121
ОИЛА ИНСТИТУТИДА ЗАМОНАВИЙ ТЕНДЕНЦИЯЛАР ВА ДАВЛАТ
ХИЗМАТЧИСИ ҚАДРИЯТЛАРИНИНГ ЭВОЛЮЦИЯСИ
Наврўзов Шухрат Кудратович
Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги
Давлат хизматини ривожлантириш
агентлиги Бош инспектори
https://doi.org/10.5281/zenodo.14893721
Annotation.
This article analyzes how contemporary global and societal factors—such as
technological advancements, globalization, and the pursuit of gender equality—are reshaping
the family institution in Uzbekistan. Through historical-comparative analysis, informal surveys,
interviews, and a review of legal and policy documents, the study highlights the evolving nature
of traditional family structures, focusing on the increasing role of modern communication
technologies and new social dynamics. Central to this examination is the influence of these
changes on the value system of civil servants, whose professional responsibilities intersect with
their personal family life. The findings indicate that a strong family institution remains pivotal
for societal stability and the effective performance of civil servants, yet it now operates amid
shifting gender roles, work-life balance pressures, and a rapidly changing information
environment. The paper concludes that understanding and supporting the ongoing evolution
of civil servant values—from both policy and cultural perspectives—will be vital for bolstering
a resilient, forward-looking society. Recommendations include updating labor regulations for
better work-family balance, expanding research on emerging family patterns, and ensuring
policy alignment with these contemporary trends.
Keywords.
Family Institution, Civil Servant, Globalization, Gender Equality,
Modernization, Work–Life Balance, Value Evolution
Аннотация.
Мазкур мақолада Ўзбекистон шароитида оила институтига таъсир
кўрсатаётган замонавий омиллар—глобаллашув, ахборот технологиялари ва гендер
тенглик ҳаракатлари—анъанавий оилавий тузилмаларга қандай ўзгаришлар
киритаётгани таҳлил етилади. Тарихий-қиёсий таҳлил, норасмий сўровлар, интервюлар
ҳамда меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатлар шарҳи асосида оила институтининг замонавий
жиҳатлари чуқур ўрганилади. Хусусан, янги технологиялар, гендер ролларининг
янгиланиб бориши ва меҳнат бозорининг диверсификациялашуви давлат
хизматчиларининг шахсий ҳамда касбий қадриятларини қандай шакллантириши
кўрсатиб берилади. Мақола натижалари шуни кўрсатадики, барқарор оила
муносабатлари нафақат жамият мустаҳкамлиги, балки давлат хизматчиларининг ҳам
самарали фаолияти учун муҳим пойдевор бўлиб қолмоқда. Бироқ иш-оила мувозанати,
ўзгариб бораётган гендер роллари ва тезкор ахборот оқими ушбу институтга нисбатан
янгича
ёндашувларни
талаб
етади.
Муаллифлар
меҳнат
қонунчилигини
замонавийлаштириш, янги оилавий муносабатлар тенденсияларини чуқурроқ ўрганиш
ҳамда сиёсий чора-тадбирларни ушбу жараёнларга мослаштириш бўйича тавсиялар
беради.
Калит сўзлар.
Оила институти, Давлат хизматчиси, Глобаллашув, Гендер тенглик,
Модернизация, Иш-оила мувозанати, Қадриятлар еволюцияси
Оила ҳар қандай жамиятда асосий ижтимоий институт сифатида намоён бўлиб,
122
унда авлодлар сабақлари, тарбия, маданият, анъаналар ва маънавий қадриятлар
авлоддан-авлодга узлуксиз ўтиб келади. Ўзбекистонда ҳам оила масаласи эътибор
марказида туриб, унинг мустаҳкам бўлиши жамият барқарорлиги ва мамлакат
тараққиёти учун муҳим омил ҳисобланади (Хайдаров, 2022). Шу билан бирга,
глобаллашув жараёнлари, ахборот технологиялари ривожланиши, гендер тенглик
масалалари ва ҳар томонлама модернизация жараёнлари оила институтида янги
тенденцияларни вужудга келтирди. Мазкур тенденцияларнинг жамият олдида катта
масъулият юклаган давлат хизматчиларининг қадриятлар тизимига кўрсатаётган
таъсири эса алоҳида эътиборга лойиқ масаладир.
