www.sci-p.uz
III SON. 2025
848
JANUBIY KOREYADA TURIZM INFRATUZILMASI TAHLILI
Tohirov Asilbek
Toshkent Kimyo xalqaro universiteti
ORCID:
0009-0001-4143-7351
Annotatsiya.
Ushbu tadqiqot ishida Janubiy Koreyada turizm infratuzilmasi tahlili
o‘rganilib, mamlakatning transport tarmoqlari, raqamli (smart) xizmatlar, ekologik monitoring
va favqulodda holatlarga moslashuvchanlik komponentlarini o‘z ichiga olgan kompleks
yondashuv
asosida infratuzilma holatini baholashni ko‘zlaydi. Tadqiqotda transport
infratuzilmasi, internet va 5G qamrovi, smart tourism ilovalari, kiberxavfsizlik, yashil infratuzilma
va pandemiayagacha hamda undan keyingi moslashuv (resilience) omillari tahlil qilinadi. Shu
bilan birga, mintaqaviy nomutanosiblik va raqamli inklyuzivlik muammolari ham yoritiladi.
yaxshilash bo‘yicha amaliy choralar tahlil qilinadi. Tadqiqotdan asosiy maqsad Janubiy Koreya
turizm infratuzilmasini integratsiyalashgan baholash modelig
a asoslanib o‘rganish, mavjud
kuchli va zaif tomonlarni aniqlash va favqulodda vaziyatlarda moslashuvchanlikni oshirish
bo‘yicha takliflar ishlab chiqish. Shuningdek, ushbu tadqiqot
siyosatchilar va davlat boshqaruvi
organlari,
turizm sohasi operatorlari va raqamli platformalar egalari,
akademik tadqiqotchilar
va oliy ta’lim muassasasi talabalari,
mahalliy jamoalar va mintaqaviy rivojlanish mutaxassislari
hamda
ekologiya va atrof-muhitni boshqarish tashkilotlari va urbanizatsiyani rivojlantiruvchi
soha mutaxasislari uchun muhim hisoblanadi.
Tadqiqotning ilmiy yangiligi turizm
infratuzilmasini transport, smart xizmatlar, ekologik monitoring va resilience komponentlarini
birlashtirgan baholash modeli va empirik indikatorlar to‘plamini ishlab chiqish orqali ma
vzuga
yangi nazariy va amaliy hissa qo‘shadi.
Kalit so‘zlar:
turizm infratuzilmasi, Janubiy Koreya smart turizm raqamli infratuzilma,
transport tizimi, kiberxavfsizlik, ekologik monitoring, resilience (moslashuvchanlik), mintaqaviy
nomutanosiblik, qonunchilik va siyosat tahlili, barqaror rivojlanish, ekoturizm.
АНАЛИЗ ТУРИСТИЧЕСКОЙ ИНФРАСТРУКТУРЫ ЮЖНОЙ КОРЕИ
Тохиров Асилбек
Ташкентский международный университет Кимё
Аннотация
.
В данном исследовании рассматривается анализ туристической
инфраструктуры в Южной Корее с целью оценки состояния инфраструктуры на основе
комплексного подхода, включающего компоненты транспортных сетей страны,
цифровые (умные) услуги, мониторинг окружающей
среды и устойчивость к
чрезвычайным
ситуациям.
В
исследовании
анализируются
транспортная
инфраструктура, покрытие Интернетом и 5
G
, интеллектуальные туристические
приложения, кибербезопасность, зеленая инфраструктура и факторы устойчивости до
и после пандемии. В то же время будут также освещены вопросы регионального
дисбаланса и цифровой инклюзивности. Анализируются практические меры по
улучшению.
Основная цель исследования —
изучить туристическую инфраструктуру
Южной Кореи на основе комплексной модели оценки, выявить имеющиеся сильные и
слабые стороны и разработать предложения по повышению устойчивости в
UOʻK:
338.48
848-857
www.sci-p.uz
III SON. 2025
849
чрезвычайных ситуациях. Данное исследование также представляет интерес для
политиков и государственных учреждений, туроператоров и владельцев цифровых
платформ, научных исследователей и студентов университетов, местных сообществ и
специалистов по региональному развитию, а также организаций по экологии и
управлению природопользованием и специалистов в области развития урбанизации.
Научная новизна исследования заключается в том, что оно вносит новый
теоретический и практический вклад в тему путем разработки модели оценки и набора
эмпирических
показателей,
объединяющих
компоненты
туристической
инфраструктуры, транспорта, интеллектуальных услуг, мониторинга окружающей
среды и устойчивости.
Ключевые слова:
туристическая инфраструктура, цифровая инфраструктура
интеллектуального туризма Южной Кореи, транспортная система, кибербезопасность,
экологический мониторинг, устойчивость, региональные дисбалансы, правовой и
политический анализ, устойчивое развитие, экотуризм.
ANALYSIS OF TOURISM INFRASTRUCTURE IN SOUTH KOREA
Tokhirov Asilbek
Tashkent Kimyo International University
Abstract.
