Jild 18 № 2 (2025)

Annotatsiya. Aksariyat karograflar uchun kartadagi yozuvlarni loyihalash va joylashtirish oxirgi vazifa sifatida qaraladi. Bu salbiy natijaga olib kelishi mumkin. Koʻpchilik hollarda butun kartaning qurilishi va koʻrinishi uning yozuvlariga bogʻliq boʻladi, shu sababdan ular dizayniga yengil qaramasik lozim. Ushbu maqolada kartalarda yozuvlarni joylashtirishning umumiy qoidalari yoritilgan boʻlib, bunday usullarda yozuvlarni joylashtirish kartaning sodda hamda tushunarli boʻlishini ta’minlaydi.

Аннотация.  Для большинства картографов разработка и размещение надписей на карте считается последней задачей. Это может привести к отрицательному результату. Во многих случаях конструкция и внешний вид всей открытки зависят от ее надписей, поэтому к их оформлению не следует относиться легкомысленно. В этой статье рассмотрены общие правила размещения надписы на картах, а размещение надписы такими способами обеспечит простоту и понятность карточки.

Annotasiya: Bu maqola stressning inson ruhiy salomatligiga ko'rsatadigan ta’siri va stressning turli manbalari, ijtimoiy, iqtisodiy va shaxsiy omillar muhokama qilinadi. Maqolada stressning ruhiy holatga salbiy ta'sir ko'rsatishi, depressiya, tashvish, uyqusizlik va boshqa psixologik muammolarni keltirib chiqarishi ko'rsatib o'tilgan. Stressning uzoq muddatli ta'siri, stressni boshqarish texnikalari, sog‘lom turmush tarzi va psixoterapiya usullari tahlil qilinadi.

 Abstract: This article discusses the impact of stress on mental health, exploring its various sources, including social, economic, and personal factors. The article highlights how stress negatively affects mental states, leading to issues such as depression, anxiety, insomnia, and other psychological problems. It also examines the long-term effects of stress, stress management techniques, healthy lifestyle choices, and psychotherapeutic approaches.

Aннотация: В этой статье рассматривается влияние стресса на психическое здоровье, а также различные источники стресса, включая социальные, экономические и личные факторы. В статье подчеркивается, как стресc оказывает негативное воздействие на психическое состояние, вызывая такие проблемы, как депрессия, тревожность, бессонница и другие психологические расстройства. Также рассматриваются долгосрочные последствия стресса, методы управления стрессом, здоровый образ жизни и психотерапевтические подходы.

Annotatsiya: Maqolada bugungi kunda dolzarb mavzu bo’lgan Global makonda talabalarning ma’naviy, ma’rifiy va axloqiy dunyoqarashi: ijtimoiy moslashuvi va ma’naviy tarbiyasi, pedagogik ta’lim jarayonida ma’naviy-ma’rifiy ishlarni tashkil etishga tayyorlashning ilmiy-nazariy asoslari tahlil qilingan.

Аннотация: В статье анализируются научно-теоретические основы подготовки студентов к организации духовно-просветительской работы в процессе педагогического образования, что является актуальной на сегодняшний день темой: духовно-просветительское и нравственное мировоззрение студентов в глобальном пространстве: социальная адаптация и духовное воспитание.

Abstract: The article analyzes the scientific and theoretical foundations of the spiritual, educational and moral worldview of students in the Global space, which is a topical issue today: social adaptation and spiritual education, preparation for the organization of spiritual and educational work in the process of pedagogical education.

Annotasiya. Mazkur maqolada fonetik uslubiyatning nazariy asoslari, uning asosiy tushunchalari va stilistik funksiyalari yoritilgan. Muallif fonetik stilistikaning nutq tovushlari orqali ta’sirchanlikni oshirishdagi rolini tahlil qiladi. Unli va undosh tovushlarning takrorlanishi, alliteratsiya, assonans, tovushga taqlid kabi usullar orqali nutqqa emotsional va ekspressiv tus berilishi ko‘rsatib o‘tilgan. Ayniqsa, she’riy nutqda fonetik vositalarning ahamiyati alohida ta’kidlanadi. Shuningdek, maqolada fonetik ekspressiya usullari – unli cho‘zilishi, kuchli talaffuz, undoshni ikkilantirish, ohang va urg‘u o‘zgarishi kabilar misollar bilan tushuntirilgan. Nutqdagi intonatsiya, pauza, ritm va temp kabi supersegmental elementlarning fonostilistik tahliliga ham o‘rin beriladi. Maqola fonetik-stilistik vositalarning badiiy, notiqlik, jurnalistik va boshqa nutq uslublaridagi ifodaviy imkoniyatlarini chuqur o‘rganishga xizmat qiladi.

Аннотация. В данной статье освещены теоретические основы фонетической стилистики, её основные понятия и стилистические функции. Автор анализирует роль фонетической стилистики в повышении выразительности речи за счёт речевых звуков. Показано, как такие приёмы, как повторение гласных и согласных звуков, аллитерация, ассонанс и звукоподражание, придают речи эмоциональность и экспрессивность. Особое внимание уделено значению фонетических средств в поэтической речи. Также в статье рассматриваются способы фонетической экспрессии — удлинение гласных, усиленное произношение, удвоение согласных, изменение интонации и ударения, с приведением примеров. Отмечена роль супрасегментных элементов, таких как интонация, пауза, ритм и темп, в фонетико-стилистическом анализе. Работа способствует глубокому изучению выразительных возможностей фонетико-стилистических средств в художественном, ораторском, публицистическом и других стилях речи.

Abstract. This article explores the theoretical foundations of phonetic stylistics, its key concepts, and stylistic functions. The author analyzes how phonetic stylistics enhances the expressiveness of speech through the use of speech sounds. It demonstrates how techniques such as repetition of vowels and consonants, alliteration, assonance, and sound imitation contribute to the emotional and expressive coloring of speech. Special emphasis is placed on the importance of phonetic tools in poetic language. The article also discusses methods of phonetic expression—lengthening of vowels, strong pronunciation, consonant doubling, changes in intonation and stress – supported with examples. The role of suprasegmental elements such as intonation, pause, rhythm, and tempo in phonostylistic analysis is also highlighted. The study contributes to the in-depth exploration of expressive capabilities of phonetic-stylistic devices in artistic, oratorical, journalistic, and other speech styles.

Annotasiya:Mazkur maqolada Yusuf Xos Hojibning “Qutadgʻu bilig” asarida ijtimoiy axloq masalalari keng yoritilgan. Unda adolat, aql, davlat, qanoat kabi tushunchalar ramziy qahramonlar orqali ifodalanadi. Asarda ilm-fan, axloqiy tarbiya, shaxsiy kamolot va davlat boshqaruvi masalalari chuqur tahlil etilib, yosh avlodni ma’naviy yetuklikka yetaklovchi g‘oyalar ilgari suriladi.

Аннотация:В данной статье подробно рассматриваются вопросы социальной этики в произведении Юсуфа Хос Ходжиба «Кутадгу билиг». Через символических героев раскрываются такие понятия, как справедливость, разум, государственность и довольство. Произведение содержит глубокий анализ нравственного воспитания, личного совершенствования и управления государством, направленных на духовное развитие молодёжи.

Abstract:This article explores the issues of social ethics presented in Yusuf Khass Hajib’s work Kutadgu Bilig. Concepts such as justice, intellect, statehood, and contentment are represented through symbolic characters. The work provides in-depth insights into moral education, personal development, and governance, aiming to guide youth towards spiritual maturity.

Annotatsiya:Ushbu maqolada insonning qobiliyat va iqtidorining shakllanishi hamda rivojlanishiga ta’sir etuvchi ichki va tashqi omillar atroflicha tahlil qilinadi. Xususan, tugʻma layoqat, ijtimoiy muhit, ta’lim-tarbiya, oila muhiti va shaxsning o‘z ustida ishlashi kabi jihatlarning ahamiyati yoritiladi. Qobiliyatning umumiy va maxsus turlari, pedagogik yondashuv va o‘qituvchining roli, bolaning qiziqishi hamda qat’iyatlilik kabi omillar qobiliyatni rivojlantirishda muhim ahamiyatga ega ekani ta’kidlanadi.

Аннотатция:В статье подробно анализируются внутренние и внешние факторы, влияющие на формирование и развитие способностей и талантов человека. Особое внимание уделяется значению врожденных задатков, социальной среды, воспитания, образования, семейной атмосферы и самосовершенствования личности. Рассматриваются общие и специальные способности, педагогический подход, роль учителя, интерес и настойчивость ребенка как ключевые условия развития способностей.

Abstract:This article provides an in-depth analysis of the internal and external factors that influence the development and manifestation of human abilities and talents. It emphasizes the importance of innate potential, social environment, education, upbringing, family dynamics, and self-improvement. The paper explores general and specific abilities, pedagogical strategies, the role of teachers, and the significance of a child’s interests and persistence in nurturing talent.

Abstract:  In a world where texts overflow and attention fades quickly, the ability to read with purpose becomes a silent superpower. This paper explores reading for specific information not merely as a strategy, but as an intellectual shortcut — a skill that turns chaos into clarity. Rather than passively consuming paragraphs, the reader transforms into a seeker, scanning the landscape of words with intent. Through theoretical reflection and practical relevance, this article highlights how mastering this subtle art can reshape one’s relationship with information, from academic studies to everyday decisions.

