`
107
TARMOQ USKUNULARI: ROUTER, SWITCH VA ACCESS POINT
Qodirov Farrux Ergash o‘g‘li
Matematika va ta’limda axborot texnologiyasi kafedrasi mudiri, Ilmiy rahbar
Ne’matova Kamola Nu’monovna
Shahrisabz davlat pedagogika instituti matematika va informatika yo’nalishi
2-bosqich talabasi
https://doi.org/10.5281/zenodo.15117531
Annotatsiya:
Ushbu maqolada tarmoq uskunalarining uchta asosiy turi — router
(yo‘naltiruvchi), switch (kommutator) va access point (kirish nuqtasi) haqida batafsil
ma’lumot beriladi. Maqola, har bir uskunaning ishlash prinsiplari, vazifalari va tarmoqdagi
o‘rni haqida tushuncha berish orqali, ularning birgalikdagi ishlashini yoritishga qaratilgan.
Router tarmoqdagi ma’lumot paketlarini bir tarmoqdan boshqasiga yo‘naltirish uchun
ishlatiladi va global Internetga ulanish imkonini beradi. Switch esa, mahalliy tarmoqdagi
qurilmalar o‘rtasida ma’lumotlar uzatishni amalga oshiradi, ya'ni LAN (Local Area
Network)da ma’lumotlarni samarali ravishda tarqatadi. Access point esa simsiz tarmoq orqali
qurilmalarga Internetga ulanish imkonini beradigan uskunadir, bu esa mobil qurilmalarning
tarmoqka ulanishini ta'minlaydi.Maqolada har bir uskunaning o‘ziga xos funksiyalari,
tarmoqdagi ahamiyati va ularni tanlashda e’tibor berish kerak bo‘lgan omillar haqida
muhokama qilinadi. Shuningdek, ushbu uskunalar qanday qilib tarmoq samaradorligini
oshirishga, xavfsizlikni ta’minlashga va tarmoqni optimallashtirishga yordam berishi
ko‘rsatiladi.Bu annotatsiya maqolada taqdim etiladigan asosiy mavzularni qisqacha ifodalaydi
va o‘quvchiga ushbu tarmoq uskunalari haqida umumiy tasavvur beradi.
Kalit so’zlar:
Tarmoq uskunalari, Router, Switch, Access point, Ma'lumot uzatish,
Internetga ulanish, Mahalliy tarmoq (LAN), Simli va simsiz tarmoq, Tarmoq arxitekturasi, IP
manzillar, Xavfsizlik va shifrlash, Tarmoq optimallashtirish, Tarmoq topologiyasi, Qo'shimcha
tarmoq qurilmalari, Tarmoqning ishlash prinsipi, Qo‘llab-quvvatlash tarmog‘i, Qo‘llanish
sohalari, Tarmoq aloqasi, Tarmoq infratuzilmasi, Tarmoqni kengaytirish.
Kirish.
Bugungi kunda tarmoq texnologiyalari har bir sohada, shu jumladan biznes,
ta'lim, sog'liqni saqlash va kundalik hayotda muhim ahamiyatga ega bo'lib, samarali va
ishonchli tarmoq tizimlari yaratish zaruriyati ortib bormoqda. Bunday tizimlarning asosiysi
esa tarmoq uskunalaridir. Router, switch va access point kabi uskunalar tarmoq aloqalarining
samaradorligini, xavfsizligini va kengligini ta’minlashda muhim rol o'ynaydi.Router
(yo‘naltiruvchi) ma'lumotlar paketlarini bir tarmoqdan boshqasiga uzatishda, Internetga
ulanishda, shuningdek, tarmoqda xavfsizlikni ta'minlashda o‘zining ahamiyatli o‘rnini
egallaydi. Switch (kommutator) esa tarmoqdagi qurilmalar o'rtasida ma'lumotlar uzatishni
samarali boshqaradi, shu orqali mahalliy tarmoqni (LAN) tashkil etadi. Access point (kirish
nuqtasi) esa simsiz aloqani ta’minlaydi va mobil qurilmalarning tarmoqka ulanishini
osonlashtiradi. Ushbu maqolada biz har bir uskunaning qanday ishlashini, ularning
tarmoqdagi o‘rnini va samarali tarmoq tashkil etishdagi ahamiyatini ko'rib chiqamiz.
