Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
20-
to’plam
2-son Iyun 2025
28
O
LIY TA’LIM MUASSASALARIDA TALABALARNING MOBIL
ILOVALARNI LOYIHALASHGA OID KOMPETENTLIGINI
RIVOJLANTIRISHNING USLUBIY YONDASHUVLARINI
TAKOMILLASHTIRISH TENDENSIYALARI
Jumaqulova Zilola Shuhrat qizi
Navoiy Innovatsiyalar Universiteti
o‘
qituvchisi
Norqulova Zebiniso Hamza qizi
Navoiy Innovatsiyalar Universiteti o
‘
qituvchisi
Eshtoyeva Gulzoda Zokirovna
Navoiy Innovatsiyalar Universiteti
Boshlang
‘
ich ta
’l
im
yo‘
nalishi 1-kurs talabasi
Annotatsiya:
Ushbu maqolada ta'lim sohasida mobil ilovalardan foydalanish,
ayniqsa ularning zamonaviy texnik ta'limdagi ahamiyati ko'rib chiqiladi.
Shuningdek,
Oliy ta’lim muassasalari talabalari
ni mobil ilovalarni loyihalashga
o’rgatish
va rivojlantirish masalalari haqida qayd etilgsn
Kalit so
‘
zlar:
gadjetlar, mobil texnologiyalar, moslashuvchan ta'lim, onlayn
platforma, innovatsiyalar, raqamli savodxonlik , dastur, mentor, integratsiya
Mobil ilova
zamonaviy ta’limida muhim o‘rin tutadi, o‘quv jarayonini
boyitadi va o‘quvchilar va o‘qituvchilar uchun yangi marralarni zabt etishga
yordam beradi. Mobil texnologiyalardan foydalanish talabalarda mustaqil ishlash
va o‘z
-
o‘zini tashkil qilish ko‘nikmalari
ni rivojlantirish, yangi tushunchalarni
o‘rganish va o‘z loyihalarini yaratish imkonini beradi. Bu nafaqat bilimlarni
chuqurlashtiradi, balki tanqidiy fikrlash va ijodkorlikni rivojlantiradi. Bundan
tashqari, mobil ilovalar sinfdan tashqari talabalar va o'qituvchilar o'rtasidagi o'zaro
aloqada qulaylik yaratadi. Talabalar turli xil aloqa ilovalari orqali muloqot
qilishlari, fikr almashishlari va loyihalarda hamkorlik qilishlari mumkin, bu esa
tajriba va bilim almashish muhim ahamiyatga ega bo'lgan hamkorlikdagi o'quv
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
20-
to’plam
2-son Iyun 2025
29
muhitini yaratadi.
Mobil ilovalar zamonaviy hayotimizda muhim rol o'ynaydi. Ular
biznesdan tortib, ta'limgacha ko'plab sohalarda qo'llaniladi. Oliy ta'lim
muassasalarida talabalarning mobil ilovalarni loyihalashga oid kompetentligini
rivojlantirish, ularning kasbiy tayyorgarligini oshirish va innovatsion fikrlash
qobiliyatini shakllantirishda muhim ahamiyatga ega. Ushbu maqolada,
talabalarning mobil ilovalarni loyihalashga oid kompetentligini rivojlantirish
uchun uslubiy yondashuvlarni takomillashtirish tendensiyalari tahlil qilinadi.
Mobil ilovalar foydalanuvchilarga qulaylik yaratishi va turli xizmatlarni
taqdim etishi bilan birga, dasturchilar uchun ham yangi imkoniyatlar ochadi. Oliy
ta'lim muassasalarida talabalar mobil ilovalarni loyihalash jarayonida zamonaviy
texnologiyalarni o'zlashtirishi, innovatsion yechimlar taklif qilishi va jamoaviy ish
qobiliyatlarini rivojlantirishi zarur. Bu esa ularning kelajakdagi kasbiy faoliyatida
muvaffaqiyatga erishishlariga yordam beradi.
1. Amaliy mashg'ulotlar: Talabalarga mobil ilovalarni loyihalash jarayonida
amaliy mashg'ulotlar o'tkazish, nazariy bilimlarni amaliyot bilan bog'lash imkonini
beradi. Amaliy mashg'ulotlar davomida talabalar real loyiha ustida ishlashlari va
o'z fikrlarini amalga oshirishlari mumkin.
2. Loyihalash jarayonini integratsiya qilish: Oliy ta'lim muassasalarida mobil
ilovalarni loyihalash jarayonini boshqa fanlar bilan integratsiya qilish talabalarni
multidisiplinar yondashuvga o'rgatadi. Masalan, dizayn, dasturlash va marketing
sohalarini birlashtirib, talabalar to'liq loyiha jarayonini tushunishlari mumkin.
