Mualliflar

  • Аnvаrxujа Turаxujаyеv
    NAMANGAN DAVLAT PEDAGOGIKA INSTITUTI

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.universaljurnal.120398

Kalit so‘zlar:

Integrativ yondashuv qattiq jismlar fizikasi qattiq jismlar kimyosi fanlararo bog‘liqlik o‘quv samaradorligi nazariy-amaliy integratsiya

Annotasiya

Ushbu maqolada qattiq jismlar fizikasi va kimyosini o‘qitishda integrativ yondashuvning o‘rni, ahamiyati va samaradorligi ilmiy-nazariy hamda amaliy asosda o‘rganiladi. Ta’lim jarayonida fizik va kimyoviy tushunchalarni o‘zaro bog‘liq holda tushuntirish orqali talabalar bilimining chuqurlashishi, fanlararo tafakkurning shakllanishi va mavzularni yaxlit idrok etish darajasi oshishi mumkinligi asoslab beriladi.

Integrativ yondashuv orqali o‘qitiladigan darslarda nazariy tushunchalar real hayotdagi jarayonlar va amaliyot bilan bog‘lanadi, bu esa talabalar motivatsiyasini oshiradi va o‘quv materialining mustahkam o‘zlashtirilishiga xizmat qiladi. Tadqiqotda mavjud adabiyotlar tahlili, eksperimental mashg‘ulotlar, talaba fikrlari va taqqoslovchi tahlillar orqali integrativ yondashuvning afzalliklari aniqlangan.


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

776

INTEGRATIV YONDASHUV ORQALI QTTIQ JISIMLAR FIZIKASI VA

CHUQURLASHTIRISH.

uvchisi

Anotatsiya:

-nazariy hamda amaliy asosda

tushuntirish orqali talabalar bilimining chuqurlashishi, fanlararo tafakkurning
shakllanishi va mavzularni yaxlit idrok etish darajasi oshishi mumkinligi asoslab beriladi.

Integrati

mavjud adabiyotl
tahlillar orqali integrativ yondashuvning afzalliklari aniqlangan.

Integrativ yondashuv, qattiq jismlar fizikasi, qattiq jismlar kimyosi,

amaradorligi, nazariy-amaliy integratsiya.

.

tor xoj y v@gm il.com


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

777

-

DEEPENING STUDENTS' KNOWLEDGE IN TEACHING PHYSICS AND

CHEMISTRY OF SOLID STATES THROUGH AN INTEGRATIVE

APPROACH.

Turakhujayev Anvarkhuja Abbaskhuja oglu

Teacher of the Department of "Electronics and Electrical Technologies", Kokand

State University

Annotation:
This article studies the role, importance and effectiveness of the integrative

approach in teaching solid state physics and chemistry on a scientific, theoretical and
practical basis. It is argued that by explaining physical and chemical concepts in an
interconnected manner in the educational process, students' knowledge can be deepened,
interdisciplinary thinking can be formed, and the level of holistic perception of topics can
be increased.

In lessons taught through the integrative approach, theoretical concepts are linked

to real-life processes and practice, which increases student motivation and contributes to
a solid assimilation of the educational material. The study identified the advantages of the
integrative approach through an analysis of the existing literature, experimental
exercises, student opinions and comparative analyses.

Keywords: Integrative approach, solid state physics, solid state chemistry,

interdisciplinary connection, educational effectiveness, theoretical-practical integration.

KIRISH

Zamonaviy talaba

muammolarga ilmiy yondashuv asosida echim topa olishi talab etiladi. Ayniqsa, tabiiy

hisoblanadi.

Qattiq jismlar fizikasi va kimyosi

zamonaviy texnologiyalar, elektronika,

ng nazariy asosi


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

778

-

sol uchun, yarim

u fanlar alohida, bir-

Ushbu maqolada aynan shu muammoni bartaraf etishga xizmat qiluvchi metod

integrativ yondashuv

yondashuv

talabalarning nazariy bilimini chuqurlashtiradi, tahliliy fikrlashini rivojlantiradi va ularni
real muammolarni hal qilishga tayyorlaydi.

ADABIYOTLAR TAXLILI

eti

e

-

qolmasdan, shu qonunlar asosida material tuzilmasi va uning xossalarini anglashni ham

-da,

natijalarni

bergani aniqlangan.

ivojlangani qayd etilgan. Bu

-tarbiyaviy jihatlarga

TADQIQOT MEDODOLOGIYASI

.


