97
MAKTABGACHA TA’LIM TASHKILOTLARIDA TA’LIM SIFATINI
YAXSHILASHDA PEDAGOGLARNING MALAKASINI OSHIRISH MUHIMLIGI
Izzatilloyeva Sabina Ilhom qizi
Navoiy Innovatsiyalar universiteti
ijtimoiy-gumanitar fanlar kafedrasi
Imomqulova Marxabo Akmalovna
Navoiy Innovatsiyalar universiteti
MT yo’nalishi 1-bosqich talabasi
https://doi.org/10.5281/zenodo.15632817
Annotatsiya:
Maktabgacha ta’lim inson hayotidagi eng muhim bosqichlardan biri
hisoblanadi. Bu davrda bolaning psixologik, jismoniy va aqliy rivojlanishi shakllanadi. Shu bois,
pedagoglarning ushbu nozik bosqichdagi faoliyati alohida ahamiyatga ega. Pedagog
kadrlarning zamonaviy bilim va ko‘nikmalarga ega bo‘lishi, ularning malakasini oshirish orqali
ta’minlanadi. Maktabgacha ta’lim davri-bolaning intelektulal,psixologik,va ijtimoiy
rivojlanishida hal qiluvchi bosqich.
Kalit so’zlar
: malaka, talim sifati, yangi metodlar, mustaqil izlanish, kadrlar malakasi,
malakali pedagoglar, kasbiy bilim.
Bugungi kunda ta’lim tizimida olib borilayotgan islohotlar maktabgacha ta’limga alohida
e’tibor qaratmoqda. Zero, bu bosqich bolaning shaxs sifatida shakllanishida asosiy poydevor
bo‘lib xizmat qiladi. Shu boisdan, maktabgacha ta’lim sifatini oshirishda pedagoglarning kasbiy
malakasini doimiy ravishda rivojlantirib borish muhim omil hisoblanadi.Bugungi kunda
maktabgacha ta’lim tizimi jamiyat taraqqiyotining muhim bo‘g‘inlaridan biri sifatida alohida
e’tiborni talab qilmoqda. Zero, insonning barkamol shaxs sifatida shakllanishida ilk bosqich –
maktabgacha ta’lim davri muhim ahamiyat kasb etadi. Shu sababli, MTT (maktabgacha ta’lim
tashkilotlari) faoliyatini takomillashtirish, undagi ta’lim-tarbiya jarayonining sifatini oshirish –
davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biridir
Ta’lim sifatini oshirishda muhim omillardan biri bu – pedagog kadrlarning malakasi,
ularning kasbiy bilim va ko‘nikmalarining doimiy rivojlanib borishidir. Malakali pedagog – bu
bolalarning yosh xususiyatlariga mos, zamonaviy metodika asosida ta’lim va tarbiya bera
oladigan, innovatsion yondashuvlarga tayangan holda dars jarayonini olib boradigan
mutaxassisdir.
Pedagoglarning kasbiy tayyorgarligi – bu ta’lim jarayonining yuragi hisoblanadi
Pedagoglarning malakasini oshirish doimiy va tizimli tarzda tashkil etilishi kerak.
Quyidagi shakllar samarali hisoblanadi:
- Kurslar va seminarlar – Davlat tomonidan tasdiqlangan dasturlar asosida malaka
oshirish kurslarining tashkil etilishi.
- Onlayn ta’lim platformalari – masofaviy o‘quvlar orqali pedagoglar istalgan vaqtda
bilimlarini oshirish imkoniga ega.
- Ichki seminar-treninglar – MTT doirasida tajriba almashish, ilg‘or uslublarni muhokama
qilish.
- Ustoz-shogird tizimi – tajribali pedagoglarning yangi ish boshlagan mutaxassislarga
ko‘mak berishi.
Maktabgacha ta’lim tizimida sifatli ta’lim berish – bu nafaqat binolar yoki o‘quv vositalari
bilan ta’minlash, balki avvalo, malakali pedagog kadrlar tayyorlash va ularni doimiy
rivojlantirishdir. Shunday ekan, har bir MTT rahbari, har bir hududdagi ta’lim boshqaruvi
98
organlari pedagoglar malakasini oshirishni doimiy e’tiborda saqlashlari lozim. Zero, malakali
pedagog – bu sog‘lom, bilimli, vatanparvar avlodning kafolatidir.
Zamonaviy jamiyarda ta’lim sifati inson kapitalining asosiy ko’rsatkichlaridan biri
hisoblanadi. Ayniqsa, ta’lim tizimining boshlang’ich bo’g’imi-maktabgachA Ta’lim bosqichi-
bolalarning intelektual, ma’naviy va ijtimoiy shakillanishida muhim rol uynaydi.
Bu bosqichda pedagolarning bilim va kunikmalari, kasbiy mahoratlari talim sifatini
belgilovchi asosiy omillardan biridir.
SHu sababdan MTT pedagoglarning malakasini oshirish masalasi dolzarb ahamiyatga
kasb etadi.
Bugungi kunda:
- Yangi pedagogik texnologiyalar va metodikalar joriy qilinmoqda;
- Raqamli ta’lim vositalari faol qo‘llanilmoqda;
- Bola rivojlanishining individual xususiyatlarini hisobga oluvchi yondashuvlar zarur
bo‘lib bormoqda.
Shu bois MTT tarbiyachilari va pedagoglari doimiy ravishda o‘z ustida ishlashi,
yangiliklardan xabardor bo‘lishi va amaliy tajribasini oshirib borishi zarur.