This research study examines the analysis of tourism infrastructure in South
Korea, aiming to assess the state of the infrastructure based on a comprehensive approach that
includes the country's transport networks, digital (smart) services, environmental monitoring and
resilience to emergencies. The study analyzes factors such as transport infrastructure, internet
and 5G coverage, smart tourism applications, cybersecurity, green infrastructure and resilience
before and after the pandemic. At the same time, it also highlights the problems of regional
imbalances and digital inclusion. Practical measures for improvement are analyzed. The main
objective of the study is to study the South Korean tourism infrastructure based on an integrated
assessment model, identify existing strengths and weaknesses, and develop proposals to increase
resilience to emergencies. This study is also of importance to policymakers and government
agencies, tourism operators and digital platform owners, academic researchers and students of
higher education institutions, local communities and regional development specialists, as well as
ecology and environmental management organizations and specialists in the field of urbanization
development. The scientific novelty of the study is that it makes a new theoretical and practical
contribution to the topic by developing an assessment model and a set of empirical indicators that
combine the components of tourism infrastructure with transport, smart services, environmental
monitoring and resilience.
Keywords:
tourism infrastructure, South Korea smart tourism digital infrastructure,
transport system, cybersecurity, ecological monitoring, resilience, regional imbalances, legislative
and policy analysis sustainable development, ecotourism.
Kirish.
Janubiy Koreyada turizm infratuzilmasi ilg‘or texnologiyalar va barqaror boshqaruv
asosida rivojlanmoqda. Yuqori tezlikdagi transport tarmoqlari, keng 5G va keng internet
qamrovi (taxminan 97% atrofida), shahar va tog‘ zonalarida bepul Wi
-Fi punktlari, smart
tourism ilovalari (masalan, “VISITKOREA”) va IoT yechimlari orqali sayyoh tajribasi
yaxshilanmoqda. Shu bilan birga, Tourism Promotion Act kabi qonunlar doimiy ravishda
yangilanib, raqamli platformalar, kiberxavfsizlik talablari va favqulodda holatlarga tayyorlik
mexanizmlari ko‘zda tutilmoqda. Biroq infratuzilmaning mintaqalar bo‘yicha nomutanosibligi
(Seul, Pusan va Jeju markazlashuvi, chekka hududlarning kam rivojlanganligi), raqamli
bo‘linish (qariroq aholi yoki chekka zonalarda xizmatlardan to‘liq f
oydalana olmaslik), hamda
www.sci-p.uz
III SON. 2025
850
kiberxavfsizlik va ma’lumotlarni himoya qilish masalalari hali yechilishini kutmoqda. Ekologik
ta’sirni boshqarish (milliy bog‘lar va sezgir hududlarda yukni nazorat qilish), favqulodda
vaziyatlarda (pandemiya kabi) infratuzilmaning tez moslashuvchanligini oshirish va mahalliy
jamoalar hamda madaniy merosni raqamli infratuzilma bilan muvofiqlashtirish ham ustuvor
vazifalardir.
Tadqiqotning yangiligi
–
Janubiy Koreya infratuzilmasini transport, mehmonxona, raqamli
xizmatlar, kiberxavfsizlik, ekologik monitoring va favqulodda holatlarga moslashuvchanlik
mezonlarini o‘zaro integratsiya qilgan baholash modelini ishlab chiqishdir. Em
pirik jihatdan
internet va 5G qamrovi, bepul Wi-
Fi punktlari soni, smart ilova foydalanish ko‘rsatkichlari,
onlayn bronlash hajmi kabi raqamli indikatorlar tahlil qilinadi. Qonunchilik va siyosat hujjatlari
(Tourism Promotion Act, smart city/tourism strategiyalari, kiberxavfsizlik normativlari)ni
tekshirish orqali bo‘shliqlar aniqlanadi. Natijada, infratuzilmaning barqaror va raqamli
moslashuvchanligini kuchaytirish hamda chekka hududlarda raqamli inklyuzivlikni oshirish
bo‘yicha takliflar shakllanti
riladi.
Adabiyotlar sharhi.
Janubiy Koreyada turizm infratuzilmasining rivojlanishi bo‘yicha qator ilmiy tadqiqotlar
amalga oshirildi. Ilmiy izlanishlar asosan raqamli infratuzilma, pandemiyadan keyingi tiklanish,
ekologik turizm, hududiy rivojlanish, transport tizimi, tibbiy turizm va davlat siyosatining
turizmga ta’siri kabi yo‘nalishlarni qamrab oldi.
Song, Kim va Park (2020) tomonidan olib borilgan tadqiqotda Suwon shahrida turistik
oqimni vaqt oralig‘ida muvozanatlashtirish orqali haddan tashqari to‘planishni kamaytirish
strategiyasi tahlil qilingan. Bu yondashuv, xususan, tungi va mavsumdan tashqari turizmni
rag‘batlantirish orqali infratuzilma yukini kamaytirishga qaratilgan.
An va An (2021) Yongin shahrida turizm infratuzilmasini qayta jonlantirishda Big Data
tahlilining o‘rnini ko‘rsatdi. Ular mobil aloqa va to‘lov tizimlaridan olingan real vaqt
ma’lumotlari asosida turizm oqimini tahlil qilishdi va bu orqali mahalliy infratu
zilma siyosatini
shakllantirishga hissa qo‘shishdi.
Seo va Kim (2021) pandemiyadan keyingi davrda tibbiy turizm sohasining tiklanish
rejalari bo‘yicha tahliliy yondashuvni taklif qildi. Ushbu tadqiqot sog‘liqni saqlash
infratuzilmasining eksportbop xizmatlar doirasida raqobatbardoshligini oshirish usullarini
o‘rgandi.