Annotatsiya: Matnlar oqimidek oqib, e’tibor esa tez so‘nib borayotgan zamonda, maqsadli o‘qish — jim, lekin qudratli bir ko‘nikmaga aylanmoqda. Ushbu maqola “reading for specific information” strategiyasini shunchaki o‘qish usuli emas, balki matn labirintida yo‘l topish san’ati sifatida ko‘rib chiqadi. O‘quvchi endi passiv emas — u so‘zlar oralab yuradigan izlanuvchiga aylanadi. Bu yondashuv orqali matndagi shovqindan aniqlik ajratiladi. Ushbu maqola ana shu ko‘nikmaning nazariy asoslarini va kundalik hamda akademik hayotdagi amaliy ahamiyatini ochib beradi

Annotatsiya: Matnlar oqimidek oqib, e’tibor esa tez so‘nib borayotgan zamonda, maqsadli o‘qish — jim, lekin qudratli bir ko‘nikmaga aylanmoqda. Ushbu maqola “reading for specific information” strategiyasini shunchaki o‘qish usuli emas, balki matn labirintida yo‘l topish san’ati sifatida ko‘rib chiqadi. O‘quvchi endi passiv emas — u so‘zlar oralab yuradigan izlanuvchiga aylanadi. Bu yondashuv orqali matndagi shovqindan aniqlik ajratiladi. Ushbu maqola ana shu ko‘nikmaning nazariy asoslarini va kundalik hamda akademik hayotdagi amaliy ahamiyatini ochib beradi.

Аннотация: В эпоху, когда тексты льются потоком, а внимание ускользает, целенаправленное чтение становится тихой, но мощной способностью. Данная статья рассматривает стратегию reading for specific information не просто как метод чтения, а как искусство ориентирования в лабиринте слов. Читатель здесь — не пассивный наблюдатель, а активный искатель смысла. Эта стратегия помогает извлекать ясность из шумного текста. В статье раскрываются теоретические основы и практическое значение навыка как в учебной среде, так и в повседневной жизни.

Annotatsiya: Mazkur tezis Islom Taraqqiyot Bankining (IsDB) mablag‘larini tadbirkorlik loyihalariga yo‘naltirish orqali rivojlanayotgan mamlakatlarda iqtisodiy o‘sish va barqaror rivojlanishni ta'minlashning ahamiyatini o‘rganadi. IsDB tomonidan amalga oshirilgan loyihalar, ayniqsa kichik va o‘rta biznesni rivojlantirish, yangi ish o‘rinlarini yaratish, mahalliy sanoatni modernizatsiya qilish va innovatsiyalarni joriy etish orqali iqtisodiy barqarorlikni ta'minlashga qaratilgan. Ushbu tezisda, shuningdek, tadbirkorlik loyihalarining muvaffaqiyatli amalga oshirilishi uchun zarur bo‘lgan omillar, moliyaviy yordamlardan qanday samarali foydalanish, va IsDB tomonidan amalga oshirilgan ba'zi muvaffaqiyatli loyihalar misollar orqali ko‘rsatilgan.

Аннотация: этот тезис исследует важность обеспечения экономического роста и устойчивого развития в развивающихся странах путем направления средств Исламского банка развития (Isdb) на предпринимательские проекты. Проекты, реализуемые IsDB, особенно направлены на обеспечение экономической стабильности за счет развития малого и среднего бизнеса, создания новых рабочих мест, модернизации местной промышленности и внедрения инноваций. В этом тезисе также описаны факторы, необходимые для успешной реализации предпринимательских проектов, как эффективно использовать финансовую помощь, и некоторые успешные проекты, реализованные IsDB, на примерах.

Abstract: This thesis explores the importance of ensuring economic growth and sustainable development in developing countries by channeling funds from the Islamic Development Bank (Isdb) to entrepreneurial projects. The projects implemented by IsDB are particularly aimed at ensuring economic stability through the development of small and medium-sized businesses, creating new jobs, modernizing local industry and introducing innovations. This thesis also describes the factors necessary for the successful implementation of entrepreneurial projects, how to effectively use financial assistance, and some successful projects implemented by IsDB, using examples.

Annotatsiya: Mazkur maqolada Islom taraqqiyot bankining (ITB) faoliyati, uning asosiy moliyalashtirish tamoyillari hamda O‘zbekiston kabi rivojlanayotgan mamlakatlarda tadbirkorlikni rivojlantirishdagi o‘rni tahlil qilingan. Tadqiqotda ITB mablag‘larining kichik va o‘rta biznes subyektlariga yo‘naltirilishining iqtisodiy samaradorligi, moliyaviy qo‘llab-quvvatlash shakllari, jumladan, mushoraka, murabaha va ijaraga asoslangan moliyalashtirish mexanizmlari o‘rganilgan. Shuningdek, maqolada ITB bilan hamkorlikda amalga oshirilgan muvaffaqiyatli tadbirkorlik loyihalari misolida mazkur bank mablag‘larining innovatsion faoliyat, ishlab chiqarish va eksport salohiyatini oshirishga xizmat qilishi yoritib berilgan. Xulosa qismida esa Islom moliyasi asosidagi moliyalashtirish mexanizmlarini milliy amaliyotga tatbiq etish bo‘yicha taklif va tavsiyalar ilgari surilgan.

Аннотация: В данной статье рассматривается деятельность Исламского банка развития (ИБР), его основные принципы финансирования, а также роль в развитии предпринимательства в развивающихся странах, таких как Узбекистан. Исследуются экономическая эффективность направления средств ИБР субъектам малого и среднего бизнеса, формы финансовой поддержки, включая механизмы мушарака, мурабаха и иджара. Также на примере успешно реализованных совместных проектов раскрывается вклад ИБР в развитие инновационной деятельности, производства и экспортного потенциала. В заключении статьи представлены предложения и рекомендации по внедрению исламских финансовых инструментов в национальную практику финансирования предпринимательства.

Abstract: This article examines the activities of the Islamic Development Bank (IDB), its fundamental financing principles, and its role in supporting entrepreneurship in developing countries such as Uzbekistan. The study evaluates the economic efficiency of channeling IDB funds toward small and medium-sized enterprises, as well as the financial support instruments, including mechanisms such as musharakah, murabaha, and ijarah. Moreover, the paper highlights successful entrepreneurial projects implemented in cooperation with the IDB, emphasizing how the bank's resources contribute to innovation, production development, and the enhancement of export potential. In the conclusion, the article puts forward proposals and recommendations for applying Islamic finance mechanisms within national financing practices.

ANNOTATSIYA: Ushbu maqolada o'smirlarning shaxsiy xususiyatlari va ularning emosional intellekt darajasining stressga ta’siri tahlil qilingan. Tadqiqot davomida shaxsiy xususiyatlarning stressga chidamlilikdagi roli, emosional intellektning stressni boshqarish jarayonidagi ahamiyati ilmiy asoslangan ma’lumotlar bilan yoritilgan. Tadqiqot natijalari asosida o’smirlarning stressga moyilligi va ularga qarshi kurashish usullari haqida tavsiyalar berilgan.

АННОТАЦИЯ: В статье анализируется влияние личностных черт подростков и уровня их эмоционального интеллекта на стресс. Исследование выявило роль личностных черт в устойчивости к стрессу и важность эмоционального интеллекта в управлении стрессом с использованием научно обоснованных данных. По результатам исследования даны рекомендации относительно подверженности подростков стрессу и способов борьбы с ним.

Annotatsiya: Mazkur maqolada umumta’lim maktablarida geografiya fanining tarkibiy qismi bo‘lgan aholi geografiyasi mavzularini o‘qitishda interfaol metodlardan foydalanishning dolzarbligi, bu usullarning o‘quvchilarning tahliliy fikrlash qobiliyatini rivojlantirishdagi o‘rni va ta’lim samaradorligiga ta’siri keng tahlil etilgan. Maqolada “klaster”, “zigzag”, “FSMU”, “kungaboqar” kabi metodlar misolida o‘quvchilarda demografik bilim va ko‘nikmalarni shakllantirish hamda mustahkamlash imkoniyatlari ochib berilgan.

Abstract: This article comprehensively analyzes the relevance of using interactive methods in teaching population geography, which is a component of geography in secondary schools, the role of these methods in developing students' analytical thinking skills, and their impact on educational effectiveness. The article reveals the possibilities of forming and strengthening demographic knowledge and skills in students using the examples of methods such as "cluster", "zigzag", "FSMU", and "sunflower".

Annotatsiya: Mazkur maqolada shaxs fe'l atvorini ifodalovchi sifatlarning kommunikativ funksiyalari ingliz va o'zbek tillarida o'rganiladi. Shaxs fe'l atvorini tasvirlovchi sifatlar til orqali shaxsning ichki holatini, ijtimoiy roli va munosabatlarini ifodalaydi. Har ikki tilda bu sifatlarning kommunikativ roli turlicha bo'lib, ular madaniy va ijtimoiy kontekstga ta'sir qiladi. Ingliz va o'zbek tillaridagi sifatlar va ularning kommunikativ funktsiyalari ijtimoiy me'yorlar va kommunikativ jarayonlarda qanday rol o'ynashini tahlil qilish maqolaning asosiy maqsadi hisoblanadi. Ushbu tadqiqot, tilning madaniy va ijtimoiy qatlamlariga qaratilgan bo'lib, har bir tilning o'ziga xos kommunikativ me'yorlarini ochib beradi.