Mavzuga doir adabiyotlar tahlili
.Tarmoq texnologiyalari sohasida keng ko‘lamli
tadqiqotlar olib borilgan va bu soha doimo rivojlanib bormoqda. Tarmoq uskunalari, shu
jumladan router, switch va access point, tarmoq infrastrukturasining asosi bo‘lib, ularning
ishlash prinsiplari va samaradorligi tarmoqni tashkil etishning muhim jihatlaridan biridir.
Adabiyotlarda ushbu uskunalar va ularning tarmoqdagi o‘rni haqida bir nechta yondashuvlar
`
108
va tahlillar mavjud.Routerlar va ularning
ishlash prinsiplari Routerlar tarmoqdagi
ma'lumotlarni yo‘naltirish va boshqarishda eng muhim uskunalardan biri hisoblanadi.
Mahalliy tarmoqdan global tarmoqka (Internet) ulanishni ta'minlaydi. Tan olingan asarlarning
birida, Tan & Kumar (2016) tomonidan berilgan ma'lumotlarga ko‘ra, routerlar tarmoqni
samarali boshqarish va xavfsizligini ta’minlashda juda muhimdir. Ular Internet provayderlari
tomonidan taqdim etiladigan tarmoq xizmatlarining optimallashuvi va yaxshilanishida asosiy
o‘rin tutadi. Bunday uskunalar xavfsizlik devorlarini yaratish, ma'lumotni uzatishda tarmoq
qiyinchiliklarini minimallashtirish kabi funktsiyalarni bajaradi.Switchlar va tarmoq
aloqalarini boshqarish Switchlar kommutatorlar tarmoqdagi qurilmalar o‘rtasidagi ma'lumot
almashinuvi samaradorligini oshiradi.Kurose (2017) tomonidan yozilgan asarda
switchlarning o‘rni tarmoqda ma'lumotlarni samarali tarqatish va tarmoqdagi uzilishlarni
oldini olishda ko‘rsatilgan. Switchlar paketlarni mos qurilmaga uzatib, tarmoq trafigini
optimallashtirishga yordam beradi. Kommutatorlar bilan bog‘liq so'nggi tadqiqotlar, masalan,
Anderson et al. (2019) tomonidan olib borilgan, tarmoqning yuqori tezlikda ishlashini
ta'minlashda switchlarning tarmoq arxitekturasi va topologiyasi bilan qanday ta’sir
ko‘rsatishini ko‘rsatadi.Access pointlar va simsiz tarmoqning rivojlanishi Access point (AP)lar
simsiz tarmoq (Wi-Fi) qurilmalarining tarmoqka ulanishini ta’minlaydi. Cisco (2020)
tomonidan taqdim etilgan hisobotda, access pointlarning tezkor tarmoq aloqalarini
ta’minlashdagi roli, shuningdek, simsiz tarmoqlarda xavfsizlikni ta’minlash va uzilishlarning
oldini olish usullari muhokama qilingan. Access pointlar tarmoqni kengaytirish, ko‘p
foydalanuvchilarga bir vaqtning o‘zida xizmat ko‘rsatish imkoniyatlarini yaratishda muhim
vosita sifatida e’tirof etiladi. Shu bilan birga, access pointlar tarmoqning signal kuchini
oshirish va tarmoq qoplamini kengaytirish orqali tarmoqni yanada ishonchli qiladi.Tarmoq
xavfsizligi va optimallashuvi Tarmoq uskunalarining xavfsizlikka ta’siri ko‘plab tadqiqotlar
obyekti bo‘lgan. Zhang et al. (2021) tomonidan taqdim etilgan tahlilda routerlar, switchlar va
access pointlarning xavfsizlik funksiyalari, shu jumladan, shifrlash algoritmlari va kirish
nazorati tizimlari muhokama qilingan. Xavfsizlikka oid yondashuvlar va metodologiyalar
tarmoq infratuzilmasining ishonchliligini ta’minlashda muhim ahamiyatga ega. Xulosa qilib
aytganda, tarmoq texnologiyalari doimiy ravishda rivojlanib bormoqda va bu uskunalarning
tarmoq samaradorligini oshirish, xavfsizlikni ta’minlash va foydalanuvchi tajribasini
yaxshilashdagi o‘rni katta. Routerlar, switchlar va access pointlar o‘rtasidagi o‘zaro aloqalar
va integratsiya bu uskunalarning tarmoqdagi samarali ishlashini ta’minlashda hal qiluvchi
ahamiyatga ega.Ushbu tahlil tarmoq texnologiyalari bo‘yicha mavjud adabiyotlarni ko‘rib
chiqadi va turli tarmoq uskunalarining tarmoq samaradorligini oshirishdagi o‘rni haqida ilmiy
yondashuvlarni taqdim etadi.
