:
gulsafsar osoyishtalik va umr uzoqlik, to’lqinsimon gul poyasi boylik va farovonlik,
ovda va yaroqlar to’kinchilik hamda tabiatni bahor chog’ida uyg’onish timsoli bo’lgan.
Oma tabiatga chuqur muhabbat, jo’shqin hayot bilam hamnafaslik bezaklarda o’z
ifodasini topgan. Gullarda naqshlar borasidagi xalq tasavvuri doim sehrujodu, aqidalar,
urf-odatlar va pand-nasihatlar bilan qorishib ketgan. Masalan, oq rang baxt va omadni
, zangori rang oliy e’tiqodni, qizil rang xushchaqchaqlik va shodlik bildirgan. Ranglar
bir-biri bilan chaplashtirilmay har biri o’z holicha g’oyat tiniq berilsa-da, hatto bir-
biriga eng zid ranglar ham qandaydir yaxlitlikka ega bo’lgan. Bu ramziy xalqimizning
liboslari, zargarlik buyumlari, uy-ro’zg’or ashyolari kabi uy-joy bezaklariga ham uzviy
ravishda ko’chib o’tgan.
Xulosa.
Turar - joylar va sajdagohlarda ko’p uchraydigan kunguralar shakli
aslida istehkom va qal’a devorlarini g’ir aylantirib tiklangan kunguradior to’siqlardan
olingan. Inshootning mudofaa vositasini o’ynovchi element naqshga ko’chgan.
Keyinchalik u sehru-jodu kuchiga ega bo’lib qolgan. Naqshlar bilan xalqning fe’l-
atvori, g’o’zallikni sevishi, ongu fiki aks ettirilgan.
Foydalanilgan adabiyotlar:
M.M.Vaxitov, Sh.R.Mirzaev Me’morchilik 1,2,3, qismlar. Toshkent,”Tafakkur”,2010
Ojekov S.S., O’ralov A.S., Rahimov K.J Landshaf arxitekturasi va dizayn. Samarqand, 2003
Nozilov D. Msrkaziy Osiyo
me’norchigida intryer T.,2005
Бахриев, И. И., Ганиева, Н. Х., Хасанова, М. А., & Усманов, М. С. (2019). ЧАСТОТА
ПОВРЕЖДЕНИЙ ПРИ СОЧЕТАННОЙ ТРАВМЕ, ИХ ОСЛОЖНЕНИЕ, ИСХОДЫ И
ОСНОВНЫЕ ПРИЧИНЫ СМЕРТИ. In
От фундаментальных знаний к тонкому
владению скальпелем
(pp. 31-33).
Бахриев, И. И., Ганиева, Н. Х., & Ахмедов, З. Х. (2019). МОРФОЛОГИЧЕСКАЯ
ХАРАКТЕРИСТИКА ПОЧЕК ПРИ ОСТРОЙ ГАШИШНОЙ ИНТОКСИКАЦИИ. In
От
фундаментальных знаний к тонкому владению скальпелем
(pp. 28-31).
Ганиева, Н. Х., & Бахриев, И. И. (2024). ОРБИТАЛ ЖАРОҲАТЛАРНИНГ ОҒИРЛИК
ДАРАЖАСИНИ БАҲОЛАШДА СУД-ТИББИЙ ЁНДАШУВ.
Журнал гуманитарных и
естественных наук
, (11 [2]), 272-275.
Allaberganov, D., & Zubtiyev, S. (2023). Specific Pathomorphology Of Liver Tissue In
Neonatal Sepsis.
Talqin va tadqiqotlar
,
1
(7).
AXMEDOVA, G., ZARIPOV, B., & ZUBTIYEV, S. (2024). Covid-19dan Tiklanish Davrida
Qondagi Metabolizm Ko ‘Rsatchilarining O ‘Ziga Xosligi.
AXMEDOVA, G., ZARIPOV, B., & ZUBTIYEV, S. (2024). COVID-19DAN TIKLANISH
DAVRIDA QONDAGI METABOLIZM KO ‘RSATCHILARINING O ‘ZIGA XOSLIGI.
News of
the NUUz
,
3
(3.1. 1), 39-42.
ZARIPOV, B., UMMATQULOVA, S., AXMEDOVA, G., & ZUBTIYEV, S. (2024).
Kalamushlarda Eksperimental Kron Kasalligining Gistologik Xususiyatlari.