Давлат хизматчилари фаолияти давлат бошқаруви ва жамият тараққиёти учун
жуда муҳим. Улар жамоатчилик манфаатларига хизмат қилиши, сиёсий-ҳуқуқий,
маъмурий ва иқтисодий ислоҳотларни амалга оширишда қатнашиши билан бирга, ўз
оиласида ҳам бир қатор ижтимоий жараёнларнинг фаол иштирокчиси сифатида намоён
бўлади (Исмаилов, 2019). Шу боис, оила институтидаги замонавий тенденцияларнинг
давлат хизматчилари ҳаётида қандай акс этаётганини илмий жиҳатдан кузатиш, таҳлил
қилиш ҳам назарий, ҳам амалий аҳамият касб этади.
Мазкур мақолада оила институти замонавий тенденциялари шароитида давлат
хизматчиси қадриятлари эволюцияси кўриб чиқилади. Шу билан бирга, оила
институтнинг шаклланиши, унга таъсир кўрсатаётган замонавий омиллар, давлат
хизматчисининг шахсий ва касбий қадриятлари ўртасидаги боғлиқлик, шунингдек,
ушбу жараёнда кўндаланг бўладиган муаммо ҳамда имкониятлар батафсил ёритилади.
Ушбу илмий ишда қуйидаги методлардан фойдаланилди:
1.
Тарихий-қиёсий таҳлил
: Оила институти ривожланиши ва қадриятлар
трансформацияси жараёнларини тарихий режада қиёсий ўрганиш мақсадида.
2.
Ижтимоий сўровлар ва интервьюлар
: Давлат хизматчилари ўртасида оила
муносабатлари ҳақида фикрларини аниқлаш учун норасмий сўровлар ўтказилди.
Келтирилган мисоллар мақола доирасида иллюстратив мақсадда қайта ишланди.
3.
Ҳужжатлар таҳлили
: Ўзбекистон Республикаси Конституцияси, оилага оид
қонунлар, президент фармонлари ва бошқа меъёрий ҳужжатлар ўрганилди (O‘zbekiston
Respublikasi Konstitutsiyasi, 2021).
4.
Компаратив таҳлил
: Жаҳон мамлакатларида оила институтида кузатилаётган
тенденциялар ва давлат хизматчилари ҳолатини қиёсий ўрганиш орқали, маҳаллий
шароитга мос тавсиялар ишлаб чиқиш мақсад қилинди (UNESCO, 2020).
Бу методлар ёрдамида оила институти билан боғлиқ жараёнлар, давлат
хизматчисининг шахсий қадриятлари эволюциясини аниқлаш иложи бўлди. Ҳозирда
берилган маълумотлар илмий адабиётлар, очиқ статистик маълумотлар ҳамда
иллюстратив сўров натижаларини ўзида акс эттиради.
Оила институти – жамиятда энг қадимий институционал шакллардан бири бўлиб,
аъзолар орасидаги энг яқин мулоқот, маънавий уқувлар мероси ҳамда маънавий
қадриятлар узлуксизлиги унда шаклланади. Оила инсон тарбиясида ибтидоий
кўникмалар – ахлоқ, маданият, анъаналар ва башарий қадриятларнинг пойдеворини
яратади (Каримова, 2021). Шу билан бирга, оила жамият ва давлат ўртасида воситачи
ролини бажарувчи муҳим таҳлил бирлигидир.
Ўзбекистонда оила анъанавий тарзда кўп авлодли, яқин қариндошлардан иборат
123
катта тизим сифатида намоён бўладиган тамойилга эга бўлган (Tajiev, 2021). Бу катта
оила тури тартиботи бир томондан маънавий, руҳий қўллаб-қувватлаш воситаси бўлса,
иккинчи томондан меҳнат тақсимоти, иқтисодий юкни биргаликда кўтариш имконини
берган.
Мустақиллик йилларидан кейин эса замонавий оила институти шаклланиб,унда кичик
оила тури (ата-она ва фарзандлар) кўпроқ устувор бўла бошлади. Бу жараёнда
шаҳарлашув, иш билан бандлик турларининг хилма-хиллашуви, аёллар роли ошиши,
миграция, ахборот воситаларининг ўсиши каби омиллар асосий ўрин тутди.
