25
INGLİZ TİLİNİ O'QİTİSHDA YUZAGA KELADİGAN MUAMMOLAR
Sayfiyeva Mohinur Giyoz qizi
Navoiy viloyati Tomdi tumani ixtisoslashtirilgan maktab-internati maktab
maslahatchisi
https://doi.org/10.5281/zenodo.13904057
Ingliz tili bugungi kunda global kommunikatsiyaning asosiy vositasi bo'lib, ko'plab
mamlakatlarda ta'lim tizimining ajralmas qismi hisoblanadi. Biroq, ingliz tilini o'qitishda bir
qator qiyinchiliklar mavjud. O'quvchilarning ingliz tilini o'rganishga bo'lgan motivatsiyasi
ko'pincha past bo'ladi. Ular tilni o'rganishning foydasini tushunmasliklari yoki o'zlariga qiziq
bo'lmagan mavzular bilan shug'ullanishlari mumkin. Bu, o'qitish jarayonini qiyinlashtiradi va
o'quvchilarning muvaffaqiyatini pasaytiradi. Ingliz tilini o'qitayotgan o'qituvchilarning
malakasi va tajribasi muhim ahamiyatga ega. Ba'zi o'qituvchilar zamonaviy pedagogik usullarni
bilmasligi yoki tilni o'zlari yaxshi bilmasligi mumkin. Bu, o'quvchilarga sifatli ta'lim berishda
to'siq bo'lishi mumkin. O'qitish jarayonida kerakli materiallar, kitoblar va texnologik
vositalarning yetishmasligi o'qitish sifatini pasaytiradi. O'quvchilar uchun qiziqarli va
interaktiv materiallar tayyorlashda resurslarning yetishmasligi muammosi mavjud.
O'quvchilar ingliz tilida muloqot qilish imkoniyatiga ega bo'lmasliklari mumkin. Bu, tilni
amaliyotda qo'llashni qiyinlashtiradi va o'quvchilarning o'ziga bo'lgan ishonchini pasaytiradi.
Muloqot qilish imkoniyatlarining cheklanganligi, o'quvchilarning tilni o'rganish jarayonini
sekinlashtiradi. Ko'plab o'qituvchilar an'anaviy o'qitish usullariga tayanadilar, bu esa
o'quvchilarning qiziqishini pasaytiradi. O'quvchilar ko'proq interaktiv va qiziqarli usullarni
kutishadi. An'anaviy usullar, o'quvchilarning faol ishtirokini ta'minlamaydi va ularning
o'rganish jarayonini qiyinlashtiradi. Ingliz tili grammatikasi va leksikasi murakkab bo'lishi
mumkin. O'quvchilar uchun yangi so'zlar, iboralar va grammatik qoidalarni o'zlashtirish qiyin
bo'lishi mumkin. Bu, o'quvchilarning o'ziga bo'lgan ishonchini pasaytiradi va tilni o'rganish
jarayonini sekinlashtiradi. Ingliz tilini o'rganish jarayonida madaniy farqlar ham muhim rol
o'ynaydi. O'quvchilar ingliz tilida muloqot qilishda madaniy kontekstni tushunmasliklari
mumkin. Bu, tilni o'rganish jarayonini qiyinlashtiradi va o'quvchilarning muloqot qilish
qobiliyatini pasaytiradi.
O'quvchilarning motivatsiyasini oshirish uchun bir qator samarali usullarni qo'llash
mumkin. O'quvchilarning qiziqishlariga mos keladigan mavzularni tanlash, ularning darslarga
bo'lgan qiziqishini oshiradi. Mavzularni o'quvchilarning hayoti, madaniyati yoki hobbilari bilan
bog'lash, ularni yanada jalb qiladi. O'quvchilarning faol ishtirokini ta'minlash uchun interaktiv
o'qitish usullarini qo'llash muhimdir. Guruhli ishlar, muhokamalar, o'yinlar va rolli o'yinlar
orqali o'quvchilar o'z fikrlarini ifoda etish va bir-birlari bilan muloqot qilish imkoniyatiga ega
bo'lishadi. O'quvchilarga aniq va o'lchovli maqsadlar qo'yish, ularning o'z-o'zini baholashiga
yordam beradi. Har bir darsda erishiladigan maqsadlarni belgilash, o'quvchilarga o'z
muvaffaqiyatlarini ko'rish imkonini beradi.