Aннoтaция: В дaннoй cтaтьe aнaлизиpyютcя ocнoвныe индивидyaльнo-пcихoлoгичecкиe пocлeдcтвия пepeжитoгo oпытa измeны для дeвyшeк в вoзpacтe oт 18 дo 35 лeт, включaя cнижeниe caмooцeнки, нapyшeниe дoвepия в мeжличнocтных oтнoшeниях, эмoциoнaльнyю нeтaбильнocть и влияниe coциoкyльтypных фaктopoв.

KIRISH: Zamonaviy jamiyatda oilaning barqarorligi va farzandlarning sog‘lom rivojlanishi uchun ota-ona va bola o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlar muhim ahamiyat kasb etadi. Afsuski, bu munosabatlar har doim ham uyg‘un va muvozanatli bo‘lavermaydi. Bugungi kunda ota-ona va farzandlar o‘rtasidagi nizolar, kelishmovchiliklar va tushunmovchiliklar ko‘plab oilalarda kuzatilmoqda. Bu nizolar bolalarning ruhiy holatiga, ta’limdagi muvaffaqiyatiga, hatto ijtimoiy moslashuv darajasiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi.

KIRISH: Bugungi kunda jamiyat taraqqiyoti bilan bir qatorda, ijtimoiy muammolar ham murakkablashib bormoqda. Ayniqsa, voyaga yetmaganlar o‘rtasida jinoyatchilik holatlari ko‘payishi dolzarb muammolardan biridir. Bu holat jamiyatning barqarorligi, kelajagi bo‘lgan yosh avlodning ruhiy holati va tarbiyasi bilan bevosita bog‘liqdir. Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi 2023-yil hisobotida voyaga yetmaganlar tomonidan sodir etilgan jinoyatlar soni 2022-yilga nisbatan 11,4% ga oshgani qayd etilgan[1]. Bu esa ushbu masalaga chuqur yondashishni, uning psixologik ildizlarini o‘rganishni taqozo etadi.

[1] ¹ O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi 2023-yil statistik byulleteni. www.iiv.uz

Annotatsiya: Ushbu tezis O‘zbekxonning (1313–1341) Jo‘ji ulusidagi rahbarlik rolini, uning islomlashtirish, iqtisodiy, siyosiy va madaniy islohotlarini hamda ingliz adabiyotlaridagi talqinini chuqur o‘rganadi. O‘zbekxon islomni rasmiy din sifatida joriy etishi, Ipak yo‘li savdosini rivojlantirishi, Saroy shahrini madaniy va ilmiy markazga aylantirishi, san’at homiyligi va rus knyazliklari bilan ittifoqlari bilan mashhur. Ingliz manbalari (Favereau, 2021; Morgan, 1986) uning merosini global kontekstda yoritadi. Mavzuning dolzarbligi O‘zbekiston tarixshunosligida Oltin O‘rda merosini zamonaviy metodologiyalar bilan o‘rganish va xalqaro tadqiqotlar bilan integratsiyada.

Аннотация: Данная тезисная работа глубоко исследует роль Узбекхана (1313–1341) в Джuchiйском улусе, его реформы в области исламизации, экономики, политики и культуры, а также интерпретацию его наследия в англоязычной литературе. Узбекхан известен введением ислама как официальной религии, развитием торговли по Шелковому пути, превращением Сарая в культурный и научный центр, покровительством искусству и союзами с русскими княжествами. Английские источники (Favereau, 2021; Morgan, 1986) освещают его наследие в глобальном контексте. Актуальность темы заключается в изучении наследия Золотой Орды в узбекистанской историографии с применением современных методологий и интеграции с международными исследованиями.

Annotation:  This thesis thoroughly examines the leadership role of Uzbekhan (1313–1341) in the Juchi Ulus, his reforms in Islamization, economy, politics, and culture, and their interpretation in English-language scholarship. Uzbekhan is renowned for establishing Islam as the official religion, advancing Silk Road trade, transforming Sarai into a cultural and scientific hub, patronizing the arts, and forging alliances with Russian principalities. English sources (Favereau, 2021; Morgan, 1986) illuminate his legacy in a global context. The topic’s relevance lies in exploring the Golden Horde’s heritage in Uzbekistan’s historiography using modern methodologies and integrating with international research.

Аннотация: птицы, обитающие вблизи сельскохозяйственных угодий, представляют собой серьёзную угрозу для урожая и, как следствие, для экономики аграрного сектора. Особенно значительный ущерб наносят голуби, скворцы и вороны, питающиеся зерновыми, плодовыми и овощными культурами. В статье рассматриваются основные формы повреждений, вызываемых данными видами птиц, а также оценивается экономический ущерб, наносимый агропромышленному комплексу. Приводятся примеры из различных регионов, анализируются существующие методы контроля и предлагаются возможные пути минимизации потерь.

Anotatsiya:Maqolada geografiya fanining “Qishloq xo‘jaligi geografiyasi” bo‘limidagi meva-sabzavotchilik va uzumchilik tarmoqlarini o‘qitishda zamonaviy pedagogik texnologiyalarni qo‘llashning didaktik va amaliy jihatlari yoritilgan. Interaktiv metodlar, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari hamda loyiha asosida ta’lim berish orqali o‘quvchilarda geografik tafakkur, hududiy tahlil va ijodiy yondashuv ko ‘nikmalarini shakllantirish imkoniyatlari tahlil qilinadi.

Abstract: The article covers the didactic and practical aspects of using modern pedagogical technologies in teaching fruit and vegetable growing and viticulture in the "Agricultural Geography" section of geography. The possibilities of developing geographical thinking, territorial analysis, and creative approach skills in students through interactive methods, information and communication technologies, and project-based learning were analyzed.

Annotatsiya: Dunyodagi paxtachilik sohasi rivojlangan AQSh, Meksika, Braziliya, Xitoy, va Afrika kabi davlatlarda g‘o‘zadan yuqori va sifatli hosil olish bo‘yicha sohada zamonaviy selekcion uslublarni qo‘llash orqali ko‘pgina yutuqlarga erishilmoqda. Ushbu xorijiy davlatlardan keltirilgan yangi texnologiyalar va g'o‘zaning yangi navlarini yaratishda qimmatli xo‘jalik belgilariga ega bo‘lgan boshlang‘ich ashyolarni selekciya jarayonlariga jalb etish orqali paxta hosilini oshirish va tezpisharlik ko‘rsatkichlarini yaxshilash muhim hisoblanadi hamda Respublikamizda g‘o‘zadan yuqori va sifatli paxta hosili etishtirishda tola sifati va chiqimini oshirish va tezpisharlik ko‘rsatkichlarini yaxshilash masalasi hanuzgacha dolzarb muammolardan bo‘lib kelmoqda. Shuning uchun ushbu maqolada o‘rganilgan namunalarda tolaning ip yigiruvchanlik koefficienti SCI, mikroneyr Mic, tola uzunligi (dyuym), solishtirma nisbiy uzulish kuchi Str (g/tex) va tola birxilligi UI (%) kabi ko‘rsatkichi sifat ko‘rsatkichi tahlil qilingan.

Annotatsiya: Ushbu maqola Samarqand shahrida turizm sohasini rivojlantirishda mavjud turistik resurslardan samarali foydalanishning nazariy va uslubiy asoslarini o‘rganadi. Maqolada turistik resurslarning tasnifi, ularni boshqarish strategiyalari va Samarqandning o‘ziga xos tarixiy-madaniy merosidan foydalanish imkoniyatlari tahlil qilinadi. Adabiyotlar tahlili, so‘rovnoma va statistik ma’lumotlar tahlili kabi metodlar yordamida turizm sohasida mavjud muammolar va ularni hal qilish yo‘llari aniqlanadi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, Samarqandning turistik salohiyatini oshirish uchun infratuzilmani rivojlantirish, raqamli marketing strategiyalarini qo‘llash va mahalliy aholi ishtirokini kuchaytirish muhim ahamiyatga ega. Maqola xulosa va takliflar bilan yakunlanadi.

Аннотация:Икки электронли куёшли иссик сув таъминоти тизимларининг иссиклик самарадорлигини шакллантиришнинг конунийлиги урганилади ва уларнинг иш параметрларини аниклаш учун тегишли хисоблаш ишлари олиб борилди.

Анализ областей применения альтернативных источников энергии в бесперебойном теплоснабжении жилых домов.

Аннотация: Изучена закономерность формирования теплового КПД двухэлектронных солнечных систем горячего водоснабжения и проведены соответствующие расчеты для определения их рабочих параметров.

Analysis of the areas of application of alternative energy sources in uninterrupted heat supply of residential buildings.

Abstract: The regularity of the formation of the thermal efficiency of two- electron solar hot water supply systems has been studied and the corresponding calculations have been carried out to determine their operating parameters.