Глобаллашув жаҳон мамлакатлари ўртасида сиёсий, иқтисодий, маданий
алоқаларни кучайтириб, ахборот алмашинувини тубдан тезлаштирган жараёндир
(UNESCO, 2020). Бу жараён оила институтида ҳам бир қатор ўзгаришларни келтириб
чиқарди:
Маданий алмашинув
: Турли мамлакатлар маданияти ҳақида тезкор маълумотга
эга бўлиш оила тарбиясида янги тушунча ва ёндашувларни кириб келишини
рағбатлантирди.
Иқтисодий ўзгаришлар
: Глобал иқтисодий муносабатлар ислоҳотлари
шароитида меҳнат миграцияси кучайди, оилалар орасида масофавий муносабатлар
пайдо бўлди.
Маълумотлар оқими
: Интернет ва ахборот коммуникация технологиялари
ривожланиши бир томондан оила аъзолари ўртасидаги масофавий мулоқотни
осонлаштирди. Бироқ, иккинчи томондан, турли маданий тушунчалар оммалашуви
маҳаллий анъанавий қадриятлар билан қарама-қаршиликларни ҳам келтириб
чиқариши мумкин.
Замонавий ахборот технологиялари оила муносабатларида ҳам катта аҳамият касб
этмоқда (Исмонов, 2019). Ижтимоий тармоқлар, турли илова ва мессенжерлар оила
аъзолари ҳамда қариндошлар ўртасида тезкор мулоқотни таъминлайди. Масалан:
Масофавий коммуникация
: АТ қаторда яқинлар билан он-лайн видеочат қилиш
имкони, қариндошлар ўртасида тезкор хабар алмашинуви, турли сафарда юрган
аъзолар билан мунтазам муносабатни таъминлайди.
Иш билан оила ўртасида мувозанатни таъминлаш
: Айрим ҳолларда АТ орқали
иш жараёнларини бевосита уйда ёки масофадан туриб олиб бориш имконияти туғилди,
бу эса оила аъзолари билан вақтингизни янада кўпроқ ўтказиш шароитини яратмоқда
(Tursonov, 2022).
Муаммоли жиҳатлари
: Барқарор Интернет тармоғи билан боғлиқ муаммолар,
онлайн муҳитдаги чалғитишлар, виртуал маконда узоқ қолиб кетиш оила аъзолари
ўртасида жисмоний муносабатлар камайиши ва руҳий узоқлашувларга олиб келиши
мумкин.
Гендер тенглик масаласи жаҳонда кенг муҳокамалар остида бўлиб, аёллар ва
эркаклар ролини тенглаштириш, айниқса, касбий фаолият соҳаларида тенг
имкониятлар яратиш тамойиллари кучайиб бормоқда (Karimova, 2021). Бу нима учун
муҳим?
Аёллар ролининг ошиб бориши
: Иш фаолиятида аёлларнинг фаол иштирок
этиши оилада икир-чикир ишлар бўлиниши, болалар тарбиясида иккала ота-она бирдек
қатнашиши каби замонавий тенденцияларни рағбатлантиради.
124
Эркаклар ролининг қайта кўриб чиқилиши
: Анъанавий оилада эркак
кадимийдан “қўллаб-қувватловчи, моддий таъминловчи” ролида кўрилган бўлса,
эндиликда болалар тарбиясида фаол иштирок этиш ёки уй ишларига кўпроқ эътибор
қаратиш зарурияти пайдо бўлмоқда.
Давлат хизматчилари орасида гендер пропорцияси
: Дунёда ва Ўзбекистонда
ҳам давлат бошқарувида аёллар улушини ошириш сиёсий даражада кўтарилган. Бу эса
аёл давлат хизматчилари сони кўпайиши, уларнинг раъно қарорлар қабул қилиш
жараёнида иштирок этишини маълум даражада таъминламоқда (Mirziyoyev, 2020).
