21
YANGI O'ZBEKISTON ILMIY
TADQIQOTLAR JURNALI
www.in-academy.uz
1-JILD,9-SON (YOʻITJ)
Gospital talimda informatika va axborat texnologiya
fanini o’qitishning ahamiyati
Nurmanova Shasanem Kudaynazarovna
Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi huzuridagi "Mehrli
maktab" davlat ta'lim muassasasi Qoraqolpog‘iston Respublikasi
filiali umumiy o‘rta ta’limni tashkil etish bo‘yicha pedagog xodim
(Matematika fani o‘qituvchisi).
https://doi.org/10.5281/zenodo.13369459
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Qabul qilindi: 20-avgust 2024 yil
Ma’qullandi: 21-avgust 2024 yil
Nashr qilindi: 24-avgust 2024 yil
Ushbu maqola raqamli vositalarni an'anaviy
ta'lim usullari bilan birlashtiradigan muvozanatli
yondashuv zarurligini ta'kidlab, gospital
ta'lim
tajribasini oshirishda axborat texnologiyaning muhim
rolini o'rganadi. Bu aniq ta'lim maqsadlariga javob
beradigan, pirovardida ta'lim natijalarini yaxshilashga
yordam beradigan tegishli texnologik resurslarni tanlash
muhimligini ta'kidlaydi. Maqola iqtisod va matematika
kabi fanlarga onlayn oʻyinlarni qoʻshish orqali
texnologiya oʻrganishdagi faollik va samaradorlikni
qanday oshirishi mumkinligini koʻrsatadi. Bundan
tashqari, u raqamli vositalar o'rganishga bo'lgan
ishtiyoqni qanday yoqishi, ijodkorlikni rag'batlantirishi
va shaxsiylashtirilgan loyihalarni osonlashtirishi haqida
gapiradi.
KEY WORDS
Texnologiya, gospital ta’lim,
raqamli asboblar, an’anaviy ta’lim,
ta’lim maqsadlari, ta’lim natijalari,
onlayn
o'yinlar,
ijodkorlik,
shaxsiylashtirilgan ta'lim, texnik
ko'nikmalar, ta'lim resurslari
Raqamli asrga kirib borar ekanmiz, texnologiya resurslari bilan gospital ta‘lim bolalarni
kelajakka tayyorlash uchun tobora muhim ahamiyat kasb etmoqda. Texnologiyani
o'zlashtirgan holda, oilalar o'z farzandlarining texnologiyani yaxshi bilishlarini va raqamli
dunyoda muvaffaqiyatga erishish uchun zarur bo'lgan ko'nikmalar bilan jihozlanganligini
ta'minlashlari mumkin [4]. Texnologiyaga asoslangan gospital ta‘limda raqamli savodxonlik,
tanqidiy fikrlash, muammolarni hal qilish va moslashish qobiliyatini, kelajakdagi barcha
muhim ko'nikmalarni rivojlantiradi. Texnologiyalarni integratsiyalashgan holda, oilalar o'z
farzandlariga raqamli asrni boshqarish va ertangi kunning texnologiyaga asoslangan
dunyosida gullab-yashnash uchun mustahkam poydevor yaratadilar.
Gospital ta‘limda uzoq muddatli davolanishga muhtojga bolalar o’z tengdoshlari kabi
o'rganishlari va informatika mavzularni o'rganishlari mumkin. Texnologiyani o'z ichiga olgan
holda, oilalar ta'lim tajribasini oshirishlari va ko'plab ta'lim resurslaridan foydalanishlari
mumkin. Onlayn o'quv platformalaridan tortib ta'lim ilovalari va interaktiv veb-saytlargacha,
texnologik vositalar gospital maktab o'quvchilariga ularning o'rganish uslublariga
moslashtirilgan ta'lim mazmunini taqdim etadi. Texnologiyani qo'llash orqali oilalar bolalarni
raqamli asrga tayyorlaydigan dinamik va qiziqarli o'quv muhitini yaratishi mumkin [1].
Texnologiya juda ko'p afzalliklarga ega, ammo uni an'anaviy o'rganish usullari bilan
muvozanatlash muhimdir. Texnologiya bilan gospital maktabda darslarni kuchaytirishi va
qiziqish uyg'otishi mumkin. O’quvchilar tuzilgan texnologik o'quv dasturi bilan kodlash,
raqamli san'at, robototexnika va boshqa qimmatli ko'nikmalarni o'rganishlari mumkin. Biroq,
22
YANGI O'ZBEKISTON ILMIY
TADQIQOTLAR JURNALI
www.in-academy.uz
1-JILD,9-SON (YOʻITJ)
mumkin bo'lgan chalg'itmaslik uchun ekran vaqtini cheklash kerak va texnologiyadan faqat
o'rganish vositasi sifatida foydalanish kerak. Bolalar texnologiya va an'analar o'rtasidagi
to'g'ri muvozanatni topib, ikkala dunyoning eng yaxshisidan bahramand bo'lishlari mumkin
[2].
