SUN'IY INTELLEKTNI PEDAGOGIK TA'LIMGA INTEGRATSIYA
QILISH:MUAMMO VA YECHIMLAR mavzusida xalqaro ilmiy-amaliy
anjuman materiallari. Andijon. 23-25 aprel 2025-yil
adpi.uz
universaljurnal.uz
10
YANGI O’ZBEKISTONDA ISHSIZLIK MUAMMOSINI OLDINI OLISHDA
SUN'IY INTELLEKTNING AHAMIYATI
Muxtorov Utkirjon Mutalibjanovich
Andijon davlat pedagogika instituti
Doi:
https://doi.org/10.5281/zenodo.15348982
o’quv ishlar prorektori
Annotatsiya: Ushbu maqolada Yangi O‘zbekistonda ishsizlik muammosini hal etishda
sun’iy intellekt texnologiyalarining ahamiyati tahlil qilinadi. Maqolada sun’iy intellektning ishlab
chiqarish, ta’lim, malaka oshirish va mehnat bozorini raqamlashtirish sohalaridagi o‘rni yoritilgan.
Kalit so’zlar: intellektual, kreativ, mantiqiy tahlil, tanqidiy fikrlash, infografika, kasbiy
rivojlanish, ilmiy salohiyat, startap loyiha, sun’iy intellect, kritik.
Аннотация
:
В
данной
статье
анализируется
важность
технологий
искусственного
интеллекта
для
решения
проблемы
безработицы
в
Новом
Узбекистане
.
В
статье
рассматривается
роль
искусственного
интеллекта
в
таких
областях
,
как
производство
,
образование
,
повышение
квалификации
и
цифровизация
рынка
труда
.
Ключевые
слова
:
интеллектуальный
,
креативный
,
логический
анализ
,
критическое
мышление
,
инфографика
,
профессиональное
развитие
,
научный
потенциал
,
стартап
-
проект
,
искусственный
интеллект
,
критика
.
Annotation: This article analyzes the importance of artificial intelligence technologies in
addressing the unemployment problem in New Uzbekistan. The article highlights the role of
artificial intelligence in areas such as production, education, skills development, and the
digitization of the labor market.
Keywords: intellectual, creative, logical analysis, critical thinking, infographics,
professional development, scientific potential, startup project, artificial intelligence, critique.
Yangi O'zbekistonning iqtisodiy rivojlanish strategiyasida ishsizlik darajasini kamaytirish
va yangi ish o‘rinlarini yaratish muhim vazifalardan biri sifatida belgilangan. Ishsizlikni
kamaytirish uchun zamonaviy texnologiyalar, xususan, sun'iy intellekt (SI) tizimlari muhim rol
o‘ynaydi. Sun’iy intellekt texnologiyalari iqtisodiyotning turli sohalarida ishlab chiqarish
jarayonlarini avtomatlashtirish, resurslarni samarali taqsimlash va yangi kasblar yaratish
imkoniyatini yaratadi. Yangi O'zbekistonda iqtisodiy islohotlar, raqamli transformatsiya va
mehnat bozorining modernizatsiyasi davomida sun’iy intellekt texnologiyalarining qo‘llanilishi
ayniqsa dolzarb bo‘lib turibdi.
Ishsizlik va sun’iy intellektning o'zaro bog'liqligi
Ishsizlik darajasi iqtisodiyotning eng og‘ir muammolaridan biri bo‘lib, uning kamaytirilishi
iqtisodiy barqarorlik, ijtimoiy farovonlik va fuqarolar uchun yaxshi turmush sharoitlarini
yaratishning asosiy yo‘nalishlaridan biridir. Yangi O‘zbekistonning iqtisodiy siyosati yangi ish
o‘rinlarini yaratish va mehnat bozorini raqamlashtirishga qaratilgan. Bunda sun’iy intellektning
o‘rni juda katta. Sun’iy intellekt yordamida avtomatlashtirilgan ishlab chiqarish jarayonlari, yuqori
samarali tizimlar va yangi texnologiyalarni joriy etish mumkin bo‘ladi. Bu o‘z navbatida mehnat
bozoridagi talabni va taklifni yaxshiroq prognoz qilish imkonini beradi. Shuningdek, bu
texnologiyalar mehnat resurslaridan samarali foydalanishga yordam beradi.
Sun’iy intellekt va ishlab chiqarish
Sun’iy intellektning ishlab chiqarish sohasidagi roli beqiyosdir. Avtomatlashtirilgan
tizimlar, robototexnika, analitik dasturlar ishlab chiqarish jarayonlarini tezlashtiradi va sifatini
oshiradi. Ushbu texnologiyalar ishlab chiqarish sohasida ishlovchilar sonini oshirishga, yangi
kasblar yaratishga yordam beradi. Misol uchun, avtomatlashtirilgan tizimlar yordamida xom ashyo
va resurslarning sarfini optimallashtirish, ishlab chiqarishning yuqori samaradorligini ta’minlash
mumkin. Bu o‘z navbatida iqtisodiy o‘sishni tezlashtiradi, yangi ish o‘rinlarini yaratadi va
ishsizlikni kamaytiradi.