XXI ASRDA INNOVATSION
TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TA'LIM
TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR
Volume 03, Issue 01, 2025
385
XXI ASRDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TA'LIM TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR
Зубтиев, С. У. (2024). МОРФОЛОГИЯ ТИМУСА У НОВОРОЖДЁННЫХ С
РЕСПИРАТОРНЫМ ДИСТРЕСС-СИНДРОМОМ (РДС).
Zubtiyev, S. U., Akhmedova, G. B., & Zaripov, B. (2024). Physiological Characteristics in
Patients Following Severe COVID-19 Recovery.
Зубтиев,
С.
(2025).
ПАТОМОРФОЛОГИЧЕСКАЯ
ХАРАКТЕРИСТИКА
НАДПОЧЕЧНОКОВ
ПРИ
РЕСПИРАТОРНОМ
ДИСТРЕСС-СИНДРОМЕ
У
ГЛУБОКОНЕДОНОШЕННЫХ НОВОРОЖДЕННЫХ.
Международный журнал научной
педиатрии
,
4
(1), 782-784.
Жалолова, Г. С., Шукуров, Ф. И., Жўраева, А. Ж., Юлдашева, М. А., & Абдиева, М. О.
(2024). РОЛЬ ЦИТОКИНОВ В ПАТОГЕНЕЗЕ НАРУШЕНИЙ ИМПЛАНТАЦИИ У
ЖЕНЩИН
С
БЕСПЛОДИЕМ,
СВЯЗАННЫХ
С
ДИСФУНКЦИЕЙ
ЭНДОМЕТРИЯ.
Eurasian Journal of Medical and Natural Sciences
,
4
(12), 224-235.
Abdieva, M. O., & Saidjalilova, D. D. (2019). The Effect of Combined Oral Contraceptives
on the Bone Mineral Density in Perimenopausal Women.
Abdieva, M., Saidjalilova, D., & Asilova, S. (2017). CALCIUM INTAKE AND RISK OF
FRACTURE DURING THE PREMENOPAUSE PERIODS. In
International Scientific and
Practical Conference World science
(Vol. 4, No. 12, pp. 34-34). ROST.
Саиджалилова, Д. Д., & Абдиева, М. О. (2017). СОСТОЯНИЕ МИНЕРАЛЬНОЙ
ПЛОТНОСТИ
КОСТИ
У
ЖЕНЩИН
ПОСЛЕ
ФАРМАКОЛОГИЧЕСКИ
ОБУСЛОВЛЕННОГО
ДЕФИЦИТА
ЭСТРОГЕНОВ.
МИНИСТЕРСТВО
ЗДРАВООХРАНЕНИЯ
РЕСПУБЛИКИ
УЗБЕКИСТАН
РЕСПУБЛИКАНСКИЙ
СПЕЦИАЛИЗИРОВАННЫЙ НАУЧНО-ПРАКТИЧЕСКИЙ МЕДИЦИНСКИЙ ЦЕНТР
АКУШЕРСТВА И ГИНЕКОЛОГИИ АССОЦИАЦИЯ ВРАЧЕЙ ЧАСТНОЙ ПРАКТИКИ
УЗБЕКИСТАНА КЛИНИКА «MAHLIYO-SHIFO» & V «MAHLIYO-SHIFO» & V
, 121.
Chitosan, A. M., & Embryotoxicity, R. DEVELOPMENT OF TOXICOLOGICAL EFFECTS
ON THE REPRODUCTIVE SYSTEM AND EXPERIMENTAL STUDY OF THE USE OF
CHITOSAN AND MODIFIED CHITOSAN IN OSTEOPOROSIS.
Akimbekov, N. S., Digel, I., Abdieva, G. Z., Mansurov, Z. A., & Zhubanova, A. A. (2014).
Wound healing activity of heterogeneous composites on the basis of carbonized
material.
Journal of Biotechnology
,
185
, S103.
Akimbekov, N. S., Sagynova, A. K., Tastambek, K. T., Abdieva, G. Z., Kaiyrmanova, G. K.,
& Zhubanova, A. A. (2014).
Использование куриных эмбрионов в качестве модели в
экспериментах по изучению пирогенной активности эндотоксина. Тауық
эмбриондарын эндотоксиннің пирогенді активтілігін зерттеу тәжірибелерінде модель
ретінде қолдану.
Вестник КазНУ. Серия биологическая
,
62
(3), 76-86.