Um va hammualliflar (2022) Incheon shahrini raqamli “metaverse” platforma orqali aqlli
turizm shahri sifatida rivojlantirish tajribasini ko‘rsatdi. Bu model AR/VR xizmatlari, onlayn
yo‘lko‘rsatkichlar va mobil ilovalarning integratsiyasi asosida ishlab chi
qilgan.
Chang, Lee va Lee (2022) Daejeon shahrida turistlarning piyoda harakati va yurish uchun
qulaylik darajasini mobil ma’lumotlar asosida baholashdi. Bu infratuzilmaning jismoniy
qulayligi, piyodalar infratuzilmasi va xavfsizlik kabi jihatlarni chuqur tahlil qilish imkonini
berdi.
Park va Yun (2023) Gyeonggi viloyatida turistik faoliyatlarning axborot manbalari bilan
bog‘liqligini o‘rgandi. Onlayn manbalar (OTAlar, ijtimoiy tarmoqlar) va an’anaviy turistik
byurolar o‘rtasidagi ta’sir farqlari aniqlanib, ularning turistlar qarorlariga ta’siri statistik
usullar bilan tahlil qilindi.
Dong-
Keon Kim va hammualliflar (2021) sun’iy intellekt asosida turistlar talabini
oldindan bashorat qilish tizimini ishlab chiqdi. Multi-head attention va CNN modellarini
birlashtirgan bu yondashuv Korea Tourism Organization tomonidan amaliyotga tadbiq
etilmoqda.
Sustainability jurnalining (2021) Koreya bo‘yicha tahlilida sohil bo‘yidagi turizmning
COVID-
19dan keyingi rivojlanish istiqbollari ko‘rib chiqilgan. Tadqiqotda barqaror ekoturizm,
gigiyenik infratuzilma va qirg‘oq hududlarida xizmat ko‘rsatish sifati muhi
m omil sifatida
ta’kidlangan.
www.sci-p.uz
III SON. 2025
851
OECD (2022) Koreya bo‘limida mamlakatda turizm infratuzilmasining rivojlanish
tendensiyalari, hukumat tomonidan ko‘rsatilgan moliyaviy yordam va me’yoriy siyosat
yoritilgan. Hisobotda Koreyaning raqamli turizm xizmatlariga o‘tish bo‘yicha global yetakchili
gi
alohida ta’kidlangan.
Matsuki va Pan (2023) tomonidan o‘tkazilgan tadqiqotda Koreya turizm bozori va asosiy
tashrifchi davlatlar o‘rtasidagi o‘zaro yaqinlashuv (convergence) holati vaqtli seriyali usullarda
tahlil qilingan bo‘lib, mintaqaviy marketing strategiyalariga asos bo‘l
ib xizmat qiladi.
Xorijlik tadqiqotchilar tomonidan amalga oshirilgan tahlil va natijalar shuni ko‘rsatadiki,
Janubiy Koreyada turizm infratuzilmasining rivojlanishi bo‘yicha olib borilgan tadqiqotlar
sohaga zamonaviy, raqamli va barqaror yondashuvlarni tatbiq etishda muhim
ilmiy asos bo‘ldi.
Mazkur
tadqiqotlardan ko‘rinib turibdiki, Janubiy Koreyaning turizm infratuzilmasini
rivojlantirishda zamonaviy, raqamli va barqaror yondashuvlarni qo‘llaganligini tasdiqlaydi.
Bu
yondashuvlar esa turizm sohasida rivojlanayotgan mamlakatlar uchun ham innovatsion va
strategik rivojlanish yo‘nalishlari sifatida namoyon bo‘ladi.
Tadqiqot metodologiyasi.
Ushbu tadqiqotda Janubiy Koreya turizm infratuzilma bozorining segmentatsiyasi
jarayonlarini tahlil qilish va maqsadli auditoriyalarni aniqlash orqali xizmatlarni samarali
rejalashtirish masalalari o‘rganiladi. Ilmiy ish quyidagi metodologik yondashuvlarga
asoslangan: statistik tahlil va qiyosiy tahlil qilish usullaridan foydalanildi.
Tahlil va natijalar muhokamasi.
Ilmiy tadqiqot tahlillari shuni ko‘rsatadiki, 2025
-yilga kelib, Janubiy Koreya sayohat va
turizm sektori o‘zining barqaror tiklanish bosqichiga kirib, mintaqadagi eng dinamik va
iqtisodiy jihatdan jozibador yo‘nalishlardan biriga aylanishi kutilmoqda. Yil
yakuniga qadar
ushbu bozorning umumiy daromadi 14,37 milliard AQSh dollariga yetishi prognoz qilinmoqda.
Bu ko‘rsatkich pandemiyadan keyingi davrda turizmning tiklanish sur’atlari, iqtisodiy
barqarorlik va strategik davlat siyosati bilan bog‘liqdir. (1
-rasm)
1-
rasm. Janubiy Koreya turizm infratuzilmasining barqaror o‘sish sur’atlari va
istiqbolli prognozlar (2025-2029 yillar)
(Statista, 2025)
Manba:
Janubiy Koreyaning rasmiy turizm statistika hisobotlaridan hamda turizmni rivojlantirish
bo‘yicha tegishli xalqaro tashkilotlarning tahlillaridan olingan holda muallif tomonidan yaratildi.
