Mualliflar

  • Zahro Xayrullayeva
    NAMANGAN DAVLAT PEDAGOGIKA INSTITUTI

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.universaljurnal.120379

Kalit so‘zlar:

Adabiyot ta’lim-tarbiya adabiy ijod vatanparvarlik yurtga muhabbat vijdonlilik hurfikrlilik.

Annotasiya

Ushbu maqolada bugungi zamonning dolzarb masala sanalgan o‘smirlar tarbiyasida adabiyotning roli va jamiyatimizda adabiyotning o‘rnini mustahkamlash, yoshlarga ta’lim-tarbiya berish jarayonida samaradorligini oshirish hamda bu sohani rivojlantirish uchun amalga oshirilayotgan islohotlar va ularning natijalari borasida so‘z yuritilgan. Adabiyot va tilga qaratilgan e’tibor jamiyatning ijtimoiylashuv davriga yana bir karra muvaffaqiyatli hissa qo‘shadi. Adabiyot olami chegara bilmay, betakrorlik va ko‘p qirralikni o‘zida mujassam etgan ulug‘vor bir qudrat sanaladi. Uning quroli sanalmish–so‘z esa ana shu qudratning manbaidir. Yoshlarga badiiyat orqali ta’sir etish ularning kelajakda yetuk va komil inson bo‘lib yetishishiga zamin yaratadi. Zero, “Badiiy mahorat – yozuvchining badiiy talanti o‘lchovidir” (Ch.Aytmatov) [2.39]. Bu qobiliyat bilan yozuvchi kitobxonga hayotni anglatadi. Adabiyot insonni tarbiyalaydi. Shunday qilib, bu sohalarni yanada taraqqiy etishi va ommalashishi uchun, kelgusi avlodni vatanparvarlik rauhida o‘stirish uchun bir qancha davlat dasturlari ishlab chiqilib davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlanadi.


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

839

(Adabiyot va badiiy asarlarning tarbiyaviy ahamiyati misolida)

Xayrullayeva Z

Samarqand davlat chet tillar instituti, Sharq tillari fakulteti talabasi

Tel. (99) 459 01 75

Annotatsiya

. Ushbu maqolada bugungi zamonning dolzarb masala sanalgan

ini

-tarbiya berish jarayonida samaradorligini oshirish

hamda bu sohani rivojlantirish uchun amalga oshirilayotgan islohotlar va ularning

i

sanaladi. Uning quroli sanalmish
ba

(Ch.Aytmatov) [2.39]. Bu qobiliyat bilan yozuvchi kitobxonga hayotni anglatadi.
Adabiyot insonni tarbiyalaydi. Shunday qilib, bu sohalarni yanada taraqqiy etishi va

-quvvatlanadi.

. Adabi

-tarbiya, adabiy ijod, vatanparvarlik, yurtga

muhabbat, vijdonlilik, hurfikrlilik.

THE ROLE OF LITERATURE IN PERSONAL EDUCATION AND

SPIRITUAL DEVELOPMENT

(On the example of the educational value of literature and works of art)

Khayrullayeva Zahro Uygun qizi,

Student of the Samarkand State Institute

of Foreign Languages, Faculty of Oriental Languages

Tel. (99) 459 01 75

Abstract.

This article discusses the role of literature in the education of adolescents,

which is a pressing issue of today, and the reforms being implemented to strengthen the
place of literature in our society, increase its effectiveness in the process of educating
young people, and develop this area, as well as their results. Attention to literature and


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

840

language once again successfully contributes to the period of socialization of society. The
world of literature is a great power that knows no boundaries, embodies uniqueness and
versatility. Its weapon is the word, and the source of this power is the word. Influencing
young people through art creates the basis for their future development as mature and

Aitmatov). With this ability, the writer means life to the reader. Literature educates a
person. Thus, a number of state programs have been developed and supported by the state
to further develop and popularize these areas and to raise the next generation in a spirit of
patriotism.

Keywords:

Literature, education, literary creation, patriotism, love of country,

conscientiousness, freethinking.


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

841

O zbekiston Respublikasining birinchi Prezidenti Islom Karimov

Yuksak

ma naviyat-yengilmas kuch asarida adabiyotni Insonni, uning ma naviy olamini kashf
etadigan qudratli vosita borki, u ham bo lsa, so z san ati, badiiy adabiyotdir. Adabiyotni
insonshunoslik deb, shoir va yozuvchilar inson ruhining muhandislaridir. Adabiyot, so z
san ati azaldan xalq qalbining ifodachisi, haqiqat va adolat jarchisi bo lib keladi deb
e tirof bilan baholaydi. Hozirgi taraqqiy etayotgan zamonda yurtimizda barcha sohalar
kabi ma naviyatimiz tayanchi bo lgan adabiyot va san atga katta e tibor qaratilmoqda.

Adabiyot ayni damda emas, balki juda qadim zamondan ijtimoiy jamoalar paydo

bo lgan davrlardan rivojlanib kelgan. Abdulla Qahhor aytganidek

Adabiyot atomdan

kuchli, lekin uning kuchini o tin yorishga sarf qilish kerak emas

Negaki, adabiyot orqali

qin qarashdir. Buning yorqin dalili

sifatida buyuk mutaffakkir Alisher Navoiy birgina butun dunyoni zabt etgan.

-

ridan madad oladi. Adabiyot

erkakka, yosh-u qariga, demakki, irq-u nasliga, oq-
hammaga, butun insoniyatga birday xizmat qiladi. Umumjahoniy va umuminsoniy xislati

hidan adabiy ijod talab

qiladi. Bugungi globallashuv va texnikalar taraqqiyoti davrida insoniyat adabiyotga

-odatlarni

milliylikni anglab yetadi. Shu bois adabiyot tarbiya poy
uchun yo hayot yo mamot, yo najot - yo halokat, yo saodat

bilan Abdulla Avloniy tarbiyani

-tarbiyaning bir-biri bilan aloqadorligini uzish mumkin emas va

tahlil qilib ketish ayni muddao.

Alvido bolalik

yozuvchi Tohir Malikning oila misolida bolalarni tarbiyalash

-muhit, jamiyatdagi turli illatlar


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

842

tarbiyasida oilaning, maktab va tengdoshlarning qay darajada roli mavjudligini ochib

-yangi jinoyatlarni

kul qiladi. Uning asar bosh

-

-yu darvozadan otam bilan onam kirib kelishsa,

-

-onalaringizni topib, otib yuboring.

- birlaringizga. Ayamay,

Shunday qilib, didaktik va detektiv janrdagi asarlarni mutolaa qilish natijasida

razolatdan saqlab qoladi, insoniyatga ofi

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR

1.

- 2002.

2. Hotam Umurov. Adabiy ijod asoslari. SamDu nashriyoti. Samarqand: - 2019.
3. Tohir Malik. Alvido bolalik. 2018.

Bibliografik manbalar

Hotam Umurov. Adabiyot nazariyasi. “Sharq” nashriyoti. Toshkent: - 2002.

Hotam Umurov. Adabiy ijod asoslari. SamDu nashriyoti. Samarqand: - 2019.

Tohir Malik. Alvido bolalik. 2018.