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

779

Ushbu tadqiqot metodologiyasi zamonaviy pedagogik yondashuvlarga asoslanib,

-amaliy

yonining

Nazariy-metodik asoslarning aniqlanishi:

xorijiy tajriba materiallari, dis
Tadqiqotning metodologik asosi sifatida konstruktivizm nazariyasi, fanlararo integratsiya
tamoyillari va ilmiy-

kontsepsiyasi olindi.

Eksperimental loyiha va modulli integratsiyalashgan kurs tuzish:

Tadqiqot

integratsiyalashgan modulli kurs ishlab chiqildi. Kurs modullari quyidagicha
shakllantirildi:

Modul 1:

lanishlar (fizika va kimyo asosida)

Modul 2:
Modul 3:

Magnetik materiallar va ularning kimyoviy tarkibi

Modul 4:

Har bir modulda muammoli va
guruhiy loyihalar, real sanoat misollari asosida integratsiyalashgan topshiriqlar tashkil
etildi.

Darslar muammoli vaziyatlar asosida tashkil etilib,

Reflektiv tahlil usuli:

qilib, fikr-

ki shaklda ifoda etishdi. Bu ularning

Elektronika, yarim

(nanochiplar, sensorlar,

Guruhiy loyiha metodi:

yangi materiallar tahlilini olib borish topshirildi. Natijalar sinfda taqdim etilib, bahs-
munozara shaklida muhokama qilindi.

Darslarda 3D model, simulyatsiyalar

va vizual grafiklardan foydalanilib, mavzular jonli ifodalandi.


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

780

Diagnostika va baholash:

Tadqiqotda sifat va miqdoriy baholash usullari

stika quyidagi shakllarda olib borildi:

-test) va yakuniy (post-test) bilimlar baholandi;

Bloom taksonomiyasiga asoslangan testlar, tahliliy savollar, amaliy topshiriqlar orqali

Tahliliy rubrikalar asosida loyiha ishlari va laboratoriya natijalari baholandi.

Statik va sifat tahlili asosida natijalarni baholash:

Olingan natijalar statistik

jihatdan taqqoslab tahlil qilindi. Eksperimental guruhda talabalar:

Tahliliy fikrlashda aniq va asosli yondashuvlarni namoyon etdi;

Mustaqil ishlash va amaliy topshiriqlar bajar

Metodik tavsiyalar ishlab chiqish:

Vi

kiritish;

XULOSA

adqiqotlar asosida aniqlanishicha, qattiq jismlar fizikasi va kimyosini

va mustaqil fikrlash qobiliyatini rivojlantirishda ham muhim ahamiyat kasb etadi.

Fizik va kimyoviy tushunchalarni b

tahlil qilish, real hayotdagi muammolarni fanlararo yondashuvda hal qilish salohiyati
ortgani kuzatildi.

Muammoli vaziyatlar asosida olib borilgan darslar, loyiha va laboratoriya ishlari

mul

Integrativ yondashuvda yaratilgan modullar, real sanoatga oid misollar, elektron


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

781

y bilimlarni shakllantirish va innovatsion fikrlashni rivojlantirishga

xizmat qildi.

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR

1.

Alimov, N.

.

2.

Karimova, A.

Pedagogika va

psixologiya jurnali

.

3.

Nasriddinova, G.

.

4.

Normurodov, T.

(2019).

Qattiq jismlar fizikasi

5.

Rahimova, M.

.

Bibliografik manbalar

Alimov, N. (2018). “Kimyo va fizika fanlarini integratsiyalashgan holda o‘qitishning pedagogik asoslari”. Ta’lim texnologiyalari.

Karimova, A. (2020). “Fanlararo integratsiyaning zamonaviy ta’limdagi roli”. Pedagogika va psixologiya jurnali.

Nasriddinova, G. (2021). “Qattiq jismlarning elektr xossalarini integrativ yondashuv asosida o‘qitish”. Oliy ta’lim muammolari.

Normurodov, T. (2019). Qattiq jismlar fizikasi. Toshkent: O‘qituvchi nashriyoti.

Rahimova, M. (2022). “Integrativ yondashuvning talaba ongiga ta’siri”. Yangi O‘zbekiston ta’limi.