`
34
MILLIY VA HARAKATLI O‘YINLARNI O‘QITISH METODIKASI FANINING
MAQSADI HAMDA VAZIFALARI
Abduraxmonov Fazliddin
Chorshabeyov Sunnat
Ilmiy rahbar:
G‘aniyev Suxrob Abduvali o‘g‘li
Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti, Jismoniy tarbiya va sport kafedrasi
o‘qituvchisi, suxrobganiyev5@gmail.com
https://doi.org/10.5281/zenodo.15364776
Kirish
Milliy va harakatli o‘yinlar o‘zbek xalqining boy madaniy merosini aks ettiruvchi muhim
pedagogik vosita sifatida umumta’lim maktablarida keng qo‘llanilmoqda. “Milliy va harakatli
o‘yinlarni o‘qitish metodikasi” fani ushbu o‘yinlarni ta’lim jarayoniga samarali integratsiya
qilish, o‘quvchilarni jismoniy va ma’naviy jihatdan rivojlantirishga xizmat qiladi. Ushbu maqola
mazkur fanining maqsadlari va vazifalarini yoritishga bag‘ishlanadi.
Fanining maqsadlari
“Milliy va harakatli o‘yinlarni o‘qitish metodikasi” fanining asosiy maqsadlari
quyidagilardan iborat:
1.
Jismoniy rivojlanishni ta’minlash
: O‘quvchilarning jismoniy qobiliyatlarini, masalan,
chidamlilik, tezkorlik va muvofiqlashtirishni rivojlantirish.
2.
Madaniy merosni o‘rgatish
: O‘zbek xalqining milliy o‘yinlari orqali o‘quvchilarda milliy
o‘zlik ongini shakllantirish va madaniy qadriyatlar haqida tushuncha berish.
3.
Ijtimoiy ko‘nikmalarni rivojlantirish
: Jamoaviy o‘yinlar orqali o‘quvchilarda
hamkorlik, liderlik va o‘zaro hurmat kabi ijtimoiy ko‘nikmalarni mustahkamlash.
4.
Ta’lim jarayonini qiziqarli qilish
: Harakatli o‘yinlar orqali o‘quvchilarning darsga
qiziqishini oshirish va ijobiy muhit yaratish.
Fanining vazifalari
Fan o‘z maqsadlariga erishish uchun quyidagi vazifalarni amalga oshiradi:
1.
Metodikani ishlab chiqish
: O‘qituvchilar uchun milliy va harakatli o‘yinlarni o‘qitishning
samarali usullarini ishlab chiqish va ularni ta’lim dasturlariga kiritish.
2.
O‘yinlarni tasniflash
: O‘quvchilarning yosh guruhlari va jismoniy tayyorgarlik
darajasiga qarab o‘yinlarni turlarga ajratish va moslashtirish.
3.
Amaliy mashg‘ulotlarni tashkil qilish
: O‘yinlarni sinfda yoki ochiq maydonlarda
o‘tkazish uchun aniq rejalar va ko‘rsatmalar tayyorlash.
4.
O‘quvchilarni baholash
: O‘yinlar orqali o‘quvchilarning jismoniy, ijtimoiy va ijodiy
ko‘nikmalarini baholash metodlarini joriy qilish.
5.
Madaniy-tarixiy ahamiyatni o‘rgatish
: O‘yinlarning kelib chiqishi, tarixi va ularning
xalq an’analaridagi o‘rnini o‘quvchilarga tushuntirish.
Amaliy ahamiyati
Ushbu fan o‘qituvchilarga o‘yinlarni nafaqat jismoniy tarbiya darslarida, balki boshqa
fanlar, masalan, tarix yoki adabiyot darslarida ham qo‘llash imkonini beradi. Masalan,
“Alpomish” o‘yini orqali o‘quvchilar o‘zbek xalq dostonlarini o‘rganishi, “To‘p o‘yini” esa
jamoaviy mas’uliyatni rivojlantirishi mumkin. Fan shuningdek, o‘quvchilarning o‘z
madaniyatiga hurmatini oshiradi va ularni faol hayot tarziga undaydi.
Xulosa
`
35
“Milliy va harakatli o‘yinlarni o‘qitish metodikasi” fani o‘quvchilarni har tomonlama
rivojlantirishda muhim o‘rin tutadi. Uning maqsadlari jismoniy, ijtimoiy va madaniy
rivojlanishga qaratilgan bo‘lib, vazifalari ushbu maqsadlarni amalga oshirish uchun aniq
yo‘nalishlarni belgilaydi. O‘qituvchilar ushbu fanni qo‘llash orqali nafaqat o‘quvchilarning bilim
va ko‘nikmalarini oshiradi, balki ularni milliy qadriyatlar bilan bog‘laydi. Kelajakda fan
doirasida ko‘proq amaliy tadqiqotlar o‘tkazish va yangi o‘yinlar ishlab chiqish tavsiya etiladi.
References:
Используемая литература:
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
Xo‘jayev, F. (2020).
O‘zbek xalq o‘yinlari va ularning pedagogik ahamiyati
. Toshkent: Fan
va texnologiya.
2.
Raximov, M. (2019).
Jismoniy tarbiya metodikasi
. Samarqand: SamDU nashriyoti.
3.
O‘zbek xalq o‘yinlari bo‘yicha metodik qo‘llanma. (2021). O‘zbekiston Respublikasi Xalq
ta’limi vazirligi sayti, https://www.edu.uz.
4.
G‘aniyev, S. (2023).
Milliy o‘yinlarni maktab ta’limida qo‘llash
. Ilmiy maqola, Denov
tadbirkorlik va pedagogika instituti.
