P
mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.
755
NING ERGONOMIK
KOMPETENSIYALARINI RIVOJLANTIRISH MUHITINI TASHKIL ETISH
TIZIMI VA TEXNOLOGIYASI
-bosqich mustaqil tadqiqotchi.
Annotatsiya.
ergonomik kompetensiyalarini
asoslangan. Qulay muhitni yaratish shartlarini umumlashtirib, ularni jadvalda taqdim
mazmuni va amalga oshirish texnologik tizimini haqida fikr yuritigan.
muhit, b
, ergonomik
kompetensiya
Abstract.
The importance of ergonomic knowledge, skills and qualifications in
organizing an environment for the development of ergonomic competencies of engineering
students and developing the ergonomic culture of future engineers is based on the study.
The conditions for creating a favorable environment are summarized and presented in the
table. The content of the process of developing ergonomic competencies of future
engineers and the technological system of implementation are considered.
Key words and concepts:
environment, future engineer, ergonomic competence,
ergonomic educational environment, technological system, model.
muhitini tashkil etish tizimi va texnologiyasi bir qator tadqiqotchilar tomonidan
-
ayotgan
komponetnlardan tashkil topgan ajralmas tizimdir.
P
mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.
756
g ergonomik madaniyatini rivojlantirish nuqtai
-
oshiriladigan moddiy sharoitlar, boshqacha aytganda, har xil turdagi
27
.
zamon tendensiyalariga mos ravishda qayta tiklashga imkon beradigan va kelajakda
arkibiy qismlar
-
Qulay muhitni yaratish sharoitlarini
28
umumlashtirib, ularni 1-jadvalda taqdim etamiz.
1-jadval.
Qulay muhit yaratish uchun sharoitlar
Komponentlar
Tadbiq etish shartlari
Moddiy-texnik
Etarli
maydon;
uskunalarning
mavjudligi,
joylashishi va holati, asbobsozlik vositalari; meyoriy
talablariga rioya qilish.
Sanitar-gigienik
muvofiqligi, uning holati va saqlanishi sanitariya-
gigiena standartlari va talablariga; oqilona harorat
sharoitlari, havo almashinuvi va shamollatish; chang,
gaz miqdori, shovqinning minimal darajasi; oqilona
havo namligi; sanitariya-gigiena vositalari va birinchi
Estetik
Dizayn talablariga muvofiq binolarni va jihozlarni
dizayn uslubi va mazmuni.
Texnik-pedagogik
Talabalar uchun oqilona ish rejimini saqlash; har
bir talaba odatdagi jihozlangan ish joyi bilan
27
nomik kompetentligini
takomillashtirish metodikasi//
universiteti ilmiy axborotnomasi. ISSN: 2181-1458. 2023 yil. 6-son. B. 842-846.
P
mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.
757
jihozlash; individual va guruhli ish shakllari uchun
sharoit yaratish; mehnatni ilmiy asosda tashkil etish
talablariga muvofiqligi.
-40 yil ichida ergonomik loyixalash, dizayn tizimi, interer, fanga
aylandi, bunda texnik -
qilishda texnik va texnologik, ijtimoiy, ekologik va ergonomik omillar hisobga olinadi.
hisobga olgan holda, har qanday loyihaning insonga psixologik, antropometrik, ijtimoiy
Ergonomika - bu ergonomik loyixalash uchun tabiiyki fan asosidir. Uning asoslarini
bilmasdan muxandislik fanlari
va uning atrofidagi
muhitini malakali va oqilona ishlab chiqish va amalga oshirish mumkin emas.
Muxandislik fanlari
va
yaratuvchilarini
ergonomika
antropologiya bilimlari bilan qurollantiradi. Bundan tashqari,
yaratishda,
muhitini tashkil qilishda, inson ushbu muhitda yoki ushbu
vositasi bilan nima va qanday ishlashi haqida har tomonlama tushuncha beradi. Shunday
yatlarini, balki ular asosida
muhimdir. Ushbu maqsad uchun loyiha takliflarini ishlab chiqish va baholash maxsus
tarmoq - ergonomik loyixalash ajralib turadi. Ushbu s
odat
loyihalashtirish muammosi, nafaqat fan muhitini, balki unda faoliyatni loyihalashtirish
muammosi pa
-tarbiya jarayonini tashkil etish va boshqarish qanday talablarga, qoidalarga,
meyorlar va shu kabilarga asoslanib tashkil etilsa unga mos madaniyatni rivojlanib
borishiga olib keladi. Amalga oshirilgan ilmiy tahlillarni umumlashtirgan holda quyidagi
xulosalar
ga kelindi:
1. Ergonomik kompetensiyalarni muvaffaqiyatli rivojlantirish jarayoni bilan
labalarning
ergonomik
-
P
mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.
758
2. Er
-
3. M
rivojlantirish modelini amalga oshirish tizimliy, faoliyatli va kompetentli yondashuvlar
bazasida muvaffaqiyatli amalga oshiriladi.
Xulosalarga tayangan holda,
amaliy takliflarni
keltiramiz:
ergonomik kompetensiyalarini tizimli shakillantirish zarur.
xandis
talabalarining
ergonomik
kompetensiyalarini muntazam rivojlantirib borish(ularning kasbiy kompetentligi va
yaratish, inson shaxsining qadr-qimmati, uning hayoti va so
-
etilishi, ilmiy-
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Abdullaev
ning ergonomik madaniyatini rivojlantirish
-son.
B.28- 36
takomillashtirish// Zam
Toshkent, 2023.
29 40-b.
3.
kompetentligini takomillashtirish//OTFIV. Fan ziyosi nasriyoti. Toshkent. 2023. ISBN:
978-9910-744-50-1. B.191.
4. Abdullaye
ilmiy axborotnomasi. ISSN: 2181-1458. 2023 yil. 6-son. B. 842-846.
Toshkent, 2023.
55 64-b.