Beton va temir-beton materiallari zamonaviy qurilishda keng qo‘llaniladigan va muhim o‘rin tutadigan materiallardir. Ular binolar, ko‘priklar, yo‘l inshootlari va boshqa turdagi muhandislik inshootlarining barpo etilishida asosan foydalaniladi. Beton qorishmasining sifatini aniqlash va uning mustahkamligini ta’minlash uchun namunalar olish jarayoni juda muhimdir. Bu jarayonning aniqligi va to‘g‘riligi beton aralashmasining sifatiga ta’sir etib, qurilish inshootlarining uzoq muddatli ishlashiga, chidamliligiga va xavfsizligiga bevosita ta’sir qiladi.

Bugungi kunda qurilish sohasida beton va temir-beton materiallarining o‘rni beqiyos hisoblanadi. Ayniqsa, zamonaviy inshootlar va muhandislik qurilmalari barpo etilishida betonning mustahkamligi, chidamliligi va uzoq muddatli ishlash qobiliyati asosiy omillardan biri sifatida qaraladi. Shu bois, beton qorishmasining sifatini aniqlash va uni sinovdan o‘tkazish ishlari alohida e’tiborga molik. Beton qorishmasidan olinadigan namunalar asosida materialning fizik-mexanik xususiyatlari, zichligi, suv o‘tkazmasligi, sovuqqa chidamliligi va boshqa ko‘rsatkichlari baholanadi.

Annotatsiya.Maqolada suv xo‘jalik soxasida qo‘llaniladigan suv olish inshootlari to’g’irisida malumotlar va suv xo’jaligida hozirgi kundagi ishlatilayotgan suv olish inshootlari haqida malumotlar keltirilgan.Suv olish inshootlari joylashish o‘rni haqida atroflicha so‘z boradi.

Abstract. The article provides information on water intake structures used in the water management sector and information on water intake structures currently used in water management. The location of water intake structures is discussed in detail.

Annotatsiya: Hozirgi paytda mamlakatimizda suv omborlarga katta e’tibor berilmoqda. Suv omborlar tog‘li rayonlarda va pastliklarda qurilgan bo‘ladi. O‘zbekiston hududidagi suv omborlarining ko‘pchiligi pastlik rayonlariga tegishlidir. Shuni aytish lozimki, past tekisliklardagi suv omborlar tog‘li rayonlarnikiga qaraganda suv tarkibidagi cho‘kindilar miqdori katta bo‘ladi.

Annotatsiya: Mazkur maqolada tinch dam olish maskanlari — istirohat bog‘lari hududlarida ko‘kalamzor muhitni tashkil qilish va uni gulzorlar bilan estetik jihatdan bezash tamoyillari yoritilgan. Gul tanlovi, ranglar uyg‘unligi, ekologik moslik va mavsumiylik asosida bog‘larning manzarali ko‘rinishini yaratish yo‘llari ko‘rib chiqiladi.

Annotatsiya: Maqolada Surxondaryo viloyatidagi ziyoratgohlar hududini obodonlashtirishda gulzorlar kompozitsiyasini yaratish va uni ko‘kalamzor muhitda uyg‘unlashtirish masalalari yoritilgan. Landshaft dizayni tamoyillari asosida zamonaviy yondashuvlar, mahalliy iqlim va madaniy-milliy xususiyatlarni hisobga olgan holda loyiha takliflari ishlab chiqilgan. Tadqiqot davomida joylarda kuzatuv, flora holati tahlili va estetik ko‘rinishlarga e’tibor qaratilgan.

Annotatsiya: Ushbu maqolada polimer materiallar asosida yaratilayotgan zamonaviy materiallarning xossalari, ishlab chiqarish texnologiyasi va amaliy qo‘llanilish sohalari ko‘rib chiqilgan. Ayniqsa, yuqori mustahkamlikka ega, engil va ekologik xavfsiz materiallar haqida to‘xtalib o‘tiladi. Ularning qurilish, tibbiyot, avtomobilsozlik, aviatsiya va boshqa texnologik sohalardagi o‘rni tahlil qilinadi.

Annotatsiya: Mazkur maqolada qurilish konstruksiyalarida yuzaga keladigan asosiy nuqsonlar, ularning paydo bo‘lish sabablari hamda ularni bartaraf etish usullari ko‘rib chiqiladi. Binolarning mustahkamligi va xavfsizligi nuqsonlarni erta aniqlash va to‘g‘ri tuzatish texnologiyalariga bog‘liq. Shuningdek, zamonaviy materiallar va ta’mirlash uslublarining afzalliklari ham yoritiladi.

Boshlang’ich sinf o’quvchilariga rasm chizish, loydan buyumlar yasash va applikatsiya-bu tasviriy faoliyat turlari bo’lib, ularning asosiy vazifasi tevarak- atrofni obrazli aks ettirishhisoblanadi. Masalan, yozuvchining she’ri va rassomning asari. Tasviriy faoliyat maktab yoshidagi bolalarni har tomonlama tarbiyalashda katta ahamiyatga egadir. Tasviriy faoliyat boshlang’ich sinf o’quvchilarini har tomonlama tarbiyalashda katta ahamiyat kasb etadi. Tasviriy faoliyat boshlang’ich sinf o’quvchilarining ongini har tomonlama tarbiyalashda katta ahamiyatga egadir. Birorta predmetni chizish yoki yasash uchun albatta u bilan oldindan tanishish yoki kuzatib chiqish, unihg shakli, katta- kichikligini, qismlarinihg joylashishi, ranggini bilish kerak bo’ladi. Bu jarayonda ko’rish, sezish, qo’l harakatlari ishtirok etmay qolmaydi

Annotatsiya. Alohida geofizik sharoitli joylardagi qurilish deganda binolarni loyihalash, qurish va ekspluatatsiya qilish chog‘ida ularning buzilishiga hamda sanitariyagigiyena holatlarining yomonlashishiga olib keluvchi qo‘shimcha ta’sirlarni hisobga oluvchi qurilishlar tushuniladi. Bunday qo‘shimcha ta’sirlarning asosiylaridan biri yer silkinish natijasida hosil bo‘luvchi zilzila ta’siri hisoblanadi. Zilzila deb vulqon otilishi yoki yerning chuqur qatlamlarida tog‘ jinslarining bir-biriga nisbatan surilishi natijasida kelib chiqadigan tektonik jarayonlar natijasida yer sirti qatlamining elastik silkinishiga aytiladi. Zilzila kuchi ballarda o‘lchanadi. Ko‘pchilik davlatlarda zilzila kuchi uchun 12 balli shkala qabul qilingan. (GOST 6249-52).

Annotatsiya. Ushbu tezisda ko'p qavatli garajlar va mashinalarni doimiy va vaqtincha saqlash uchun to'xtab turish joylari dizayni bilan bog'liq. Tezisda garajlar va avtoturargohlarni loyihalashtirish tamoyillari va me'yoriy-huquqiy asoslari, shu jumladan alohida joylashgan, o'rnatilgan va mexanizatsiyalashgan binolar, shuningdek, bu inshootlarni mamlakatimizda va chet elda loyihalash va qurish bo'yicha tajriba ko'rsatilgan.

Annotatsiya. Tezisda zamonaviy sharoitlar, shuningdek, O'zbekiston qishloq joylaridagi qishloq turar-joy binolarining me'moriy va badiiy yechimlarini yanada takomillashtirish uchun moddiy-texnik bazani yaratish masalalari yoritilgan. Bu o'z navbatida turli shakllarda sanoatlashtirishni anglatadi. Zamonaviy me'mor ilmiy-texnikaviy rivojlanishning innovatsion yutuqlarini e'tiborsiz qoldirishga haqli emas.

Annotatsiya: Ushbu maqolada grunt namligidan bino poydevor va devorlarini an’anaviy himoya qilish usullari, grunt namligining poydevorga va u orqali devor tanasiga kirib borishiga ishonchli to‘siq bo‘la olmasligi, unga yangicha qarash masalasi ko‘tarilgan. Mazkur masalani hal etish uchun bino-inshootlar poydevorlari va devorlarini yer osti suvlarining hamda grunt namligidan saqlash bo‘yicha olib borilayotgan ilmiy-tadqiqot ishlarining tartibi keltirilgan.

Annotatsiya: Ushbu maqolada grunt namligidan bino poydevor va devorlarini an’anaviy himoya qilish usullari, grunt namligining poydevorga va u orqali devor tanasiga kirib borishiga ishonchli to‘siq bo‘la olmasligi, unga yangicha qarash masalasi ko‘tarilgan. Mazkur masalani hal etish uchun bino-inshootlar poydevorlari va devorlarini yer osti suvlarining hamda grunt namligidan saqlash bo‘yicha olib borilayotgan ilmiy-tadqiqot ishlarining tartibi keltirilgan.

Annotatsiya: Ushbu maqolada qurilish jarayonida menejmentning roli, vazifalari hamda samarali boshqaruvning loyiha muvaffaqiyatiga ta’siri tahlil qilinadi. Qurilish loyihalarida vaqt, byudjet va sifatni boshqarish kabi asosiy komponentlar menejment orqali muvofiqlashtiriladi. Maqolada qurilish menejmentining zamonaviy yondashuvlari, muammolari va ularni hal qilish yo‘llari keltirilgan.