Abdieva, G. Z., Akimbekov, N. S., Abay, G. K., Zhusipova, D. A., Zhubanova, A. A.,
Kayrmanova, G. K., & Ualieva, P. S. (2013). Фитоэкстракттар және олармен
функционализацияланған карбонизделген сорбенттің антимикробтық қасиетін
зерттеу.
Исследование
антимикробных
свойств
фитоэкстрактов
и
функционализированных экстрактами карбонизированной рисовой шелухи.
Вестник
КазНУ. Серия биологическая
,
57
(1), 118-123.
Abdieva, G. Z., Zhubanova, A. A., Akimbekov, N. S., Kaiyrmanova, G. K., Ualieva, P. S.,
Abay, G. K., & Zhusipova, D. A. (2013). Фитоэкстракттармен функционализацияланған
энтеросорбенттердің
Salmonella
typhimurium
59-60
штамы
қатысындағы
антибактериялық қасиеттерін in vivo жағдайында зерттеу. Исследование
антибактериальных
свойств
энтеросорбентов
функционализированных
фитоэкстрактам.
Вестник КазНУ. Серия биологическая
,
59
(3/2), 3-7.
Akimbekov, N. S., Kirbaeva, D. K., Zayadan, B. K., Saviskaya, I. S., Tastambek, K. T.,
Abdieva, G. Z., & Zhubanova, A. A. (2013).
Влияние гетерогенного биокомпозита на
XXI ASRDA INNOVATSION
TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TA'LIM
TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR
Volume 03, Issue 01, 2025
386
XXI ASRDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TA'LIM TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR
основе карбонизованной рисовой шелухи и клеток микроводоросли Spirulina platensis
на микробоценоз кишечника крыс. Карбонизделген күріш қауызы мен Spirulina
platensis микробалдырының клеткасы негізіндегі гетерогенді био.
Вестник КазНУ.
Серия биологическая
,
59
(3/1), 17-20.
Malik, A. M., Abdieva, G. Z., Ualieva, P. S., Zhubanova, A. A., & Temiz Artmann, A.
CКPИНИНГ
МИКPOOPГAНИЗМOВ-ДECТPУКТOPOВ
XЛOРOPГAНИЧECКИX
ЗAГPЯЗНИТEЛEЙ.
Eurasian Journal of Ecology
,
61
(4), 61-71.
Hojiev, D. Y. (2024). O ‘N IKKI BARMOQLI ICHAKNING INGICHKA ICHAKKA O ‘TISH
QISMIDA TUTILISH BO ‘LGANDA BUYRAKLARDA BO ‘LADIGAN MORFOLOGIK O
‘ZGARISHLAR.
Журнал гуманитарных и естественных наук
, (13), 115-117.
Khojiev, D., & Abduganiev, K. (2023). MORPHOLOGICAL CHANGES IN THE KIDNEYS
WITH SMALL BOWEL OBSTRUCTION IN THE JUNCTION IN THE DUODENUM.
Science
and innovation
,
2
(D11), 219-222.
Khojiev, D. Y., & Kurbonova, F. N. (2022).
Сreation of a new model of burns in rats with the
determination of their degree and the use of carboxymethylchitosan apis mellifera.
Eurasian
journal of academic research, https://doi. org/10.5281/zenodo
,
6778484
, 1115-1120.
Nurulloevna, K. F., Akmalovna, I. G., & Yakhshievich, K. D. (2022). Creation of a new model
of burns in rats with the determination of their degree and use of Apis Mellifera
carboxymethyl chitosan.
Austrian Journal of Technical and Natural Sciences
, (5-6), 13-17.
Yaxshiyevich, H. D., & Sayfiddinovich, A. B. (2021). Experimental study of morpho-
functional changes in the testes of rats under stress.
Teshayev, S., Haribova, E., Radjabov, A., Shukurov, I., Khasanova, D. A., Khojiev, D., &
Baymuradov, R. (2019). Morphological changes of small intestine and testes in norm, in
irradiation and under the influence of the biostimulant-asd-2.
Тухсанова, Н. Э., & Хожиев, Д. Я. (2018). РОЛЬ И МЕСТО ИННОВАЦИОННЫХ
ТЕХНОЛОГИЙ В ТАКТИКЕ ОБУЧЕНИЯ В ВУЗЕ ПО ПРЕДМЕТУ ОПЕРАТИВНОЙ
ХИРУРГИИ И ТОПОГРАФИЧЕСКОЙ АНАТОМИИ.