3. Mentorlik dasturlari: O'qituvchilar yoki tajribali mutaxassislar tomonidan
mentorlik qilish, talabalarni yo'naltirish va ularga amaliy ko'nikmalarni o'rgatishda
samarali usul hisoblanadi. Mentorlar talabalar bilan birga loyiha ustida ishlash
orqali ularning kompetentligini oshirishga yordam berishi mumkin.
4. Onlayn resurslardan foydalanish: Zamonaviy texnologiyalar yordamida
onlayn kurslar, vebinarlar va video darslar orqali talabalarga mobil ilovalarni
loyihalash bo'yicha qo'shimcha bilim olish imkoniyatlari yaratish zarur. Bu
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
20-
to’plam
2-son Iyun 2025
30
resurslar talabalar uchun qulay va har qanday joydan foydalanish imkonini beradi.
5. Jamoaviy loyihalar: Talabalar o'rtasida jamoaviy ishni rivojlantirish uchun
guruhli loyihalar tashkil etish muhimdir. Jamoaviy loyihalar talabalar o'rtasida fikr
almashish, yangi g'oyalarni ishlab chiqish va muammolarni hal qilish
qobiliyatlarini rivojlantiradi.
6. Innovatsion Texnologiyalarni Qo'llash: Mobil ilovalarni loyihalash
jarayonida yangi texnologiyalar, masalan, sun'iy intellekt, bulutli hisoblash va
ma'lumotlar tahlili kabi innovatsion vositalardan foydalanish talabalarni
zamonaviy tendensiyalar bilan tanishtiradi.
Oliy ta'lim muassasalarida talabalarning mobil ilovalarni loyihalashga oid
kompetentligini rivojlantirishda quyidagi tendensiyalar kuzatilmoqda:
1. Interaktiv ta'lim: Ta'lim jarayonida interaktiv metodlardan foydalanish,
talabalarni faol ishtirok etishga undaydi va ularning motivatsiyasini oshiradi.
2. O'z-o'zini o'rganish: Talabalarga o'z-o'zini o'rganish imkoniyatlarini
yaratish, mustaqil fikrlash va innovatsion yechimlar ishlab chiqishga yordam
beradi.
3. Global hamkorlik: O'zaro hamkorlik va tajriba almashinuvi orqali talabalar
xalqaro tajribani o'zlashtirishi mumkin. Bu, ularning global bozorda
raqobatbardoshligini oshiradi.
4. Sertifikatlash dasturlari: Mobil ilovalarni loyihalash bo'yicha sertifikatlash
dasturlari talabalarga qo'shimcha malaka olish imkoniyatini beradi va ularni ishga
joylashishda afzallik yaratadi.
Yana shuni aytish mumkinki, mobil ilovalar nafaqat texnik ooli
o‘quv
yurtlarida ta’limga yondashuvni, balki butun ta’lim tizimini ham o‘zgartirmoqda.
Zamonaviy gadjetlar va ilovalardan foydalanish ta'limni qulay, interaktiv va
individual qiladi, bu esa pirovardida o'quvchilarning samarali o'rganishi va
rivojlanishiga yordam beradi.
Mobil ilovalar, shuningdek, talabalarning baholash va ish faoliyatini
yaxshilashga yordam beradi. Maxsus ilovalar va onlayn platformalar yordamida
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
20-
to’plam
2-son Iyun 2025
31
o‘qituvchilar real vaqt rejimida o‘quvchilar faoliyatini kuzatishi, ishini
baholashi
va fikr-mulohazalarini bildirishi mumkin. Bu sizga ta'lim jarayonidagi zaif
tomonlarni aniqlash va o'rganishga yondashuvingizni o'z vaqtida tuzatish imkonini
beradi. Bundan tashqari, mobil ilovalar talabalarda raqamli ko'nikmalarni
rivojlantirishga yordam beradi, bu zamonaviy dunyoda juda muhimdir. Raqamli
vositalarni o'zlashtirish va onlayn muhitda axborot bilan ishlash qobiliyati texnik
ta'lim sohasidagi professional kompetensiyaning ajralmas qismiga aylanmoqda.
Mobil ilovalar talabalarga eng yangi texnologiyalar va dasturiy mahsulotlarni
o‘zlashtirishga yordam beradi, bu esa ularning sohaga muvaffaqiyatli
integratsiyalashuviga xizmat qiladi.
Ta’limda mobil
ilovalardan
foydalanish o‘quvchilarning o‘quv
jarayoniga faol jalb etilishiga yordam beradi va o‘quv jarayonini qiziqarli qiladi.
Natijada, talabalar nafaqat samaraliroq o'rganishadi, balki muammolarni hal
qilishning yangi va ijodiy usullarini topadilar, bu esa pirovard natijada texnik ta'lim
sohasida professionallik va innovatsiyalarning o'sishiga yordam beradi. Turli
messenjerlar va aloqa platformalari tufayli talabalar o‘qituvchilar bilan bemalol
muloqot qilishlari, savollar berishlari va real vaqt rejimida kerakli yordamni
olishlari mumkin. Bu o‘rganish sifatini oshiradi va o‘quvchilarga o‘quv jarayonida
qo‘llab
-quvvatlanayotganini va ishtirokini his qilish imkonini beradi.
