Mualliflar

  • Умедуллоев Мунирбек Мирзоқул ўғли
  • Саитмуротов Бобур Собир ўғли

Muallif tarjimai holi

  • Умедуллоев Мунирбек Мирзоқул ўғли

    Термиз давлат Муҳандислик ва агротехнологиякар университети

    “Бино ва иншоотлар қурилиши” кафедраси ўқитувчиси

  • Саитмуротов Бобур Собир ўғли

    Термиз давлат Муҳандислик ва агротехнологиякар университети

    “Бино ва иншоотлар қурилиши” кафедраси ўқитувчиси

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.yottoro.90594

Kalit so‘zlar:

Калит сузлар: шаффоф изоляция ютиш панели изоляция коллекторлар

Annotasiya

Аннотация:Икки электронли куёшли иссик сув таъминоти тизимларининг иссиклик самарадорлигини шакллантиришнинг конунийлиги урганилади ва уларнинг иш параметрларини аниклаш учун тегишли хисоблаш ишлари олиб борилди.

Анализ областей применения альтернативных источников энергии в бесперебойном теплоснабжении жилых домов.

Аннотация: Изучена закономерность формирования теплового КПД двухэлектронных солнечных систем горячего водоснабжения и проведены соответствующие расчеты для определения их рабочих параметров.

Analysis of the areas of application of alternative energy sources in uninterrupted heat supply of residential buildings.

Abstract: The regularity of the formation of the thermal efficiency of two- electron solar hot water supply systems has been studied and the corresponding calculations have been carried out to determine their operating parameters.


background image

Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari


https://scientific-jl.com/

18-to’plam 2-son Aprel 2025

49

ТУРАР-ЖОЙ БИНОЛАРИНИ УЗЛУКСИЗ ИССИЦЛИК БИЛАН

ТАЪМИНЛАШДА МУЦОБИЛ ЭНЕРГИЯ МАНБАЛАРИНИНГ

ЦУЛЛАНИЛИШ СОЦАЛАРИНИНГ ТАЦЛИЛИ

Умедуллоев Мунирбек Мирзоқул ўғли

Саитмуротов Бобур Собир ўғли

Термиз давлат Муҳандислик ва агротехнологиякар университети

“Бино ва иншоотлар қурилиши” кафедраси ўқитувчилари

munirbeku93@gmail.com

Аннотация:Икки электронли куёшли иссик сув таъминоти тизимларининг

иссиклик самарадорлигини шакллантиришнинг конунийлиги урганилади ва уларнинг

иш параметрларини аниклаш учун тегишли хисоблаш ишлари олиб борилди.

Анализ областей применения альтернативных источников энергии в

бесперебойном теплоснабжении жилых домов.

Аннотация: Изучена закономерность формирования теплового КПД

двухэлектронных солнечных систем горячего водоснабжения и проведены

соответствующие расчеты для определения их рабочих параметров.

Analysis of the areas of application of alternative energy sources in uninterrupted

heat supply of residential buildings.

Abstract: The regularity of the formation of the thermal efficiency of two- electron

solar hot water supply systems has been studied and the corresponding calculations have

been carried out to determine their operating parameters.

Калит сузлар:

шаффоф изоляция,

ютиш панели, изоляция,

коллекторлар;

Бугунги кунда ахоли турар жой биноларини куёш батериялари ёрдамида


background image

Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari


https://scientific-jl.com/

18-to’plam 2-son Aprel 2025

50

иситиш иклим шароитлари талаб даражасида етмаслигига карамай, шу турдаги

мукобил энергия ва иссиклик манбасини хдсобга олмаслик мумкин эмас.

Биз учун энг катта самарадорликка эришиш учун кучли куёш нурлари

ёрдамида эришиш мумкин. Ясси куёш коллекторларининг купчилиги туртта

асосий элементлардан иборат. Биринчи навбатда бизни иссиклик билан

таъминлайдиган куёш каллекторлари билан танишиб оламиз.

1-бино; 2-шаффоф изоляция; 3-совутиш суви учун каналлар; 4-чангни ютиш

панели; 5-иссиклик изоляцияси

1.1-расм. Ясси куёш коллекторининг схематик диаграммаси.

Совутиш суви учун каналлари булган чангни ютиш панели, унинг юзасида

тушаётган куёш нурланишининг камида 90 фоизини ютишини таьминлаш учун

коплама кулланилади, одатда бир ёки икки катламли ойнадан иборат шаффоф

изоляция, коллекторнинг пастки кисми ва унинг ён кирралари оркали атроф-

мукитга иссиклик йукотилишини камайтирадиган иссиклик изоляцияси, чангни

ютиш панели ва иссиклик изоляцияси жойлашган ва шаффоф изоляция билан

юкоридан ёпилган корпус.

