147
YANGI O'ZBEKISTON ILMIY
TADQIQOTLAR JURNALI
www.in-academy.uz
1-JILD, 15-SON (YOʻITJ)
O‘ZBEKISTONDAGI ERKIN IQTISODIY ZONALAR VA
ULARNING MAMLAKATGA TO‘G‘RIDAN-TO‘G‘RI
INVESTITSIYALARNI JALB QILISHDAGI ROLI
Zakirova Sayora Alimovna
Iqtisod fanlari nomzodi, dotsent, sayyora.6262@mail.ru
Tojiboyev Maxmudjon Akbarjon o‘g‘li
Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti 3-bosqich talabasi,
maxmudjonoff@gmail.com
https://doi.org/10.5281/zenodo.14559584
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Qabul qilindi: 16-dekabr 2024 yil
Ma’qullandi: 18-dekabr 2024 yil
Nashr qilindi: 26-dekabr 2024 yil
Quyidagi maqolada O‘zbekiston Respublikasi
hududida tashkil etilgan erkin iqtisodiy zonalar
(EIZ) va ularning chet el kapitalini jalb qilish,
investitsiya muhiti va raqobatbardosh iqtisodiyotni
yaratishdagi o‘rni haqida batafsil to‘xtalamiz.
Maqolada keltirilgan dalillar va raqamlar rasmiy
manbaalar,
hukumat
qarorlari,
xalqaro
tashkilotlar hisobotlari va turli iqtisodiy tahlil
saytlari hamda ilmiy maqolalarga asoslangan.
Erkin
iqtisodiy
zonalar
(EIZ),
investitsiya
muhiti,
iqtisodiy
diversifikatsiya, eksport salohiyati,
texnologik yangilanish, mintaqaviy
rivojlanish, “Navoiy” EIZ, “Angren”
EIZ,
huquqiy
baza,
bojxona
yengilliklari, iqtisodiy islohotlar,
global bozor.
Kirish
O‘zbekiston Respublikasi mustaqillikka erishgach, iqtisodiyotini liberallashtirish va xalqaro
investorlarga jozibador bozor sharoitini yaratish orqali xorijiy kapitalni jalb qilishga alohida
e’tibor qarata boshladi. Aynan shu jarayonda erkin iqtisodiy zonalar (keyingi o‘rinlarda – EIZ)
tashkil etish muhim rol o‘ynadi. EIZlar – bu geografik jihatdan cheklangan, maxsus soliq
imtiyozlari, bojxona yengilliklari va qulay infratuzilma bilan ta’minlangan maxsus hududlar
bo‘lib, ularda tadbirkorlikni rivojlantirish, to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalarni (keyingi
o‘rinlarda – TTXI) jalb qilish va ishlab chiqarishni diversifikatsiya qilish imkoniyati mavjud.
Asosiy qism
O‘zbekiston hududida 2008-yildan boshlab birinchi EIZlar paydo bo‘la boshladi, ularning soni
va yo‘nalishlari keyingi yillarda izchil kengayib bordi. Hozirda O‘zbekistonda bir qator
strategik ahamiyatga ega bo‘lgan EIZlar faoliyat yuritib, ular orqali nafaqat xorijiy kapital kirib
kelishi, balki yuqori qiymatga ega mahsulotlarni ishlab chiqarish, yangi ish o‘rinlari yaratish
hamda hududlarda sanoatni rivojlantirish kabi muhim maqsadlarga erishilmoqda.
Erkin iqtisodiy zonalar O‘zbekistonda maxsus huquqiy-me’yoriy hujjatlar asosida tashkil
etiladi. Masalan, “Erkin iqtisodiy zonalar to‘g‘risida”gi qonun va O‘zbekiston Respublikasi
Prezidentining qarorlari ular faoliyatining huquqiy asosini tashkil etadi.
Shuningdek, EIZlar
1.