Mobil ilovalar
interfaol o‘quv materiallari va mashg‘ulotlarni yaratish
imkoniyatini beradi, bu esa o‘rganishni yanada shaxsiylashtirilgan va qiziqarli
qiladi. O‘qituvchilar turli ilovalar va onlayn resurslardan o‘quvchilarni yaxshiroq
o‘rganish va ko‘nikmalarini rivojl
antirishga yordam beradigan interfaol darslar
yaratish uchun foydalanishlari mumkin.
Har qanday vaqtda va dunyoning istalgan nuqtasidan masofaviy ta'lim
va o'quv materiallaridan foydalanish imkoniyatini beradi. Bu, ayniqsa, ba'zi
sabablarga ko'ra darslarga shaxsan qatnasha olmaydigan talabalar uchun juda
muhimdir. Mobil ilovalar tufayli ta'lim yanada qulay va qulay bo'lib, bu umumiy
ta'lim darajasini oshirishga va keng auditoriya orasida texnik ko'nikmalarni
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
20-
to’plam
2-son Iyun 2025
32
rivojlantirishga yordam beradi. Mobil texnologiyalar ham o‘quv jarayonini tashkil
etish va rejalashtirishni takomillashtirishga yordam beradi. Turli ilovalar va onlayn
taqvimlar tufayli talabalar va o'qituvchilar dars jadvallari, tugash sanalari va
boshqa muhim voqealarni osongina kuzatib borishlari mumkin. Bu kechikish va
kamchiliklarning oldini olishga, o‘z navbatida ta’lim jarayonining unumdor
ligi va
samaradorligini oshirishga xizmat qiladi. Bundan tashqari, texnik ta'limda mobil
texnologiyalardan foydalanish o'quvchilarning raqamli savodxonligini oshirishga
yordam beradi. Ular turli dastur va ilovalar bilan ishlash ko‘nikmasiga ega
bo‘ladilar, zamonaviy dunyoda zarur ko‘nikma hisoblangan ma’lumotlarni internet
orqali tez topish va qayta ishlashni o‘rgana
dilar. Shunday qilib, mobil
texnologiyalardan foydalanish nafaqat o'rganishni osonlashtiradi, balki talabalarni
raqamli haqiqat va kasbiy faoliyatga tayyorlaydi.
Xulosa qilib aytganda, mobil ilovalar
ham o‘qituvchilarga o‘z ta’lim
usullarining samaradorligini tahlil qilish imkonini beradi. Talabalarning
yutuqlarini kuzatish uchun maxsus ilovalar yordamida ular o‘quv faoliyatini
baholashlari, zaif tomonlarini aniqlashlari va o‘quvchilarning ehtiyojlari
ga qarab
o‘quv jarayonini sozlashlari mumkin. Bu ta'lim sifatini oshirishga va ta'lim
natijalarini yaxshilashga yordam beradi va uni yanada yo'naltirilgan va samarali
qiladi. Oliy ta'lim muassasalarida talabalarning mobil ilovalarni loyihalashga oid
kompetentligini rivojlantirish uslubiy yondashuvlarini takomillashtirish zarurati
mavjud. Amaliy mashg'ulotlar, mentorlik dasturlari, onlayn resurslardan
foydalanish va jamoaviy loyihalar kabi usullar orqali talabalar zamonaviy
texnologiyalarni o'zlashtirib, kasbiy tayyorgarliklarini oshirishlari mumkin.
Kelajakda bu yondashuvlar talabalarning raqobatbardoshligini oshirishga xizmat
qiladi va ularni muvaffaqiyatli mutaxassislar sifatida shakllantiradi.
References:
1.Colley J., DeGani A., Stead G. What in the World Are You Doing with Your
Mobile Phone. World Differences in the Use of Mobiles. Cambridge, 2010.
2. Kukulska-Hulme A. Mobile Learning for Quality Education and Social
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
20-
to’plam
2-son Iyun 2025
33
Inclusion. UNESCO IITI. M., 2010
.
3. Mamurova, F. T., & Abdullaeva, N. K. (2020). Choose a special student
psychological methods. Scientific Bulletin of Namangan State University, 2(3),
525.
4
. Абдуллаева, Н., & Мамурова, Ф. (2018). ВНЕДРЕНИЕ
ИННОВАЦИОННЫХ
ТЕХНОЛОГИЙ
В
СИСТЕМЕ
ВЫСШЕГО
ОБРАЗОВАНИЯ. Экономика и социум, (4 (47)), 931
-935.
5. Abdullaeva, N
. (2022). КОМПЬЮТЕР ТЕХНОЛОГИЯЛАРИНИНГ
ТАЪЛИМ МУАММОЛАРИ.
Science and innovation, 1(B8), 519-522.