           Jahon siyosati, iqtisodi va ta’lim sohalari, ishlab chiqarish,  kadrlar tayyorlash tizimida mamlakatlararo  integratsiyalashuv yuz berayotgan bugungi kunda Oʻzbekistonda ta’lim tizimini modernizatsiyalash sharoitida pedagogik yoʻnalishdagi oliy ta’lim muassasalari bitiruvchilarining kasbiy kompetentligini oshirish va kompetentyondashuvli ta’lim sharoitida faoliyat yuritishga tayyorlash, koʻnikmalar hosil qilish masalasi oʻz dolzarbligini saqlab kelmoqda. Ushbu yondashuvning imkoniyatlaridan keng koʻlamda foydalana olish va qoʻyilgan maqsadlarni roʻyobga chiqarish uchun yondashuvning kelib chiqish tarixi bilan tanishish, uning shakllanish bosqichlari va ta’lim tizimida yuzaga keltirgan oʻzgarishlarini ilmiy-nazariy asoslash muhim ahamiyat kasb etadi. Jahon amaliyotida muayyan mutaxassislar kasbiy kompetentligini takomillashtirish boʻyicha olib borilayotgan ilmiy izlanishlarda ta’lim boshqaruvi natijaviyligiga alohida e’tibor berilgan boʻlib, bunda asosiy urg‘u ta’lim sifati menejmentiga qaratilmoqda [1].

Annotatsiya: Mazkur maqolada ilk oʻspirinlik va yoshlik davrida sodir boʻladigan psixik rivojlanishning asosiy bosqichlari, shaxsiy va ijtimoiy xususiyatlari ilmiy nuqtai nazardan tahlil etilgan. Shuningdek mazkur  maqolada  o‘smirlik  va  yoshlik  davrlarida  psixik  rivojlanishning xususiyatlari tahlil qilinadi, bu davrlarda yuzaga keladigan o‘zgarishlar, emotsional va ijtimoiy jarayonlar, shuningdek, yoshlar rivojlanishiga ta’sir qiluvchi asosiy omillar ko‘rib chiqiladi.

Abstract: This article analyzes the main stages of psychological development, personal and social characteristics that occur during early adolescence and youth from a scientific perspective. This article also analyzes the characteristics of psychological development during adolescence and youth, examines the changes, emotional and social processes that occur during these periods, as well as the main factors affecting the development of youth.

Аннотация: В статье с научной точки зрения анализируются основные этапы психологического развития, личностные и социальные характеристики, возникающие в раннем подростковом и юношеском возрасте. В статье также анализируются особенности психологического развития в подростковом и юношеском возрасте, рассматриваются изменения, эмоциональные и социальные процессы, происходящие в эти периоды, а также основные факторы, влияющие на развитие молодежи..

Введение. Идиопатический сколиоз у детей является одной из наиболее распространённых ортопедических патологий, формирующихся в период активного роста и развития опорно-двигательного аппарата. Отсутствие своевременного и эффективного реабилитационного вмешательства может привести к прогрессированию деформации позвоночника, нарушению функции внутренних органов и снижению качества жизни. На сегодняшний день наряду со стандартными схемами лечения особое внимание уделяется разработке и внедрению новых комплексных программ реабилитации, ориентированных на индивидуальные особенности пациента, его возраст, степень искривления и функциональные возможности.

Annotatsiya: Tashqi alomatlari yaqqol namoyon bo‘ladigan his-tuyg‘ularni ichki kechinmalarda ifodalanishdan iborat psixik jarayon yuzaga kelishining aniq shaklini emotsiya deb atash maqsadga muvofiq. Masalan, ranglarning o‘zgarishi, yuzlarning tabassumlanishi, lablarning titrashi, ko‘zlarning yarqirashi, kulgu, g‘amginlik, ikkilanish, sarosimalik va boshqalar emotsiyaning ifodasidir.

ANNOTATSIYA: O’smirlik davrida xulq-atvor faol shakllanish bosqichida bo’lib, psixologik farovonlik, salomatlik va muvaffaqiyatning muhim asosidir. 

Kirish. O‘smirlik davri inson hayotidagi eng muhim va murakkab bosqichlardan biridir. Bu davrda yoshlar biologik, psixologik va ijtimoiy jihatdan katta o‘zgarishlarni boshdan kechiradilar. O‘smirlar o‘z shaxsiyatini shakllantirish jarayonida yangi ijtimoiy aloqalarni o‘rnatadi, o‘zini jamiyatdagi o‘rni va rollarini aniqlaydi. Afsuski, bu jarayonda baʼzi o‘smirlar destruktiv xulq-atvorlar — jamiyatga zararli, noxush yoki xavfli xatti-harakatlar ko‘rsatishga moyil bo‘lishi mumkin. Destruktiv xulq-atvorlarning shakllanishi esa ko‘plab ijtimoiy va psixologik omillar bilan chambarchas bog‘liqdir.

Kirish. O‘zbekistonning raqamli iqtisodiyotga o‘tishi — bu mamlakatning XXI asrda rivojlanishida muhim yo‘nalishlardan biri hisoblanadi. Raqamli iqtisodiyot tushunchasi texnologiyalar, innovatsiyalar va raqamli platformalar orqali ishlab chiqarish, xizmatlar va tijorat faoliyatini raqamli muhitda amalga oshirishni nazarda tutadi. Bugungi kunda raqamli iqtisodiyot globallashuv jarayonining ajralmas qismiga aylanib, mamlakatlarning iqtisodiy salohiyatini oshirish, samaradorlikni yaxshilash, resurslardan samarali foydalanish va yangi ish o‘rinlari yaratish imkoniyatlarini taqdim etadi.

Annotatsiya. Ushbu maqolada, zamonaviy O’zbekistonda kambag’allikni qisqartirish mexanizmi takomillashtirish tadbirlari va yo’nalishlari o’rganilgan. Bundan tashqari maqolada, iqtisodiy o'sishni ta'minlash, ijtimoiy himoya tizimlarini rivojlantirish, ta'lim va sog'liqni saqlash sohalarida islohotlar, mehnat bozorini rivojlantirish, hamda innovatsion va raqobatbardosh tizimlar amaliy tahlil qilingan.

Аннотация. В данной статье рассматриваются меры и направления совершенствования механизма сокращения бедности в современном Узбекистане. Кроме того, в статье представлен практический анализ обеспечения экономического роста, развития систем социальной защиты, реформ в сфере образования и здравоохранения, развития рынка труда, а также инновационных и конкурентоспособных систем.

Abstract. This article examines measures and directions for improving the poverty reduction mechanism in modern Uzbekistan. In addition, the article provides a practical analysis of economic growth, the development of social protection systems, reforms in the field of education and healthcare, the development of the labor market, as well as innovative and competitive systems.

Respublikamiz chorvachiligini jadal rivojlantirishda ozuqabop ekin maydonlarini tashkil qilish har gektar xisobiga 100-150 s ozuqa birligi tayyorlash shu kunning eng muhim vazifalardan biri bo‘lib qolmoqda. Mollarni qishki va yozgi ratsionlarida shirali (silos, senaj va lavlagi), dag‘al (beda pichani) va konsentrat ozuqalar belgilangan me’yorlarda bo‘lishi shart va zarur [1]. Shu bois keyingi yillarda yangi yuqori hosilli va to‘yimli, barqaror urug‘li serunum ozuqabop ekinlar sinab ko‘rilmoqda. Ular orasida krotalyariyani ham istiqbolli ozuqabop o‘simliklar sifatida ko‘rsatish mumkin.

Annotatsiya: Ushbu tezisda universitet talabalari o'rtasida jismoniy tarbiya mashg'ulotlarini individuallashtirish dasturini ishlab chiqish va amalga oshirish ko'rsatilgan. Tadqiqotning maqsadi moslashtirilgan jismoniy tarbiya dasturlari talabalarning motivatsiyasini, jismoniy rivojlanishini va faolligini qanday oshirishi mumkinligini o'rganish edi. Natijalar individuallashtirish dasturiga rioya qilgan eksperimental guruhda jismoniy ishlash ko'rsatkichlarida sezilarli yaxshilanishni ko'rsatdi. Topilmalar talabalarning ehtiyojlari va imkoniyatlarini yaxshiroq qondirish uchun universitet jismoniy tarbiya o‘quv dasturlariga individual yondashuvlarni kiritishni qo‘llab-quvvatlaydi.

Аннотация: В тезисе представлена разработка и реализация программы индивидуализации занятий по физическому воспитанию студентов вузов. Целью исследования было изучение того, как адаптированные программы физического воспитания могут повысить мотивацию, физическое развитие и активность учащихся. Результаты показали значительное улучшение физических показателей в экспериментальной группе, следовавшей программе индивидуализации. Результаты исследования подтверждают целесообразность включения индивидуальных подходов в учебные программы университетов по физическому воспитанию для лучшего удовлетворения потребностей и возможностей студентов.