ТОМ–II
, 264.
Ходорова, И., Тешаев, Ш. Ж., Хожиев, Д. Я., Баймурадов, Р. Р., & Хасанова, Д. А.
(2018). Роль инновационных технологий для развития межвузовского сотрудничества
по преподаванию предмета «анатомия».
ТОМ–II
, 297.
Тешаев, Ш. Ж., Хожиев, Д. Я., Хасанова, Д. А., & Тухсанова, Н. Э. (2018). О
модернизации обучения клинической анатомии в медицинских вузах. In
Оптимизация
высшего медицинского и фармацевтического О-62 образования: менеджмент
качества и инновации: материалы ІХ внутривузовской научно-практической
конференции.—Челя-бинск: Издательство Южно-Уральского государственного
меди-цинского университета, 2018.—153,[1] с.
(p. 124).
Tuhsanova, N. E., Khojiev, D. Y., Khasanova, D. A., & Djunaidova, A. H. (2017). Reactive
changes in the cellular composition of the intestinal lymphoid structures after exposition to
cotoran.
Biological Markers in Fundamental and Clinical Medicine (scientific journal)
,
1
(4),
35-37.
Тешаев, У. Ш., Атамурадов, С. С., Бадриддинов, Б. Б., & Норова, М. Б. (2015).
МОРФОМЕТРИЧЕСКИЕ ПАРАМЕТРЫ ГОЛОВЫ И ЧЕЛЮСТНО-ЛИЦЕВОЙ ОБЛАСТИ
У ДЕТЕЙ С САХАРНЫМ ДИАБЕТОМ. In
Молодежь, наука, медицина
(pp. 340-343).
Тешаев, Ш. Ж., Ширинов, Д. Н., Хожиев, Д. Я., Тухсанова, Н. Э., Камолова, Ш. К., &
Тешаев, У. Ш. (2014). АНАТОМИЧЕСКИЕ ПАРАМЕТРЫ ПОЗВОНОЧНОГО СТОЛБА У
ДЕВОЧЕК
И
ИХ
СВЯЗЬ
С
ПАРАМЕТРАМИ
ФИЗИЧЕСКОГО
РАЗВИТИЯ.
Морфология
,
145
(3), 193-193.
Хожиев, Д. Я., & Курбонова, Ф. Н. МОРФОЛОГИЧЕСКИЕ И БИОХИМИЧЕСКИЕ
ИЗМЕНЕНИЯ ТКАНЕЙ КОЖИ В ПРОЦЕССЕ ЗАЖИВЛЕНИЯ ОЖОГОВЫХ РАН
XXI ASRDA INNOVATSION
TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TA'LIM
TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR
Volume 03, Issue 01, 2025
387
XXI ASRDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TA'LIM TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR
КОМБИНИРОВАННОЙ МАЗЬЮ НА ОСНОВЕ КАРБОКСИМЕТИЛХИТОЗАНА APIS
MELLIFERA.
СБОРНИК ТРУДОВ
, 28.
Хожиев, Д. Я., Туракулов, Н. Ч., & Субхонова, М. Г. ПОСЛЕДСТВИЯ ХРОНИЧЕСКОГО
АЛЛЕРГИЧЕСКОГО ЗАБОЛЕВАНИЯ ГЛАЗ, ВЕСЕННИЙ КАТАР И КРЫЛОВИДНОЕ
ТЕЛО.
СБОРНИК ТРУДОВ
, 40.
Тураев, У. Р., Хожиев, Д. Я., Тураева, Г. Р., Олимова, А. З., & Суюнова, М. Х.
Экспериментальная острая кишечная непроходимость: изменения в микроциркуляции
почек.
Памяти петра Петровича хоменка доцента кафедры анатомии человека с
курсом оперативной хирургии и
топографической анатомии ГомГМУ
,
99
.
Акрамов, М. Р. (2025, March). ПСИХОЛОГИЧЕСКИЕ ПРОБЛЕМЫ ИЗУЧЕНИЯ
ФОРМИРОВАНИЯ ЭКОЛОГИЧЕСКОГО СОЗНАНИЯ. In
International Conference on
Modern Science and Scientific Studies
(pp. 109-114).