LexUz (2017)
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “E
rkin iqtisodiy zonalar samarali faoliyat ko‘rsatishi uchun
vazirliklar, idoralar va joylardagi davlat hokimiyati organlarini muvofiqlashtirishni kuchaytirish va ularning
148
YANGI O'ZBEKISTON ILMIY
TADQIQOTLAR JURNALI
www.in-academy.uz
1-JILD, 15-SON (YOʻITJ)
ichki va tashqi investorlar uchun bir qator imtiyozlar taklif etadi:
Soliq yengilliklari:
Ushbu hududda ro‘yxatdan o‘tgan korxonalar daromad solig‘i, mulk solig‘i
yoki bojxona to‘lovlaridan ma’lum muddat ozod etilishi yoki kamaytirilgan stavkalarda
to‘lashi mumkin.
Bojxona imtiyozlari:
EIZga keltiriladigan xomashyo, uskunalar va texnologik jihozlar bojxona
to‘lovlaridan ozod qilinishi yoki imtiyozli shartlarda olib kirilishi mumkin.
Infrastruktura va logistika qulayliklari:
EIZlar odatda transport yo‘llari, elektr energiyasi, gaz
ta’minoti, suv, telekommunikatsiya tarmoqlari kabi infrastrukturning yaxshi rivojlangan
qismlarida joylashtiriladi yoki EIZning o‘zida infrastruktura maxsus tashkil etiladi. Bu ishlab
chiqarish jarayonini osonlashtiradi va logistik xarajatlarni kamaytiradi.
Ushbu imtiyozlar va yengilliklar O‘zbekiston hukumati tomonidan investorlarga barqaror va
raqobatbardosh muhit yaratish, shu orqali iqtisodiy o‘sishni tezlashtirish hamda mintaqaviy
iqtisodiy o‘sishga hissa qo‘shish maqsadida joriy etilgan.
O‘zbekistonda birinchi EIZ 2008-yilda tashkil etilgan “Navoi” erkin iqtisodiy zonasi
hisoblanadi. Keyingi yillarda “Angren”, “Jizzax”, “Urgut”, “G‘ijduvon”, “Qo‘qon”, “Xazorasp”,
“Nukus” kabi EIZlar faoliyatga tushirildi. Har bir zona ma’lum iqtisodiy yo‘nalishga
ixtisoslashgan:
“Navoiy” EIZ:
O‘zbekistondagi eng yirik va ilk EIZlardan biri bo‘lib, geografik joylashuvi va
mukammal logistika imkoniyatlari bilan ajralib turadi. “Navoiy” EIZ asosan yuqori
texnologiyali ishlab chiqarish, elektronika, mashinasozlik, farmatsevtika va kimyo sanoatini
rivojlantirishga qaratilgan. Bu zona “Navoiy” xalqaro aeroporti yaqinida joylashgani tufayli
eksport va import operatsiyalarini tez va samarali amalga oshirish imkoniyatini beradi.
“Angren” EIZ:
Toshkent viloyatida joylashgan bu zona sanoat ishlab chiqarish, kimyo, qurilish
materiallari, avtomobilsozlik va elektrotexnika mahsulotlarini tayyorlash bo‘yicha keng
imkoniyatlarga ega.
“Jizzax” EIZ:
Jizzax viloyatidagi bu zona qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini chuqur qayta ishlash,
oziq-ovqat sanoati, qurilish materiallari va tekstil sanoatining rivoji uchun muhim platforma
bo‘lib xizmat qiladi.
“Urgut” EIZ:
Samarqand viloyatida joylashgan ushbu EIZ mashinasozlik, kimyo, qurilish
materiallari va tekstil sohalariga ixtisoslashgan. Ushbu hudud uzoq muddatli investitsiya
loyihalarini amalga oshirish uchun barcha zarur sharoitlar yaratilgan.
“G‘ijduvon” EIZ:
Buxoro viloyatida tashkil etilgan ushbu zona turli ishlab chiqarish
yo‘nalishlarini rivojlantirishga xizmat qiladi. Xususan, bu EIZda meva-sabzavotlarni qayta
ishlash, charm-poyabzal, to‘qimachilik va kimyo sanoati yaxshi rivojlanib bormoqda.