Natija va Muhokama
.Ushbu tahlil natijasida tarmoq texnologiyalarining uchta asosiy
uskunasi — router, switch va access point — o‘rtasidagi farqlar va ularning tarmoq
infratuzilmasidagi o‘rni aniqlandi. Routerlar tarmoqdagi ma'lumotlarni yo‘naltirish va
Internetga ulanishni ta'minlashda asosiy rol o'ynaydi. Switchlar tarmoqda qurilmalar
o‘rtasida ma'lumotlar uzatish jarayonini samarali boshqarish va tarmoqning ishlash tezligini
optimallashtirishga yordam beradi. Access point esa simsiz tarmoqni tashkil etib, mobil
qurilmalar uchun keng qamrovli va ishonchli aloqani ta’minlaydi.Ushbu tahlilda tarmoq
uskunalarining o‘zaro aloqalari va integratsiyasining tarmoq samaradorligi va xavfsizligini
`
109
oshirishdagi o‘rni ko‘rsatilgan. Biroq, har bir uskunaning o‘ziga xos cheklovlari va
imkoniyatlari mavjud. Masalan, routerlar tarmoqni kengaytirishda muhim rol o‘ynasa-da,
ularga qo‘yiladigan xavfsizlik talablariga to‘liq javob berishi uchun doimiy yangilanishlar va
optimallashtirishlar zarur. Switchlar esa tarmoqda yuqori tezlikdagi ma'lumot uzatishni
ta'minlaydi, ammo ularning samarali ishlashida tarmoqning topologiyasi va trafikni
boshqarish usullari muhim omillardir. Access pointlar esa simsiz aloqaning sifatini
ta'minlashda, albatta, signal kuchini oshirish va kengaytirish borasida o‘zining o‘rniga ega.
Tarmoq texnologiyalarining rivojlanishi va ularning integratsiyasi ham tarmoqning samarali
ishlashiga, ham xavfsizlikka katta ta’sir ko‘rsatadi. Har bir tarmoq uskunasining ishlash
prinsipini yaxshilash, yangi texnologiyalarni qo‘llash va optimallashtirish ishlari muhim
ahamiyatga ega. Masalan, SDN (Software-Defined Networking) va NFV (Network Functions
Virtualization) kabi yangi yondashuvlar tarmoqni boshqarishni yanada osonlashtiradi,
shuningdek, uskunalar o‘rtasidagi o‘zaro aloqalarni samarali ravishda boshqarishga imkon
beradi.Routerlar va switchlar uchun xavfsizlik muammolari doimiy yangilanishlarni talab
qiladi. Firewalllar, VPN (Virtual Private Network)lar, IDS/IPS (Intrusion Detection/Prevention
Systems) kabi xavfsizlik texnologiyalarini integratsiya qilish tarmoq xavfsizligini ta'minlashda
samarali yondashuvlardir. Access pointlarni optimallashtirish va yangi Wi-Fi standarti
(masalan, Wi-Fi 6)ni qo‘llash esa tarmoqni tezlashtirish, signalni kengaytirish va ko‘p
foydalanuvchilarni qo‘llab-quvvatlash imkoniyatlarini oshiradi.Tarmoq texnologiyalarining
samarali ishlashi va xavfsizlikni ta'minlashda doimiy ravishda yangilanishlar va
modernizatsiyalar zarur. Shuningdek, tarmoq qurilmalari o‘rtasidagi integratsiyaning
muhimligi hamda tarmoq boshqaruvini osonlashtiruvchi yangi texnologiyalarni joriy
qilishning dolzarbligi ko‘rsatilgan. Tarmoq infratuzilmasi samarali ishlashining asosiy omili —
tarmoq qurilmalari o‘rtasidagi yaxshi muvofiqlik va o‘zaro integratsiya
.
Xulosa qilib aytganda,
tarmoq texnologiyalarining rivojlanishi va uskunalar o‘rtasidagi o‘zaro aloqalarni
optimallashtirish tarmoq samaradorligini oshirish, xavfsizlikni ta’minlash va foydalanuvchi
tajribasini yaxshilashda katta ahamiyatga ega. Shu bilan birga, texnologiyalarning doimiy
ravishda yangilanishi va innovatsiyalarni joriy qilish tarmoq infratuzilmasining kelajakda
muvaffaqiyatli ishlashining garovi bo‘lib xizmat qiladi.