O'quvchilarning muvaffaqiyatlarini e'tirof etish va rag'batlantirish, ularning o'ziga bo'lgan
ishonchini oshiradi. Ijobiy fikrlar, mukofotlar yoki kichik sovg'alar orqali o'quvchilarni
rag'batlantirish samarali bo'lishi mumkin. O'quvchilar o'rtasida o'zaro aloqa va hamkorlikni
rag'batlantirish, ularning bir-biridan o'rganishlariga yordam beradi. Guruhli loyihalar va
muhokamalar orqali o'quvchilar bir-birining fikrlarini tinglash va baham ko'rish imkoniyatiga
ega bo'lishadi. Zamonaviy texnologiyalarni, masalan, ta'lim dasturlari, onlayn resurslar va
26
interaktiv platformalarni qo'llash, o'quvchilarning qiziqishini oshiradi. Bu, o'quvchilarga o'z
bilimlarini mustahkamlash va yangi narsalarni o'rganish imkoniyatini beradi.
O'quvchilarning individual ehtiyojlarini hisobga olish, ularning motivatsiyasini
oshirishda muhim ahamiyatga ega. Har bir o'quvchining o'ziga xos qobiliyatlari va qiziqishlarini
inobatga olib, shaxsiy yondashuvni qo'llash kerak. O'quvchilarga o'z-o'zini o'rganish va
mustaqil ishlash imkoniyatini berish, ularning o'ziga bo'lgan ishonchini oshiradi. O'quvchilar
o'z bilimlarini mustahkamlash va yangi narsalarni o'rganish uchun mustaqil ishlar bajarishlari
mumkin. O'quvchilarning motivatsiyasini oshirish uchun qiziqarli mavzular, interaktiv o'qitish
usullari, aniq maqsadlar, ijobiy fikrlar, o'zaro aloqa, texnologiyalar, shaxsiy yondashuv va o'z-
o'zini o'rganish imkoniyatlarini yaratish zarur. Bu usullar o'quvchilarning darslarga bo'lgan
qiziqishini oshiradi va ularning muvaffaqiyatini ta'minlaydi.
Xulosa:
Ingliz tili fanini o'qitishda bir qator qiyinchiliklar mavjud. O'quvchilarning
motivatsiyasizligi, o'qituvchilarning malakasi, resurslarning yetishmasligi, o'zaro aloqa
imkoniyatlarining cheklanganligi, an'anaviy o'qitish usullari, tilning murakkabligi va madaniy
farqlar bu qiyinchiliklarning asosiy sabablari hisoblanadi. Ushbu muammolarni hal qilish
uchun o'qituvchilar va ta'lim muassasalari zamonaviy pedagogik usullarni qo'llash, resurslarni
yaxshilash va o'quvchilarning motivatsiyasini oshirishga e'tibor berishlari zarur. Bu, ingliz tilini
o'qitish jarayonini samarali va qiziqarli qilishga yordam beradi.
References:
1.
Botirova A.A., Solovova E.N. Chet tillarni o'qitish metodikasi. Murakkab kurs: darslik. - 4-
nashr. - M-T.: AST-Astrel, 2020.
2.
Berman I. M. (2020) Reading as a subject of education and as a psycholinguistic process.
- In the book: Methods of teaching a foreign language at the university.
3.
Galskova N.D. Language portfolio as a tool for assessment and self-assessment of students
in the field of learning foreign languages. - M.: MIR. 2019.
4.
Mirolyubov A.P. Michael West and his method of teaching reading and speaking// AST,
2020.
5.
Passov E.I. Communicative method of teaching foreign communication. Methods of
listening and writing - M .: Vys. school. - 2021.
