P
mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.
907
TA'LIM JARAYONIDA FAOLLASHTIRUVCHI VA JADALLASHTIRUVCHI
Namangan davlat pedagogika instituti Matematika
tel: +998 93 262 55 11
e-mail: muhayyo7371@gmail.com
Namangan davlat pedagogika universiteti talabasi
Gulhayo Erkinjanova Xoshimjon qizi
tel: +998 93 290 73 56
e-mail: ggul22057@gmail.com
Annotatsiya.
Tadqiqot interfaol
moslashtirish zarurligi asoslangan hamda pedagogik amaliyot uchun tavsiyalar berilgan.
Annotation.
The article analyzes the role and effectiveness of activating and
intensifying pedagogical technologies in higher education. The study, based on theoretical
and empirical methods, examined the impact of interactive meth
The results showed that these technologies enhance the learning process and encourage
students to think, communicate, and collaborate. The importance of their proper selection
and adaptation is substantiated, and recommendations for pedagogical practice are
provided.
faollashtiruvchi texnologiyalar, jadallashtiruvchi metodlar, oliy
P
mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.
908
Keywords:
activating technologies, intensifying methods, higher education,
interactive methods, learning effectiveness, competence, pedagogical approach.
KIRISH
fikrlash va innovatsion faoliyat kabi kompetensiyalarni yetarlicha shakllantira olmaydi.
im
samaradorligini oshirishga xizmat qiladigan muhim vositalardir. Faollashtiruvchi
samaradorligini sezilarli darajada oshiradi.
-kommunikatsiya
quv jarayoni yanada boyitilmoqda.
Jahon tajribalari va xalqaro baholash dasturlari (masalan, PISA, TALIS) faollashtiruvchi
i va jadallashtiruvchi
kompetensiyaviy yondashuv asosida darsni loyihalash masalalari bilan
USULLAR
bir nechta metodlardan kompleks tarzda foydalanildi. Quyida har bir metodning mazmuni
1.
Nazariy tahlil.
Tadqiqotning dastlabki bosqichida pedagogika va psixologiya
iruvchi
va
jadallashtiruvchi
pedagogik
texnologiyalarning nazariy asoslari, ularning turlari, prinsip va mexanizmlari chuqur tahlil
OECD tavsiyalari) asosida mavjud metodikalar kontseptual jihatdan taqqoslandi va
baholandi.
2.
Eksperimental metod.
Tadqiqotning amaliy bosqichi sifatida Toshkent
-sinov ishlari tashkil etildi. Har bir
muassasada dars jarayonlarida interfaol, faollashtiruvchi va jadallashtiruvchi
muammoli vaziyatlar asosida, kichik guruhlar shaklida va rolga kirish metodlari
P
mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.
909
yordamida olib borildi. Ushbu eksperiment orqali texnologi
3.
Tahlil jarayonida sifatli
texnologiyalarni amal
aniqlash imkonini berdi.
4.
Statistik tahlil.
-test
chiqildi. Ushbu yondashuv tadqiqot natijalarining ilmiy asoslanganligini va obyektivligini
aniqlash va ilmiy tavsiyalar ishlab chiqishga xizmat qildi.
NATIJALAR
li
1.
Talabalar faolligi oshdi.
Eksperimental guruhlarda darslar interfaol metodlar
, eksperimental
interfaol metodlardan foydalanilgan darslarni yanada samaraliroq deb baholagan.
2.
Eksperiment oldi va keyingi bilim
22% yuqoriroq
natijalarni qayd etgani aniqlandi. Bu interfaol va jadallashtiruvchi texnologiyalar orqali
3.
Guruhlarda olib
rivojlantirishdagi ahamiyatini yuqori baholagan.
P
mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.
910
4.
Jadallashtiruvchi
(multimedia, test platformalari, real vaqtda fikr almashinuvi uchun ilovalar) darsni
zamonaviy shaklda tashkil qilishga xizmat qildi.
5.
Statistik jihatdan ishonchli tafovutlar qayd etildi.
SPSS dasturi yordamida
-
p < 0.05
texnologiyalar
Ushbu natijalar asosida, faollashtiruvchi va jadallashtiruvchi pedagogik
sezilarli darajada oshirishga xizmat qilishi aniqlandi.
MUNOZARA
Tadqiqot natijalari faollashtiruvchi va jadallashtiruvchi pedagogik texnologiyalar
fikrlovchi, qaror qabul qiluvchi shaxslar sifatida rivojlantiradi. Darslarda muloqot, guruh
ishlari va muammoli vaziyatlarni hal qilish orqali talabalar tanqidiy va ijodiy fikrlash,
tahlil qilish kabi kompet
-emotsional
zamonaviy metodik yondashuvlarni bilishi va didaktik vositalarni innovatsion ruhda
tayyorlashi zarur. Shuningdek, texnik vositalar, masalan, interfaol taqdimotlar va raqamli
testlar, darsni boyitadi va bilim olish jarayonini jadallashtiradi. Ammo faollashtiruvchi
ini pasaytirishi mumkin.
Shu bois, texnologiyalarni dars mazmuni va talabalar darajasiga muvofiq tanlash kerak.
Umuman olganda, faollashtiruvchi va jadallashtiruvchi texnologiyalar talaba
bilimini mustahkamlash va uning shaxsiy rivojlanishiga xizmat qiladi
XULOSA
kompetensiyalarga javob beradigan kadrlarni tayyorlashda muhim omil hisoblanadi.
emas, balki mustaqil fikrlovchi, muammoni hal qila oluvchi va ijtimoiy faol shaxs sifatida
shakllanadi. Ayniqsa, interfaol metodlar dars jarayonini qiziqarli, mazmunli va samarali
tashkil etishga xizmat qiladi.
P
mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.
911
daktik maqsadga
k
beradi.
TAVSIYALAR
Texnologiyalarni tizimli joriy etish Interfaol metodlarni darslarga
rejalashtirilgan tarzda kiritish tavsiya etiladi.
Pedagoglar uchun doimiy seminar va
treninglar tashkil etilishi kerak.
Darslarda zamonaviy texnologiyalar va
raqamli platformalardan foydalanish zarur.
Talaba ehtiyojlarini inobatga olish Metodlarni tanlashda talabalarning
Innovatsion muhit yaratish
kerak.
Xulosa qilib aytganda, faollashtiruvchi va jadallashtiruvchi pedagogik
texnologiyalar
sifatli, samarali va natijaviy
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR (REFERENCES)
1. Qodirov A., Sharipova M. Zamonaviy pedagogik texnologiyalar
2. Jalolov J.J. Pedagogika. Umumiy asoslari
Toshkent, 2020.
3. Joyce B., Weil M., & Calhoun E. Models of Teaching, Pearson, 2018.
4. OECD. Teaching and Learning International Survey (TALIS), 2022.
5. Tadjibaeva N. Interactive Education Methods in Higher Education, Journal of
Education and Research, 2023.
.