Давлат хизматчиси қадриятлари – жамият олдидаги жавобгарлик, ишончлилик,
ҳалоллик, профессионаллик каби фазилатлардан иборат. Ушбу қадриятлар белгиланган
сиёсий-ҳуқуқий нормалар билан бирга, шахсий тарбия, оила муҳити ва маънавий
идеаллар билан шаклланади (Shарипов ва бошқ., 2020). Давлат хизматчисининг шахсий
ҳаётидаги устувор қадриятлар унинг иш жараёнида ҳам намоён бўлади. Масалан, оилада
мутаносиб муносабатларга эришган шахс иш жамоаси билан ҳам бирдек самарали
муносабат орнатиши мумкин.
Иқтисодий омиллар
: Давлат хизматчисининг иш ҳақи, моддий барқарорлиги,
касбий ўсиш имкониятлари камайганда оилада стрессли ҳолатлар юзага келиши,
қадриятларнинг устуворлиги ўзгариши мумкин (Hoshimov, 2019).
Маънавий омиллар
: Маданият, анъана, диний эътиқод, маърифий тарбия. Ота-
оналар қадриятлари аксарият ҳолларда фарзандларда акс этади, бу эса давлат
хизматчисининг шахсий муносабатларида ҳам кўзга ташланади.
Жамиятдаги сиёсий ислоҳотлар
: Давлат хизматчисининг қадриятлари сиёсий
қарорлар, ҳуқуқий база ва жамоатчилик фикри билан муҳокама этилади. Бу эса
мамлакатда амалга оширилаётган сиёсий ислоҳотларга мос равишда эволюцияга дуч
келади (O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, 2021, 63-модда).
Иш ва оила мувозанати муаммоси кўплаб мамлакатларда долзарб бўлиб, давлат
хизматчиларида bu* (бунда) жиддий кўриниш олади. Сабаби, давлат хизматчиси иш
вақтида жуда катта юкламалар, масъулиятлари билан шуғулланган пайтда оилавий
муносабатларга кам эътибор қаратиши, баъзан оилада тушунмовчиликлар келиб
чиқиши мумкин (Tursunov, 2022). Бунда иш ҳажмини оптималлаштириш, масофавий
ишлаш имкониятларини қўллаш каби чоралар муаммоларни камайтириш имконини
беради.
Тадқиқотлар шуни кўрсатадики, кучли оилавий муносабатларга эга бўлган давлат
хизматчиси ишда ҳам барқарор, ташаббускор,стрессга чидамли бўлади (Mirziyoyev,
2017). Оиладаги бағрикенглик, бир-бирини тушуниш, муаммоларни биргаликда ҳал
этиш кўникмалари хизматда ҳам ўз аксини топади.
Давлат хизматчиси жамоатчилик олдидаги шахс сифатида ўз оиласини қандай
бошқаради, қандай маънавий қадриятлар тарғиб қилади – бевосита жамоатчилик
томонидан баҳоланади (Shарипов ва бошқ., 2020). Шу боис, оила ҳаётида мустаҳкам
ахлоқий нормалар билан яшаш давлат хизматчисининг обрў-эътиборини оширади,
жамоатчилик олдида унинг салоҳиятини мустаҳкамлайди.
Оилада ҳаққоний раҳбар бўлиш учун керакли бўлган ахборот алмашинуви, қарор
қабул қилиш, муаммо ечими каби кўникмалар доимий равишда ривожланиб боради
(Каримова, 2021). Бу кўникмалар давлат хизматида муҳим аҳамият касб этади. Хусусан,
125
болалар тарбиясида адолатли муносабат кўрсатган ота-она иш жойидаги жамоа билан
ҳам тенг ҳуқуқлилик тамойилида муомалада бўлади.
Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 63-моддасида оила жамиятнинг
асосий бўғини эканлиги, унда муносиб шароитлар яратилиши давлати сиёсати
даражасида белгиланган (O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, 2021). “Оила кодекси”,
“Хотин-қизлар ва эркаклар учун тенг ҳуқуқлар кафолатлари тўғрисида”ги Қонун
сингари бир қатор меъёрий ҳужжатлар оила институтини мустаҳкамлашни мақсад
қилади.
Ўзбекистонда давлат хизмати соҳасида турли қонун ва фармойишлар қабул
қилинган. Хусусан, “Давлат хизмати тўғрисида”ги қонун (лойиҳаси) ва унга оид
меъёрлар, президент фармонлари, турли вазирликлар низомларида давлат
хизматчисининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари, қатъий одоб-ahлоқ қоидалари белгилаб
қўйилган. Унда хизматчиларнинг оиласи билан боғлиқ муаммолари, меҳнат
муносабатлари, айниқса аёллар ва ёшлар ҳуқуқлари кўзда тутилган (Хайдаров, 2022).