Abstract: This article describes the development and implementation of an individualized physical education program among university students. The aim of the study was to investigate how individualized physical education programs can increase students' motivation, physical development, and activity. The results showed a significant improvement in physical performance in the experimental group that followed the individualized program. The findings support the inclusion of individualized approaches in university physical education curricula to better meet the needs and capabilities of students.

Annotatsiya. Mazkur maqolada XIII asrga mansub mashhur asar — Nasiruddin Rabgʻuziyning “Qissasi Rabgʻuziy” nomli asari tahlil qilinib, undagi diniy va axloqiy qadriyatlar, xalq og‘zaki ijodi bilan uyg‘unlashgan tilda berilgan ibratli qissalar o‘rganiladi. Shuningdek, asarda til va badiiy uslub bilan birga payg‘ambarlar hayoti orqali yoshlarga berilgan saboqlar, asarning bugungi davr yoshlariga tarbiyaviy jihatdan qanday ta’sir ko‘rsatishi haqida fikr yuritiladi.

Annotation. This article examines the 13th-century literary work “Qissasi Rabg’uziy” written by Nasiruddin Rabghuzi. The study highlights its religious and moral teachings delivered through stories of the prophets. The narrative style close to oral folk tradition is emphasized, as well as the importance of the text in shaping the spiritual and ethical upbringing of today’s youth.

Inson yorug’ olamga kelib yaxshi-yomonni, oq-qorani, qarama-qarshiliklarni ko’radi, ishtirok etadi, yechim topadi yoki yengiladi.Yosh xususiyatlariga e’tibor bersak, o’smirlik davri eng qiyin, lekin o’tkinchi davr. Bu davrda bola yosh daraxt,  yashin, shaboda, jala, dovul,egiluvchan novda, ,,qashshoq,, , ,,zaif,, olov  bo’lib qoladi.  U o’zining ,,Men,,lik darajasi ustunlik qilgani bois, uni  yengishga qiynaladi, lek yordam olishni ham xohlamaydi, faqat siz ,,ichi,,dagini topishingizni, ko’p maslahat berishingizga tanqid bildiradi, ammo ,,o’zi’’ uchun ma’qul kelgan fikrlarni  oziga qabul qiladi, ularga bo’ysunadi va amal qiladi. Bunda bola nima uchun o’zgarayapti?Bolaligida bunday fe’l-atvor holatlari ko’rinmas edi. Avvallari ham uning fe’l-atvori o’zgarayotgan edi, siz unga e’tibor bermas edingiz, ,,xali yoshsan, ko’p savol beraverma, odam bo’larmiding, senga hali hech kim ishonmaydi va hakozo kamsitishlarni davom ettirganingizda’’ u o’ziga o’zi savollar berar, tashqi muhitdan javob ololmas, va bola psixikasi o’smirlik davr inqirozida portlash darajasiga yetadi.  U o’ziga turlicha javob izlaydi.Javoblari ,, meni hech kim tushunmaydi, men ,,yosh bola’’ manmi? O’zim mustaqil bo’laman, ,,men’’ing aytganim bo’ladi’’ bo’lmasa, ularga kimligimni ko’rsataman’’ degan g’oyalar diqqat markazida bo’ladi. Bularning barchasi bolaga nisbatan psixologik (hissiy) zo`ravonlik omillari tarzida tushunilishi mumkin.

Fonetik uslubiyat, tilshunoslikning bir sohasi bo‘lib, tilning tovush tizimi va uning nutqdagi ifodalanishini o‘rganadi. Bu soha, ayniqsa, tilning fonetik jihatlariga, ya'ni tovushlarning shakli, o‘zaro bog‘lanishi va ular yordamida tilning ma'nolarini qanday etkazilishi, nutqda qanday ta'sirlar yaratishi bilan shug‘ullanadi. Fonetik uslubiyat tilning tovush jihatlari bilan bog‘liq bo‘lib, u nutqning ifodalovchi kuchini, xususiyatlarini va ahamiyatini o‘rganadi. Shuningdek,fonetik uslubiyat — tilning tovush vositalaridan san’atkorona foydalanishdir. U asarda ma'no va tuyg‘u ifodasini kuchaytiradi. Misol uchun, alliteratsiya (bosh tovushlarning takrorlanishi), assonansiya (unli tovushlar takrorlanishi) va onomatopoeiya (tovushni taqlid qiluvchi so‘zlar) fonetik uslub vositalaridir. Bu uslublar o‘quvchida turli his-tuyg‘ular uyg‘otib, matnga ritm va ohang beradi. Fonetik uslubiyat she’riyat, nasr va drama janrlarida keng qo‘llaniladi.

Annotatsiya. Mazkur maqolada turkiy tillarning qadimgi yozma yodgorligi hisoblanmish Bilga xoqon hamda To‘nyuquq bitiktoshlarining yaratilishiva uning  o‘rganilishi haqida  so‘z  yuritilgan.  Ulardagi  so‘zlar  leksik-morfologik  jihatdan  tahlil   qilingan hamda ularning hozirgi kundagi lug‘aviy ma’nolari o‘rganilgan. Ushbu maqolada Bilga Xoqon va To‘nyuquq bitiktoshlarida uchraydigan so‘zlarning leksik-morfologik tahlili o‘tkazilib, ularning qadimgi turkiy tilning rivojlanishida tutgan o‘rni va ahamiyati ko‘rsatiladi. 

Abstract: This article discusses the creation and study of the Bilga Khagan and Tunyuquq inscriptions, which are considered ancient written monuments of the Turkic languages. The words in them are analyzed lexico-morphologically, and their current lexical meanings are studied. This article conducts a lexical-morphological analysis of words found in the Bilga Khokan and Tunyuquq inscriptions, and shows their role and significance in the development of the ancient Turkic language.

Annotatsiya. Ushbu maqolada, yashil iqtisodiyot doirasida bioiqtisodiy rivojlanishning ekologik ko‘rsatkichlari tahliliy o’rganilgan. Shuningdek maqolada, bioiqtisodiy rivojlanish doirasida organik qishloq xo‘jaligi va agrosanoat tizimlarining rivojlanishi va o’zgarishlari amaliy tahlil qilingan.

Аннотация. В данной статье анализируются экологические показатели биоэкономического развития в рамках зеленой экономики. Также в статье проводится практический анализ развития и изменений систем органического сельского хозяйства и агропромышленного комплекса в рамках биоэкономического развития.

Abstract. In this article, the ecological indicators of bio-economic development within the framework of the green economy are analyzed. The article also provides a practical analysis of the development and transformation of organic agriculture and agro-industrial systems within the framework of bioeconomic development.

Annotatsiya: Ushbu loyiha Axborot texnologiyalari kafedrasi uchun Angular va Django yordamida veb-sayt ishlab chiqishni o‘z ichiga oladi. Maqsad — kafedra faoliyatini raqamlashtirish va foydalanuvchilar uchun qulay platforma yaratish. Angular frontend, Django esa backend sifatida ishlatilib, samarali va xavfsiz tizim ta’minlandi. Loyihada arxitektura va ishlab chiqish bosqichlari ko‘rib chiqildi.

Annotation: This project involves developing a website for the Information Technology Department using Angular and Django. The aim is to digitize the department’s activities and provide a user-friendly platform. Angular handles the frontend, while Django manages the backend, ensuring an efficient and secure system. The architecture and development stages are reviewed.

Аннотация: Проект посвящен разработке веб-сайта для кафедры информационных технологий с использованием Angular и Django. Цель — оцифровать деятельность кафедры и создать удобную платформу. Angular применяется для frontend, Django — для backend, что обеспечивает эффективность и безопасность системы. Рассмотрены архитектура и этапы разработки.




          

Annotatsiya. Bugungi kunda umumta’lim maktablarining asosiy vazifalaridan biri-o’sib kelayotgan yosh avlodni jamiyatda faol ishtirok etish va faoliyatga tayyorlashdir.

АННОТАЦИЯ: Мазкур тезисда янги таҳрирда қабул қилинган Конституциядаги Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Сенати фаолиятига оид ўзгаришлар ва уларнинг демократия асосларини мустаҳкамлашдаги аҳамияти ёритилган.

АННОТАЦИЯ: В данном тезисе раскрыты изменения в Конституции в новой редакции, касающиеся деятельности Сената Олий Мажлиса Республики Узбекистан, и их значимость для укреплении основ демократии.

В данной диссертации рассматриваются изменения в недавно принятой Конституции, касающиеся деятельности Сената Олий Мажлиса Республики Узбекистан и их значение в укреплении основ демократии.

ANNOTATION : This thesis reveals the changes in the Constitution in the new edition concerning the activities of the Senate of the Oliy Majlis of the Republic of Uzbekistan and their significance in strengthening the foundations of democracy.

  Annotatsiya :  Maqolada  Sharq  mutafakkirlarining  matematika  faniga  qo`shgan  hissalari  haqida  aytib  o`tiladi . Matematika  darslarida  mutafakkirlarimizning  merosidan foydalanishning  afzalliklari  boshlang`ich  sinflar  doirasida ko`rib  chiqiladi  va  foydalanish  usullari tahlil  qilinadi .

