“ZAMONAVIY BIOLOGIYANING DOLZARB MUAMMOLARI VA
RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI”
xalqaro ilmiy-amaliy anjuman materiallari
adu.uz
universaljurnal.uz
544
BIFIDOBACTERIUM BIFIDUM BAKTERIYASINING BIOLOGIK
XUSUSIYATLARI
Nabiyev Qobiljon Qosimjon o‘g‘li
Andijon Davlat Universiteti Biotexnologiya yo
ʻ
nalishi 101-guruh talabasi
qobiljonnabiyev06@gmail.com
https://doi.org/10.5281/zenodo.15579852
Annotatsiya Bifidobacterium bifidum
— bu probiotik bakteriyalarning muhim vakillaridan biri
bo‘lib, u asosan chaqaloqlarning ichak mikrobiotasida, kamroq miqdorda esa kattalarda uchraydi.
Ushbu mikroorganizmlar ichakdagi mikrobiologik muvozanatni saqlash, immun tizimini tartibga
solish hamda zararli mikroblarning ko‘payishiga to‘sqinlik qilishda muhim rol o‘ynaydi.
Kalit
so‘zlar:
Bifidobacterium
bifidum
,
probiotiklar,
ichak
mikrobiotasi,
immunomodulyatsiya, sog‘liq uchun foyda, funksional oziq-ovqatlar
Аннотатция
Bifidobacterium bifidum —
один
из
важных
представителей
пробиотических
бактерий
,
который
в
основном
встречается
в
кишечной
микробиоте
младенцев
и
в
меньших
количествах
у
взрослых
.
Эти
микроорганизмы
играют
важную
роль
в
поддержании
микробиологического
баланса
в
кишечнике
,
регулировании
иммунной
системы
и
предотвращении
роста
вредных
микробов
.
Ключевые
слова
:
Bifidobacterium bifidum
,
пробиотики
,
микробиота
кишечника
,
иммуномодуляция
,
польза
для
здоровья
,
функциональные
продукты
питания
Anotation Bifidobacterium bifidum
is one of the important representatives of probiotic
bacteria, which is mainly found in the intestinal microbiota of infants and, to a lesser extent, in adults.
These microorganisms play an important role in maintaining the microbiological balance in the
intestine, regulating the immune system, as well as combating the growth of pathogenic
microorganisms. B. bifidum is used in many functional foods due to its health-promoting properties
and is being widely studied.
Keywords: Bifidobacterium bifidum
, probiotics, intestinal microbiota, immunomodulation,
health benefits, functional foods
KIRISH
So‘nggi yillarda inson salomatligida ichak mikrobiotasining o‘rni tobora ortib borayotganini
ko‘rsatuvchi ko‘plab tadqiqotlar e’lon qilinmoqda. Ayniqsa, ichakdagi probiotik bakteriyalar,
xususan,
Bifidobacterium bifidum
turining immun tizimi, metabolik jarayonlar va organizmning
umumiy holatiga bo‘lgan ijobiy ta’siri ilmiy jihatdan isbotlangan. Bu bakteriya, ayniqsa, emizikli
chaqaloqlarning ichak mikrobiotasida ustunlik qiladi va organizmda foydali mikroblar balansi
saqlanishiga bevosita hissa qo‘shadi. Morfologik xususiyatlari - B. bifidum gram-musbat, harakatsiz,
sporalar hosil qilmaydigan, anaerob bakteriya hisoblanadi. Hujayralari Y yoki V shaklida bo‘lib,
mikroskop ostida novchasimon ko‘rinadi. Hujayra o‘lchamlari taxminan 0,5–1,3 mkm kenglikda va
1,5–8 mkm uzunlikda bo‘ladi. Fiziologik xususiyatlari - Ushbu bakteriya kislorodsiz (anaerob)
sharoitda o‘sadi. Optimal o‘sish harorati 36–38°C(inson tanasiga harorati) bo‘lib, pH 6,5–7,0
oralig‘ida faol rivojlanadi. B. bifidum turli xil shakardekstrinlar va oligosaxaridlarni
fermentatsiyalab, laktik va sirka kislotalarini hosil qiladi. Bu metabolitlar ichak pH darajasini
pasaytirib, patogen mikroorganizmlarning o‘sishini to‘xtatadi. Biokimyoviy xususiyatlari -
Oligosaxaridlar, laktuloza, insulin kabi prebiotiklarni hazm qiladi.
β
-galaktosidaza,
α
-fukosidaza kabi
fermentlarga ega. Vitamin ishlab chiqarish: B1, B2, B6, B12, folat, vitamin K. Tabiiy Manbalari -
Bola ichagi (sut bilan emizilgan chaqaloqlarda ko‘p). Fermentlangan sut mahsulotlari (yogurt, kefir).