“Qo‘qon” EIZ:
Farg‘ona vodiysida joylashgan va asosan to‘qimachilik, mashinasozlik, kimyo va
oziq-ovqat sanoati yo‘nalishlarida ish olib boriladi. Bu mintaqaviy sanoat klasterlarini
shakllantirishda muhim omil hisoblanadi.
mas’uliyatini oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi
07.08.2017 yildagi PQ-3175-sonli Qarori
Mavjud:
https://lex.uz/ru/docs/-3300290
[Kirildi: 13-dekabr 2024]
149
YANGI O'ZBEKISTON ILMIY
TADQIQOTLAR JURNALI
www.in-academy.uz
1-JILD, 15-SON (YOʻITJ)
“Xazorasp” EIZ:
Xorazm viloyatidagi ushbu zona asosan qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini qayta
ishlash, oziq-ovqat, kimyo va to‘qimachilik sanoatiga e’tibor qaratadi.
“Nukus” EIZ:
Qoraqalpog‘iston Respublikasida joylashgan bo‘lib, geo-iqtisodiy jihatdan
Qozog‘iston va Turkmaniston bozorlari bilan hamkorlikni kengaytirish, mintaqaviy transport
yo‘laklarini rivojlantirish hamda kimyo, oziq-ovqat va qurilish materiallari ishlab chiqarishni
yo‘lga qo‘yish uchun mo‘ljallangan.
EIZlarning asosiy maqsadlaridan biri – to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalarni jalb qilishdir.
O‘zbekiston hukumati uzoq yillar davomida iqtisodiyotni diversifikatsiya qilish, xomashyo
eksportidan yuqori qiymatga ega mahsulotlar ishlab chiqarishga o‘tish va zamonaviy
texnologiyalarni jalb qilishga harakat qiladi. EIZlar mana shu intilishning asosiy vositalaridan
biridir.
EIZlarda investorlarga taklif etilayotgan imtiyozlar TTXI hajmini oshirishda muhim omil
sifatida namoyon bo‘ladi. Masalan, “Navoiy” EIZda qator xorijiy kompaniyalar o‘z ishlab
chiqarish liniyalarini yo‘lga qo‘yib, O‘zbekiston bozoriga kirib keldi. Xususan, 2017-yilda Xitoy
investorlarining ishtirokida “Orient Ceramic” qo‘shma korxonasi ishga tushirildi. Ushbu
loyihada asosan keramika plitalarini ishlab chiqarish yo‘lga qo‘yilgan. Xitoy kapitallari
yordamida zamonaviy uskuna va texnologiyalar keltirilib, mahsulot ichki bozor bilan birga,
eksportga ham yo‘naltirildi. 2018-yilda esa Rossiya va Turkiya sarmoyadorlari ishtirokida
“Euro Global Plast” korxonasi Navoiy EIZda ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘ydi. Ushbu loyiha
plastik mahsulotlar ishlab chiqarish, xususan, import o‘rnini bosuvchi va eksportga
yo‘naltirilgan turli xil polimer buyumlar tayyorlashga ixtisoslashgan.
Xuddi shunday,
“Angren” va “Jizzax” EIZlarida ham Janubiy Koreya, Xitoy, Rossiya, Turkiya, Yevropa Ittifoqi
davlatlari investorlarining loyihalari amalga oshirildi. Natijada, O‘zbekistonning sanoat
salohiyati, eksport geografiyasi kengayib, global bozorga raqobatbardosh mahsulotlar taklifi
o‘sdi.
EIZlar nafaqat chet el kapitalini jalb qilish, balki mamlakat ichidagi ish o‘rinlarini yaratish,
mahalliy kadrlar malakasini oshirish va innovatsion texnologiyalarni joriy etish masalalarida
ham ijobiy omil bo‘lib xizmat qilmoqda. Yangi korxonalar ochilishi natijasida minglab yangi
ish o‘rinlari vujudga keladi. Bu esa hududlarda ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish, aholi
farovonligini oshirish va malakali kadrlar tayyorlashga zamin yaratadi. Misol uchun, “Angren”
EIZda tashkil etilgan avtomobil ehtiyot qismlari ishlab chiqaruvchi korxonalar nafaqat xorijiy
investitsiyalar hisobiga faoliyat yuritadi, balki mahalliy yoshlarni yangi texnologiyalar bilan
tanishtirib, ularning kasb-hunar malakasini oshiradi. Shuningdek, zamonaviy uskunalar va
texnologiyalarni joriy etish, mahalliy kadrlarning chet el mutaxassislari bilan tajriba
almashishi natijasida inson kapitali rivojlanadi. Shu tariqa, EIZlar uzoq muddatli iqtisodiy
rivojlanishga xizmat qiladi.