1-
rasmdan ko‘rinib turibdiki, O‘tgan yillarda barqaror, lekin sekin o‘sish kuzatilsa
-da,
2028-
2029 yillarda kutilayotgan o‘sish sur’ati infratuzilma sifatining yaxshilanishi va sayyohlik
talabining kuchayishini ko‘rsatadi.
www.sci-p.uz
III SON. 2025
852
Tadqiqot davomida aniqlanishicha, Janubiy Koreya turizm bozori 2025
–
2029 yillarda
turizm infratuzilmasining yillik o‘rtacha o‘sish sur’ati (CAGR) 4,44% atrofida bo‘lishi
kutilmoqda. Bu esa 2029-yilga kelib umumiy hajmning 17,09 milliard AQSh dollariga yetishiga
zamin yaratadi. Ushbu ijobiy prognozlar Janubiy Koreyada turizm xizmatlari, jumladan
mehmonxona, transport, ekskursiyalar va raqamli xizmatlarga talabning ortib borayotganini
k
o‘rsatadi
(Statista, 2025).
Aniqlanishicha,2025-
yil holatiga ko‘ra, Janubiy Koreyada turizm sayyohlik bozoridagi eng
yirik segment mehmonxonalar bozoridir. Bu yo‘nalishdan olinadigan daromad 8,58 milliard
dollarga yetishi kutilmoqda.
Shuningdek, 2029-yilga kelib 23,49 million foydalanuvchi mehmonxona xizmatlaridan
foydalanishi prognoz qilinmoqda. Foydalanuvchilarning kirib borish darajasi 2025-yildagi
51,2% ko‘rsatkichdan 2029
-
yilga kelib 59,2% gacha oshishi kutilyapti, bu esa iste’mol
chilar
orasida ushbu xizmatlarga bo‘lgan ishonchning ortib borayotganini bildiradi.
Statistik natijalar shuni ko‘rsatadiki, 2025
-yil uchun bir foydalanuvchidan olinadigan
o‘rtacha daromad (ARPU)
542,83 AQSh dollarini tashkil qiladi. Bu ko‘rsatkich yuqori xizmat
sifati, innovatsion yechimlar va qulay bronlash tizimlari bilan bog‘liq. Ayniqsa, raqamli
transformatsiya bozorning asosiy harakatlantiruvchi kuchlaridan biri bo‘lib, 2029
-yilgacha
umumiy daromadning 87 foizi onlayn savdo orqali shakllanishi kutilmoqda. Bu esa turizm
xizmatlarida elektron tijorat, OTA
platformalari va mobil ilovalarning muhim rol
o‘ynayotganini tasdiqlaydi
(Statista, 2025).
2-rasm.Sayohat va turizmni rivojlantirish indeksining tarkibilari va Janubiy Koreyaning
turistik xizmatlar infratuzilmasi reytingi
Manba:
Janubiy Koreyaning rasmiy turizm statistika hisobotlaridan hamda turizmni rivojlantirish
bo‘yicha tegishli xalqaro tashkilotlarning tahlillaridan olingan holda muallif tomonidan yaratildi.
Bugungi kunda Janubiy Koreyada ichki turizm tendensiyasi jadal rivojlanmoqda.
“Staycation”
–
ya’ni o‘z mamlakati doirasida sayohat qilish –
pandemiyadan keyingi davrda
1
ARPU (Average Revenue Per User)
–
bu har bir foydalanuvchidan o‘rtacha tushadigan daromadni anglatadi.
2
OTA (Online Travel Agency)
—
bu sayohat va turizm xizmatlarini internet orqali taqdim etuvchi vositachi platformalardir.
Ular sayyohlarga quyidagi xizmatlarni bir joyda taqdim etadi:
3
Staycation
—
bu sayohat shakli bo‘lib, odamlar o‘z yashash joyidan uzoqqa bormasdan, yaqin atrofdagi diqqatga sazovor
joylarda dam olishni, mehmonxonada tunashni yoki madaniy-tarixiy obidalarni ziyorat qilishni tanlaydi. Bu trend ayniqsa
pandemiyadan keyin ommalashib, ichki turizmning rivojlanishiga turtki berdi.
www.sci-p.uz
III SON. 2025
853
ommalashgan bo‘lib, aholining yurt ichidagi yo‘nalishlarga bo‘lgan e’tiborini oshirdi. Hukumat
tomonidan ichki turizmni rag‘batlantirishga qaratilgan dasturlar, soliq imtiyozlari va
infrastrukturani yangilash loyihalari bu yo‘nalishni yanada mustahkamlamoq
da. Natijada
mahalliy mehmonxona zanjirlari, transport tizimlari va ekskursiya xizmatlariga bo‘lgan talab
barqaror oshib bormoqda. Janubiy Koreya yarim orol bo‘lib, o‘zining xilma
-xil tabiiy va
madaniy resurslari bilan ajralib turadi. Mamlakatning sayyohlik landshafti Seul, Pusan va
Incheon kabi metropollar
bilan bir qatorda Jeju oroli, Gangvon-
do tog‘lari va Gyeongju tarixiy
shaharlarini o‘z ichiga oladi. Sayohatga bo‘lgan talabning diversifikatsiyalashuvi ushbu
mamlakatni barqaror, raqamlashtirilgan va tajribaga asoslangan turizm markaziga
aylantirmoqda (2-rasm).2-rasm.
