Mualliflar

  • Mohlaroyim Mansurova
    Andijon davlat pedagogika institi

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.universaljurnal.101744

Kalit so‘zlar:

ta'lim texnologiya o'qituvchilar talabalar imkoniyatlar sun'iy intellekt integratsiya muammolar rivojlanish innovatsiyalar aloqa axborot xavfsizligi

Annotasiya

Ushbu maqolada siz sun`iy intellect texnologiyalarining jadal  rivojlanishi va ularning ta`lim imkoniyatlari,ta`limning sifatini oshirish va individual rivojlantirishdagi sun`iy intellektning ahamiyati haqida bir qancha ma`lumotlar bilan tanishishingiz mumkin.


background image

SUN'IY INTELLEKTNI PEDAGOGIK TA'LIMGA INTEGRATSIYA

QILISH:MUAMMO VA YECHIMLAR mavzusida xalqaro ilmiy-amaliy

anjuman materiallari. Andijon. 23-25 aprel 2025-yil

adpi.uz

universaljurnal.uz

115

SUN'IY INTELLEKTNI PEDAGOGIK TA'LIMGA INTEGRATSIYA

QILISH:MUAMMO VA YECHIMLAR

Andijon Davlat Pedagogika instituti pedagogika

fakulteti Boshlang 'ich ta'lim yo`nalishi

‘KREATIV TEACHER’ to`garagi a`zosi

Mansurova Mohlaroyim Muhammadjon qizi

Doi:

https://doi.org/10.5281/zenodo.15351893

Annotatsiya

. Ushbu maqolada siz sun`iy intellect texnologiyalarining jadal rivojlanishi va

ularning ta`lim imkoniyatlari,ta`limning sifatini oshirish va individual rivojlantirishdagi sun`iy
intellektning ahamiyati haqida bir qancha ma`lumotlar bilan tanishishingiz mumkin.

Kalit so`zlar:

ta'lim, texnologiya, o'qituvchilar, talabalar, imkoniyatlar, sun'iy intellekt,

integratsiya, muammolar, rivojlanish, innovatsiyalar, aloqa, axborot xavfsizligi

Аннотатция

:

В

этой

стате

ознакомится

с

быстрым

развитием

технологии

искусственного

интеллекта

и

их

возможностями

в

сфере

образования

а

т

акжес

важностю

искусственного

интеллекта

для

улучшения

качества

образов

ания

и

индивидуалного

развития

.

Ключовые

слова

:

искусственный

интеллект

,

интегратция

,

педагогическая

образование

,

студенты

,

ученики

,

учители

,

возможность

Annotation

: In this article, you can learn about the rapid development of artificial

intelligence technologies and their educational potential, the importance of artificial intelligence
in improving the quality of education and individual development.

Keywords

: education, technology, teachers, students, opportunities, artificial intelligence,

integration, problems, development, innovation, kommunikation, informationsecurity.

Bugungi kunda sun`iy intellekt texnologiyalari dunyo bo`ylab barcha sohalarga

kirib kelmoqda. Bu innovatsion tehnologiyalardan pedagogik ta'limda ham samarali
foydalanilsa,o`quv jarayonlarini samarali tashkil qilish va individual yondashuvlarni tadbiq
etishda ulkan imkoniyatlarni ochib beradi. Biroq, bu jarayonni amaliyotga joriy qilishda
muayyan muammolar va to'siqlar ham mavjud.Quyida bu sohadagi muammo va yechimlarni
ko`rib chiqib tahlil qilamiz. Yechimini topish zarur bo`lga muammolar quyidagilardan iborat;

1.Kadrlar tayyorlash va malakasi; O`qituvchilar sun`iy intellekt texnologiyalari

bilan ishlash uchun maxsus ko`nikma va malakaga ega bo lishi kerak.Bu yangi
dasturlarni o'zlashtirish uchun vaqt va resurs talab qiladi;

2.Infrastruktura

muammolari;Sun`iy

intellektni

ta`limga

joriy

qilish

uchun

maktablar va universitetlarda tehnologik jihozlar va yuqori sifatli internet zarur;

3.Moliyaviy mablag`lar; Bu tehnologiyalarni joriy qilish va ta 'lim tizimini modernizatsiya

qilish katta mablag' talab etadi;

4.Axborot xavfsizligi va mahfiylik; O`quvchilar va o`qituvchilarning shahsiy

ma`lumotlarini himoya qilish ham muhim muammolardan biridir.