EIZlar O‘zbekiston iqtisodiyotini diversifikatsiya qilishda muhim rol o‘ynamoqda. O‘zbekiston
avval asosan paxta, oltin va gaz kabi xomashyoga tayanib, iqtisodiy daromadni ta’minlab
kelgan bo‘lsa-da, so‘nggi yillarda EIZlar yordamida yuqori qo‘shilgan qiymatga ega
mahsulotlar ishlab chiqarish va eksport qilish ko‘lami kengaymoqda. Masalan, “Navoiy” EIZda
2021-yilda faoliyat yuritayotgan korxonalar qiymati qariyb 150 million AQSh dollariga teng
mahsulotlarni eksport qilgan bo‘lib, shundan taxminan 30 million dollari elektronika va
elektrotexnika jihozlariga to‘g‘ri kelgan. Ushbu mahsulotlar asosan MDH davlatlari, jumladan
Qozog‘iston va Rossiyaga eksport qilingan. “Angren” EIZda joylashgan korxonalar esa 2021-yil
2
UzDaily.uz (2023)
Navoi region becomes a free economic zone
Mavjud:
https://www.uzdaily.uz/en/navoi-region-
[
Kirildi: 13-dekabr 2024]
150
YANGI O'ZBEKISTON ILMIY
TADQIQOTLAR JURNALI
www.in-academy.uz
1-JILD, 15-SON (YOʻITJ)
yakunlariga ko‘ra taxminan 50 million AQSh dollari qiymatidagi avtomobil ehtiyot qismlarini
Qozog‘iston, Rossiya va boshqa mintaqaviy bozorlarga eksport qildi. Shuningdek, kimyoviy
mahsulotlar va qurilish materiallari sohasida ham yangi ishlab chiqarish quvvatlari ishga
tushirib, yiliga o‘n millionlab dollarga teng qo‘shimcha eksport hajmini shakllantirdi. Natijada,
“Angren” EIZ O‘zbekistonga avtomobil sanoati klasterini rivojlantirishga, ichki bozorni sifatli
ehtiyot qismlar bilan ta’minlashga va tashqi bozorga raqobatbardosh tovarlar yetkazishga
xizmat qilmoqda. “Jizzax” EIZda esa farmatsevtika korxonalari faoliyati natijasida 2021-yilda
qariyb 10 million AQSh dollari qiymatidagi dorivor preparatlar va tibbiy mahsulotlar MDH,
jumladan Rossiya va Qozog‘iston bozorlariga eksport qilindi. Bu jarayon mahalliy
farmatsevtika sanoatining tarkibiy jihatdan mustahkamlanishi va xomashyoni chuqur qayta
ishlash hisobiga yuqori sifatli, xalqaro standartlarga mos dori-darmonlar ishlab chiqarish
imkonini kengaytirdi. Shuningdek, tekstil mahsulotlari ham “Jizzax” EIZda qo‘shilgan qiymatni
oshirishda muhim rol o‘ynab, yil sayin eksport hajmini ko‘paytirmoqda.
So‘nggi besh yil ichida O‘zbekistonda EIZlar soni keskin oshgan bo‘lsa (5 tadan 24 taga), bu
jarayonda “Qorako‘l” EIZ alohida ajralib turadi. 2022-yil iyul oyida ishga tushirilgan mazkur
mega-loyihaning qiymati 6,3 mlrd. AQSh dollarini (5,7 mlrd. yevro) tashkil etadi. Bu erkin
iqtisodiy zona 556 gektar maydonni egallab, allaqachon 80 foizini investorlar bilan to‘ldirgan
bo‘lib, zonaning kelajakda kengaytirilishi rejalashtirilmoqda.
