Mualliflar

  • Zilola Sobirjonova
    NAMANGAN DAVLAT PEDAGOGIKA INSTITUTI

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.universaljurnal.120471

Kalit so‘zlar:

Globallashuv kompetensiya ijtimoiy iqtisodiy zamonaviy pedagog raqamli savodxon innovatsion tizimli yondashuv modernizatsiya tendensiyalar mutaxassis.

Annotasiya

Mazkur maqolada globallashuv jarayonining ta’lim sohasiga ta’siri hamda pedagogik kompetensiyalarni shakllantirish va rivojlantirish zarurati yoritiladi. Globallashuv natijasida yuzaga kelayotgan ijtimoiy, iqtisodiy va texnologik o‘zgarishlar pedagogik faoliyatda yangi yondashuvlarni talab qilmoqda. Shuningdek, zamonaviy pedagogdan faqatgina bilim beruvchi emas, balki raqamli savodxon, madaniylararo muloqotga qodir, innovatsion fikrlovchi mutaxassis bo‘lishi kutiladi. Maqolada pedagogik kompetensiyalarni rivojlantirishning asosiy yo‘nalishlari, xalqaro tajribalar, shuningdek, O‘zbekiston ta’lim tizimidagi mavjud muammolar va ularni bartaraf etish yo‘llari tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari zamonaviy pedagogik kompetensiyalarni shakllantirishda tizimli yondashuv zarurligini asoslaydi. Hozirgi vaqtda milliy ta’lim tizimi modernizatsiya qilinmoqda va uni qayta tashkil etishning asosiy yo‘nalishlari belgilanmoqda: ta’limning global raqobatbardoshligini ta’minlash, uning zamonaviy ijtimoiy va jahon tendentsiyalariga muvofiqligi, barkamol va ijtimoiy mas’uliyatli shaxsni tarbiyalash. Shu munosabat bilan o‘qituvchining modeli yuqori darajadagi mas’uliyat, kompetensiya, muloqot moslashuvchanligi, ijtimoiy ahamiyatga ega qadriyatlar va ijtimoiy ongning axloqiy me’yorlari bo‘yicha mutaxassis sifatida o‘zgartirilmoqda.


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

274

GLOBALLASHUV JARAYONIDA PEDAGOGIK KOMPETENSIYALARNI

RIVOJLANTIRISH

Namangan davlat pedagogika instituti

Aniq va tabiiy fanlar fakulteti

-bosqich talabasi

Sobirjonova Zilola Rustamjon qizi

zilolasobirjonova686@gmail.com

Annotatsiya:

hamda pedagogik kompetensiyalarni shakllantirish va rivojlantirish zarurati yoritiladi.

pedagogik faoliyatda yangi yondashuvlarni talab qilmoqda. Shuningdek, zamonaviy
pedagogdan faqatgina bilim beruvchi emas, balki raqamli savodxon, madaniylararo

tizimi modernizat

tarbiyalash. Sh
kompetensiya, muloqot moslashuvchanligi, ijtimoiy ahamiyatga ega qadriyatlar va

Globallashuv, kompetensiya, ijtimoiy, iqtisodiy, zamonaviy pedagog,

raqamli savodxon, innovatsion, tizimli yondashuv, modernizatsiya, tendensiyalar,
mutaxassis.

,


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

275

DEVELOPING PEDAGOGICAL COMPETENCIES IN THE PROCESS OF

GLOBALIZATION

Abstract:

This article discusses the impact of globalization on the education sector

and the need to form and develop pedagogical competencies. Social, economic and
technological changes resulting from globalization require new approaches to pedagogical
activities. Also, a modern teacher is expected to be not only a provider of knowledge, but
also a digitally literate, interculturally literate, innovatively thinking specialist. The article
analyzes the main areas of development of pedagogical competencies, international
experience, as well as existing problems in the education system of Uzbekistan and ways
to overcome them. The results of the study substantiate the need for a systematic approach
to the formation of modern pedagogical competencies. Currently, the national education
system is being modernized and the main directions of its reorganization are being
determined: ensuring the global competitiveness of education, its compliance with
modern social and world trends, and educating a well-rounded and socially responsible
person. In this regard, the model of the teacher is being changed as a specialist with a high
level of responsibility, competence, communicative flexibility, socially significant values,
and ethical norms of social consciousness.

Keywords:

Globalization, competence, social, economic, modern pedagogue, digital

literacy, innovative, systematic approach, modernization, trends, specialist.