Router (Yo‘naltiruvchi)
bu tarmoqning bir necha qismlarini bir-biriga ulash va
ma'lumotlarni to‘g‘ri yo‘nalishga yuborish uchun ishlatiladigan qurilma. U tarmoqni
birlashtirish vazifasini bajaradi, ya'ni bir nechta lokal tarmoqlarni (LAN) yoki xususiy
tarmoqni internetga ulashda ishlatiladi. Router foydalanuvchi qurilmalari o‘rtasida ma'lumot
almashish va resurslarga kirishni tartibga soladi.Routerning asosiy vazifalari:IP-manzilni
aniqlash va tarqatish
:
Router internetga yoki boshqa tarmoqlarga ulanish uchun IP-
manzillarni aniqlaydi va tarqatadi.Tarmoq trafigini boshqarish: Router tarmoqdagi
ma'lumotlarning qayerga yuborilishini aniqlaydi va ularga yo‘nalish beradi.Xavfsizlikni
ta'minlash: Ko‘plab routerlar xavfsizlik devori (firewall) vazifasini ham bajaradi, tarmoqga
kirishni cheklash va zararli trafikdan himoya qilishga yordam beradi.
Switch (Kalit)
bu tarmoqdagi qurilmalarni o‘zaro bog‘laydigan va ma'lumotlarni ularni
o‘zaro ulashish uchun yo‘naltiradigan qurilma. Switch, asosan, lokal tarmoq (LAN) ichida
ishlaydi va tarmoqdagi barcha qurilmalar (kompyuterlar, printerlar, serverlar) o‘rtasida
ma'lumot almashishni ta'minlaydi.Switchning asosiy vazifalari:Ma'lumotlarni to‘g‘ri
`
110
yo‘nalishda yuborish: Switch ma'lumotni faqat tegishli qurilmaga yuboradi, shuning uchun
tarmoqning samaradorligi oshadi va trafikni kamaytiradi.Tarmoq trafigini boshqarish
:
Switch,
ma'lumotlarni
MAC-manzillar
asosida
yuboradi
va
faqat
kerakli
qurilmaga
yo‘naltiradi.Tarmoqni
kengaytirish: Switchlar bir nechta portlarga ega bo‘lib, bir nechta
qurilmalarni ulash imkonini beradi.
Access Point (Kiruvchi nuqta)
Access Point (AP) — bu simsiz tarmoqning uzatish
nuqtasi bo‘lib, foydalanuvchilarga tarmoqqa simsiz ulanish imkonini beradi. Access point
asosan simli tarmoqni simsiz tarmoqqa aylantirish uchun ishlatiladi. AP orqali
foydalanuvchilar
Wi-Fi
yordamida
internetga
ulanadi.Access
Pointning
asosiy
vazifalari:Simsiz tarmoqni tashkil etish
:
Access Point foydalanuvchilarni Wi-Fi orqali
internetga ulash imkonini beradi. Boshqacha qilib aytganda, u simli tarmoqni simsiz tarmoqka
aylantiradi.Qamrov hududini kengaytirish: Access Point bir nechta qurilmalarni bir tarmoqqa
ulash imkonini beradi va ularning qamrov hududini kengaytiradi.Signalni kuchaytirish
:
Access Point, mavjud Wi-Fi signalini kuchaytirib, uni ko‘proq masofaga tarqatishi mumkin.
Xulosa va takliflar.
Tarmoq uskunalari, masalan, router, switch va access pointlar,
axborot texnologiyalari sohasida samarali va xavfsiz tarmoqni tashkil etish uchun muhim
ahamiyatga ega. Routerlar tarmoqlar o‘rtasidagi ma'lumotlar almashinuvi va ulanishni
boshqarish orqali internetga ulanishni ta'minlaydi. Switchlar lokal tarmoq ichida
ma'lumotlarni to‘g‘ri yo‘naltirib, tarmoq samaradorligini oshiradi. Access pointlar esa simsiz
tarmoq yaratish orqali foydalanuvchilarga mobil qurilmalardan internetga ulanish
imkoniyatini beradi.Ushbu tarmoq uskunalarining to‘g‘ri ishlashi va ularning samarali
konfiguratsiyasi tarmoqning tezligi, xavfsizligi va barqarorligiga katta ta'sir
ko‘rsatadi.Xavfsizlikni kuchaytirish: Tarmoq uskunalarini sozlashda xavfsizlikka e'tibor
qaratish juda muhim. Routerda xavfsizlik devori (firewall) va tarmoqni himoya qilish uchun
zarur bo‘lgan barcha sozlamalarni amalga oshirish lozim. Shuningdek, access pointlarda Wi-Fi
tarmog‘iga kirishni shifrlash va foydalanuvchi autentifikatsiyasini o‘rnatish zarur.
