YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
21
VIRUSLI GEPATIT B KLINIK BELGILARI
PhD
Xudoyarova G.N.
Raxmonqulov Alisher
(davolash fakulteti talabasi)
SAMARQAND ZARMED UNIVERSITETI
https://doi.org/10.5281/zenodo.14172621
Mavzuning dolzarbligi.
Gepatit B — bu jigarni yallig‘lanishi bilan kechadigan infeksion
kasallik bo‘lib, uni B gepatit virusi (HBV) keltirib chiqaradi. Ushbu virus jigarni zararli ta'sirga
olib keladi va agar vaqtida davolanmasa, jigar sirrozi yoki jigar saratoni kabi jiddiy kasalliklar
rivojlanishiga olib kelishi mumkin. Dunyo bo‘ylab gepatit B epidemiyasi keng tarqalgan bo‘lib,
hozirgi kunda ko‘plab mamlakatlarda aholi orasida virusli infeksiyalarni kamaytirishga
qaratilgan chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda.
Kalit so‘z
: virus, gepatit, sterilizatsiya, qon infeksiya, epidemiya, klinik belgilari.
Maqsad:
virusli gepatit B klinik belgilarini aniqlash.
Tadqiqot materiallari va usullari:
Gepatit B virusi quyidagi yo‘llar orqali tarqalishi
mumkin:
1.
Qon orqali — gepatit B virusini yuqtirgan kishilarning qonida virus mavjud bo'lishi
mumkin. Buning natijasida qon quyuqligi, qonli ashyolar orqali yuqish ehtimoli bor. Bunda
ko‘pincha notog'ri sterilizatsiya qilinmagan tibbiy asboblar, tishlar, va hattoki tatuirovka
qilishda sterilizatsiya qilingan uskunalar muhim rol o'ynaydi.
2.
Jinsiy yo‘l bilan — gepatit B virusini jinsiy aloqada ham yuqtirish mumkin. Virus bilan
yuqtirilgan shaxsning qon, sperma yoki vaginal suyuqliklari orqali tarqalishi mumkin.
3.
Onadan bolasiga — homiladorlik davrida yoki tug'ruq vaqtida onadan bola tomonidan
virus o‘tkazilishi mumkin.
Klinik belgilari: Gepatit Bning belgilari har doim ko'rinmasligi mumkin. Ko‘plab hollarda
bemorlar hech qanday alomatni sezmasdan, bemorlikni sezmasdan yuqtirishadi. Ammo ba'zi
holatlarda quyidagi simptomlar paydo bo'lishi mumkin:
- Yorqin sarat (jigar kasalligining belgisi sifatida)
- Peshona va ko‘z oqining sariqligi
- Charchoq va zaiflik
- Qorin bo‘shlig‘ida og‘riq
- Bosh og‘rig‘i va tana haroratining ko‘tarilishi
- Teri toshmasi
Agar kasallik o‘z vaqtida aniqlanmasa, u jigarning uzoq muddatli zarariga olib kelishi
mumkin. Gepatit Bni aniqlash va tashxislash
Gepatit Bni aniqlash uchun turli diagnostika usullari mavjud:
1.
Qon tahlili — virusli infektsiyani aniqlash uchun gepatit B virusiga qarshi antitanalarni
aniqlovchi testlar amalga oshiriladi. Bular orasida HBsAg (hepatitis B surface antigen) va anti-
HBs (hepatitis B surface antidiv) kabi testlar mavjud.
2.
Jigar funktsiyasining tekshirilishi — jigar hujayralarining zararini baholash uchun jigar
fermentlarining darajasini o‘lchash.
Gepatit B ni davolash: Hozirgi kunda gepatit B ni davolashda bir nechta yondashuvlar
mavjud:
YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
22
- Antiviral dorilar — gepatit B virusining tarqalishini sekinlashtiruvchi va jigarni himoya
qiluvchi dori vositalari mavjud. Ular orasida tenofovir, entekavir va lamivudin kabi
preparatlar mavjud.
- Vaksinatsiya — gepatit B ning oldini olishning eng samarali usuli vaksinatsiyadir. Gepatit B
vaktsinasi, odatda, tug'ilishdan keyin birinchi 24 soat ichida amalga oshiriladi va keyinchalik
ikki yoki uchta qo'shimcha doza beriladi.
Gepatit B ning oldini olish
Gepatit B ni oldini olish uchun quyidagi chora-tadbirlar muhim:
1.
Vaksinatsiya — gepatit B ni oldini olish uchun vaktsina olish eng samarali usuldir.
Barcha yangi tug'ilgan chaqaloqlar va risk guruhi bo'lgan shaxslar vaktsinatsiya kursini
olishlari kerak.
2.
Jinsiy yo‘l orqali tarqalishning oldini olish — xavfsiz jinsiy aloqada bo‘lish va himoya
vositalaridan foydalanish.
3.
Yangi va toza tibbiy asboblarni ishlatish — qon quyish, tibbiy amaliyotlar va tatuirovka
qilishda sterillikka qat'iy rioya qilish.
4.
Onalardan bola yo‘li bilan tarqalishni oldini olish — homilador ayollarga gepatit Bga
qarshi davolash va bola tug‘ilgandan keyin profilaktik choralar ko‘rish.
Xulosa:
Gepatit B — jiddiy va xavfli infeksiya bo‘lib, uning oldini olish va davolash
usullari mavjud. Biroq, o‘z vaqtida diagnostika va davolash amalga oshirilmasa, kasallik
jigarning jiddiy zararlanadigan holatlariga olib kelishi mumkin. Shuning uchun gepatit B
haqida keng xabardorlikni oshirish va profilaktik chora-tadbirlarni kuchaytirish muhimdir.
References:
1.
Khudoyarova Gavhar Nurmamatovna, Vakhidova Adolat Mamatkulovna.
THE BLOOD GROUP IN ECHINOCOCCOSIS
. Teikyo Medical Journal 1 (Volume 46, Issue 01),
7611-7616
2.
А.М Вахидова.
МИКРОБИОЛОГИЧЕСКИЕ ИССЛЕДОВАНИЕ ПРИ ДЕТСКОМ
ГОРОДСКОМ БОЛЬНИЦЕ С ДИАГНОЗОМ КАНДИДОЗ
. Journal of new century innovations
24 (2), 21-29
3.
Г.Н Худоярова, И Баротов, МА Мамадиярова.
СРАВНИТЕЛЬНАЯ ХАРАКТЕРИСТИКА МЕЖДУ МЕДИКО-ПЕДАГОГИЧЕСКОГО И МЕДИКО-
ПРОФИЛАКТИЧЕСКОГО ФАКУЛЬТЕТА
. Journal of new century innovations 24 (2), 30-35
4.
Худоярова Г. Н., Хасанова Дурдона, Ибрагимов Сохиб, & Асроржонова Зулфизар.
(2023). ПИТАНИЯ СТУДЕНТОВ СРАВНИТЕЛЬНАЯ ХАРАКТЕРИСТИКА МЕЖДУ
ФАКУЛЬТЕТАМИ. Ta’lim Innovatsiyasi Va Integratsiyasi, 8(1), 59–64. Retrieved from