ASOSIY QISM: 1. Kasbiy kompetensiyani shakllantirish
Pedagoglarning malakasi ularning kasbiy kompetensiyasini belgilaydi. Bu esa, bolalarga
to‘g‘ri yondashuv, ta’lim-tarbiya berishdagi samaradorlik va pedagogik uslublarni to‘g‘ri
qo‘llashda namoyon bo‘ladi. Malakali pedagog har bir bolaning individual rivojlanishini
kuzatadi va unga mos metodlarni tanlaydi.
Metodik xizmatlar bilan hamkorlik
Pedagoglar uchun tashkil etiladigan seminar-treninglar, metodik ko‘rsatmalar, ochiq
darslar va vaziyatli mashg‘ulotlar orqali tajriba almashish imkoniyati yaratiladi. Bunday
hamkorliklar pedagogning yangiliklarga ochiqligini oshiradi va o‘z ustida ishlashga turtki
beradi.
Raqamli pedagogikaning roli
Zamonaviy ta’lim raqamli texnologiyalar bilan chambarchas bog‘liq. Pedagoglar uchun
onlayn kurslar, webinarlar, virtual metodik portallar orqali malaka oshirish imkoniyatlari
kengaymoqda. Bu vositalar ularning zamon bilan hamnafas bo‘lishiga yordam beradi.
Pedagog malakasi – ta’lim sifatining garovi
Maktabgacha yoshdagi bolalar bilan ishlash katta pedagogik mahoratni talab etadi.
Pedagog nafaqat ta’lim beruvchi, balki bolaning ruhiyatini tushunuvchi, uning ichki dunyosini
anglay oluvchi inson bo‘lishi kerak. Shuning uchun pedagoglarning malakasi – bu ta’lim sifati
va samaradorligining asosiy mezoni hisoblanadi.
Zamonaviy metodlar va texnologiyalarni o‘zlashtirish
Malaka oshirish orqali pedagoglar yangi pedagogik texnologiyalar, innovatsion
yondashuvlar, xususan, STEAM, interfaol metodlar, AKTdan foydalanish, o‘yin orqali ta’lim
berish kabi uslublarni o‘zlashtiradi. Bu esa bolalarda qiziqish uyg‘otish va bilimlarni chuqurroq
egallashga zamin yaratadi.
Ilmiy-metodik salohiyatni oshirish
Doimiy malaka oshirib borish pedagoglarning ilmiy-metodik savodxonligini oshiradi,
ularni mustaqil izlanishga, tajriba almashishga, yangi adabiyotlar bilan ishlashga undaydi.
99
Shuningdek, metodik xizmatlar bilan hamkorlikda olib borilgan faoliyat samarali natijalarni
beradi.
XULOSA:
Xulosa qilib aytganda, maktabgacha ta’lim sifatini oshirish bevosita
pedagoglarning malakasi va kasbiy tayyorgarligiga bog‘liqdir. Shu sababli pedagoglar
malakasini oshirish tizimini takomillashtirish, ularni doimiy o‘qitish va rivojlantirish,
zamonaviy metodlar bilan tanishtirish eng muhim vazifalardan biridir.
Pedagog malakasi – bu nafaqat bilim va ko‘nikmalar, balki zamonaviy yondashuvlar,
axloqiy fazilatlar, bola bilan ishlashda sezgirlik va doimiy izlanishni ham o‘z ichiga oladi.
Maktabgacha ta’lim sifatini oshirish yo‘lida har bir pedagog o‘z ustida izchil ishlashi va
yangiliklarga intilishi zarur.
Maktabgacha ta’lim tizimida sifatli ta’lim berish – bu nafaqat binolar yoki o‘quv vositalari
bilan ta’minlash, balki avvalo, malakali pedagog kadrlar tayyorlash va ularni doimiy
rivojlantirishdir. Shunday ekan, har bir MTT rahbari, har bir hududdagi ta’lim boshqaruvi
organlari pedagoglar malakasini oshirishni doimiy e’tiborda saqlashlari lozim. Zero, malakali
pedagog – bu sog‘lom, bilimli, vatanparvar avlodning kafolatidir.
MTT pedagoglarining malakasini oshirish nafaqat ularning kasbiy kompetensiyalarini
rivojlantiradi, balki ta’lim sifatini oshirishga, bolalarning har tomonlama rivojlanishiga zamin
yaratadi. Shu bois, davlat, ta’lim muassasalari va o‘zaro hamkorlik qiluvchi tashkilotlar bu
borada tizimli va izchil ish olib borishlari lozim.
References:
Используемая литература:
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
O‘zbekiston Respublikasi Qonuni “Ta’lim to‘g‘risidagi “637-sonli 23.09.2020
2.
O‘zbekiston Respublikasining Maktabgacha ta’lim vazirligining “Ilk qadam” Davlat o‘quv
dasturi. (2-nashr) Toshkent-2022 yil.
3.
F.T.Egamberdiyev, M.O.Esonova, X.J.Xamraqulov , M.F.Egamberdiyev Iqtisodiy tafakkur
“Adabiyot uchqunlari”-T:2018
4.
Mavlonov A. Barkamol inson tarbiyasi. – T.: О‘qituvchi, 1995.
5.
Lutfullayeva D., Davlatova R., Tojiboyev B. O’zbek tilining assosiativ lug’ati.- Ташкент:
«NAVOIY UNIVERSITETI», 2019.