Ushbu loyiha O‘zbekiston iqtisodiyotini qishloq xo‘jaligi hamda xomashyo eksportidan yuqori
qo‘shilgan qiymatli sanoat mahsulotlarini ishlab chiqarishga o‘tish borasidagi davlat siyosati
bilan hamohangdir. “Qorako‘l” EIZ gaz, neft, ko‘mir va rangli metallar kabi boy tabiiy
resurslarning joyida qayta ishlanishiga alohida urg‘u qaratadi. Maqsad – tabiiy boyliklarni
chetga xomashyo holida chiqarish o‘rniga o‘z hududida chuqur qayta ishlash, tayyor
mahsulotlar ishlab chiqarib, ichki va tashqi bozorda raqobatbardosh tovarlar yaratishdir.
“Qorako‘l” EIZ innovatsion sanoat klasteri sifatida ayniqsa polimer sohasida yetakchi o‘rinni
egallaydi. Bu yerda 3,1 mlrd. AQSh dollari (2,85 mlrd. yevro) qiymatdagi “Gas Chemical
Complex MTO” loyihasi hayotga tatbiq etildi. 15 gektar maydonda barpo etilayotgan ushbu
gigant majmua 2025-yildan boshlab yiliga 1,1 mln. tonna polimer materiallari ishlab
chiqarishi kutilmoqda. Kompleks O‘zbekistonda birinchi bor etilen vinil asetat, polietilen
tereftalat va past zichlikdagi polietilen kabi mahsulotlarni ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘yadi. Bu
mamlakat polimer sanoati tarixida yangi bosqich bo‘lib, mahalliy iqtisodiyotga yuqori
qo‘shilgan qiymat yaratuvchi industriyani shakllantiradi. ushbu EIZdagi sanoat faoliyati
keyingi 25 yil davomida 11 mlrd. AQSh dollari miqdorida sof daromad keltirishi kutilmoqda.
Polimer klasteri doirasida ishlab chiqariladigan mahsulotlar poyabzal, sport anjomlari,
quvurlar, mebel, oziq-ovqat mahsulotlari idishlari, quyosh panellari va muzlatgich
konteynerlari kabi kunlik hayotda keng qo‘llaniladigan tovarlar tayyorlash imkonini beradi.
Bu, o‘z navbatida, ichki bozorda polimer mahsulotlari iste’mol hajmini sezilarli oshiradi va
xalqaro bozorlar uchun sifatli, raqobatbardosh eksportbop mahsulotlar yaratadi. Bandlik
borasida ham “Qorako‘l” EIZ O‘zbekiston iqtisodiyotiga muhim hissa qo‘shadi. Ushbu zona
doirasida 5 000 ga yaqin ish o‘rni yaratilishi, butun O‘zbekiston bo‘ylab esa qo‘shimcha 10
000 ish o‘rni paydo bo‘lishi kutilmoqda. Bu nafaqat mintaqaviy iqtisodiyotga, balki butun
mamlakat iqtisodiyotiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi, aholi turmush darajasini yaxshilaydi va
malakali kadrlar tayyorlashga yordam beradi.
3
Dentons (2019)
Uzbekistan has declared its largest region a free economic zone
Mavjud:
[
Kirildi: 13-dekabr 2024]
4
Euronews.com (2023)
Uzbekistan - using free economic zones to boost industrial opportunities
Mavjud:
[
Kirildi: 13-dekabr 2024]
151
YANGI O'ZBEKISTON ILMIY
TADQIQOTLAR JURNALI
www.in-academy.uz
1-JILD, 15-SON (YOʻITJ)
Yuqoridagi misollar EIZlarning O‘zbekiston iqtisodiy modelini o‘zgartirish va diversifikatsiya
qilishdagi rolini belgilashga xizmat qiladi. Yuqori qo‘shilgan qiymatga ega mahsulotlar ishlab
chiqarish, ularni nafaqat ichki bozor, balki mintaqaviy va jahon bozorlariga ham yetkazib
berish orqali O‘zbekiston xorijiy valyuta tushumlarini oshiradi. Bu jarayon O‘zbekiston
iqtisodiy mustaqilligini kuchaytirib, xomashyo resurslaridan keladigan daromadga qaramlikni
pasaytirishga xizmat qiladi.
