151
YANGI O'ZBEKISTON ILMIY
TADQIQOTLAR JURNALI
www.in-academy.uz
2-JILD, 5-SON 2-QISM, (YOʻITJ)
BARKAMOL AVLOD-YANGI O'ZBEKISTON
TARAQQIYOTINING POYDEVORI.
Xurramova Lola Pardayevna
Shahrisabz Davlat Pedagogika Instituti Boshlangʻich ta'lim
yoʻnalishi 1-kurs talabasi
https://doi.org/
10.5281/zenodo.15544564
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Qabul qilindi:16-may 2025 yil
Ma’qullandi:18-may 2025 yil
Nashr qilindi: 29-may 2025 yil
Mazkur maqolada Yangi Oʻzbekiston taraqqiyotining
asosiy omili sifatida barkamol avlodni tarbiyalash
masalasi yoritilgan. Unda yoshlarning intellektual,
ma’naviy
va
jismoniy
kamolotini
ta’minlash
yoʻnalishida olib borilayotgan islohotlar va ularning
ijtimoiy hayotdagi oʻrni tahlil qilingan. Barkamol
avlod — bu millatning ertangi kunidir, degan gʻoya
asosida davlat siyosatida yoshlarga qaratilayotgan
e’tibor ochib berilgan.
KEY WORDS
barkamol
avlod,
Yangi
Oʻzbekiston, ta’lim, ma’naviyat,
yoshlar siyosati, taraqqiyot.
KIRISH
Bugungi globallashuv va raqobatbardoshlik davrida har bir davlatning taraqqiyoti va
barqaror rivojlanishi avvalo inson kapitalining sifatiga, ya’ni barkamol avlodning
shakllanishiga bogʻliq. Yangi Oʻzbekiston davlatchiligi shakllanishining ilk bosqichidanoq
yoshlar masalasi davlat siyosatining eng ustuvor yoʻnalishlaridan biri sifatida e’tirof
etilmoqda. Zero, Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev ta’kidlaganidek, “Yoshlar –
kelajagimizning bunyodkori, xalqimiz tayanchi va suyanchi, buyuk kelajagimizning asosiy
poydevoridir”.
“Barkamol avlod” tushunchasi nafaqat zamonaviy bilimlarga ega, balki sogʻlom, ma’naviy-
axloqiy jihatdan yetuk, tashabbuskor va vatanparvar yoshlarni tarbiyalashni anglatadi. Bu
tushuncha Yangi Oʻzbekiston taraqqiyot strategiyasining asosi sifatida e’tirof etilib, ta’lim,
tarbiya, sogʻliqni saqlash, bandlik, ma’naviyat va ijtimoiy himoya sohalarida keng koʻlamli
islohotlarga turtki boʻlmoqda.
ADABIYOTLAR TAHLILI
Yoshlarni har tomonlama barkamol qilib tarbiyalash masalasi Oʻzbekiston Respublikasi
taraqqiyot strategiyasida asosiy ustuvorliklardan biri sifatida belgilangan. Bu borada qabul
qilingan qator me’yoriy-huquqiy hujjatlar va ilmiy-pedagogik manbalar ushbu mavzuning
dolzarbligini va chuqur o‘rganilayotganini ko‘rsatadi.
Jumladan, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022–2026 yillarga mo‘ljallangan Yangi
O‘zbekiston taraqqiyot strategiyasida yoshlarning ta’lim olishi, kasb-hunar egallashi,
intellektual va ijodiy salohiyatini namoyon etishi uchun keng imkoniyatlar yaratish belgilab
qo‘yilgan. “Yoshlar – kelajagimiz” davlat dasturi (2017) esa ularning ijtimoiy-iqtisodiy
faolligini oshirish, tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash va zamonaviy bilimlarni egallashiga
zamin yaratgan muhim hujjatlardan biridir.Ilmiy adabiyotlarda esa barkamol avlod tarbiyasi
masalasiga turli jihatdan yondashuvlar mavjud. Pedagog olim A. A’zamov o‘zining “Barkamol
avlod tarbiyasining pedagogik asoslari” asarida bu jarayonning nazariy poydevorini yoritgan.
152
YANGI O'ZBEKISTON ILMIY
TADQIQOTLAR JURNALI
www.in-academy.uz
2-JILD, 5-SON 2-QISM, (YOʻITJ)
Uning fikricha, barkamol avlodni tarbiyalashda oila, maktab va jamiyatning hamkorligi muhim
omil hisoblanadi. M. Tolipova esa yoshlarni ma’naviy immunitetga ega, ijtimoiy mas’uliyatli
shaxs sifatida shakllantirishning zarurligiga urgʻu beradi.
Shuningdek, UNESCO va boshqa xalqaro tashkilotlar hisobotlarida ham yoshlarning
salohiyatini ochish, ularni zamonaviy ko‘nikmalarga ega qilgan holda global jarayonlarga
tayyorlashga qaratilgan yondashuvlar mavjud. Bu holat Oʻzbekistonning yoshlar siyosatini
xalqaro standartlarga yaqinlashtirishga intilayotganini ko‘rsatadi.