-hunar


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

276

mutaxassislari zamonaviy texnologiyalarni nafaq

Hozirgi zamonimiz talab qilayotgan talablarga javob berish uchun va kerativ fikrli

olishimiz zarur. Globallashuv jarayoni

Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari rivoji, xalqaro hamkorliklarning kengayishi,

mustaqil fikrlashi, ijtimoiy moslashuvi, madaniylararo muloqoti va innovatsion
salohiyatini shakllantiruvchi yetakchiga aylanmoqda. Shu boisdan pedagogik
kompetensiyalarni zamonaviy talablarga mos ravishda rivojlantirish zaruriyati dolzarb

standartlarga asoslangan pedagogik kompetensiyalarni egallashni talab qiladi. Pedagoglar

. Ushbu

maqolada globallashuv sharoitida pedagogik kompetensiyalarni rivojlantirishning nazariy
asoslari, amaliy jihatlari va mavjud muammolari tahlil qilinadi hamda taklif va tavsiyalar

ning rivojlanishi

-kommunikatsiya texnologiyalari, internet va

turkum fa

qob

emasman deb xisoblasangiz, xozirdanoq kreativ tafakkurni rivojlantirishga qaratilgan
darslarni tashkil eta boshlashingizni maslahat beraman. Aslida gap sizning ijodkor va

au nuqtai


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

277

. Bundan farqli

yechimning bir necha usullaridan foydalanadi -

-bir tomonlama fikrlash

hisob
erishish uchun bugungi qiyinchiliklarga ham chidab barcha texnologiyalar bilan yaxshi

quyidagi 5 ta muhim kompetensiyalari aniqlandi[2].

kerak. Yoshlar dunyoni tahlil qila oladigan, fik

al qila olish, jamoada ishlash, muloqot qilish

qilishi, bizni fikrlashga undashi k

Chunki yosh avlod

ertangi jamiyatning poydevori,

-

i tabiiy qabul qilishga oid

-

avvalgidan ancha samarali natijani kafolatlay oladigan shakl, metod va texnologiyalar

muhim


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

278

muammosi va pedagogika fanlari yutuqlarini amaliyotga tadbiq etish muammosi
yotadi.[14] Shunday ekan, innovatsiyaning predmeti va innovatsion jarayonlarning
tarkibi, mexanizi bir

qolmay, professor

-uslubiy faoliyati

faoliyat

majmuali muammolarni yechishga qaratilgan faoliyat t
innovatsion faoliyati tuzilishini tahlil qilishda turli xil yondashuvlar mavjud. Masalan,

rejalashtirish va joriy etish bosqichlarida amalga oshiriladi.

ar, shaxsiy va kasbiy jihatdan muhim maqsadlarga erishishga imkon beradigan

xususiyatlari hamda qobiliyatlari sifatida talqin qilgan[4].

jihatdan boy qilib kelmoqda. Kreativ talaba ham raqamli texnologiyalar bilan

CEDEC. 2013. 148-bet.

Respublikasi Qonun x

-2017. B-39.

shakllantirishning didaktik asoslari.//ped.fan.dok.diss.13.00.01.Toshkent-1993. -B.364


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

279

zbekistonning

-tarbiya va ilm-fan sohalarini rivojlantirish chora-tadbirlari

-6108-son farmoni.

Toshkent:

ashriyoti, 2021.

ilmiy jurnali, 2023.

talabalarning maxsus

kompetensiyasini rivojlantirish metodikasi. // Innovation in the Modern Education
System. 2022.

9.

.

.,

.

.

//

.

2021.

-355.

10.

2018.

11.

2019.

-207.

12.

SHAKLLANTIRISHNING INNOVATSION TALIM TEXNOLOGIYALARI //
Universal xalqaro ilmiy jurnal. 2024.

-534.

13. Tursunova, S. B. T. S. B., & Abdurazzaqova, G. (2024). TEXNOLOGIYA

DARSLARI ORQALI OQUVCHILARDA TEXNIK FIKRLASH QOBILYATLARINI
RIVOJLANTIRISH. Universal xalqaro ilmiy jurnal, 1(12), 535-537.

sciences. 2021.

-830.

Science and Education, 2(3), 377-381.

16.Bakhromovna T. S. Characteristics of the Teacher of the Future Technological

Education //JournalNX.

. 7.

. 170-173.

17.

.,

.


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

280

//Journal of new century innovations. 2022.

. 4.

.

452-455.

VA IN
VA AHAMIYATI //Universal xalqaro ilmiy jurnal. 2024.

. 1.

. 219-222.

19.

. .

2022.

. 109.

Bibliografik manbalar

Spyropoulou, N. Va Kameas, A. (2024). Ning ta’sirini kuchaytirish STEAM o’qituvchilari uchun kompetentlik asoslarini ishlab chiqish orqali STEAM ta’limi samarali o’qitish va o’rganish uchun. Taʼlim fanlari, 14(1), 25.

Iqtisodiy hamkorlik va hamkorlik tashkilotining ta’limda baholash va baholash bo‘yicha sharhlari “Sinergiya yaxshiroq o’rganish uchun”. OECD nashriyoti, PARIS CEDEC. 2013. 148-bet.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo‘yicha Harakatlar strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni. O‘zbekiston Respublikasi Qonun xujjatlari to‘plami. Toshkent-2017. B-39.