EIZlar xalqaro investitsiya hamkorligini faollashtirish, xorijiy davlatlar bilan savdo aloqalarini
kengaytirish va sarmoya kiritishdagi xatarlarni kamaytirish orqali xalqaro obro‘-e’tiborning
oshirishga xizmat qiladi. O‘zbekiston so‘nggi yillarda iqtisodiy siyosatini liberallashtirish,
investorlarga yanada qulayroq sharoitlar yaratish va xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlikni
chuqurlashtirish choralarini ko‘rmoqda. Masalan, Jahon Banki, Yevropa Tiklanish va
Taraqqiyot Banki (EBRD), Osiyo Taraqqiyot Banki (ADB) kabi moliyaviy institutlar bilan
hamkorlik EIZlar infratuzilmasini yaxshilash va zamonaviy standartlar bo‘yicha loyihalarni
moliyalashtirishda muhim ahamiyatga ega.
Shu bilan birga, BMTning Savdo va taraqqiyot konferensiyasi (UNCTAD) kabi xalqaro
tashkilotlarning hisobotlarida EIZlarning xalqaro investitsiya oqimlariga ijobiy ta’siri qayd
etilgan. O‘zbekiston EIZlari ham ushbu global tendensiyalardan chetda emas. Yaratilgan qulay
sharoitlar tufayli xorijiy investorlar O‘zbekiston bozoriga ishonch bilan kirishmoqda. Bu
jarayon, o‘z navbatida, investitsiya muhiti yaxshilanishi va EIZlar infratuzilmasi
takomillashuviga olib keladi.
EIZlar xorijiy investitsiyalarni jalb qilish bilan birga, raqobatbardosh muhitni ham
shakllantiradi. Turli davlatlardan kelayotgan investorlar o‘rtasida raqobat vujudga kelishi,
innovatsion g‘oyalar, zamonaviy boshqaruv uslublari, ilmiy-tadqiqot va tajriba-konstruktorlik
ishlanmalarini jalb qilish jarayonini tezlashtiradi. Bu esa, oxir-oqibat, mahalliy ishlab
chiqaruvchilarning ham mahsulot sifatini yaxshilashga, eksportbop tovarlar yaratishga,
korporativ boshqaruvni takomillashtirishga undaydi.
EIZlar nafaqat umumiy iqtisodiy o‘sishni, balki hududiy rivojlanishni ham ta’minlaydi.
O‘zbekistonda har bir EIZ ma’lum bir hududda joylashgani uchun shu hududning iqtisodiy
hayotini jonlantiradi, infratuzilmasini yaxshilaydi va boshqa iqtisodiy sektorlarni ham
rivojlanishga undaydi. Misol uchun, “Xazorasp” EIZ Xorazm viloyatini iqtisodiy markazga
aylantirish, hududda qo‘shimcha ishlab chiqarish quvvatlarini yaratish va mahalliy aholini ish
bilan ta’minlash orqali hududiy iqtisodiyotga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. Ushbu rivojlanish shu
bilan birga ijtimoiy barqarorlikka ham xizmat qiladi. Ishsizlik darajasi pasayishi, aholi
daromadlarining o‘sishi, logistika va transport tizimlarining yaxshilanishi, ta’lim va sog‘liqni
saqlash xizmatlarining rivojlanishi natijasida hududiy iqtisodiy klasterlar shakllanadi. Bu
jarayonda EIZlar katalizator rolini bajaradi.