Grafikdan ko‘rinib turibdiki, turistik infratuzilma ba’zi
sohalarda xizmatlar infratuzilmasi va tayyorgarlik yaxshi natijalarga erishgan, ammo boshqa
sohalarda xavfsizlik, madaniy resurslar sezilarli yaxshilanishlar zarur ekanligi ko‘rsatilgan.
Umumiy rivo
jlanishni muvozanatlash uchun eng past reytingga ega sohalarga e’tibor qaratish
muhimdir.
.
3-rasm.
Janubiy Koreyaga kelgan turistlar sonining tendentsiyalari
Manba:
Janubiy Koreyaning rasmiy turizm statistika Korea Culture & Tourism Institute manbasiga
hisobotlaridan hamda turizmni rivojlantirish bo‘yicha tegishli xalqaro tashkilotlarning tahlillaridan
olingan holda muallif tomonidan yaratildi.
Yuqoridagi keltirilgan 3-rasm tahlil natijalari Janubiy Koreyaga tashrif buyurgan xorijiy
sayyohlar sonining 2005
–2025 yillar oralig‘idagi dinamikasini
aks ettiradi. Ushbu ustunli
diagramma sayyohlar oqimidagi o‘sish, pasayish va tiklanish bosqichlarini aniq ko‘rsatib
beradi. Grafikni ilmiy tahlil qilish orqali mamlakatning turizm siyosati va tashqi omillar ta’sirini
chuqurroq anglash mumkin.
4-
rasm tahlili shuni ko‘rsatadiki, Janubiy Koreyaga tashrif buyurishni tanlashda turistlar
tomonidan e’tiborga olinadigan asosiy omillarni ochib beradi.
Grafikda turizm vohalarining
taqsimoti doira diagrammasi shaklida keltirilgan bo‘lib, u xorijiy sayyohlar qaror qabul qilish
jarayonida qaysi omillar muhim o‘rin tutishini statistik jihatdan aks ettiradi. Yuqoridagi tahlil
4
Metropollar
—
bu katta miqyosdagi, iqtisodiy, madaniy va siyosiy markaz sifatida faoliyat yurituvchi yirik shaharlardir. Ular
yuqori aholi zichligi, rivojlangan infratuzilma, transport tizimi va global aloqalar bilan ajralib turadi. Masalan, Janubiy Koreyada
Seul, Pusan (Busan) va Incheon metropollar sirasiga kiradi.
www.sci-p.uz
III SON. 2025
854
shuni ko‘rsatadiki, Janubiy Koreya turizmining muvaffaqiyat omillaridan biri –
bu
yo‘nalishlarning xilma
-
xilligi va har bir segmentning aniq iste’molchi ehtiyojlariga
moslashtirilganligidir. Ayniqsa, gastronomik va savdo turizmi mamlakat turizm siyosatida
yetakchi rol o‘ynaydi. Shu bilan birga, madaniy va tabiiy turizm yo‘nalishlari ham barqaror
ravishda rivojlanmoqda.
4-rasm. Janubiy Koreyaga tashrif buyurishni tanlashda
e’tiborga
olinadigan omillar
Janubiy Koreyadagi turizm yo‘nalishlarining taqsimoti
Manba:
Janubiy Koreyaning rasmiy turizm statistika Korea Culture & Tourism Institute manbasiga
hisobotlaridan hamda turizmni rivojlantirish bo‘yicha tegishli xalqaro tashkilotlarning tahlillaridan
olingan holda muallif tomonidan yaratildi.
Ushbu tahlil asosida qayd etilganidek, koreys turizmining eksportbop brendlar (masalan,
K-food, K-fashion) orqali tashqi bozorlardagi mavqei kuchayib borayotgani aniqlanadi. Turistik
strategiyani ishlab chiqishda bu ko‘rsatkichlar tayanch nuqta bo‘lib xizmat qilishi mumkin.
Jahon sayyohlik bozorida ilg‘or o‘rinni egallashda raqamli transformatsiya hal qiluvchi
omillardan biri hisoblanadi. Janubiy Koreyaning raqamli ustunligi Samsung Electronics, SK
Hynix va LG Electronics kabi global yarimo‘tkazgich va elektronika gigantlari
faoliyati bilan
bevosita bog‘liq. Ushbu kompaniyalar nafaqat mamlakat iqtisodiyotining tayanchini tashkil
etadi, balki raqamli turizm infratuzilmasini yaratishda ham muhim rol o‘ynaydi. Bu korxonalar
yordamida Koreya turistik xizmatlarda avtomatlashtirish,
sun’iy intellekt, kengaytirilgan
reallik (AR) va virtual reallik (VR) texnologiyalarini keng joriy qilish imkoniyatiga ega
bo‘lmoqda.
