128
ADVOKATURA INSTITUTI SALOHIYATINI OSHIRISH INSON HUQUQLARI,
ERKINLIKLARI VA QONUNIY MANFAATLARINI HIMOYA QILISHNI
TA’MINLAYDI
Nargiz Kasimova
Toshkent shahar sudining sudyasi
https://doi.org/10.5281/zenodo.14551540
Qabul qilingan muhim hujjat – yangi O‘zbekistonni kelgusi besh yilga mo‘ljallangan
rivojlantirish Strategiyasida barqaror rivojlanish maqsadlariga erishish asosida
rejalashtirilgan islohotlar samaradorligini baholash tizimi – innovatsion yondashuvni joriy
etish ko‘zda tutilgan.
Rivojlanish strategiyasi turli sohalarni qamrab olgan bo‘lsa-da, oldimizda bir maqsad
bor – xalqimiz turmush darajasi va sifatini oshirish. Mamlakat rahbariyati tomonidan
belgilangan vazifalar ularni so‘zsiz amalga oshirishni taqozo etadi. Buning uchun jamiyat
boshqaruvi va ijro etuvchi institutlarining hamjihatligi, odamlar manfaati uchun ishlashga
intilishi talab etiladi.
Inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish, aholi va
tadbirkorlik subyektlarining malakali yuridik xizmatlarga bo‘lgan ehtiyojini to‘liq qondirishda
advokatura salohiyatini tubdan oshirish davlatimiz siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan
biriga aylandi.
Darhaqiqat, advokatura sud-huquq tizimining mustaqil tarkibiy qismi sifatida odil
sudlovni amalga oshirish, fuqarolarning huquq va qonuniy manfaatlarini ta’minlashga
salmoqli hissa qo‘shmoqda. Bugun esa sud-huquq islohotlari haqida gapirar ekanmiz,
advokaturaning butun adliya tizimining ajralmas qismi sifatidagi o‘rnini qadrlamasak
bo‘lmaydi.
Zero, tasodifan fuqarolik yoki xo‘jalik ishi bo‘yicha nizoga duch kelgan yoki o‘zini jinoiy
yoki ma’muriy ish yuritish sub’ekti deb topishga majbur bo‘lgan shaxsning taqdiri
advokatning saviyasi, malakasi, bilimi, halolligi, halolligi, halolligi, huquqbuzarliklari,
huquqbuzarliklari,
huquqbuzarliklari,
huquqbuzarliklari,
huquq-tartibot
idoralari,
huquqshunoslar, huquqshunoslar, huquqshunoslar, huquqshunoslar, ma’muriy-hududiy va
jamoat tashkilotlari vakillarining saviyasiga bog‘liq. qonun hujjatlaridagi o'zgarishlardan
xabardorlik va boshqa kasbiy fazilatlar.
Shu bilan birga, advokatura fuqarolik jamiyati instituti sifatida davlat organlari tizimiga
kirmaydi, balki advokatlarning professional jamoasidir. Ammo davlat advokatlikni
shakllantirish va moliyalashtirishda, uning mustaqilligini ta’minlashda ishtirok etadi, qonunda
nazarda tutilgan hollarda bepul yuridik yordam ko‘rsatadi.
Yangi O‘zbekistonni rivojlantirish strategiyasida belgilab berilgan vazifalarning
muhimligini hisobga olgan holda, biz advokatlar malakasini oshirishning zamonaviy va
samarali mexanizmlari va institutsional asoslarini yaratish chora-tadbirlarini har tomonlama
qo‘llab-quvvatlaymiz. Axir inson huquqlari bilan bog‘liq ko‘p narsa advokatning
professionalligiga bog‘liq-ku!