O.Musurmonova. Yuqori sinf o‘quvchilari ma’naviy madaniyatini shakllantirishning didaktik asoslari.//ped.fan.dok.diss.13.00.01.Toshkent-1993. -B.364

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 06.11.2020 yildagi “O‘zbekistonning yangi taraqqiyot davrida ta’lim-tarbiya va ilm-fan sohalarini rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” gi PF-6108-son farmoni.

Karimov A.K. Globallashuv va ta’lim: zamonaviy yondashuvlar. – Toshkent: O‘zbekiston Milliy Ensiklopediyasi nashriyoti, 2021.

Narkabilova G.P. Bo‘lajak o‘qituvchilarning kasbiy kompetensiyalarini shakllantirishga ta’siri va ta’lim amaliyotiga integratsiya. // Farg‘ona davlat universiteti ilmiy jurnali, 2023.

Xolikov E.M. Globallashuv sharoitida kasbiy ta’lim talabalarning maxsus kompetensiyasini rivojlantirish metodikasi. // Innovation in the Modern Education System. 2022.

Абдуллаев С. Х., Турсунова Ш. Б. Технологик таълим сифатини оширишда бўлажак ўқитувчи касбий компетенциясининг ўрни //Ижодкор ўқитувчи. Тошкент. – 2021. – С. 347-355.

Казакбаева С. И., Турсунова Ш. Б., Курбонов А. А. КОМПЕТЕНЦИЯ УЧИТЕЛЯ ПРИ ПОВЫШЕНИИ РЕЗУЛЬТАТОВ ОБРАЗОВАНИЯ И ВОСПИТАНИЯ //ББК 1 E91. – 2018. – Т. 215.

Казакбаева С. И., Турсунова Ш. Б. СПЕЦИФИЧЕСКИЕ ЛИЧНОСТНЫЕ КАЧЕСТВА УЧИТЕЛЯ КАК СОСТАВНАЯ ЧАСТЬ ИМИДЖА ПЕДАГОГА //ПРОРЫВНЫЕ НАУЧНЫЕ ИССЛЕДОВАНИЯ КАК ДВИГАТЕЛЬ НАУКИ. – 2019. – С. 205-207.

Tursunova S. B. T. S. B., G’aniyeva I. BO ‘LAJAK TEXNOLOGIK TA’LIM O ‘QITUVCHILARINI MAXSUS KOMPETENSIYALARINI SHAKLLANTIRISHNING INNOVATSION TALIM TEXNOLOGIYALARI // Universal xalqaro ilmiy jurnal. – 2024. – Т. 1. – №. 12. – С. 531-534.

Tursunova, S. B. T. S. B., & Abdurazzaqova, G. (2024). TEXNOLOGIYA DARSLARI ORQALI OQUVCHILARDA TEXNIK FIKRLASH QOBILYATLARINI RIVOJLANTIRISH. Universal xalqaro ilmiy jurnal, 1(12), 535-537.

Турсунова Ш. Б. ОЛИЙ ТАЪЛИМ МУАССАСАЛАРИДА БЎЛАЖАК ТЕХНОЛОГИК ТАЪЛИМИ ЎҚИТУВЧИЛАРИНИНГ КАСБИЙ КОМПЕТЕНТЛИГИНИ ШАКЛЛАНТИРИШ //Academic research in educational sciences. – 2021. – Т. 2. – №. 6. – С. 824-830.

Турсунова, Ш. Б. (2021). Педагогик компетентлик ва уни самарали ривожлантириш. Science and Education, 2(3), 377-381.

Bakhromovna T. S. Characteristics of the Teacher of the Future Technological Education //JournalNX. – Т. 7. – №. 05. – С. 170-173.

Турсунова Ш., Сотиволдиева Г. ТЕХНОЛОГИК ТАЪЛИМИ ЎҚИТУВЧИНИНГ ТАЪЛИМ ТАРБИЯ СИФАТИНИ ОШИРИШДАГИ КОМПЕТЕНЦИЯСИ //Journal of new century innovations. – 2022. – Т. 4. – №. 1. – С. 452-455.

Tursunova S. T. S. O’QUVCHILARDA TADBIRKORLIK KO’NIKMALARI VA INNOVATSIYALARNI RIVOJLANTIRISH TEXNOLOGIYA FANINING O’RNI VA AHAMIYATI //Universal xalqaro ilmiy jurnal. – 2024. – Т. 1. – №. 12. – С. 219-222.

Турсунова Ш. Б. БЎЛАЖАК ТЕХНОЛОГИЯ ФАНИ ЎҚИТУВЧИЛАРИНИ ПЕДАГОГИК ФАОЛИЯТГА ТАЙЁРЛАШДА ЗАМОНАВИЙ ТАЪЛИМ ТЕХНОЛОГИЯЛАРИДАН ФОЙДАЛАНИШ //MATERIALLARI TO ‘PLAMI. – 2022. – Т. 109.