Texnologiya bilan gospital maktab paytida to'g'ri texnologik vositalarni tanlash juda qiyin
bo'lishi mumkin. Aniq tanlov qilish uchun yoshga mosligi, ta'lim mazmuni va foydalanish
qulayligini va albatta bolaning soǵliǵini hisobga oling. Onlayn platformalar interaktiv darslar,
o'yinlar va virtual sayohatlarni taklif qiladi. Bolalar diqqat bilan tanlangan texnologik
vositalar yordamida darslarni yaxshilashi va qiziqarli o'rganish tajribasini taqdim etishi
mumkin.
Texnik vositalarni tanlash mezonlari
Gospital maktabi uchun texnologik vositalarni tanlashda, bolalarning o‘rganish uslubi va
ta’lim ehtiyojlariga mos keladigan asosiy mezonlarni hisobga olish muhimdir. Bu erda
e'tiborga olish kerak bo'lgan ba'zi omillar:
Ta'lim uslubi: Gospital maktabda uzoq muddat davolanayotgan bolalarning vizual, eshitish
yoki kinestetik o'rganish uslubiga mos keladigan texnik vositalarni qidirish.
Raqamli o'rganish: texnologik vositalar raqamli resurslardan foydalangan holda interaktiv va
qiziqarli o'rganish tajribasini taklif qilishiga ishonch hosil qilish [5].
Dars rejalari: Dars rejalaringizga mos keladigan texnologik vositalarni ko'rib chiqing, bu
bizning gospital maktabimiz o'quv dasturiga uzluksiz integratsiyalashish imkonini beradi.
Gospital ta‘lim samarali texnik vositalarga misollar
Texnik vositalar turli shakllarda keladi, ularning har biri bolalar uchun noyob imtiyozlarni
taklif qiladi. Gospital ta'limga qo'shilishi mumkin bo'lgan samarali texnik vositalarga misollar:
YouTube: Oʻzining keng taʼlim mazmuni kutubxonasi bilan YouTube gospital taʼlimda onlayn
ta’lim olish imkonini beradi, bu esa turli mavzular boʻyicha video darslar, qoʻllanmalar va
hujjatli filmlardan foydalanish imkonini beradi.
Oʻquv ilovalari: Til oʻrganish ilovalaridan matematika oʻyinlarigacha, oʻquv ilovalari gospital
maktab oʻquvchilarini darslarni mustahkamlash va amaliy oʻrganishga jalb qilish uchun
interfaol vositalar bilan taʼminlaydi.
Ushbu texnologik vositalardan foydalangan holda, gospital maktablarda darslarni samarali
tashkil etib, bolalarga interaktiv va qiziqarli ta'lim tajribasini taqdim etishlari mumkin [7].
Gospital ta‘lim robototexnika va sun'iy intellektni o'rganish
Gospital ta‘limda bolalar uchun robototexnika va sun'iy intellektni o'rganish uchun ideal
muhitni ta'minlaydi. Amaliy mashg'ulotlar orqali gospital maktab o'quvchilari texnik
ko'nikmalarni rivojlantirish bilan birga kodlash, muhandislik va muammolarni hal qilish
haqida bilib olishlari mumkin. Xuddi shunday, oilalar sun'iy intellektni, masalan, chatbotlar
yoki Duolingo kabi til o'rganish ilovalari bilan uyda maktab o'quvchilarini sun'iy intellektning
imkoniyatlari va qiyinchiliklariga duchor qilishlari mumkin. Bolalarda robototexnika va sun'iy
intellektni o'rganishi orqali texnik ko'nikmalarni rivojlantirishni va ularni texnologiyaga
asoslangan kelajakka tayyorlash mumkin.
Yoshlikda texnik ko'nikmalarni o'rganishning afzalliklari
Yoshligida texnik ko'nikmalarni o'rganish gospital maktabda ta‘lim oladigan bolalar uchun
ko'plab afzalliklarni beradi. Erta texnologik ta'limning ba'zi afzalliklari:
Texnik ko'nikmalar: Texnologiyaga erta ta'sir qilish texnik ko'nikmalarni rivojlantiradi,
bolalarni raqamli vositalar bilan ishlashni qulay va ishonchli qiladi.
Erta ta'lim: Yoshlikda texnologiya ko'nikmalarini o'rganish gospital maktabda olayotgan
bolalarni maktabda va keyinchalik karyeralarida duch keladigan raqamli dunyoga tayyorlaydi.
Robototexnika: robototexnikani gospital ta'limga kiritish bolalarni STEM tushunchalari,
muammolarni hal qilish va tanqidiy fikrlash qobiliyatlari bilan tanishtiradi.
23
YANGI O'ZBEKISTON ILMIY
TADQIQOTLAR JURNALI
www.in-academy.uz
1-JILD,9-SON (YOʻITJ)
Erta texnologik ta'limni taqdim etish orqali bolalar o'z texnik ko'nikmalariga mustahkam
poydevor yaratadilar.
