13
TEXNOLOGIK TAʼLIMDA OʻQISH SAMARADORLIGINI OSHIRISH
Normurodova Zebo
Qarshi Davlat universitetida pedagogika fakulteti
texnalogik taʼlim yoʻnalishi 024-46-guruh talabasi
Annotatsiya
Mazkur maqolada texnologik taʼlim vositalaridan foydalanish orqali oʻquvchilarning
oʻqish samaradorligini oshirish yoʻllari tahlil qilinadi. Taʼlim jarayonida axborot-
kommunikatsiya texnologiyalarining, interaktiv platformalarning va raqamli resurslarning
qoʻllanilishi oʻquvchilarning bilim olishga boʻlgan qiziqishini kuchaytirishi, mustaqil fikrlash va
muammolarni hal etish ko‘nikmalarini rivojlantirishi mumkinligi ko‘rsatib o‘tilgan.
Shuningdek, texnologik vositalar bilan dars oʻtishning afzalliklari, muammolari va istiqbollari
yoritilgan. Tadqiqot natijalari texnologik taʼlimdan samarali foydalanish boʻyicha amaliy
tavsiyalar bilan yakunlangan.
Kalit so‘zlar:
texnologik taʼlim, oʻqish samaradorligi, raqamli resurslar, interaktiv
metodlar, axborot texnologiyalari, o‘quv jarayoni, innovatsion yondashuv.
IMPROVİNG THE EFFİCİENCY OF TECHNOLOGİES
Annotation:
This article analyzes ways to increase the efficiency of students through the
use of technological training. The use of information and communication technologies,
interactive platforms and digital resources in the educational process is shown that the
students can strengthen the interest of students, can develop skills to independent thinking and
solving problems. The advantages, problems and prospects of technological instruments are
covered. The results of the study concluded with practical recommendations for the effective
use of technological education.
Keywords:
Technological education, performance efficiency, digital resources,
interactive methods, information technology, educational process, innovative approach.
ПОВЫШЕНИЕ ЭФФЕКТИВНОСТИ ТЕХНОЛОГИЙ
Аннотация:
В этой статье анализируются способы повышения эффективности
учащихся за счет использования технологической подготовки. Использование
информационных и коммуникационных технологий, интерактивных платформ и
цифровых ресурсов в образовательном процессе показано, что студенты могут укрепить
интерес студентов, могут развить навыки для независимого мышления и решения
проблем. Преимущества, проблемы и перспективы технологических инструментов
покрываются. Результаты исследования завершились практическими рекомендациями
для эффективного использования технологического образования.
Ключевые
слова:
технологическое
образование,
эффективность
производительности, цифровые ресурсы, интерактивные методы, информационные
технологии, образовательный процесс, инновационный подход.
Zamonaviy taʼlim tizimida texnologik yondashuvlarning roʻli tobora ortib bormoqda.
Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT) taʼlim jarayonlarini yanada interaktiv, qiziqarli
va samarali qilish imkonini beradi. Ayniqsa, texnologik taʼlim vositalari oʻquvchilarning
mustaqil fikrlash, muammolarni hal etish va yangi bilimlarni o‘zlashtirish qobiliyatlarini
14
rivojlantirishda muhim ahamiyat kasb etadi. Shu sababli, oʻqituvchilar va taʼlim muassasalari
texnologik vositalardan samarali foydalanishni yo‘lga qo‘yish va oʻqish jarayonining sifatini
oshirishga alohida eʼtibor qaratmoqda. Mazkur maqolada texnologik taʼlimning oʻqish
samaradorligiga taʼsiri, uning afzalliklari va qo‘llanilish imkoniyatlari tahlil qilinadi hamda
samaradorlikni oshirish yoʻllari koʻrib chiqiladi.
Texnologik taʼlimning ahamiyati va asosiy tamoyillari. Texnologik taʼlim – bu axborot-
kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalangan holda taʼlim jarayonlarini samarali tashkil
etish usuli. U o‘quvchilarga interaktiv materiallar, video darsliklar, simulyatsiyalar va onlayn
platformalar orqali bilim olish imkoniyatini yaratadi. Bunday yondashuv o‘quvchilarning
mustaqil o‘qishiga, o‘zlashtirish tezligining oshishiga va qiziqish darajasining ko‘tarilishiga
yordam beradi.
Texnologik vositalarning o‘qish samaradorligiga taʼsiri. Texnologik vositalar yordamida
taʼlimda taqdimotlar, testlar, animatsiyalar, virtual laboratoriyalar va boshqalar qo‘llaniladi. Bu
usullar o‘quvchilarning diqqatini jamlash, mavzuni chuqurroq tushunish va amaliy
ko‘nikmalarni shakllantirishga xizmat qiladi. Shuningdek, interaktivlik o‘quvchilarning faol
qatnashishini taʼminlab, o‘qish jarayonini yanada samaraliroq qiladi.
Texnologik taʼlimda yuzaga keladigan muammolar. Texnologik taʼlimning samarali
bo‘lishi uchun zarur infratuzilma, texnik vositalar va malakali oʻqituvchilar talab etiladi.