Bugungi kunda O‘zbekiston Respublikasining “Advokatura to‘g‘risida”gi qonuni bevosita
advokat zimmasiga Advokatlarning kasb etikasi qoidalariga rioya qilish majburiyatini
yuklaydi, chunki bo‘lajak advokat qasamyod qiladi va unda o‘z burchlarini bajarishga
qasamyod qiladi. qonunlar, shu jumladan Advokatlarning kasbiy etikasi qoidalari.
129
Yevropa hamjamiyati mamlakatlarida “Yevropa hamjamiyatining advokatlari uchun
umumiy qoidalar kodeksi” mavjud. 1990 yil sentyabr oyida Nyu-Yorkda bo'lib o'tgan
konferentsiyada Xalqaro advokatlar uyushmasi "Xalqaro advokatlar assotsiatsiyasining
advokatlik kasbining mustaqilligi standartlari" huquqiy hujjatini qabul qildi.
Bir qator G'arbiy Evropa mamlakatlarida (Germaniya, Belgiya, Ispaniya) deontologik
kodekslar (advokatlarning kasbiy etikasi kodekslari) o'zlarining tabiatiga ko'ra huquqiy
aktlardir, chunki ular Frantsiyada qonunlar yoki davlat rahbarlarining farmonlari bilan
tasdiqlangan frantsuz advokatining kasbiy javobgarligini majburiy sug'urta qilish shaklida
ham qonun bilan kafolatlangan.
Advokatlar malakasini oshirish, zamonaviy axborot texnologiyalarini yuridik amaliyotga
joriy etish orqali ortiqcha byurokratiya va qog‘ozbozlikni bartaraf etish, sudlar, huquqni
muhofaza qilish va boshqa davlat organlari bilan elektron hujjat aylanishini yo‘lga qo‘yish
bo‘yicha rejalashtirilgan yo‘nalishlar yuridik amaliyotni tubdan takomillashtirishga xizmat
qiladi, deb hisoblaymiz. respublika.
Darhaqiqat, advokatura o‘z oldiga qo‘ygan vazifani bajarish imkoniyatiga ega bo‘lishi
uchun bu kasbning nufuzini oshirish, advokatlar fuqarolar va yuridik shaxslarga vijdonan
malakali yuridik yordam ko‘rsatishi zarur.
Xulosa o‘rnida shuni ta’kidlashni istardimki, advokatura mamlakatimiz ijtimoiy va davlat
tuzilishida muhim va hayotiy o‘rin tutadi. Advokatura o‘zining mustaqilligiga qaramay, odil
sudlovni amalga oshirishda, jinoyat, fuqarolik, iqtisodiy va ma’muriy sud ishlarini yuritishda
fuqarolarning huquq va manfaatlarini himoya qilishni ta’minlashda alohida o‘rin tutadi.
Advokatura faoliyatini qonunchilik bilan tartibga solish nafaqat aholiga malakali yuridik
yordam ko‘rsatishni, balki advokatning huquqiy odob-axloq qoidalariga rioya etishini,
advokatning nufuzi va qadr-qimmatini oshirishni, advokat-mijozni oshkor qilmaslikni ham
nazarda tutadi. imtiyoz.
Shubhasiz, Strategiyada belgilangan vazifalarning so‘zsiz bajarilishi, advokatura
faoliyatini takomillashtirish, advokatlik kasbining chinakam institutsional mustaqilligini
qonunchilikda mustahkamlash ko‘p jihatdan advokat maqomini oshirish va davlat tomonidan
kafolatlangan professional yuridik barcha fuqarolar, korxonalar, muassasalar va
tashkilotlarga yordam ko'rsatish.
Huquqiy davlat faoliyati, fuqarolarning huquq va erkinliklarini amalga oshirish malakali
va mustaqil huquqshunoslarsiz amalda mumkin emas. Binobarin, yangi O‘zbekistonning
Taraqqiyot strategiyasida advokatura institutini takomillashtirish bilan bog‘liq vazifalarning
belgilanishi fuqarolarga malakali yuridik yordam ko‘rsatish, odil sudlov samaradorligini
oshirish imkonini beradi.