Probiotik sifatida Bifidobacterium bifidumning afzalliklari
Ichak mikrobiyotasi bilan aloqasi -
Bifidobacterium bifidum o‘zining asosiy foydalari bilan
ichak mikrobiyotasi bilan bevosita bog‘liq. U ichakdagi foydali bakteriyalarni ko‘paytiradi va zararli
mikroorganizmlarning o‘sishini to‘xtatadi. Bu, ayniqsa, antibiotiklardan so‘ng yoki disbioz
“ZAMONAVIY BIOLOGIYANING DOLZARB MUAMMOLARI VA
RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI”
xalqaro ilmiy-amaliy anjuman materiallari
adu.uz
universaljurnal.uz
545
holatlarida foydalidir. Bakteriya, shu bilan birga, ichak mukozasini himoya qilish uchun zarur bo‘lgan
fermentlarni ishlab chiqaradi va shuning natijasida, mikrobiomaning normal holatini saqlaydi.
Immun tizimini kuchaytirish -
B. bifidum immun tizimining samarali ishlashiga yordam
beradi. Tadqiqotlar, ushbu bakteriyaning immun tizimiga ta’sirini o‘rganish orqali uning
antiinflamator (yallig‘lanishga qarshi) ta’sirini tasdiqladi. Bu bakteriya interleukin-10 (IL-10) ishlab
chiqarishni rag‘batlantiradi, bu esa immun tizimining yallig‘lanishlarga qarshi turishga yordam
beradi. Bundan tashqari, B. bifidum odam organizmida immunoglobulin A (IgA) ishlab chiqarilishiga
hissa qo‘shadi, bu esa ichakda patogenlarni blokirovka qilishga yordam beradi.
Hazm qilish tizimi sog‘lig‘-
B. bifidumning hazm qilish tizimidagi o‘rni juda katta. Bu
bakteriya hazm qilish jarayonlarini yaxshilaydi, ovqat hazm qilishni tezlashtiradi va ichaklarda
foydali moddalarning so‘rilishini rag‘batlantiradi. U, shuningdek, ichak disbiozi, qorin og‘rig‘i va
o‘ta sezgir ichak sindromi (IBS) kabi holatlarda samarali bo‘lishi mumkin. Ba'zi tadqiqotlar, bu
bakteriyaning diareya, ovqatdan zaharlanish va boshqa ichak kasalliklarining oldini olishdagi roli
haqida ham ma'lumot beradi.
Yallig‘lanishga qarshi ta’sir -
B. bifidumning asosiy xususiyatlaridan biri uning
yallig‘lanishga qarshi ta'siri bo‘lib, bu xususiyat o‘ziga xos ravishda surunkali yallig‘lanish
kasalliklari, masalan, Crohn kasalligi va yarali kolitda muhim ahamiyatga ega. Bakteriya,
yallig‘lanishni kamaytirish va zararl
ı
patogenlarni to‘xtatish orqali ichakdagi muvozanatni tiklaydi.
Allergik kasalliklarni kamaytirish -
B. bifidum allergik reaktsiyalarni kamaytirishga yordam
beradi, chunki bu bakteriya organizmda yallig‘lanishni kamaytiradi va immun tizimining normal
holatini saqlaydi. Tadqiqotlar, shuningdek, bu probiotikning allergik kasalliklar va astma kabi
kasalliklarni oldini olishda ta’siri haqida ham tasdiqlangan ma'lumotlarni taqdim etadi.
Xulosa
Bifidobacterium bifidum — inson mikrobiomasining muhim a
ʼ
zosi bo‘lib, uning
morfologiyasi, fiziologiyasi va genomi probiotik xususiyatlarini belgilaydi. U ichak salomatligini
yaxshilash, immunitetni kuchaytirish va patogenlarni qo‘zg‘atmaslik xususiyatlari bilan ajralib
turadi. Shuningdek, B. bifidum immun tizimini kuchaytiradi, immunoglobulin A ishlab chiqarishiga
yordam beradi, yallig‘lanish jarayonlarini kamaytiradi va organizmni turli kasalliklarga qarshi
mustahkamlaydi.
Asosiy foydalanilgan adabiyotlar
1. Tannock, G. W., & Savage, D. C. (1996). Bifidobacterium bifidum: Its role in the intestinal microbiota
and health benefits. Journal of Applied Microbiology, 80(4), 345-353.
2. O‘Hara, A. M., & Shanahan, F. (2006). The gut flora as a forgotten organ. The Journal of the Royal
Society of Medicine, 99(5), 219-223.
3. Willing, B. P., & Van Kessel, A. G. (2009). The role of Bifidobacterium bifidum in gut health and
disease. Microorganisms, 7(4), 217-223.
4. Ishida, S., & Matsumoto, K. (2005). Effects of Bifidobacterium bifidum on immune function and
disease prevention in humans. Clinical Microbiology Reviews, 20(3), 547-556.
5. Duarte, J., & Carvalho, A. (2011). Immune modulation and health benefits of Bifidobacterium
bifidum. Microbial Ecology in Health and Disease, 22(2), 76-83.
6. Gänzle, M. G., & Follador, R. (2012). Probiotics in the gastrointestinal tract: Health effects and
applications. Food Research International, 49(1), 16-26.
7. Zhao, J., & Zhang, F. (2020). The role of probiotics, including Bifidobacterium bifidum, in preventing
gastrointestinal diseases. Journal of Gastrointestinal & Digestive System, 10(1), 107-116.