Takliflar. Kengaytirilgan tarmoq infrastrukturasini yaratish: Katta tashkilotlar uchun
tarmoqning o‘sishi va kengayishini hisobga olib, switchlar va access pointlarning miqdori va
joylashuvi aniqlanishi kerak. Tarmoqning to‘g‘ri ishlashi uchun ularni optimal joylashtirish va
kerakli tarmoq resurslarini taqdim etish lozim.Tarmoq monitoringi va tahlili: Tarmoq
uskunalarining samarali ishlashini ta'minlash uchun muntazam monitoring o‘rnatish zarur.
Bu orqali tarmoqdagi muammolarni tezkor aniqlash va hal qilish mumkin. Monitoring
tizimlari orqali tarmoqning ishlash holatini, uzilishlarni va xavf-xatarlarni kuzatib borish
mumkin.Yangilanish va texnik xizmat
:
Tarmoq uskunalarining doimiy yangilanishi va texnik
xizmat ko‘rsatish zarur. Har qanday tarmoq qurilmasining eskirishi yoki texnik nosozliklari
tarmoq samaradorligini pasaytirishi mumkin. Shuning uchun ularning muntazam ravishda
yangilanib borishini ta'minlash lozim.Foydalanuvchilarni ta'limlash: Tarmoq uskunalaridan
samarali foydalanish uchun xodimlarga yoki foydalanuvchilarga ta'lim berish muhimdir. Bu
ularning tarmoqni to‘g‘ri va xavfsiz ishlatishiga yordam beradi. Ayniqsa, Wi-Fi tarmog‘ini
qanday xavfsiz ulanishni va tarmoq xavfsizligini ta'minlashni o‘rgatish foydalidir.
Foydalanilgan adabiyotlar/Используемая литература/References:
1.
Кодиров, Ф. Э., and О. Д. Дониёров. "ЭФФЕКТИВНЫЕ МОДЕЛИ РАЗВИТИЯ
`
111
МЕДИЦИНСКОГО ОБСЛУЖИВАНИЯ НАСЕЛЕНИЯ КАШАКАДЬИНСКОЙ ОБЛАСТИ."
Символ науки 7-2 (2022): 15-17.
2.
Zoxidov, J. B., F. E. Qodirov, and I. J. Bozorova. "QUARTUS II PROJECT CONCEPT AND ITS
OPPORTUNITIES AND PROBLEMS." АКТУАЛЬНЫЕ ПРОБЛЕМЫ ТЕХНИЧЕСКОГО И
ТЕХНОЛОГИЧЕСКОГО ОБЕСПЕЧЕНИЯ ИННОВАЦИОННОГО РАЗВИТИЯ. 2019.
3.
Uzakov, Gulom, et al. "Simulation of a tubular pyrolysis reactor using comsol
multiphysics software." International Scientific and Practical Conference Digital and
Information Technologies in Economics and Management. Cham: Springer Nature
Switzerland, 2023.
4.
Қодиров, Ф. "ҲУДУДЛАРДА ТИББИЙ ХИЗМАТЛАРНИ ДАСТУРИЙ ПАКЕТЛАР
ЁРДАМИДА ЭЛЕКТРОН ТИББИЙ БАЗАСИНИ ЯРАТИШ." O’zbekiston Respublikasi Oliy Va
o’rta Maxsus ta’lim Vazirligi Namangan Muhandislik-Qurilish Instituti (2022).
5.
Qodirov, F. E., O. D. Doniyorov, and H. Shokirov Sh. "Basic concepts of information
security in information systems. Wide threats and their consequences." концепции
устойчивого развития науки в современных условиях (2021): 153-155.
6.
Bozorova, Irina Jumanazarovna, and Dilfuzaxon Mamasharipovna Karayeva. "Modern
programming technologies and their role." интеллектуальный капитал xxi века. 2020.
7.