Yechimlar;
1.O`qituvchilarni

tayyorlash

dasturlari;

Muntazam

ravishda

sun`iy

intellect

texnologiyalaridan foydalanishni o`rgatuvchi seminar va treninglar ;

2.Davlatning qo'llab-quvvatlashi;Texnologik infratuzilmani rivojlantirish uchun davlat

tomonidan moliyaviy yordam va grantlarni taqdim etish;

3.Hamkorlik platformalari; Pedagoglar, dasturchilar va tehnologiya mutahassislari o`rtasida

hamkorlikni ta`minlash uchun mahsus platformalar yaratish;

4.Axborot xavfsizligi bo`yicha standartlar;
Sun`iy intellect texnologiyalaridan xavfsiz foydalanishni ta`minlaydigan standartlar va

protokollar ishlab chiqish kabi bir qancha qulayliklar yaratadi. Sun`iy intellektni ta`lim sohasiga
integratsiya qilishning muvaffaqiyatli misollarga chuqurroq qarasak Intellektual ta`lim yo`llari;


background image

SUN'IY INTELLEKTNI PEDAGOGIK TA'LIMGA INTEGRATSIYA

QILISH:MUAMMO VA YECHIMLAR mavzusida xalqaro ilmiy-amaliy

anjuman materiallari. Andijon. 23-25 aprel 2025-yil

adpi.uz

universaljurnal.uz

116

Xalqaro miqyosda

Carnegie Learning va

SAGA kabi platformalar sun`iy intellect yordamida

o'quvchilarning bilim darajasiga moslashtirilgan ta`lim taklif qiladi. Masalan, matematika
darslarida sun`iy intellekt o`quvchilarning xatolarini tahlil qilib, qanday qilib ularni yahshiroq
o`rgatishni taklif qiladi. Avtomatlashtirilgan baholash tizimlari; GRAPESCOPE tizimi
o`qituvchilar uchun testlarni tekshirishva baholash jarayonini optimallashtiradi. Natijada,
o`qituvchilar o`quvchilarga individual vaqt ajratishlari uchun imkon yaratadi. O`quvchilarni
kuzatish va rivojlantirish Finlandiya maktablarida sun`iy intellekt talablarining rivojlanish
tendensiyalarini kuzatib boradi va ularning qulay ta`lim uslubini tanlashda yordam beradi. Bu
tizim o`quvchilarning qobiliyatlarini rivojlantirishga katta hissa qo`shadi. Virtual o`quv
yordamchilar; AQSHda ARIZONA STATE CHatBot tizimi orqali talabalar o`zlariga kerakli
savollarga javob olishadi. Bu tizim talabalarning ehtiyojiga moslangan. Robot o`qituvchilar;
Yaponiya maktablarida NAO va PEPPER robotlari bolalarga chet tillarini o`rgatishda yordam
berishadi. Bu sun`iy intellekt bolalarga interaktiv va qiziqarli ta`lim muhitini taqdim etadi. Sun`iy
intellektni pedagogikaga integratsiya qilishning afzalliklari Sun`iy intellektni pedagogik ta`limga
integratsiya qilishning afzalliklari shulardan iboratki, har bir o`quvchiga individual yondashuv
imkonini beradi, bu esa o`qituvchining vaqtini tejashi, dars sifatini yahshilash, beriladigan bilim
doirasini kengaytirish, dars samaradorligini oshirish uchun xizmat qiladi. O`qituvchining bilim
chegarasi to`xtagan joda sun`iy intellect yordamga keladi. Keng va aniq ma`lumotlar ta`limning
barcha bosqichlari -bog`chadan tortib to oliy ta`lim uchun ham foydali va samaralidir.

Integratsiya jarayonini boshqarish; Har bir yangilik va o`zgartirishlarni ma`lum bir sohaga

tadbiq etishdan oldin mutahassislar tomonidan muhokama,munozaralar o`tkaziladi.