O‘zbekiston hukumati EIZlarni rivojlantirish va xorijiy investitsiyalarni yanada faol jalb qilish
maqsadida qator siyosiy islohotlar o‘tkazib kelmoqda. Yuridik me’yorlar soddalashtirilishi,
bojxona jarayonlari raqamlashtirilishi, litsenziyalash va sertifikatlash tartiblarining shaffofligi
oshirilishi bu sohadagi muhim qadamlar sirasiga kiradi. Jumladan, so‘nggi yillarda investitsiya
portfellarini boshqarish, investorlar huquqlarini himoya qilish, yuridik ziddiyatlarni tezkor
hal qilish uchun maxsus investitsiya sudlari va mediaatsiya markazlari faoliyatga tushdi. Bu
boradagi ijobiy o‘zgarishlar EIZlar faoliyatini yanada samarali qiladi.
5.
LexUz (2019)
O‘zbekiston Respublikasining “Investitsiyalar va investitsiya faoliyati to‘g‘risida”gi 25.12.2019-
yildagi O‘RQ-598-sonli Qonuni
Mavjud:
[Kirildi: 14-dekabr 2024]
152
YANGI O'ZBEKISTON ILMIY
TADQIQOTLAR JURNALI
www.in-academy.uz
1-JILD, 15-SON (YOʻITJ)
Xulosa
O‘zbekistondagi EIZlar chet el kapitalini jalb qilish, iqtisodiyotni diversifikatsiya qilish,
texnologik yangilanishni ta’minlash va mintaqaviy rivojlanish uchun muhim vositadir. Keyingi
yillarda O‘zbekiston hukumati EIZlar sonini va sifati jihatidan takomillashtirishga, ularning
faoliyat ko‘lamini kengaytirishga qaratilgan choralarni davom ettirishi kutilmoqda.
Global iqtisodiyotda raqobatbardoshlikni ta’minlash, eksport salohiyatini oshirish va xalqaro
hamkorlikni kuchaytirish maqsadida EIZlarning istiqboli juda porloq. Mamlakatda qonuniy
bazaning takomillashtirilishi, byurokratik to‘siqlarning qisqartirilishi, investitsiya muhiti
oshkorligi va shaffofligi xorijiy investorlar oqimini yanada oshiradi. Natijada, O‘zbekiston
EIZlari Markaziy Osiyo mintaqasida yetakchi ishlab chiqarish va eksport platformasi sifatida
shakllanishi mumkin.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR / ЛИТЕРАТУРА / REFERENCES:
1. LexUz (2017)
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “E
rkin iqtisodiy zonalar samarali
faoliyat ko‘rsatishi uchun vazirliklar, idoralar va joylardagi davlat hokimiyati organlarini
muvofiqlashtirishni kuchaytirish va ularning mas’uliyatini oshirish chora-tadbirlari
to‘g‘risida”gi
07.08.2017 yildagi PQ-3175-sonli Qarori
Mavjud:
[Kirildi: 13-dekabr 2024]
2. UzDaily
(2023)
Navoi
region
becomes
a
free
economic
zone
Mavjud:
https://www.uzdaily.uz/en/navoi-region-becomes-a-free-economic-zone/
[
Kirildi:
13-
dekabr 2024]
3. Dentons (2019)
Uzbekistan has declared its largest region a free economic zone
Mavjud:
https://www.dentons.com/en/insights/alerts/2019/may/28/uzbekistan-has-declared-its-
largest-region-a-free-economic-zone
[
Kirildi: 13-dekabr 2024]
4. Euronews (2023)
Uzbekistan - using free economic zones to boost industrial opportunities
Mavjud:
https://www.euronews.com/business/2023/12/22/uzbekistan-using-free-
economic-zones-to-boost-industrial-opportunities
[
Kirildi: 13-dekabr 2024]
5. LexUz (2019)
O‘zbekiston Respublikasining “Investitsiyalar va investitsiya faoliyati
to‘g‘risida”gi 25.12.2019-yildagi O‘RQ-598-sonli Qonuni
Mavjud:
[Kirildi: 14-dekabr 2024]
6.
LexUz (2018)
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining ‘“Erkin iqtisodiy zonalar faoliyatini
muvofiqlashtirish va boshqarish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi
21.12.2018-yildagi PF-5600 sonli Farmoni
Mavjud:
[Kirildi: 14-
dekabr 2024]
`