Shuningdek, barcha o‘quvchilar uchun teng imkoniyatlar yaratish muhimdir. Baʼzi joylarda
internetga kirishdagi cheklovlar yoki texnik jihozlarning yetishmasligi texnologik taʼlimning
toʻliq tatbiq etilishiga to‘sqinlik qilishi mumkin.
Samaradorlikni oshirishga oid tavsiyalar. Texnologik taʼlim samaradorligini oshirish
uchun taʼlim muassasalari quyidagi choralarni amalga oshirishi kerak:
O‘qituvchilarni zamonaviy texnologiyalar bilan muntazam o‘qitish;
Interaktiv va qiziqarli taʼlim materiallarini ishlab chiqish;
O‘quv jarayonida individual yondashuvni taʼminlash;
1.
Texnik infratuzilmani yaxshilash va internet imkoniyatlarini kengaytirish;
O‘quvchilar va ota-onalarni texnologik taʼlimning afzalliklari haqida xabardor qilish.
Texnologik taʼlimda o‘quv jarayonining samaradorligini oshirish uchun zamonaviy
pedagogik usullar va texnologiyalardan faol foydalanish zarur. Xususan, interaktiv darslar,
multimedia vositalari, simulyatsiya va virtual laboratoriyalar taʼlim sifatini sezilarli darajada
oshiradi. Bunday vositalar o‘quvchilarni mavzuga qiziqtirib, tushunishni yengillashtiradi.
Bundan tashqari, taʼlim jarayonida individual yondashuvni qo‘llash muhim ahamiyatga
ega. Har bir o‘quvchining qobiliyatlari va ehtiyojlarini inobatga olgan holda taʼlim dasturlarini
moslashtirish, ularning motivatsiyasini oshiradi va bilimlarni chuqurroq egallashga yordam
beradi. Shuningdek, guruhli ishlar va loyihalar orqali o‘zaro muloqot va hamkorlik
ko‘nikmalarini rivojlantirish mumkin.
Texnologik taʼlimda o‘qish samaradorligini oshirishda doimiy baholash tizimini joriy etish
lozim. Bu o‘quvchilarning bilim darajasini muntazam monitoring qilish, kamchiliklarni aniqlash
va o‘z vaqtida tuzatish imkonini beradi. Baholash natijalariga asoslanib, o‘qituvchi o‘quv
jarayonini moslashtirishi va takomillashtirishi mumkin.
Shuningdek, taʼlim muhitining ergonomikasi ham o‘rganishga ijobiy taʼsir ko‘rsatadi.
Quvvatlantirilgan yorug‘lik, toza va qulay sinf xonalari, zamonaviy jihozlar o‘quvchilarning
15
diqqatini jamlashiga yordam beradi. Bu esa o‘z navbatida taʼlim jarayonining samaradorligini
oshiradi.
Oxir-oqibat, texnologik taʼlimdan samarali foydalanish uchun o‘qituvchilarning
malakasini doimiy oshirib borish muhimdir. Ularning yangi texnologiyalar, pedagogik
yondashuvlar bilan tanishligi, o‘quvchilarga zamonaviy taʼlim berishda katta rol o‘ynaydi.
Xulosa
Xulosa qilib aytganda, texnologik taʼlim zamonaviy o‘quv jarayonining ajralmas qismiga
aylanib bormoqda. Uning imkoniyatlaridan to‘g‘ri va samarali foydalanish o‘quvchilarning
bilim darajasini oshirish, mustaqil fikrlash ko‘nikmalarini shakllantirish hamda ularni real
hayotga tayyorlashda muhim rol o‘ynaydi. Interaktiv metodlar, individual yondashuv, doimiy
baholash va qulay taʼlim muhiti o‘quvchilarning motivatsiyasini oshiradi va o‘zlashtirish sifatini
yaxshilaydi. Shu bois, texnologik taʼlimdan foydalanishni yanada kengaytirish, uni
takomillashtirish va o‘qituvchilar malakasini oshirib borish — bugungi taʼlimning dolzarb
vazifalaridan biridir.
References:
Используемая литература:
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
O‘zbekiston Respublikasi yangi tahrirdagi ta’lim to‘g‘risidagi qonun 2020 yil
2.
Sh.M. Mirziyoyev. Qonun ustuvorligi va inson manfatlarini ta’minlash – yurt taraqqiyoti
va xalq farovonligining garovi. – Toshkent: “O‘zbekiston” nashriyoti, 2017.
3.
O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi. Bosh tahrir hay’ati a’zolari: M.Aminov va b. – T.:
“O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi” Davlat ilmiy nashriyoti, 2002.
4.
N.A.Muslimov, Usmonboyeva M.H., Sayfurov D.M., To‘rayev A.B. Innovatsion ta’lim
texnologiyalari – Toshkent: 2015. – 208 bet.
5.
J.Ϝ.Yo‘ldoshev, S.A.Usmonov. Pedagogik texnologiya asoslari. Toshkent «O‘qituvchi» 2004.
6.
Данилов О.Е. Применение информацинных коммуникационных технологий в
процессе обучения.