Akramov, M. R. (2022). INSON TABIAT MUNOSABATLARIDA EKOLOGIK ONG
XUSUSIYATLARINING SHAKLLANIShI.
Academic research in educational sciences
, 80-
83.
Акрамов,
М.
Р.
(2021).
ПСИХИКАНИНГ
РИВОЖЛАНИШИГА
БЎЛГАН
ЭКОПСИХОЛОГИК ЁНДАШУВНИНГ АСОСИЙ ҚОИДАЛАРИ.
Oriental renaissance:
Innovative, educational, natural and social sciences
,
1
(Special Issue 3), 199-202.
Акрамов, М. Р. (2020). Экологическое сознание как предмет психологического
исследования. In
Научная платформа: дискуссия и полемика
(pp. 30-32).
Rustamovich, A. M. (2016). The moral consciousness dynamics of students is the position
in the process of high education.
European journal of education and applied psychology
,
(1), 40-43.
Акрамов, М. Р. (2013). Проблемы изучения психологических особенностей развития
экологического сознания по ва ясвину.
science and world
, 117.
Акрамов,
М.
Р.
ЭКОЛОГИЧЕСКОЕ
СОЗНАНИЕ
КАК
ОСОБЕННОСТЬ
РАЗВИТИЯ.
ВЕСТНИК ИНТЕГРАТИВНОЙ ПСИХОЛОГИИ
, 31.
Akramov,
M.
R.
(2021).
Шахс
касбий
йўналганлиги
ривожланишида
масъулиятлиликнинг аҳамияти.
Молодой ученый
, (11), 259-261.
Акрамов, М. Р. (2016). Психологические особенности развития экологического
сознания.
Фундаментальные и прикладные исследования в современном мире
, (16-
3), 32-34.
Arkamov, M. R. (2016). The ethical awareness behavior of students during higher education
(in the condition of uzbekistan).
European journal of research and reflection in educational
sciences
,
2016
.
Malikovich, E. S. (2024). IMPROVING THE METHODOLOGY OF TEACHING THE BASICS
OF PROGRAMMING IN A VISUALIZED ENVIRONMENT.
IMRAS
,
7
(1), 168-173.
Turapov, U. U., Isroilov, U. B., Raxmatov, A., Egamov, S. M., & Isabekov, B. I. (2024). Splay-
Method of Model Acquisition Assessment.
International Journal of Trend in Scientific
Research and Development
,
5
(1), 934-936.
Халиков, А., Эгамов, С., & Норматов, Ж. (2022). Виртуальные образовательные
технологии в информатике.
Общество и инновации
,
3
(4/S), 109-113.
Халиков, А., Эгамов, С., & Норматов, Ж. (2022). Понятие графической информации и
ее сущность.
Общество и инновации
,
3
(4/S), 163-168.
Egamov, S. (2020). O'quv jarayoniga zamonaviy innovatsion texnalogiyalarni joriy etish:
muammo va yechimlar.
Архив Научных Публикаций JSPI
.
Egamov, S. (2020). EPRA International Journal of Research and Development
(IJRD).
Архив Научных Публикаций JSPI
.
XXI ASRDA INNOVATSION
TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TA'LIM
TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR
Volume 03, Issue 01, 2025
388
XXI ASRDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TA'LIM TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR
Raxmatov, A., Buribayev, B., Buriboyev, A., Otabekov, A., & Egamov, S. (2020). ABOUT
PROBLEMS OF MATHEMATICAL MODELING OF DEVELOPMENT OF CHILDREN’S
SPORTS IN REGIONS.
Архив Научных Публикаций JSPI
.
Elmurotova, D., Arzikulov, F., Egamov, S., & Isroilov, U. Organization of direct memory
access.
Intent Research Scientific Journal-(IRSJ), ISSN (E)
, 2980-4612.
Akbar, K., & Sulton, E. CLOUD TECHNOLOGY//Galaxy International Interdisciplinary
Research Journal.
–2021.
Т
,
9
, 458-460.
Nomozov, A. K. U., Kholboyeva, M., Smanova, Z., Madatov, U., Raximov, S., Orzikulov, B.
T., & Uralova, M. R. (2025). Determination of Fe (III) ion with a novel, highly efficient
immobilized nitrosa R-salt in a polymer matrix.
Chemical Review and Letters
.