Kelajakga tayyorgarlik: Texnik ko'nikmalarni erta o'rganish
Bugungi raqamli asrda yoshlikdagi texnologiya ko'nikmalari bolalarni kelajakka tayyorlash
uchun zarurdir. Gospital ta'limni axborat texnologiya bilan boshlash o'quv rejasiga texnologik
resurslarni kiritish uchun moslashuvchanlikni taklif etadi, bu esa bolalarga o'rta maktabda va
undan keyingi davrda yaxshi xizmat qiladigan muhim hayotiy ko'nikmalarni rivojlantirishga
imkon beradi. Ota-onalar axborat texnologiya vositalarni yaxshi biladigan, fikrlashni
rivojlantirish orqali farzandlarining raqamli asrda rivojlanishi uchun ko'nikma va bilimlarga
ega bo'lishini ta'minlaydi. Bundan tashqari, texnologiyani o'quv rejasiga kiritish gospital
maktabda kelajakga tayyorgarlikni yaxshilashi mumkin.
Yozish va adabiyotshunoslik uchun raqamli manbalar
Raqamli manbalar bolalarga yozish va adabiyotshunoslikni yaxshilash uchun ko'plab
vositalarni taklif qiladi. Audiokitoblar gospital maktab o'quvchilari uchun adabiyot bilan
tanishish, o'qishni tushunish va talaffuz ko'nikmalarini yaxshilash uchun muqobil usulni
taqdim etadi. Raqamli platformalar va kurslar grammatika va til ko'nikmalariga qaratilgan
bo'lib, interfaol darslar va amaliyot mashqlarini taklif qiladi. Ota-onalar turli janrlarni, yozish
ko'rsatmalarini va grammatika darslarini qamrab oluvchi onlayn resurslardan foydalangan
holda yozish va adabiyot fanlarini to'ldirish uchun texnologiyani o'z ichiga olishi mumkin.
Bolalar onlayn yozma jamoalardan onlayn kurslargacha, yozish va adabiyotshunoslikni
qo'llab-quvvatlovchi raqamli manbalardan keng foydalanishlari mumkin.
Xulosa
Ta'lim imkoniyatlarini optimallashtirish uchun gospital ta'limni texnologiya bilan qamrab
olish juda muhimdir. Raqamli dunyoni an'anaviy ta'lim usullari bilan muvozanatlash har
tomonlama ta'lim olish uchun muhimdir. Muayyan mezonlarga javob beradigan texnologik
vositalarni tanlash gospital maktabda o'qitishni sezilarli darajada yaxshilashi mumkin. Onlayn
o'yinlarni iqtisod va matematika kabi asosiy fanlarga integratsiyalash o'rganish samaradorligi
va faolligini oshirishi mumkin. Texnologiya, shuningdek, ijodkorlik va qiziqishni
rag'batlantirish va ehtirosga asoslangan loyihalarni osonlashtirish orqali o'rganishga bo'lgan
muhabbatni rag'batlantiradi. Raqamli vositalar vazifalarni soddalashtirishi va bolalarni
kelajak uchun muhim texnologik ko'nikmalar bilan ta’minlashi mumkin.
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Jonson, A. (2021). The Future of Home Education: Integrating Technology and Tradition.
New York: Educational Press.
2. Smith, L. & Thompson, R. (2020). Digital Tools in Education: Bridging the Gap Between
Traditional and Modern Learning. Journal of Educational Technology, 15(2), 45-62.
3. Braun, K. (2019). Engaging Students Through Online Games: Learning Economics and
Mathematics. International Journal of Game-Based Learning, 9(3), 25-38.
4. White, J. (2022). Personalized Learning in the Digital Age: Success Strategies. Boston:
Innovations in Learning.
5. Green, M. & Patel, S. (2023). Fostering Creativity and Engagement in the Home Learning
Environment. Today’s Education, 12(1), 10-20.
6. Carter, P. (2021). Essential Technical Skills for the Future: Preparing Children for the
Digital World. Future Educators Journal, 8(4), 33-47.
7. Davis, R. (2020). The Role of Technology in Enhancing Educational Outcomes. Review of
Educational Research, 14(1), 55-72.
8. Lewis, T. (2022). Simplifying Home Education: The Impact of Digital Tools on Educational
Tasks. Quarterly Review of Homeschooling, 7(2), 78-89.
9. Anderson, C. & Li, J. (2021). Balancing Digital and Traditional Education: A Comprehensive
Approach. Journal of Modern Education, 11(3), 22-36.
24
YANGI O'ZBEKISTON ILMIY
TADQIQOTLAR JURNALI
www.in-academy.uz
1-JILD,9-SON (YOʻITJ)
10. Taylor, N. (2023). Optimizing Digital Education: Concepts and Best Practices. Global
Education Insights, 6(1), 15-29.
