`
34
МЕХНАТНИ РАГБАТЛАНТИРИШНИНГ, МОТИВАЦИЯНИНГ ЗАМОНАВИЙ
ЁНДАШУВ ОМИЛЛАРИ
Туляганова Лазиза Сабирджановна
Банк-Молия Академияси магистранти
https://doi.org/10.5281/zenodo.15624385
Аннотация
Ушбу ишда ходимларни мотивация қилишнинг замонавий ёндашувлари ҳамда
замонавий назариялар нуқтаи назаридан кўриб чиқилади, улар қуйидагиларни ўз ичига
олади: ходимларни рағбатлантиришдаги адолат назарияси, олдинга қўйилган жамийки
мақсадларни белгилаш назарияси, ҳар томонлама мустаҳкамлаш назарияси ва
натижаларни кутишлар назарияси.
Калит сузлар:
ходим, мотивация, ишдан коникиш, максад, карор. омиллар,
рагбатлантириш.
Кириш.
Ўз ишидан қониқмаган ходимлар ўз вазифаларини бажаришга
сускашликларга йўл қўйишади ва ишлаш жараёнларида муваффақиятга эришиш учун
қийин вазифалар бўлиб қолади. Ҳар бир ходим корхона учун ноёбдир, ходимларнинг
мотивацион эҳтиёжлари ҳар хил бўлиши мумкин.
Ташкилотлардаги ҳодимлар иш фаолиятини ҳар томонлама тўлақонли баҳолаш
кўрсаткичларини самарали амалга ошириш орқали барча ташкилотлар янада самарали,
мотивацияланган ва юқори даражада ишлайдиган ходимларни ҳар томонлама
шакллантириши мумкин бўлади. Бу эса умумий иш фаолияти ва бизнес натижаларини
яхшилашга янги ишчан руҳ киришига олиб келади.
Ташкилотлардаги ҳодимлар иш фаолиятини бахолаш омиллари:
1. Мақсадга йуналтирилган бошқарув.
2. Менежер томонидан субектив баҳолаш.
3. Маҳсулот нуқсонлари.
4. Хатолар сони.
5. Екун Тавсиячи баллари.
7. 360 даража бўйича фикр-мулоҳаза.
8. 180 даража бўйича фикр-мулоҳаза.
9. Иш миқдори кўрсаткичлари.
10. Сотувлар сони.
11. Ишлаб чиқарилган бирликлар сони.
12. Қабул қилиш вақти" ёки "Ишлаш вақти.
13. Вазифа бажариш даражаси.
14. Иш самарадорлиги.
15. Инсон капиталининг инвестиция қайтими.
16. Ҳар бир ходим учун ортиқча иш вақти.
Ходимлар учун шахсий мукофотлар ва рағбатлантириш тизимлари яратилганда,
улар ўз мақсадларига етишиш учун янада юқори натижаларга эришишга интилишади.
Бу, ўз навбатида, ташкилотнинг умумий самарадорлигини оширади.
`
35
Бозор иқтисодиёти шароитида ходимларнинг иш фаолиятини баҳолаш ва уларни
рағбатлантириш тизими ташкилотларнинг муваффақиятли ишлашининг асосий
омилларидан биридир. Бугунги кунда тез ўзгарувчан иш бозорида компаниялар
самарали ва инноватсион усулларни жорийэтиб, ходимлар меҳнатини баҳолаш ва
рағбатлантиришда янги ёндашувларни қўллашга мажбур. Қуйида ходимларни баҳолаш
ва рағбатлантиришнинг янги шакиллари ва усулларини таклиф этаман.
References:
Используемая литература:
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
Maslow, A. H. (1943). A Theory of Human Motivation. Psychological Review, 50(4), 370-
396.
2.
Токарева Ю.А., Глухенькая Н. М., Токарев А. Г. Мотивация трудовой деятельности
персонала: комплексный подход. 2021 г.
3.
Лагутцева-Ногина Т.А. Ключевые факторы мотивации персонала: исследование на
примере современных организаций. 2023г.
4.
Туляганова Л.С. Роль трудовой мотивации и рабочей среды в повышении
удовлетворённости работой. Жамиятваинновациялар–Обществоиинновации–Society
and innovationsSpecial Issue –04(2025) / ISSN 2181-1415178
5.
Ушакова Е.А. Факторы удовлетворенности трудом как основа мотивации
персонала.2020г.
6.
Федяева И. Взаимосвязь Ю. Профессиональной мотивации и удовлетворенности
трудом работников предприятия 2018г.
7.
Hackman, J. R., & Oldham, G. R. (1976). Motivation through the Design of Work: Test of a
Theory. Organizational Behavior and Human Performance, 16(2), 250-279.