109
YANGI O'ZBEKISTON ILMIY
TADQIQOTLAR JURNALI
www.in-academy.uz
2-JILD, 5-SON , (YOʻITJ)
QISHLOQ XO‘JALIGI SOHASIDA INGLIZ TILINING
AHAMIYATI: GLOBAL ILMIY AXBOROTGA YO‘L
Itolmasova Qalbinur Furqat qizi
“TIQXMMI ” MTU talabasi
https://doi.org/
10.5281/zenodo.15429411
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Qabul qilindi:26-aprel 2025 yil
Ma’qullandi:30-aprel 2025 yil
Nashr qilindi: 16-may 2025 yil
Ushbu maqolada ingliz tilining qishloq xo‘jaligi
sohasidagi o‘rni, xususan, xalqaro ilmiy va texnik
axborotga kirish imkoniyatini ta’minlashdagi roli
tahlil qilinadi. Til bilimining zamonaviy muhandislar
va olimlar uchun zaruriy vosita sifatida qaralishi
asoslanadi.Agrotexnika sohasida faoliyat yuritayotgan
yoki o‘qiyotgan mutaxassislar uchun ingliz tilini
o‘rganishning ahamiyatini ochib beradi. Xalqaro
tajribalar, texnik hujjatlar, va ilmiy-texnik adabiyotlar
asosan ingliz tilida bo‘lgani uchun bu tilni bilish, har
bir zamonaviy muhandis uchun zaruriy vosita
hisoblanadi.
KEY WORDS
Ingliz tili, qishloq xo‘jaligi, ilmiy
axborot, global hamkorlik, texnik
terminologiya
INTRODUCTION
1-rasm .
Qishloq xo’jaligini rivojlantirishda chet tillarini ahamiyati .
Kirish
Bugungi kunda ilm-fan va texnika sohalarida ingliz tili global aloqa vositasiga aylangan.
Ayniqsa, qishloq xo‘jaligi kabi tez rivojlanayotgan va xalqaro tajriba almashuvi muhim bo‘lgan
sohaga doir yangiliklar, ilmiy maqolalar va texnologik tavsiyalar asosan ingliz tilida chop
etiladi. Shunday ekan, bu tilda erkin muloqot qila olish, har bir soha mutaxassisi uchun muhim
ko‘nikmaga aylanmoqda. Zamonaviy qishloq xo‘jaligi tobora raqamlashtirilmoqda va yuqori
110
YANGI O'ZBEKISTON ILMIY
TADQIQOTLAR JURNALI
www.in-academy.uz
2-JILD, 5-SON , (YOʻITJ)
texnologiyalar asosida rivojlanmoqda. Bunday sharoitda agrotexnika sohasidagi muhandislar
faqat texnik bilimlargina emas, balki chet tillar, ayniqsa ingliz tilini ham egallashi talab etiladi.
Chunki yangi texnologiyalar, texnik hujjatlar va uskunalar bo‘yicha ko‘rsatmalar, ko‘pincha
ingliz tilida bo‘ladi. Shuningdek, chet ellik hamkorlar bilan samarali muloqot qilish ham til
bilimiga bog‘liq. Shunday ekan, ingliz tilini o‘rganish — bu nafaqat shaxsiy rivojlanish, balki
butun soha taraqqiyoti uchun ham muhim omil sanaladi.
Asosiy qism
1. Ilmiy axborotning asosiy tili sifatida ingliz tili
Bugungi kunda Scopus, Web of Science, Elsevier kabi yetakchi ilmiy platformalarda chop
etilgan maqolalarning 80% dan ortig‘i ingliz tilida bo‘ladi. Bu holat qishloq xo‘jaligi bo‘yicha
ilmiy yangiliklarni faqat ingliz tilini bilganlar o‘zlashtirishi mumkinligini ko‘rsatadi.
2. Texnik adabiyot va darsliklar
Qishloq xo‘jaligi texnikasi, agrobotanika, agrotexnologiya bo‘yicha mavjud innovatsion
adabiyotlarning ko‘pchiligi ingliz tilida bo‘lib, mutaxassislar uchun bu bilimlarni to‘g‘ri
o‘zlashtirish tilga bog‘liq.
3. Chet el bilan hamkorlik va grantlar
Ko‘plab xalqaro loyihalar, Erasmus+, Horizon 2020, USAID, FAO va boshqa tashkilotlar
tomonidan beriladigan grantlar uchun arizalar, hisobotlar va intervyular ingliz tilida yuritiladi.