NATIJA VA MUHOKAMA
Tahlillar shuni ko‘rsatadiki, Yangi Oʻzbekistonda yoshlar masalasiga davlat darajasida
strategik yondashuv shakllanmoqda. So‘nggi yillarda yoshlarning bilim olishi, kasb-hunar
egallashi, tadbirkorlik va ijodiy faoliyat bilan shug‘ullanishi uchun yaratilayotgan shart-
sharoitlar kengaymoqda. Maktabgacha ta’limdan tortib oliy ta’limgacha bo‘lgan tizimda
barkamol avlod tarbiyasiga xizmat qiluvchi pedagogik va ma’naviy tamoyillar
kuchaytirilmoqda.
Amaliy jihatdan olib qaralganda, quyidagi muhim natijalarga e’tibor qaratish lozim:
“Yoshlar daftari”, “Temurbeklar maktabi”, “Yoshlar texnoparklari” kabi tashabbuslar orqali
yoshlarning ijtimoiy qo‘llab-quvvatlanishi va kasbiy yo‘naltirilishiga erishilmoqda.
Zamonaviy axborot texnologiyalari asosida ta’lim berish, yoshlarning raqamli savodxonligini
oshirishga qaratilgan IT parklar va robototexnika markazlari faoliyat ko‘rsatmoqda.
Yoshlar orasida sog‘lom turmush tarzini targ‘ib qilish, sport bilan shug‘ullanish va
madaniyatga qiziqishni kuchaytirish orqali ularning jismoniy va ruhiy salomatligi
mustahkamlanmoqda.
Talaba-yoshlarning siyosiy va ijtimoiy hayotdagi faolligi ortib bormoqda. Ular ijtimoiy
tarmoqlar va ommaviy axborot vositalari orqali o‘z fikrini erkin bildiradigan, mas’uliyatli
fuqarolarga aylanmoqda.
Muhokama jarayonida yana bir muhim jihat aniqlanadiki, yoshlarning rivoji faqat ta’lim bilan
cheklanmaydi. Ularning ma’naviy kamoloti, axloqiy tarbiyasi, milliy va umuminsoniy
qadriyatlarga hurmati ham barkamol avlod timsolini belgilaydi. Shu bois, ta’lim tizimida
nafaqat bilim berish, balki tarbiyaviy ishlarga ustuvor ahamiyat qaratilishi zarur.
XULOSA
Xulosa qilib aytganda, Yangi Oʻzbekiston taraqqiyotining poydevori bo‘lgan barkamol avlodni
tarbiyalash bugungi kunning eng muhim ustuvor yo‘nalishlaridan biridir. Mamlakatimizda
yoshlarga oid davlat siyosatining izchil amalga oshirilayotgani, ularning har tomonlama kamol
topishi uchun zarur shart-sharoitlarning yaratilayotgani bu boradagi yuksak siyosiy irodani
aks ettiradi.
Barkamol avlod deganda – nafaqat bilimli, balki ma’naviy jihatdan yetuk, sog‘lom, ijtimoiy faol
va Vatanga sodiq yoshlar nazarda tutiladi. Bunday avlodni shakllantirish esa faqat ta’lim
tizimining emas, balki oila, jamiyat va davlatning hamkorlikdagi sa’y-harakatlarini talab etadi.
Shu bois, kelgusida quyidagi yo‘nalishlarda ishlarni yanada takomillashtirish maqsadga
muvofiq bo‘ladi:
yoshlarning innovatsion va texnologik tafakkurini rivojlantirish;
ma’naviy tarbiyani ta’lim jarayoniga uyg‘unlashtirish;
153
YANGI O'ZBEKISTON ILMIY
TADQIQOTLAR JURNALI
www.in-academy.uz
2-JILD, 5-SON 2-QISM, (YOʻITJ)
yoshlarni ijtimoiy hayotda faol ishtirok etishga undovchi mexanizmlarni kuchaytirish.
Yuqoridagilardan kelib chiqib aytish mumkinki, Yangi Oʻzbekistonning ertangi taraqqiyoti
bevosita bugungi yoshlarga bog‘liq. Barkamol avlod – bu millatning, jamiyatning va davlatning
porloq kelajagidir
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:
1. Mirziyoyev Sh.M. Yangi O‘zbekiston – taraqqiyot va islohotlar yo‘li. – Toshkent: O‘zbekiston,
2022.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “2022–2026 yillarga mo‘ljallangan Yangi
O‘zbekiston taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni. – 28.01.2022.3. “Yoshlar –
kelajagimiz” davlat dasturi. – Toshkent, 2017.
4. A’zamov A. Barkamol avlod tarbiyasining pedagogik asoslari. – Toshkent: Fan, 2020.
5. Tolipova M. Yoshlarni ma’naviy tarbiyalashning zamonaviy yo‘nalishlari. – Toshkent:
Ma’naviyat, 2021.
6. Jo‘rayev M. Oila va maktab hamkorligida ma’naviy tarbiya. – Toshkent: O‘qituvchi, 2019.
7. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Yoshlar ishlari agentligi rasmiy
ma’lumotlari – www.yoshlar.gov.uz
8. UNESCO. Youth Development Report. – Paris, 2021.
9. Rasulov B. Pedagogik texnologiyalar va innovatsion yondashuvlar. – Toshkent: Innovatsiya,
2020.