Olingan natijalar asosida ta’kidlanishicha, Janubiy Koreya raqamli turizm infratuzilma
platforma iqtisodiyoti sharoitida ham yuqori samaradorlikni namoyon etmoqda. Naver,
Kakao
va Yanolja
kabi mahalliy texnologik platformalar Google, Facebook va Airbnb kabi
5
Digital transformation in Korea's tourism sector: ICT innovations and future potential. Retrieved from
6
Naver Corporation
—
Janubiy Koreyaning eng yirik internet kompaniyalaridan biri bo‘lib, u mamlakatdagi eng mashhur qidiruv
tizimi
Naver
'ni boshqaradi. Naver Google’ga o‘xshash multifunksional platforma bo‘lib, unda yangiliklar, bloglar, xaritalar, video
kontent, online savdo, reklama va raqamli to‘lov xizmatlari integratsiyalashgan. Sayohat sohasi uchun Naver foydalanuvchilarg
a
mehmonxona
lar, sayyohlik maskanlari, restoranlar haqida ma’lumot, foydalanuvchi sharhlari va reytinglar, hamda real vaqtli
qidiruv orqali turizmga oid xizmatlarni izlash imkonini beradi.
7
Kakao Corp.
—
Janubiy Koreyada raqamli kommunikatsiya va xizmatlar bozorida yetakchi o‘rinni egallagan texnologik
kompaniya. Uning eng mashhur mahsuloti
—
KakaoTalk
, mamlakatda eng ko‘p ishlatiladigan messenjer hisoblanadi. Kakao
shuningdek,
Kakao T (transport xizmatlari), Kakao Maps, Kakao Pay
(raqamli to‘lov), va
Kakao Mobility
orqali turizmga oid
xizmatlarni, xususan taksi chaqirish, joylashuvni aniqlash, xaritalar orqali marshrut tuzishni ta’minlaydi. Kompaniya sayyohl
ar
uchun qulay va raqamlashtirilgan xizmatlar ekotizimini yaratgan.
8
Yanolja
—
Janubiy Koreyadagi yetakchi raqamli (Online Travel Agency) va mehmonxona texnologiyalari kompaniyasidir. Bu
platforma foydalanuvchilarga mehmonxona, motellar, kurortlar, ijaraga beriladigan dam olish uylari, transport va turli dam olish
xizmatlarini bro
n qilish imkonini beradi.Yanolja’ning asosiy farqlanuvchi jihati —
u sun’iy intellekt, avtomatlashtirish va IoT
(Internet of Things) texnologiyalarini sayyohlik infratuzilmasiga integratsiya qilganligi. Kompaniya mehmonxonalar uchun
“Property Management System (PMS)” yechimlarini taklif qilib, raqamli boshqaruvni soddalashtiradi.
www.sci-p.uz
III SON. 2025
855
global gigantlar bilan muvaffaqiyatli raqobatlasha olmoqda. Ayniqsa,
Yanolja
platformasi
turizm va mehmonxona sektorida raqamli xizmatlarni taklif etib, Janubiy Koreya turizm
sanoatini transformatsiya qiluvchi kuchga aylangan.
Hisobot va statistik tahlillarga asoslanib, turizm Koreyaning yumshoq kuch (soft power)
strategiyasini kuchaytirishda muhim vosita bo‘lib xizmat qilmoqda. “K
-
pop”, koreys oshxonasi,
sog‘lomlashtirish va ta’lim turizmi yo‘nalishlari orqali mamlakatning madaniy salohiyati jahon
miqyosida keng tanilmoqda (Lee, 2009). Umuman olganda, Janubiy Koreya turizm
infratuzilmasini milliy strategiyaning ajralmas qismi sifatida rivojlantirib, uni ichki ijtimoiy
muammolarga yechim va global iqtisodiy o‘sishga turtki sifatida muvaffaqiyatli yo‘naltirmoqda.
Milliy miqyosdagi muvofiqlashtirilgan siyosat, hududlararo hamkorlik va innovatsion
liderlik orqali Janubiy Koreya nafaqat Osiyo, balki jahon bo‘yicha eng nufuzli turistik
markazlardan biriga aylanishi kutilmoqda. Endilikda bu strategik imkoniyatdan unumli
foydalanish
—
bugungi siyosiy va iqtisodiy qarorlarning sifatiga bog‘liq
(Choi & Kim, 2020).
Ma’lumotlar tahlili natijasida aniqlanishicha, 2025–2033 yillar oralig‘ida Janubiy Koreya
turizm bozori yiliga o‘rtacha 4,73%
o‘sish sur’ati (CAGR) bilan kengayishi prognoz qilinmoqda.
Bu o‘sish mamlakatning kuchli madaniy soft power omillari –
xususan, K-pop, K-drama, K-food
–
ning global miqyosdagi ommalashuvi hamda hukumat tomonidan turizm infratuzilmasiga
yo‘naltirilgan strategik sarmoyalar bilan bevosita bog‘liqdir.
Asosiy komponentlar sifatida Janubiy Koreya innovatsion turizm loyihalari orqali
sayyohlar tajribasini sezilarli darajada boyitmoqda. Masalan, 2024-yilda Seul shahrida
joylashgan Yeouido bog‘ida ishga tushirilgan geliyli shar attraksioni tashrif buyuruvchi
larga
Hangang daryosi va Seul manzaralarini ko‘rish imkoniyatini yaratdi. 30 yo‘lovchiga
mo‘ljallangan ushbu yangi diqqatga sazovor joy turizmning innovatsion yondashuvlar orqali
qanday rivojlanishi mumkinligini ko‘rsatadi. Janubiy Koreya kuchli pazandalik
turizmi
tashabbuslari bilan ham ajralib turadi. 2024-
yilda ishga tushirilgan “Koreya taomlarini tatib
ko‘ring” brendi doirasida 33 ta mashhur milliy taomlar va ichimliklar ilgari surildi. Bu nafaqat
Koreya oshxonasini dunyoga tanitish, balki sayyohlarning gastronomik tajribasini boyitish
orqali ularning mamlakatga qayta tashrifini rag‘batlantirishga xizmat qilmoqda
(Korea
Tourism Organization, 2024).