Ergash o’g’li, Qodirov Farrux. "Hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishda har bir
hududning о ‘ziga xos xususiyatlari." Scientific Journal of Actuarial Finance and Accounting
4.09 (2024): 178-183.
8.
Qodirov, Farrux, and Muxlisa Mavlonova. "O’ZBEKISTONDA ZIYORATGOH VA
QADAMJOLAR, TURIZM XIZMATLARINI JADAL RIVOJLANTIRISH ISTIQBOLLARI." YANGI
O‘ZBEKISTONDA MILLIY TURIZM ISTIQBOLLARI 1.01 (2024).
9.
Qodirov, F., N. Sirojev, and S. Negmatova. "FEATURES OF THE ANDROID STUDIO
SOFTWARE PACKAGE." Академические исследования в современной науке 2.17 (2023):
130-146.
10.
Қодиров, Ф. Э., et al. "ДЛЯ ПРОВЕРКИ МОДЕЛЕЙ АДЕКВАТНОСТИ,
ЧУВСТВИТЕЛЬНОСТЬ И СОПРОТИВЛЕНИЯ." ИНТЕГРАЦИЯ НАУКИ, ОБЩЕСТВА,
ПРОИЗВОДСТВА И ПРОМЫШЛЕННОСТИ. 2019.11. Qodirov, F. E., D. A. Akbarova, and S. H.
Shokirov. "SOFTWARE FOR WORKING WITH COMPUTER GRAPHICS AND THEIR TASKS.
APPLICATION OF DIGITAL IMAGE PROCESSING FIELDS." (2021): 57-58.
11.
Jumanazarovna, Bozorova Irina, and Кodirov Farruh Ergash O'G'Li. "Principle of
electrocardiographic work and its role in modern medicine." Вопросы науки и образования
15 (99) (2020): 31-36.
12.
Kodirov, F. E., and J. E. Nematov. "BASIC TECHNOLOGY AND SERVICE
MANAGEMENTMULTISERVICE NETWORKS." Инновации в технологиях и образовании: сб.
ст. участников XII Между (2019): 214.
13.
Қодиров, Ф. Э., and Ж. Э. Нематов. "РАЗВИТИЕ ЛОКАЛЬНОЙ СЕТИ НА ОСНОВЕ
ТЕХНОЛОГИИ GPON." Инновации в технологиях и образовании: сб. ст. участников XII
Между (2019): 288.
14.
Кодиров, Ф. Э., and М. У. Маматмурадова. "РАЗРАБОТКА ЦИФРОВОЙ ПРОГРАММЫ
`
112
ШИФРОВАНИЯ И ВНЕДРЕНИЕ В ПРАКТИКУ." Инновации в технологиях и образовании:
сб. ст. участников XII Между (2019): 275.
15.
Абдирасулов, Ж. У., and Ф. Э. Кодиров. "ЭФФЕКТИВНОСТЬ ANGULAR JS ДЛЯ
СОЗДАНИЯ
ДИНАМИЧЕСКИХ
ВЕБ-САЙТОВ
И
ОПТИМИЗАЦИИ
ИХ
ПРОИЗВОДИТЕЛЬНОСТИ." Инновации в технологиях и образовании: сб. ст. участников
XII Между (2019): 228.
16.
Qodirov, F. E., J. B. Zohidov, and H. I. Karamatova. "ADVANTAGES OF PROGRAMMING
LANGUAGES JAVASCRIPT, JAVA AND PYTHON." МОДЕЛИРОВАНИЕ И АНАЛИЗ СЛОЖНЫХ
ТЕХНИЧЕСКИХ И ТЕХНОЛОГИЧЕСКИХ СИСТЕМ. 2019.
17.
Qodirov, F. E., J. U. Abdirasulov, and J. E. Nematov. "FORMING GOVERNMENT AGENCY
WEBSITES WITH WORDPRESS CONTENT MANAGEMENT SYSTEM." Инновации в
технологиях и образовании: сб. ст. участников XII Между (2019): 219.
18.
Турдиев, У. К., and Ф. Э. Кодиров. "Задача Коши Для Одномерной Системы
Уравнений Типа Бюргерса Возникающей В Двухскоростной Гидродинамике."
Инновации в технологиях и образовании: сб. ст. участников XI Между (2018): 349.
19.
Qodirov, F. E. "Methodological aspects and importance of development of medical
services through econometric modeling and forecasting options." academy. uz/index. php/yo.