Bu esa ingliz tilini bilishni zamonaviy mutaxassis uchun ustuvor mahoratga aylantiradi.
Muhokama va natijalar
Yuqoridagi ma’lumotlardan ko‘rinib turibdiki, ingliz tilini bilish qishloq xo‘jaligi sohasidagi
bilim va malaka darajasini oshirishga bevosita ta’sir qiladi. Til faqat aloqa vositasi emas, balki
zamonaviy ilmga olib boruvchi kalitdir.
Ayni paytda dunyo bo‘ylab agrotexnika, agroekologiya, agrobiznes kabi yo‘nalishlarda olib
borilayotgan tadqiqotlar, ilmiy maqolalar, texnologik yangiliklar va tavsiyalar asosan ingliz
tilida chop etilmoqda. Bu esa shuni anglatadiki, yangi bilimlarni egallash, ilg‘or tajribalarni
o‘rganish va zamonaviy texnologiyalarni amaliyotga tatbiq etishda ingliz tilini bilish muhim
ahamiyat kasb etadi.
Bundan tashqari, xorijiy tashkilotlar bilan hamkorlik qilish, grant va loyihalarda ishtirok
etish, ilmiy konferensiyalarda qatnashish ham ingliz tilini bilishni talab qiladi. Mutaxassis
ingliz tilini qanchalik yaxshi egallagan bo‘lsa, u shunchalik keng imkoniyatlarga ega bo‘ladi —
yangi bilimlar oladi, malakasini oshiradi, xalqaro miqyosda o‘z sohasida yetakchi bo‘lish
imkoniyatiga ega bo‘ladi.
111
YANGI O'ZBEKISTON ILMIY
TADQIQOTLAR JURNALI
www.in-academy.uz
2-JILD, 5-SON , (YOʻITJ)
2-rasm.
Qishloq xo’jaligida statistika va ma’lumotlarning 95% ingliz tilida talqin qilinadi.
Statistik ma’lumotlar
• FAO ma’lumotiga ko‘ra, 2023 yilda qishloq xo‘jaligi texnologiyalariga oid ilmiy
maqolalarning 87% ingliz tilida chop etilgan.
• O‘zbekistonda so‘rovnoma asosida aniqlanishicha, agrar yo‘nalishdagi talabalarning 64%
ingliz tilini o‘rganishga qiziqadi, ammo faqat 18% texnik sohalar bo‘yicha ingliz tilidagi
matnlarni to‘liq tushunadi.
• 2022 yilda 2000 dan ortiq o‘zbek talabasi chet el grant dasturlariga ariza topshirgan,
shulardan 95% ingliz tilida bo‘lgan.
3-rasm.
Zamonaviy qishloq xo’jaligi .
Xulosa.
112
YANGI O'ZBEKISTON ILMIY
TADQIQOTLAR JURNALI
www.in-academy.uz
2-JILD, 5-SON , (YOʻITJ)
Ingliz tilini bilish bugungi global ilm-fan va texnika doirasida har bir mutaxassis uchun
strategik ko‘nikmadir. Ayniqsa, qishloq xo‘jaligi va uning texnologik jihatlari bilan
shug‘ullanayotgan mutaxassislar uchun ingliz tilidagi manbalarni o‘qish va tushunish — ilg‘or
tajriba va bilimlarni egallashga zamin yaratadi. Shu sababli ingliz tilini o‘rganishni kasbiy
rivojlanishning ajralmas qismi sifatida ko‘rish lozim.
Xulosa qilib aytganda, ingliz tili — bu oddiy aloqa vositasi emas, balki global miqyosda
rivojlanayotgan qishloq xo‘jaligi sohasi uchun zarur bo‘lgan strategik bilim manbaidir. Shu
sababli, har bir qishloq xo‘jaligi mutaxassisi zamonaviy texnik bilimlar bilan bir qatorda ingliz
tilini ham puxta egallashi lozim. Bu nafaqat ularning kasbiy rivoji, balki butun sohaning
taraqqiyotiga xizmat qiladi.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati:
1. FAO. (2023). Annual report on agricultural science and technology.
2. Crystal, D. (2003). English as a Global Language. Cambridge University Press.
3. Web of Science statistik hisobotlari, 2023.
4. O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi statistikasi, 2022.
5. Scopus (2023). Top Cited Agricultural Science Articles.
6. O‘zagrotexhim statistik byulleteni, 2023.
7. NRU Agricultural Engineering Survey, 2024.
8. John Deere. (2022). Operator’s Manual for GPS-guided Tractors.