5-rasm.Koreya turizm bozorining segmentatsiyasi
Manba:
Janubiy Koreyaning rasmiy turizm statistika Korea Culture & Tourism Institute manbasiga
hisobotlaridan hamda turizmni rivojlantirish bo‘yicha tegishli xalqaro tashkilotlarning tahlillaridan
olingan holda muallif tomonidan yaratildi.
9
Janubiy Koreya turizm sohasini o‘zining
yumshoq kuch (soft power)
strategiyasining muhim tarkibiy qismi sifatida faol
qo‘llamoqda. Yumshoq kuch konsepsiyasi —
bu mamlakatning boshqa davlatlarga madaniy, siyosiy va axloqiy jozibadorlik
orqali ta’sir ko‘rsatish qobiliyatidir.
www.sci-p.uz
III SON. 2025
856
Ma’lumotlar tahlili natijasida aniqlanishicha, IMARC Group tomonidan taqdim etilgan
prognozlarga ko‘ra, 2025–
2033 yillarda Janubiy Koreya turizm bozori murakkab
segmentatsion struktura asosida rivojlanadi. Bozorni tahlil qilish quyidagi asosiy yo‘nalishlar
bo‘yicha amalga oshirilmoqda.
5-
rasmda keltirib o‘tilgan grafik tahlili shuni ko‘rsatadiki, turizm bozori ko‘p tarmoqli va
segmentatsiyalangan tuzilishga ega. Bu esa xizmatlarning moslashuvchanligi, marketing
samaradorligi va resurslarni optimal taqsimlash imkonini beradi. Shu bilan birga, yosh toifalari
va bronlash uslublari bo‘yicha ham muvozanatli yondashuv zarurligini ko‘rsatadi. Bu esa
Janubiy Koreya turizm
bozoridagi segmentatsiya yo‘nalishlari infratuzilma uchun yanada
muhimligini aks ettiradi.
Janubiy Koreya turizm sanoatida strategik rag‘batlantirish va aniq segmentatsiyaga
asoslangan yondashuvlar 2025
–2033 yillar davomida barqaror va tizimli o‘sishni ta’minlovchi
asosiy vositalardan biri bo‘lib qoladi. Mamlakat o‘zining kuchli madaniy asoslari, ilg‘or
texnologik yechimlari va bozorga moslashtirilgan rag‘batlantirish strategiyalari orqali xalqaro
turizmda yanada kuchli pozitsiyani egallash yo‘lida.
Janubiy Koreyaning turizm bozori 2025
–2033 yillar davomida sezilarli o‘sish sur’atini
ko‘rsatishi kutilmoqda. Bu o‘sish, birinchidan, bozorning ehtiyotkorlik bilan amalga oshirilgan
segmentatsiyasi orqali strategik rivojlanish imkonini beradi.
Mazkur bozor segmentatsiyasi Janubiy Koreyada turizm sanoatining zamonaviy,
moslashuvchan va raqamlashtirilgan tus olishiga olib kelmoqda. Har bir segmentga
yo‘naltirilgan mahsulot va xizmatlarning yaratilishi strategik rivojlanishni kuchaytirib,
mamlakatning global turizm bozoridagi pozitsiyasini mustahkamlab bormoqda.
Tadqiqot tahlili natijalariga ko‘ra, Janubiy Koreyada turizm infratuzilmasining
rivojlanishi raqamlashtirish, hududiy muvozanat, ekologik barqarorlik va innovatsion
yondashuvlarga asoslangan kompleks tizim sifatida shakllanganini ko‘rsatdi. Ilmiy izlanishl
ar
raqamli texnologiyalar, sun’iy intellekt, Big Data va mobil axborot vositalari orqali turistik
oqimlarni boshqarish, infratuzilmaviy qulaylikni oshirish hamda sog‘liqni saqlash va ekologik
xizmatlar orqali turizm salohiyatini kengaytirish imkoniyatlarini ochib berdi. Ushbu tahlillar
Koreya tajribasining global darajadagi barqaror turizm modeli sifatida ahamiyatini tasdiqlaydi.
Xulosa va takliflar.
Tadqiqotning statistik tahlil natijalariga ko‘ra, 2025
-yilga kelib bu sektorning umumiy
daromadi 14,37 milliard AQSh dollariga yetishi kutilmoqda. Ushbu o‘sish mamlakatning puxta
o‘ylangan davlat siyosati, ilg‘or axborot
-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish,
hamda sayyohlarning o‘zgarib borayotgan ehtiyojlariga moslashtirilgan xizmatlar bilan bog‘liq.
Raqamli platformalar (Yanolja, Naver, Kakao) va AR/VR texnologiyalari orqali sayohat tajribasi
shaxsiylashtirilib, interaktiv ko‘rinishga ega bo‘lmoq
da.