Integratsiya jarayonini boshqarish. Har bir yangilik va o'zgartirishlarni ma`lum bir sohaga

kiritishdan oldin, albatta, mutaxassislar tomonidan muhokamava munozaralar o'tkaziladi.
Shulardan bir qanchasini ko `rib chiqsak; misol uchun;

Eksperimental loyiha va natijalar; Sun`iy intellektni sinov tariqasida joriy qilish va uning

samaradorligini baholash uchun eng maqbul vositalardan hisoblanadi; Mahalliy va Xalqaro tajriba
almashinuvi;ta`lim tizimidagi yangiliklarni joriy qilishda boshqa mamlakatlar tajribasidan
foydalanish essa kuzatilishi mumkin bo'lgan xato va kamchiliklarning oldini olib, bartaraf etadi;

Ijtimoiy va madaniy o'zgarishlar; Jamiyat ongini o'zgartirish sun`iy intellektdan to'g'ri

foydalanishning afzalliklari va xavfsizligini tushuntirish uchun ochiq suhbatlar va treninglar
o`tkazish eng samarali usullardan hisoblanadi; Tenglikni taqsimlash;Barcha ijtimoiy qatlamlar va
hududlarda texnologiya imkoniyatlarining tengligini ta`minlash uchun qulay usullardan biri bo`lib
xizmat qiladi. Bu sohada ishlashning muvaffaqiyati uchun sun`iy intellektni pedagogik maqsadlar
bilan uyg`unlashtirish va o`qituvchilarni tegishli vositalarini samarali ishlatish uchun o`qitish
muhimdir. Xulosa qilib shuni aytish mumkinki ,sun`iy intellektni pedagogic ta`limga integratsiya
qilish zamonaviy ta`lim tizimi oldida turgan eng dolzarb muammolardir. Bu texnologiyalar ta`lim
jarayonini yanada samarali qilish,o`quvchilarga individual yondashuvni amalga oshirish va o`quv
materiallarini yanada samarali qilosh imkoniyatini beradi. Shu bilan birga bu jarayonda tehnologik
infratuzilma,kadrlar tayyorlash va huquqiy masalalar kabi bir qator qiyinchiliklar ham mavjud.
Ushbu muammolarni bartaraf etish uchun bir nechta strategiyalarni ishlab chiqish zarur.
Texnologik imkoniyatlarni kengaytirish, o`quvchilarni sun`iy intellect vositalarini qo`llash
bo`yicha malaka oshirish va mahfiylikni ta`minlashga doir huquqiy asoslarni mustahkamlash
muhim ahamiyatga ega. Shuningdek, talabalar ehtiyojiga moslashtirilgan o`quv rejalarini ishlab
chiqish orqali yanada innovatsion yondashuvlarni qo`llash mumkin. Sun`iy inlellektni ta`limga
muvaffaqiyatli integratsiya qilish orqali biz nafaqat ta`lim sifatini oshirishga balki yosh avlodni
zamonaviy texnologiyalardan samarali foydalanishga tayyorlashga imkoniyat yaratamiz. Bu esa
kelajak avlodning raqamli dunyodagi muvaffaqiyatini ta`minlashda muhim qadamdir. Ushbu
integratsiyani qo`llash davlat,o`qituvchilar, texnologik tashkilotlar va jamiyatning hamkorlihi hal
qiluvchi ahamiyatga egadir.


background image

SUN'IY INTELLEKTNI PEDAGOGIK TA'LIMGA INTEGRATSIYA

QILISH:MUAMMO VA YECHIMLAR mavzusida xalqaro ilmiy-amaliy

anjuman materiallari. Andijon. 23-25 aprel 2025-yil

adpi.uz

universaljurnal.uz

117

Foydalanilgan adabiyotlar:

1.Abdurahmonovov J.Y.(2021)Kompyuter imitatsion modellari asosida faol o'qitish

texnologiyasining nazariy asoslari.scientific progress2.

2.Bektemirova,M,Karimova,G&KARIMOVA M (2021)ROLE OFETHICAL CULTURE

INPREVENTING VIOLENCE AMONG SPUPILS.

3.Karimov o'va K,G,K ILM-FAN VA TA'LIM SOHASIDAGI AXBOROTLASHUV.
4.Karimov U &Karimova G Y AXBOROT OQIMI VAAXBOROT MADANIYATINING

SHAKLLANISH TENDENSIY ALARI.scientific progress.743-7

Bibliografik manbalar

Abdurahmonovov J.Y.(2021)Kompyuter imitatsion modellari asosida faol o'qitish texnologiyasining nazariy asoslari.scientific progress2.

Bektemirova,M,Karimova,G&KARIMOVA M (2021)ROLE OFETHICAL CULTURE INPREVENTING VIOLENCE AMONG SPUPILS.

Karimov o'va K,G,K ILM-FAN VA TA'LIM SOHASIDAGI AXBOROTLASHUV.

Karimov U &Karimova G Y AXBOROT OQIMI VAAXBOROT MADANIYATINING SHAKLLANISH TENDENSIY ALARI.scientific progress.743-7