Qadimiy termiz yaqinida o`nlab asrlarning taloto`piga guvoh bo`lgan ko`hna shahar xarobalari joy olgan. Bu xarobalar bir paytlar fotix iskandar maqduniy (er.avv 356-323) tashabbusi bilan qadim baqtriya hududida qurilgan, haligacha o`rni to`liq aniqlanmagan oks iskandariyasi bo`lishi mumkin. Bu ko`hna inshoot amudaryo (oks)ning o`ng qirg`og`ida, muzrobod tumani sho`rob qishlog`i yaqinida joylashgan. Bu haqda bir qator tarixiy manbalar, jumladan misrlik geograf olim Ptolamey (100-170) tuzgan tarixiy xaritasida, tarixchi hofizi abruning (taxm. 1451 vafot et.) asarida bir qator ma`lumotlar keltiriladi.

Annotatsiya: Ushbu maqolada Samarqand viloyati hududlarida turizmni rivojlantirishda mavjud turistik resurslardan foydalanish holati tahlil qilinadi. Maqola turizm salohiyatini oshirishda madaniy, tarixiy va tabiiy resurslarning o‘rni, ularni samarali boshqarish usullari va mavjud muammolarni aniqlashga qaratilgan. Tadqiqotda statistik ma’lumotlar, so‘rovnoma natijalari va solishtirma tahlil usullaridan foydalanilgan. Natijalar Samarqandning turistik resurslaridan foydalanishda infratuzilma, targ‘ibot va kadrlar tayyorlash sohasidagi kamchiliklarni ko‘rsatadi. Maqolada ushbu muammolarni bartaraf etish bo‘yicha ilmiy asoslangan takliflar keltirilgan.

Ushbu tezisda resurs soliqlari ma’murchiligi istiqbollari yoritiladi.O‘zbekiston tabiiy resurslarga boy mamlakat bo‘lib, iqtisodiyotining muhim qismini yer osti boyliklari, yer, suv va boshqa tabiiy resurslardan foydalanish tashkil etadi. Davlat tomonidan resurslardan foydalanish uchun yuridik shaxslardan olinadigan soliqlar iqtisodiy siyosatning muhim asosi bo‘lib, byudjet daromadlarining barqaror manbaidir. Shu nuqtai nazardan, resurs soliqlari ma’murchiligini takomillashtirish, uning ochiqligi va samaradorligini oshirish dolzarb masala hisoblanadi.

Annotatsiya. Ushbu tezisda kichik biznes subyektlarida mijozlar bilan munosabatlarni boshqarish (Customer Relationship Management – CRM) strategiyalarining o‘ziga xos xususiyatlari tahlil qilinadi. Kichik biznes uchun mijozlar bilan mustahkam aloqalarni o‘rnatish nafaqat daromadni oshirish, balki bozor raqobatbardoshligini ta’minlashda ham muhim omil hisoblanadi. Shu sababli maqolada CRM strategiyalarini ishlab chiqish va amaliyotga tatbiq etishda kichik korxonalar duch keladigan imkoniyatlar va muammolar yoritilgan. Tezisda amaliy tavsiyalar ham berilgan bo‘lib, ular kichik korxonalarga o‘z mijozlar bazasini kengaytirish, ularning ehtiyojlarini chuqurroq anglash va uzoq muddatli munosabatlar o‘rnatishda yordam beradi.

Annotatsiya: Ushbu maqolada nutq buzilishlarini bartaraf etishda tayyorlov o‘yinlarining psixologik, pedagogik va fiziologik jihatdan qanday integratsiyalangan tarzda qo‘llanilishi, ularning bola rivojiga ko‘rsatadigan ko‘p yo‘nalishli ta’siri haqida so‘z boradi. Maktabgacha va kichik maktab yoshidagi bolalarda uchraydigan nutq buzilishlarini tuzatishga qaratilgan tayyorlov o‘yinlarining pedagogik va psixologik ahamiyati ochib berilgan. O‘yinlarning logopedik faoliyatdagi roli, ularni tanlash va qo‘llash usullari ilmiy nazariya va amaliy tajribalar asosida yoritiladi. Bolalar nutq kamchiliklarini tuzatishga qaratilgan tayyorlov o‘yinlarining ilmiy asoslari, ularning psixologik-pedagogik ahamiyati, logopedik faoliyatda qo‘llanilishi va samaradorligi tahlil etilgan. Shuningdek, zamonaviy logopedik yondashuvlarda o‘yin metodlarining ahamiyati ochib beriladi va o‘yin orqali nutq rivojlanishini rag‘batlantiruvchi metodik yondashuvlar yoritiladi.

Abstract: This article discusses the integrated psychological, pedagogical and physiological use of preparatory games in the correction of speech disorders, their multifaceted impact on child development. The pedagogical and psychological significance of preparatory games aimed at correcting speech disorders in preschool and primary school children is revealed. The role of games in speech therapy activities, methods of their selection and application are highlighted on the basis of scientific theory and practical experience. The scientific foundations of preparatory games aimed at correcting children's speech defects, their psychological and pedagogical significance, application and effectiveness in speech therapy activities are analyzed. The importance of game methods in modern speech therapy approaches is also revealed and methodological approaches that stimulate speech development through play are highlighted.

Аннотация: В статье рассматривается комплексное использование подготовительных игр в лечении речевых нарушений с точки зрения психолого-педагогических и физиологических аспектов, их многогранное влияние на развитие ребенка. Раскрывается педагогическое и психологическое значение подготовительных игр, направленных на коррекцию речевых нарушений у детей дошкольного и младшего школьного возраста. На основе научной теории и практического опыта освещается роль игр в логопедической деятельности, методика их отбора и применения. Анализируются научные основы подготовительных игр, направленных на коррекцию дефектов речи у детей, их психолого-педагогическое значение, применение и эффективность в логопедической деятельности. В статье также раскрывается значение игровых методов в современных логопедических подходах и освещаются методические подходы, стимулирующие развитие речи через игру.

  Annotatsiya: Ushbu maqolada duduqlanishning psixofiziologik asoslari, uning logopedik korreksiyasida logoritmikaning ahamiyati va amaliy samaradorligi ilmiy-nazariy nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Duduqlanuvchi bolalar bilan olib boriladigan logoritmik mashg‘ulotlar orqali nafaqat nutq ritmi va nafas funksiyasi tiklanishi, balki emotsional-irodaviy sohaning mustahkamlanishi, o‘ziga ishonch va muloqotga tayyorlikning ortishi ta’minlanadi. Maqolada logoritmikaning pedagogik, psixologik va terapevtik jihatlari yoritilib, duduqlanish muammosiga kompleks yondashuv zarurligi asoslab berilgan. Tajriba natijalari logoritmik metodikaning samaradorligini isbotlaydi.

Abstract: This article analyzes the psychophysiological foundations of stuttering, the importance and practical effectiveness of logorhythmics in its speech therapy correction from a scientific and theoretical point of view. Through logorhythmic exercises with stuttering children, not only the restoration of speech rhythm and respiratory function is ensured, but also the strengthening of the emotional-volitional sphere, self-confidence and readiness for communication are strengthened. The article highlights the pedagogical, psychological and therapeutic aspects of logorhythmics and justifies the need for a comprehensive approach to the problem of stuttering. The results of the experiment prove the effectiveness of the logorhythmic methodology.

Аннотация: В статье с научно-теоретической точки зрения анализируются психофизиологические основы заикания, значение и практическая эффективность логоритмики в его логопедической коррекции. Логоритмические упражнения с заикающимися детьми не только восстанавливают ритм речи и дыхательную функцию, но и укрепляют эмоционально-волевую сферу, повышают уверенность в себе, готовность к общению. В статье освещаются педагогические, психологические и терапевтические аспекты логоритмики, обосновывается необходимость комплексного подхода к проблеме заикания. Экспериментальные результаты подтверждают эффективность логарифмической методологии.

Annotatsiya: Ushbu maqola XIII asr oxiri va XIV asrlarda Markaziy Osiyoda hanafiy fiqhi doirasida Ubaydulloh ibn Mas‘ud Sadrush-Sharia Buxoriyning Muxtasarul-Viqoya asarining ahamiyatini o‘rganadi. Bu davrda ilmiy faoliyat asosan qadimiy asarlarni tarjimasi, sharhlari, hoshiyalari va matnlarini nazm shakliga keltirish bilan cheklangan bo‘lib, Muxtasarul-Viqoya ibodat va ijtimoiy-huquqiy masalalarni qamrab olgan ixcham, lekin keng qamrovli qo‘llanma sifatida ajralib turdi. Maqolada asarning tarixiy zarurati, tuzilishi va ta’limdagi o‘rni tahlil qilinadi, uning qo‘lyozma an’analari, mintaqaviy ta’siri va Jung to‘plamlaridagi o‘rni ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot asarning mo‘g‘ullar davrida hanafiy an’analarni saqlashdagi roli va Mavarounnahrning ilmiy merosiga qo‘shgan hissasini ta’kidlaydi.

Annotatsiya. Iqbol Mirzo – zamonaviy o‘zbek poeziyasining eng teran qalbli, falsafiy tafakkurga boy shoirlaridan biridir. Uning she’rlari ko‘pincha ruhiy iztirob, insoniyat borligi, muhabbat va ichki uyg‘onish mavzularini qamrab oladi. Shoirning “Uyg‘onish” nomli she’ri ham ana shunday teran ruhiy-falsafiy mazmun bilan sug‘orilgan bo‘lib, shaxsiy kechinma orqali butun insoniyatning ruhiy uyg‘onishini ifoda etadi.