Ushbu tadqiqotlarda aniqlanishicha, Janubiy Koreya “yumshoq kuch” (soft power)
strategiyasini turizm orqali faol qo‘llamoqda. K
-pop, koreys oshxonasi, seriallar va madaniy
festivallar xalqaro miqyosda Koreya imidjini mustahkamlashga xizmat qilmoqda. Shu bilan
birga, pandemiyadan keyingi davrda ichki turizm (staycation) va hududiy sayohatlarning
rivojlanishi aholining o‘z mamlakati ichida ko‘proq dam olishga moyilligi bilan izohlanadi. Bu
esa qishloq joylardagi iqtisodiy faollikni oshirib, yangi ish o‘rinlar
i yaratilishiga xizmat
qilmoqda.
Takliflar
1.Innovatsion startaplar uchun qo‘llab
-quvvatlash mexanizmlarini kengaytirish.
Sun’iy intellekt, AR/VR texnologiyalari, raqamli xizmatlar va virtual gidlar yo‘nalishida faoliyat
yurituvchi startaplar uchun davlat granti, soliq imtiyozlari va investitsiya qo‘llovi taqdim
etilishi lozim.
www.sci-p.uz
III SON. 2025
857
2.Ekologik barqarorlikni ta’minlash
.
“Yashil turizm” kontseptsiyasi doirasida ekologik
xavfsiz transport vositalarini (elektrobuslar, veloyollar), energiya tejamkor mehmonxonalarni
joriy qilish orqali turizm sektorining atrof-
muhitga salbiy ta’sirini kamaytirish zarur.
3.Xalqaro brendlash strategiyasini kuchaytirish.
Koreya milliy turizm imidjini global
miqyosda ilgari surish uchun K-pop, K-drama, milliy taomlar va madaniyatdan keng
foydalanish, shu orqali turistik marketing kampaniyalarini kuchaytirish tavsiya etiladi.
4.Bozor segmentatsiyasi asosida xizmatlarni diversifikatsiya qilish.
Tibbiy turizm,
gastronomik yo‘nalishlar, sarguzasht va madaniy turlar kabi xizmatlar yo‘nalishida
ixtisoslashgan paketlar taklif etish orqali turli ehtiyojdagi sayyohlar uchun qulaylik yaratilishi
mumkin.
Adabiyotlar
/
Литература
/
Reference:
An, Y., & An, S. (2021). The Role of Big Data Analytics in Revitalizing Tourism Infrastructure:
A Case Study of Yongin. Korean Tourism Research Journal, 36(2), 88
–
105.
Chang, M., Lee, S., & Lee, D. (2022). Walkability and Tourist Mobility in Daejeon: Insights
from Mobile Data. Korean Journal of Urban Studies, 28(3), 59
–
78.
Choi, Y., & Kim, H. (2020). Smart Tourism in South Korea: How technology is shaping
destination branding. Journal of Tourism Futures, 6(3), 203
–
215. https://doi.org/10.1108/JTF-
03-2020-0047.
Kim, D. K., Choi, H., & Park, H. (2021). Forecasting Tourist Demand Using AI: A Hybrid Multi-
Head Attention and CNN Approach. Journal of AI & Tourism, 1(1), 33
–
50.
Kim, Y. (2015). Cultural policy in the Korean Wave: An analysis of cultural diplomacy
embedded in Presidential speeches. International Journal of Cultural Policy, 21(4), 433
–
447.
https://doi.org/10.1080/10286632.2014.956224.
Korea Tourism Organization. (2024). Tourism Innovations and Culinary Branding Report:
2024 Highlights. https://kto.visitkorea.or.kr.
Lee, S. J. (2009). South Korea’s Soft Power: Cultural Diplomacy and the Korean Wave. Korea
Observer, 40(3), 425
–
459.Milliy brend yaratish va global sayyohlik oqimlariga yumshoq kuch
orqali ta’sir qilish mexanizmlari ochib berilgan.
Matsuki, K., & Pan, H. (2023). Convergence Analysis in the Korean Tourism Market Using
Time Series Models. Journal of International Tourism and Economics, 7(1), 74
–
92.
OECD. (2022). Tourism Trends and Policies: Korea Chapter. OECD Publishing.
https://www.oecd.org/cfe/tourism/
Park, S., & Yun, J. (2023). The Influence of Digital and Traditional Information Channels on
Tourist Decision-Making in Gyeonggi Province. Tourism Informatics Review, 4(2), 110
–
127.
Seo, H., & Kim, J. (2021). Post-
Pandemic Recovery Strategy in Korea’s Medical Tourism
Sector. Asia Pacific Journal of Tourism Research, 26(8), 903
–
920.
Song, H., Kim, M., & Park, J. (2020). Managing Tourism Congestion in Suwon: Temporal
Dispersion Strategies. Journal of Tourism Studies, 32(1), 45
–
60.
Statista. (2025). Travel & tourism
–
South Korea market insights, forecasts and trends 2025.
Statista. https://www.statista.com.
Statista. (2025). Travel & tourism market forecast South Korea 2025
–
2029. Statista.
https://www.statista.com.
Statista. (2025). Travel & Tourism Market Forecast: Hotels Segment in South Korea 2025
–
2029. Statista. https://www.statista.com.
Sustainability. (2021). Coastal Tourism in Korea after COVID-19: Challenges and Prospects.
Sustainability, 13(12), Article 6985. https://doi.org/10.3390/su13126985.
Um, J., Lee, K., & Cho, Y. (2022). Smart Tourism and the Metaverse: Incheon’s Digital
Infrastructure Strategy. Journal of Smart Tourism Development, 3(1), 21
–
40.