Shamaev, B. E., Nomozov, A. K., & Eshkoraev, S. S. (2025, March). Antioxidants Based on
Gossypol and Epichlorohydrin and Their Application Polyethylene. In
INTERNATIONAL
CONFERENCE ON INTERDISCIPLINARY SCIENCE
(Vol. 2, No. 3, pp. 50-56).
Shamaev, B. E., Nomozov, A. K., & Eshkoraev, S. S. (2025). STUDYING THE SYNTHESIS
OF ANTIOXIDANTS BASED ON GOSSYPOL AND EPICHLOROHYDRIN.
Multidisciplinary
Journal of Science and Technology
,
5
(3), 354-359.
Shaymardanova, M. A., Toshmamatov, O. A., Khodjamkulov, S. Z., & Nomozov, A. K.
(2025). THE CURRENT STATUS OF RESEARCH ON THE METHODS USED TO OBTAIN
MONOPOTASSIUM AND MONOCALCIUM PHOSPHATE.
Journal of universal science
research
,
3
(2), 271-278.
Shaymardanova, M. A., Toshmamatov, O. A., Khodjamkulov, S. Z., & Nomozov, A. K.
(2025). STATE OF STUDY OF THE PROCESSES OF OBTAINING MONOCALCIUM AND
MONOPOTASIUM PHOSPHATE.
Medicine, pedagogy and technology: theory and
practice
,
3
(1), 595-605.
Kholmurodova, S., Turaev, K., Alikulov, R., Beknazarov, K., Nomozov, A., & Eshmurodov,
K. (2025). Obtaining an organic-inorganic sorbent based on vermiculite modified with
urotropin and hydrolyzed polyacrylonitrile.
Chemical Review and Letters
, 267-279.
Eshankulov, K. N., Turaev, K. K., Geldiev, Y. A., Nomozov, A. K., Eshankulov, S. S.,
Musaev, C. A., & Yuldasheva, S. G. (2025). STUDYING OF METAL CONTAINING
ACRYLIC COPOLYMERS AND SULFUR MODIFIED BITUMEN BH 90/30.
Kimya
Problemleri
,
23
(2), 202-213.
Durdubaeva, R., Beknazarov, K., Nomozov, A., Demir, M., Berdimurodov, E., Xojametova,
B., ... & Berdimuradov, K. (2025). Exploring protective mechanisms with triazine ring and
hydroxyethyl groups: Experimental and theoretical insights.
Kuwait Journal of
Science
,
52
(1), 100341.
Ахатов, A. A., Тураев, Х. Х., Ашуров, Ж. М., Умбаров, И. А., Тиллаев, Х. Р., Номозов,
A. K., ... &
Эшдавлатов, Е. А. (2024). [Cd (OPD) 3SO4]• H2O Synthesis, structure and
Hirshfeld surface analysis of the complex compound based on Cd (II) salt and O-
phenylenediamine.
Вестник. Серия Физическая (ВКФ)
,
91
(4), 77-85.
Mukimov, A. S., Turaev, K. K., Tojiev, P. J., Nabiev, D. A., & Nomozov, A. K. (2024). Modern
approach to the addition of organomineral additives to increase cement brand. A
review.
Chemical Review and Letters
,
7
(5), 804-815.
Ahatov, A. A., Kha, T. K., Toshkulov, A. K., Ashurov, J. M., Ra, T. K., & Nomozov, A. K.
(2024). Synthesis, crystal structure and properties of tris (benzene-1.2-diamine-
N, N′)-
cadmium naphthalene-1, 5-disulfonate trihydrate complex compound.
Indian Journal of
Chemistry
,
63
, 1036-1043.
Nomozov, A. K., Ch, E. S., Jumaeva, Z. E., Todjiev, J. N., Eshkoraev, S. S., & Umirqulova,
F. A. (2024). Experimental and Theoretical Studies of Salsola oppositifolia Extract as a
XXI ASRDA INNOVATSION
TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TA'LIM
TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR
Volume 03, Issue 01, 2025
389
XXI ASRDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TA'LIM TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR
Novel Eco-Friendly Corrosion Inhibitor for Carbon Steel in 3% NaCl.
International Journal of
Engineering Trends and Technology
,
72
(9), 312-320.
Nomozov, A., Beknazarov, K., Khodjamkulov, S., Misirov, Z., & Yuldashova, S. (2024).
Synthesis of Corrosion Inhibitors Based on (Thio) Urea, Orthophosphoric Acid and
Formaldehyde and Their Inhibition Efficiency.