SUN'IY INTELLEKTNI PEDAGOGIK TA'LIMGA INTEGRATSIYA
QILISH:MUAMMO VA YECHIMLAR mavzusida xalqaro ilmiy-amaliy
anjuman materiallari. Andijon. 23-25 aprel 2025-yil
adpi.uz
universaljurnal.uz
11
Sun’iy intellektning ishlash tizimlari ishlab chiqarish sohalarida ishchilarni ma'lum
kasblarga o‘qitishga va tayyorlashga imkon yaratadi. O‘zbekistonda ishlab chiqarish va xizmat
ko‘rsatish sohasida AI texnologiyalarining keng qo‘llanilishi yangi kasblar va xizmatlar yaratishga
yordam beradi. Shu bilan birga, bu texnologiyalar ishlab chiqarish samaradorligini oshirib,
ishsizlikni kamaytirishga yordam beradi. Raqamli texnologiyalarni keng joriy etish orqali
iqtisodiyotdagi barcha sohalarda yangi ishlash uslublari va formatlari paydo bo‘ladi.
Sun’iy intellekt va bandlikni raqamlashtirish
Mehnat bozorini raqamlashtirish sun’iy intellekt texnologiyalarining bir qismidir. AI
tizimlari yordamida mehnat bozoridagi talab va taklifni real vaqt rejimida tahlil qilish mumkin.
Bu esa ishsizlik darajasini prognoz qilish va unga qarshi samarali choralar ko‘rish imkonini beradi.
AI orqali mehnat bozoridagi o‘zgarishlarni oldindan ko‘ra olish, yangi sohalarda ish o‘rinlari
yaratish va ularni boshqarish mumkin. Yangi kasblar va mutaxassisliklar talabini aniqlashda
sun’iy intellektdan foydalanish fuqarolarni kasbga tayyorlashda va ularning yangi texnologiyalarni
o‘zlashtirishida yordam beradi. Bandlikka oid axborot tizimlari va platformalar orqali ish
izlovchilarni va ish beruvchilarni birlashtirishda ham sun’iy intellektning o‘rni juda muhimdir.
Shuningdek, sun’iy intellekt yordamida ta’lim va malaka oshirish sohalarida ham ishsizlikni
kamaytirishga katta hissa qo‘shiladi. AI asosida ishlaydigan ta'lim platformalari orqali fuqarolar
o‘z malakalarini oshirishi, yangi kasblarga o‘qitilishi mumkin. Bu o‘z navbatida mehnat bozoriga
moslashuvchanlikni oshiradi va iqtisodiy barqarorlikni ta'minlaydi.
Ishsizlikni kamaytirishda innovatsion yondoshuvlar
O‘zbekistonning ishsizlikni kamaytirish bo‘yicha strategiyasida innovatsion yondoshuvlar,
shu jumladan, sun’iy intellekt va raqamli texnologiyalarni keng qo‘llashni o‘z ichiga olgan. Sun’iy
intellektni ishlab chiqarish jarayonlarida, xizmat ko‘rsatish sohalarida va bandlikni ta'minlashda
joriy etish, yangi kasblarni shakllantirishga yordam beradi. Buning natijasida ishchilar yangi
texnologiyalar bilan tanishib, zamonaviy kasblarga tayyorlanadilar.
Bundan tashqari, sun’iy intellektning ta’lim tizimidagi roli ham katta ahamiyatga ega. Sun’iy
intellekt yordamida ishchilarga mos keladigan ta'lim dasturlari va kurslar ishlab chiqilishi
mumkin. Bu dasturlar yordamida fuqarolar yangi ko‘nikmalarni o‘rganib, mehnat bozoriga
moslashadilar. Shuningdek, AI ta’lim tizimini yanada rivojlantirish, talabalarni va ishchilarni
mehnat bozorida talab qilinadigan kasblarga o‘qitish jarayonlarini optimallashtirish imkonini
beradi. Bu esa ishsizlikni kamaytirish va bandlikni yaxshilashda muhim rol o‘ynaydi.
Xulosa
Sun’iy intellektning yangi O‘zbekistonda ishsizlik muammosini hal qilishdagi ahamiyati
katta. U ishlab chiqarish jarayonlarini avtomatlashtirish, yangi kasblar yaratish, ta'lim va malaka
oshirish tizimlarini raqamlashtirish orqali ishsizlikni kamaytirish uchun samarali vosita bo‘ladi.
Sun’iy intellekt texnologiyalarining rivojlanishi va keng qo‘llanilishi mehnat bozorining
raqamlashtirilishi, ish o‘rinlari yaratish va fuqarolarni yangi kasblarga o‘qitish imkoniyatlarini
kengaytiradi. Bunda davlat siyosatining innovatsion yondoshuvlariga asoslangan raqamli
transformatsiya muhim ahamiyat kasb etadi. Shu bilan birga, sun’iy intellekt texnologiyalarini
joriy etishda, ularning ijtimoiy va iqtisodiy ta’sirini boshqarish, ishchilarning kasbga
moslashuvchanligini ta'minlash zarur. O‘zbekistonning iqtisodiy o‘sishi va barqarorligi uchun
sun’iy intellektning roli davomiy ravishda oshib boradi.
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
1. Milliy istiql
о
l g‘
о
yasi: as
о
siy tushuncha va tam
о
yillar, 49-bet.
2.
О
’zbekist
о
n Respublikasi Prezidentining 2020-yil 6-n
о
yabrdagi “
О
’zbekist
о
nning yangi
riv
о
jlanish davrida ta’lim va fanni riv
о
jlantirish ch
о
ra-tadbirlari t
о
’g’risida”gi PF-6108-s
о
n qar
о
ri
3. N
о
vshadbek
о
va,D. (2025). Talabalarda intellektual-kreativ fikrlash ko'nikmalarini
rivojlantirishda tarbiya fanining o'rni. Nordic international university, https://www.asr-
conference.com/, 3-7
