ODDIY SHAFTOLI (PRUNUS PERSICA (L) BATSCH.) FLAVONOIDLARI

YOSH OLIMLAR

ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI

in-academy.uz/index.php/yo

51

ODDIY SHAFTOLI (PRUNUS PERSICA (L) BATSCH.) FLAVONOIDLARI

Abdurasulieva G.M.

1

Farmanova N.T.

2

Berdimbetova Г.Е.

1

1

O‘zbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi Qoraqalpog'iston bo‘limi

Qoraqalpoq tabiiy fanlar ilmiy-tadqiqot instituti

gulshadabdurasulieva@gmail.com

tel.: +998911641292

2

Toshkent farmatsevtika instituti

https://doi.org/10.5281/zenodo.14180110

Oddiy shaftoli Prunus persica (L) Batsch. butun dunyoda ko‘p tarqalgan, tarkibidagi

biologik faol moddalari bilan ajralib turadi. Adabiyot manbalariga qaraganimizda shaftoli
mevalari tarkibida temir moddasi ko‘p bo’lib, 300-400 g shaftoli iste’mol qilish natijasida
organizmni kunlik dozasini ta’minlaydi [1]. Shuningdek, oddiy shaftoli barglari tarkibida K
(4348 mg/l) va Ca (2410 mg/l) ko’pligi оrganizmdagi ushbu elementlarga ehtiyojni qondiradi
[2]. Оddiy shaftoli mevalari va barglari tarkibida flavonoidlardan kempferol, kversetin,
izoramnetin, rutin va apigenin borligi aniqlangan. Flavonoidlar antioksidant, yallig‘lanishga
qarshi va bakteridsid ta’sirlarga ega.

Lekin hozirgi vaqtda Orol mintaqasida joylashgan Qoraqalpog‘iston Respublikasida

o‘stirilgan oddiy shaftoli barglari tarkibidagi flavonoidlar o‘rganilmagan.

Tadqiqot maqsadi.

Qoraqalpog’iston Respublikasida o‘stirilgan oddiy shaftoli barglari

tarkibidagi flavonoidlarni tahlili.

Tadqiqot usul va uslublari.

Oddiy shaftoli barglari 2022-yilning Qoraqalpog‘iston

Respublikasi Qong‘irot tumanida avgust oyida yig‘ildi va standart holatiga keltirildi hamda
laboratoriya sharoitida 70% spirt yordamida quruq ekstrakt tayyorlandi. Flavonoidlar YuSSX
va SX-MS usullarida tahlil qilindi.

Natija.

Tahlil natijasida Qoraqalpog‘iston Respublikasi oddiy shaftoli barglari quruq

ekstrakt (QRSHBE) tarkibida YuSSX usulida

kversetin, apigenin, kempferol, rutin, giperozid, SX-

MS tahlil natijasida esa kversetin, apigenin, kempferol, rutin, giperozid, izoramnetin,
epigallokatexin borligi aniqlandi. Shuningdek, olingan natijalar boshqa mintaqalarda o’stirilgan
ob’eklarda (Krasnodor o‘lkasi shaftoli bargi ekstrakti (КO

‘

SHBE) va Turkiya

shaftoli mevasi

ekstrakti (Turkey SHME)

flavonoidlarni aniqlashga oid izlanishlar bilan solishtirildi.

KO‘SHB oddiy shaftoli barglari va Turkey SHM dagi oddiy shaftoli mevasi ekstrakti

tarkiblaridagi flavonoidlarga oid izlanish natijalari adabiyotda keltirilgan ma’lumotlardan
olindi (1-jadval).

1-jadval

Turli mintaqalarda o’stirilgan oddiy shaftoli ekstraktlari tarkibida aniqlangan

flavonoidlar tahlil natijalari

Ob’ekt

QRSHBE

QRSHBE

KO‘SHBE

TurkeySHME

Usul

YuSSX

SX-MS

QX

SX-MS

1

Kversetin

Kversetin

Kversetin

Kversetin

2

-

-

-

izokversetin

3

Apigenin

Apigenin

Apigenin

Apigenin

YOSH OLIMLAR

ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI

in-academy.uz/index.php/yo

52

1-jadvaldagi

ma’lumotlardan

ko’rinib

turibdiki,

giperozid,

epigallokatexin,

izoramnetinlar Qoraqalpog‘iston Respublikasi o‘sadigan oddiy shaftoli barglari tarkibida
birinchi marta aniqlangan.

Xulosa.

Ilk bora Qoraqalpog‘iston Respublikasida o‘sadigan oddiy shaftoli barglari

tarkibidagi flavonoidlar YuSSX va SX-MS usullarida tahlil qilinib, ulardan giperozid,
epigallokatexin, izoramnetinlar birinchi marta aniqlangan.

References:

1.

Нормахматов Р. Потребительская оценка и товароведческая характеристика

плодового сырья Узбекистана и его рациональное использование//Автореферат.-
Ташкент.2022.-С.12.
2.

Абдурасулиева Г.М., Бердимбетова Г.Е., Фарманова Н.Т. Maкро-и микроэлементы

листьев персика обыкновенного (Persica vulgaris Mill.), произрастающего в
Каракалпакстане//Инфекция, Иммунитет и Фармакология.-Ташкент. 2022. -№4 -С.14.
3.

Иванцова Л.В., Белоногова В.Д., Молохова Е.И. Фармакогностическое исследование

стандартизация персика обыкновенного листьев и разработка экстракта густого на его
основе//Диссертация на соискание ученой степени кандитата фармацевтических наук.-
Пермь. 2020.-С.27-65.
4.

Ayun Sener Geduk., Selma Atsiz. LC-MS/MS phenolic composition of peach (Prunus

persica (L.) Batsch) extracts and evaluation of their antidiabetic, antioxidant and antibacterial
activities//South African Journal of Botany 147(2022).-P.636-645.

4

Kempferol

Kempferol

Kempferol

Kempferol

5

Rutin

Rutin

Rutin

Rutin

6

Giperozid

Giperozid

-

-

7

-

Epigallokatexin

-

Epigallokatexin

8

-

Izoramnetin

-

-

9

-

-

-

Sinarozid

10

-

-

-

Naringenin

11

-

-

-

Gesperidin

12

-

-

-

Luteolin

13

-

-

-

Genistein