Baghdad Science Journal
.
Amanova, N. D., Turaev, K. K., Djalilov, A. T., Nomozov, A. K., Sottikulov, E. S., &
Makhmudova, Y. A. (2024). A STUDY ON PHYSICO-CHEMICAL PROPERTIES OF
MODIFIED SULFUR CONCRETE.
Recent Contributions to Physics
,
90
(3).
Shaymardanova, M., Mirzakulov, K., Melikulova, G., Khodjamkulov, S., Nomozov, A., &
Toshmamatov, O. (2024). Studying of The Process of Obtaining Monocalcium Phosphate
based on Extraction Phosphoric Acid from Phosphorites of Central Kyzylkum.
Baghdad
Science Journal
,
21
.
Nomozov, A., Beknazarov, K., & Dzhalilov, A. (2022). Synthesis of corrosion inhibitor based
on P-phenylenediamine and crotonaldehyde and its Iq-IR spectrum analyses.
Abduvalieva, M. J., Turaev, K. K., Kasimova, S. A., Abdunazarova, E. M., Ismailov, E. H., &
Nomozov, A. K. COMPLEXING PROPERTIES OF IONITE-POLYMER SORBENT BASED
ON
UREA,
FORMALDEHYDE
AND
PHENOLSULFOPHTHALEIC
ACID.
Adsorption
,
20
(25), 13.
Nomozov, A. K., Beknazarov, K. S., Geldiev, Y. A., Babamurodov, B. E., Muzaffarova, N.
S., & Yuldashova, S. G. SYNTHESIS OF PFG BRAND CORROSION INHIBITOR AND ITS
QUANTUM CHEMICAL CALCULATION RESULTS.
Eshkoraev, S. (2025). THE IMPORTANCE AND APPLICATION OF POLYPHOSPHATES
IN SEAWATER PURIFICATION.
Multidisciplinary Journal of Science and Technology
,
5
(3),
553-557.
Shamaev, B. E., Nomozov, A. K., & Eshkoraev, S. S. (2025, March). Antioxidants Based on
Gossypol and Epichlorohydrin and Their Application Polyethylene. In
INTERNATIONAL
CONFERENCE ON INTERDISCIPLINARY SCIENCE
(Vol. 2, No. 3, pp. 50-56).
Shamaev, B. E., Nomozov, A. K., & Eshkoraev, S. S. (2025). STUDYING THE SYNTHESIS
OF ANTIOXIDANTS BASED ON GOSSYPOL AND EPICHLOROHYDRIN.
Multidisciplinary
Journal of Science and Technology
,
5
(3), 354-359.
Shaymardanova, M. A., Toshmamatov, O. A., Khodjamkulov, S. Z., & Nomozov, A. K.
(2025). THE CURENT STATUS OF RESEARCH ON THE METHODS USED TO OBTAIN
MONOPOTASSIUM AND MONOCALCIUM PHOSPHATE.
Journal of universal science
research
,
3
(2), 271-278.
Shaymardanova, M. A., Toshmamatov, O. A., Khodjamkulov, S. Z., & Nomozov, A. K.
(2025). STATE OF STUDY OF THE PROCESSES OF OBTAINING MONOCALCIUM AND
MONOPOTASIUM PHOSPHATE.
Medicine, pedagogy and technology: theory and
practice
,
3
(1), 595-605.
Eshkoraev, S. (2024). REUSING PHOSPHATE MINE TAILINGS IN MEMBRANE FILTER
PRODUCTION: MICROSTRUCTURE AND FILTRATION APPROPRIATENESS.
Technical
science research in Uzbekistan
,
2
(7), 17-23.
Eshkoraev, S. (2024). ADVANCEMENTS IN WASTEWATER TREATMENT: SCIENTISTS
HARNESSING LOCAL RESOURCES FOR POLYPHOSPHATE FILTERS.
Medicine,
pedagogy and technology: theory and practice
,
2
(9), 6-9.
Eshkoraev, S. (2024). INNOVATIVE METHODS IN WATER PURIFICATION: PAVING THE
WAY FOR SUSTAINABLE CLEAN WATER SOLUTIONS.
Journal of universal science
research
,
2
(11), 458-463.
Eshkoraev,
S.
(2024).
INNOVATIVE
METHODS
IN
TEACHING
POWDER
METALLURGY.
Journal of universal science research
,
2
(11), 451-457.