Давлат хизматчилари учун иш-оила мувозанати муҳим эканлиги эътироф этилиши
билан бир қаторда, амалда буни таъминлаш механизми кўпроқ меҳнат қонунчилиги
билан боғлиқ. Масофавий ишлаш, қисқартирилган иш вақти, декрет таътили ва шу каби
имкониятлар кўзда тутилаётган бўлса-да, жойларда буни амалда татбиқ этиш билан
боғлиқ бир қатор муаммолар мавжуд. Шу боис, янги дастур ва қарорлар орқали уй
меҳнати, болалар тарбиясида аёллар билан бир қаторда эркакларга ҳам таътил
имкониятларини бериш, оилани мустаҳкамлаш дастурларини ишлаб чиқиш аста-
секинлик билан амалга оширилмоқда (Mirziyoyev, 2020).
Ушбу бўлимда мақола доирасида амалга оширилган иллюстратив тадқиқот
(сўровлар ва интервьюлар) натижалари келтирилади. Сўровлар 2022–2023-йиллар
оралиғи Тошкент шаҳридаги бир неча давлат идораларида фаолият юритаётган 50
нафар давлат хизматчисини (30 нафар эркак, 20 нафар аёл) қамраб олди. Натижалар
тахминий бўлиб, кенг кўламли илмий тадқиқот талаб этилиши аниқ (Tursonov, 2022).
1.
Иш ва оила мувозанати
: Сўровда қатнашганларнинг 60% дан ортиғи ишдаги
юклама оила билан вақт ўтказиш имкониятига салбий таъсир кўрсатаётганлигини
таъкидлади. Аёллар орасида бу кўрсаткич 70% га yetди.
2.
Оила қадриятлари устуворлиги
: Давлат хизматчилари мамлакатда жамоатчилик
фикрида оила қадрияти якка тартибда (индивидуаллик) кўпроқ, ёки анъанавий
коллективчилик кўринишида (катта авлод билан яшаш) намоён бўлаётганидан қатъий
назар, асосий эътиборни фарзандлар тарбияси ва меҳр-оқибат муносабатларига
қаратади (Tajiev, 2021).
3.
Ахборот технологиялари таъсири
: Иштирокчилардың 80% ги оилада мунтазам
масофавий мулоқот иложи пайдо бўлганидан мамнунлигини қайд этди. Бироқ, 25%
иштирокчи оилада юзага келаётган руҳий узоқлашувлардан хавотир билдирди.
4.
Гендер тенглик масаласи
: Аёл давлат хизматчиларининг кўпроқ қисми ишда
оилавий муаммолар ёки болалар тарбияси билан боғлиқ ҳолатлар сабаб иш фаолиятини
вақтинча тўхтатиб туришга мажбур бўлишини билдирди. Эркаклар ўртасида эса бу
муаммо камроқ кузатилгани маълум бўлди.
Натижалар шуни кўрсатмоқдаки, давлат хизматчилари орасида оила институтига
муносабат анъанавий қадриятлар билан замонавий ёндошувлар уйғунлашувида намоён
126
бўлмоқда. Бунда иш-оила мувозанати энг муҳим муаммолардан бири бўлиб қоляпти.
Шундай экан, давлат идоралари даражасида ишга бўлган талаблар ва оилави иқтисодий
манфаатлар (маош, карьера ўсиши ва ҳ.к.) ўртасида, айниқса, аёллар учун мустаҳкам
система яратиш зарур.
1.
Оила институтида замонавий тенденцияларнинг аҳамияти
. Глобаллашув,
ахборот технологиялари, гендер тенглик каби омиллар оила инситутининг асл
анъанавий моҳиятини ўзгартириб юбормайди, бироқ уларни бойитиб, янги
муносабатлар шаклланиши учун шароит яратади. Давлат хизматчилари ана шу
жараёнлар марказида бўлгани боис, қадриятлари ҳам эволюцияга дуч келади.
2.
Давлат хизматчиси қадриятларининг эволюциясини қўллаб-қувватлаш
.