Abstract. Iqbal Mirzo is one of the most deeply heartfelt, philosophically thoughtful poets of modern Uzbek poetry. His poems often cover the themes of spiritual suffering, human existence, love, and inner awakening. The poet's poem "Awakening" is also imbued with such a deep spiritual and philosophical content, expressing the spiritual awakening of all humanity through personal experience.

Annotasiya. Mazkur maqolada fonetik uslubiyatning nazariy asoslari, uning asosiy tushunchalari va stilistik funksiyalari yoritilgan. Muallif fonetik stilistikaning nutq tovushlari orqali ta’sirchanlikni oshirishdagi rolini tahlil qiladi. Unli va undosh tovushlarning takrorlanishi, alliteratsiya, assonans, tovushga taqlid kabi usullar orqali nutqqa emotsional va ekspressiv tus berilishi ko‘rsatib o‘tilgan. Ayniqsa, she’riy nutqda fonetik vositalarning ahamiyati alohida ta’kidlanadi.

Аннотация. В данной статье освещены теоретические основы фонетической стилистики, её основные понятия и стилистические функции. Автор анализирует роль фонетической стилистики в повышении выразительности речи за счёт речевых звуков. Показано, как такие приёмы, как повторение гласных и согласных звуков, аллитерация, ассонанс и звукоподражание, придают речи эмоциональность и экспрессивность.

Abstract. This article explores the theoretical foundations of phonetic stylistics, its key concepts, and stylistic functions. The author analyzes how phonetic stylistics enhances the expressiveness of speech through the use of speech sounds. It demonstrates how techniques such as repetition of vowels and consonants, alliteration, assonance, and sound imitation contribute to the emotional and expressive coloring of speech. Special emphasis is placed on the importance of phonetic tools in poetic language.

  Anotatsiya. Ushbu maqolada O’zbekistondagi yuritilayotgan moliyaviy siyosat qay darajada samarali ekanligi yoritib berilgaN. Hozirgi moliyaviy siyosatning tarkibiy qismlari nimadan iboratligi, unga mos islohotlar qanday bo’lishi kerakligi va keying davrlarda qanday moliyaviy islohotlar yuritilishi qanday oqibatlarga olib kelishi haqida batafsil malumotlar tadbiq qilingan.

Annotatsiya: Mazkur maqolada aqlli shaharlar konsepsiyasi, ularning 
muhim xususiyatlari, loyihalash jarayonida qo‘llaniladigan texnologiyalar va 
asosiy tamoyillar tahlil qilinadi. Aqlli infratuzilma, barqarorlik, energiya 
samaradorligi va raqamli boshqaruvning shahar muhitiga ta’siri yoritiladi. 
Misollar va xalqaro tajribalarga asoslanib, O‘zbekistonda aqlli shaharlar yaratish 
bo‘yicha tavsiyalar beriladi. 

Маълумки. Қўҳна Термиз харобалари ҳозирги Термиз шаҳридан 7 чақирим шимолий-ғарбда, азим Амударё соҳили бўйида жойлашган бўлиб, унинг майдони 500 га дан ошиқ бўлган. Шаҳар қалъа, шаҳристон ва шаҳар атрофи-работдан иборат бўлиб, уларнинг ҳар бири махсус мудофаа иншоотлари билан ҳимоя этилган. Бундан ташқари работнинг атрофидаги анчагина майдон шаҳар таркибига кирган. Бу майдон ҳам махсус мудофаа девори билан ўралган бўлган.

Anotatsiya: Mazkur maqolada po‘lat listli tom qoplamalari, metall to‘sinlar (metall lagalar), qattiqlashtiruvchi elementlar (brakeler) va asosiy yuk ko‘taruvchi elementlar (ferma, ramalar va balka tizimlari) o‘rtasidagi konstruktiv birikishlar, ularning yuk taqsimotiga ta’siri, mahkamlash elementlarining (bolt, vint, payvand va h.k.) ishlash holatlari, shuningdek, SNIP va O‘zbekiston davlat qurilish me’yorlariga muvofiqligi chuqur tahlil qilinadi. Ushbu maqola ferma va progon kabi metall elementlarni ulashda ishlatiladigan turli xil ulanish turlarini o‘rganadi. Elementlarni birlashtirish usullari, ularning afzallik va kamchiliklari, shuningdek turli xil konstruksiyalar uchun eng mos ulanish turini tanlash bo‘yicha tavsiyalar berilgan. Ushbu tadqiqotlar orqali strukturaviy o‘zgarishlar, birikish nuqtalarida kuchlanishlar va xavfli zonalar aniqlanadi.

Annotasiya: mazkur maqolada “raqobatbardoshlik” kategoriyasi boʻyicha ilmiy yondashuvlar, korxona salohiyati tarkibiy qismlari ishlashining kuchli va zaif tomonlari, raqobatbardoshlik salohiyatini aniqlovchi omillar, xizmat koʻrsatish korxonalarida raqobatbardoshlikni oshirish usullari va vositalari, raqobat ustunliklarin aniqlash, xizmat koʻrsatish korxonalarida raqobat salohiyatining shakllanishi tadqiq qilingan.

Annotatsiya. Ushbu maqola gapning struktur jihatlarini o‘rganishga hamda uning bo‘laklarga ajralish omillarini ko‘rib chiqishga bag‘ishlangan. Asosiy e’tibor gaplarning turlarga ajralish kriteriyalarini misollar bilan yoritishga ajratilgan. Mavzu borasida tadqiqot olib borgan olimlarning ishlari ham izohlanadi.

Аннотация. Статья посвящена изучению структурных аспектов предложения и факторов, определяющих его членение на части. Основное внимание уделяется иллюстрации критериев классификации предложений по типам с помощью примеров. Также описываются работы ученых, проводивших исследования по этой сфере.

Abstract. This article is dedicated to the study of the structural aspects of a sentence and the factors of its division into parts. The main attention is paid to illustrating the criteria for dividing sentences into types with examples. The works of scientists who have conducted research on the topic are also explained.

Abstract: The basis of the emergence of terminology in Russia is the founder of the Russian school of terminology Lotte D.S. and he developed his own approach to the study of terms, which he later called normative. In the first half of the twentieth century in Russia Lotte made a significant contribution to the development of terminology. [1]

[1] Lotte D.S. “How to work on Terminology (in Russian)” - Nauka, Moscow, 1968

Annotatsiya: Ushbu maqolada o'smirlarda kognitiv rivojlanishning psixologik xususiyatlari batafsil tahlil qilingan. Kognitiv rivojlanishning o'smirlik davridagi o'zgarishlari, uning aqliy faoliyat, idrok, xotira va qaror qabul qilishdagi ta'siri ko'rib chiqilgan. O'smirlarning tafakkur jarayonlaridagi rivojlanish va murakkablashtirishning psixologik mexanizmlari, shuningdek, ularning intellektual rivojlanishiga ta'sir etuvchi ijtimoiy va madaniy omillar tahlil qilingan. Ushbu maqola o'smirlarda kognitiv rivojlanishni chuqur tushunish uchun muhim ilmiy manba bo'lib xizmat qiladi.

Abstract: This article provides a detailed analysis of the psychological characteristics of cognitive development in adolescents. The changes in cognitive development during adolescence, including its impact on mental activity, perception, memory, and decision-making, are explored. The psychological mechanisms behind the development and complexity of adolescent thinking processes, as well as the social and cultural factors influencing intellectual growth, are examined. This article serves as an important scientific resource for understanding cognitive development in adolescents.

Аннотация: В данной статье подробно рассматриваются психологические особенности когнитивного развития подростков. Изменения когнитивного развития в подростковом возрасте, влияние на умственную активность, восприятие, память и принятие решений анализируются в контексте данного этапа развития. Обсуждаются психологические механизмы, стоящие за развитием и усложнением мыслительных процессов подростков, а также социальные и культурные факторы, влияющие на интеллектуальный ростЭта статья служит важным научным источником для понимания когнитивного развития подростков.

    Сунъий интеллект (СИ) молия соҳасида муҳим роль ўйнайди ва кредит бериш жараёнини ислоҳ қилиш имкониятига эга.   Банклар ва молиявий ташкилотлар СИ технологияларини интеграциялаш орқали кредит рискини баҳолаш, маълумотларни таҳлил қилиш ва мижозларга хизматини оширишга интилишади. Ушбу технологиялар банкларга ва молиявий ташкилотларга мижозларнинг ижтимоий ва молиявий маълумотини таҳлил қилиш, кредит рискини баҳолаш, автоматлаштирилган қарор қабул қилиш механизмларини яратишда ёрдам беради. СИ ни кредит бериш жараёнига интеграциялаш, нафақат самарадорликни ошириш, балки мижозларга хизмат кўрсатиш сифатини ҳам яхшилайди.

Abstract. This article discusses the importance, types and variety difference of interpretation in today's society. The article reveals the problems that student face during classes, difference between translation and interpretation.