Коллекторда тушаётган куёш нурланиши ютувчи панелнинг каналлари

оркали окадиган совутиш суви (сув, антифриз, каво ва бошкалар) окими

натижасида чикариладиган иссикликка айланади. Шаффоф изоляция чангни ютиш

панелидан атмосферага конвектив ва нурли иссиклик йукотилишини камайтиради

ва шу билан коллекторнинг иссиклик чикишини оширади. Маълумки, аксарият

шаффоф воситалар, шу жумладан шиша нурларни танлаб узатади, яъни. уларнинг


background image

Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari


https://scientific-jl.com/

18-to’plam 2-son Aprel 2025

51

утказувчанлиги тушаётган нурланиш тулкин узунлигига бог'лик. Оддий дераза

ойнаси, таркибидаги темир таркибига караб, 85 ... 87% гача куёш нурларини

утказади, аммо панелнинг узининг иссиклик нурланиши учун деярли шаффоф

эмас. Ягона ойнадан иккиламчи ойнага утиш шаффоф изолятсия оркали иссиклик

йукотишларини пасайишига олиб келади, аммо шу билан бирга ютувчи панелга

тушадиган нурланиш окимининг зичлиги кам камаяди.

Ясси коллекторлар коммунал сокада турар жой ва жамоат биноларини иссик

сув билан таъминлаш ва иситиш учун, кишлок хужалиги ишлаб чикаришида

максулотларни кайта ишлаш ва саклаш пайтида, саноатда (тукимачилик, тери, озик-

овкат ва бошкалар)-паст талаб килинадиган технологик жараёнларда кулланилади.

(100 ° C гача) карорат. Чет элда текис куёш коллекторлари ёзда очик сузиш

кавзаларида сувни иситиш учун кам кенг кулланилади. Бундай колда, жуда кичик

(факат бир неча даража) карорат кутарилиши керак. Шунинг учун, одатда пластик

ёки каучукдан ясалган чангни ютиш панели шиша, иссиклик изоляцияси ва

корпусисиз ишлатилади.

Бундай коллекторлар,

одатда,

ассимиляция

коллекторлари деб номланади.

^уёш нурини ютувчи коллектор панелларининг намунавий дизайни

куйидагича

а-стандарт панелли иситиш радиатори; б-иккита галванизли пулат плиталар

панели-гофрировка килинган ва текис; c-пайвандланган алюминий панел;

г-чойшаб билан бириктирилган кувурлар регистри; э-кенгайиб борадиган

металл плиталари булган кувурлар регистри; г-кундаланг ковург'али кувурлардан


background image

Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari


https://scientific-jl.com/

18-to’plam 2-son Aprel 2025

52

ясалган регистр; э-металл чойшаб ва кувурни улаш усули; к-узунламасша

ковурFали кувурлар регистри

Бу турдаги РСГ2 типидаги пулат иситиш радиаторларидан ясалган ва

пастки кисмида иссиклик изоляцияси булмаган иссиклик батареяси булган текис

куёшни ютиш коллекторларининг иссиклик самарадорлиги урганилди. Х,исоблаш

натижалари шунга ухшаш иссиклик кабул килувчиси булган аньанавий

коллекторларнинг иссиклик самарадорлиги билан таккосланади. Икки электронли

куёшли иссик сув таъминоти тизимларининг иссиклик самарадорлигини

шакллантиришнинг конунийлиги урганилди ва уларнинг иш параметрларини

аниклаш учун тегишли хисоблаш ишлари олиб борилди. Икки даврли куёш ва куёш

ёкилгисидаги иссик сув таъминоти тизимлари спиралининг иситиш сиртининг

оптимал кийматини аниклаш буйича кисоблаш ишлари олиб борилди.

Фойдаланилган адабиётлар:

1

Братенков В. Н., Хаванов П.А., Вэскер Л.Я. Теплоснабжение малых

населенных пунктов. М. : Стройиздат,1988,с.223.

2

Сатторов А, Сайдуллаев С. Эски турдаги козонхона учокларида ёKилFи

сарфини тахлил килиш // “Меъморчилик ва курилиш муаммолари” Самарканд 2020

1-сон.

3

Сатторов, А. Б. (2020). Сопол буюмлар ва курилиш материаллари ишлаб

чикарувчи саноат печларида газ ёкилFисидан фойдаланиш ва тахлил килиш.

Ссиенсе анд Эдусатион, 1(9).

4

Сайдуллаев, С.Р., & Сатторов, А.Б. (2020). Ананавий козонхона учокларида

ёкилFи сарфини тахлил килиш ва камчиликларини бартараф этиш. Научно-

методический журнал “Уз Академия 198-204.

5

.Хажиматова, М.М., & Саттаров, А. (2019). Экологик таълимни

ривожлантиришда инновация жараёнлари. Меъморчилик ва курилиш муаммолари.