Давлат хизматчисининг шахсий ҳаётида турли қадриятлар мусобақаси юз беради:
анъанавийлик ва замонавийлик, шахсий манфаатлар ва жамоатчилик манфаатлари
ўртасида. Бу жараёнда янгича қадриятлар фарқини қабул қилиш, оила равнақи учун
шароит яратиш муҳим.
3.
Меҳнат муносабатларини қайта кўриб чиқиш
. Айниқса, аёл давлат
хизматчилари учун иш вақти, оила кўриниши, масофавий ишлаш имкониятлари,
болалар тарбияси билан боғлиқ қўллаб-қувватлаш механизмларини яхшилаш лозим. Бу
жараёнда эркаклар учун ҳам бирдей шароитлар жорий қилиниши гендер тенгликни
юксалтиришда муҳим рол ўйнайди.
4.
Ахборот технологияларидан унумли фойдаланиш
. АТ оила аъзолари ўртасида
тезкор алоқани таъминлаши билан бирга, руҳий узоқлашувлар харакатини кучайтириб
юбормаслиги лозим. Давлат хизматчилари онгли равишда виртуал муҳит ва ҳақиқий
оила муҳити ўртасида мувозанатни таъминлаш кўникмасига эга бўлиши лозим.
5.
Илмий тадқиқотлар ва мониторингни кучайтириш
. Давлат идоралари, илмий
марказлар биргаликда оила институтида замонавий тенденцияларнинг таъсирини
мунтазам мониторинг қилиб бориши, давлат хизматчилари ўртасида яхши
тажрибаларни татбиқ этиши мақсадга мувофиқдир.
Ушбу тадқиқот давомида олинадиган хулоса шундан иборатки
, оила ҳар
қандай шароитда ҳам давлат хизматчисининг энг муҳим таянч нуқтаси бўлиб қолади.
Замонавий тенденцияларнинг оила муносабатларига таъсирини комплекс тушуниш,
унга мос равишда ҳуқуқий, иқтисодий ва маънавий чора-тадбирларни ишлаб чиқиш эса
халқ манфаатлари учун хизмат қиладиган, жамият олдида масъулиятни ҳис қилувчи
давлат хизматчилари авлодини тарбиялашда беқиёс аҳамият касб этади.
References:
1.
O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi
(2021). Тошкент: “Ўзбекистон” нашриёти.
2.
Mirziyoyev, Sh.
(2017).
Инсон манфаатлари ҳама нарсадан устун
. Тошкент:
Ўзбекистон нашриёти.
3.
Mirziyoyev, Sh.
(2020).
Янги Ўзбекистон – демократик ислоҳотлар жараёнида
аёллар ролини ошириш
. Тошкент: Президент Матбуот хизмати нашриёти.
4.
Каримова, М.
(2021).
Оила социологиясида глобаллашув жараёнлари
. Тошкент: Фан
ва тараққиёт.
5.
Хайдаров, А.
(2022).
Давлат хизматида кадрлар сиёсати ва оила қадриятлари
127
ўзаро алоқаси
. Тошкент: Иқтисодиёт ва ҳуқуқ нашриёти.
6.
Исмонов, Б.
(2019). “Давлат хизматчисининг маънавий қадриятлар тизимида
ахборот технологияларининг роли,”
Жамиятшунослик илмий журнали
, 3(1), 25–32.
7.
Shарипов, А., ва бошқ.
(2020).
Давлат хизматчиларининг иjtимоий-иқтисодий
мақоми
. Тошкент: Иқтисодиёт.
8.
Tajiev, U.
(2021). “Ўзбекистонда оила шакли эволюцияси ва замонавий
тенденциялар,”
Маърифий тараққиёт журнали
, 2(4), 59–66.
9.
Tursonov, J.
(2022). “Оила ва иш мувозанати масалаларида замонавий ёндашувлар:
давлат хизматидаги амалиёт,”
Иқтисодиёт ва бошқарув масалалари журнали
, 5(2), 101–
112.
10.
Hoshimov, F.
(2019).
Меҳнат муносабатлари социологиясида оила институти:
назарий ёндашувлар
. Тошкент: Маънавият нашриёти.
11.
UNESCO
(2020).
Globalization and Family Institution: Socio-cultural Transformations
.
Paris: UNESCO Publishing.