ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
185
KORONAR ARTERIYALARGA STENTLASH AMALIYOTIDAN SO‘NG
ANTIAGREGANT TERAPIYASI QO’LLASHDA INDIVIDUAL
YONDASHUVNING KLINIK SAMARADORLIGI VA XAVFSIZLIK
PROFILINI PROSPEKTIV BAHOLASH
Mominov Aziz Alisherovich
Toshkemt Tibbiyot Akademiyasi 1-sonli Oilaviy tibbiyotda
ichki kasalliklar va preventiv tibbiyot asoslari kafedrasi assistenti PhD
Azzamov Jasur Azamat o'g'li
MChJ “Neomed Cardio”, klinikasi, kardiolog va funksional diagnostika shifokori
Raximov Kamolbek Tajimurotovich
Toshkemt Tibbiyot Akademiyasi 1-sonli Oilaviy tibbiyotda ichki kasalliklar va
preventiv tibbiyot asoslari kafedrasi Kardiologiya yo’nalishi magistratura
talabasi
https://doi.org/10.5281/zenodo.15580777
Koronary arteriyalar kasalliklarini davolashda perkutan koronar
intervensiya (PCI) asosiy terapevtik strategiyalardan biri hisoblanadi. Biroq
ushbu muolajadan keyingi davrda stent trombozi, miokard infarkti va boshqa
ishemik asoratlarning oldini olish maqsadida antiagregant terapiya qo‘llanishi
zarur bo‘ladi. Randomizatsiyalangan klinik tadqiqotlar kombinirlangan
antiagregant terapiya (dual antiplatelet therapy — DAPT) samaradorligini
isbotlagan bo‘lsa-da, davo davomiyligi va preparat tanlovi bemorning individual
xavf omillarini inobatga olmasdan belgilanganda, bu qon ketish kabi nojo‘ya
klinik holatlar xavfini oshirishi mumkin. Shu bois, zamonaviy kardiologiyada
individualizatsiyalangan yondashuv asosida antitrombotsitar terapiya
strategiyasini ishlab chiqish dolzarb ilmiy muammo sifatida qaralmoqda.
Tadqiqot maqsadi:
Koronary arteriyalarga stent qo‘yilgan bemorlarda individual xavf
stratifikatsiyasi asosida antitrombotsitar terapiyani moslashtirishning yurak-
qon tomir tizimidagi asoratlarini oldini olishdagi samaradorligi va klinik
xavfsizlik darajasini baholash.
Materiallar va usullar:
Ushbu prospektiv, kuzatuvli klinik tadqiqot 2024-yil oktabrdan 2025-yil
oktabr oyigacha bo‘lgan muddatda MCHJ ,, Neomed Cardio ‘’ klinikasi, Toshkent
shahrida olib borilmoqda. Tadqiqotga ST-segment elevatsiyasiz miokard
infarkti (NSTEMI), ST-segment elevatsiyasi bilan kechuvchi infarkt (STEMI) va
stabil stenokardiya bilan yotqizilgan, PCI muolajasidan o‘tgan bemorlar jalb
etilgan. Bemorlar CHADS2-VASc, GRACE, PRECISE-DAPT, va HAS-BLED ball
tizimlari asosida tromboembolik va gemorragik xavf omillari bo‘yicha
ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
186
baholanmoqda. Antitrombotsitar strategiya (DAPT davomiyligi, P2Y12
ingibitorining turi) individual xavf profiliga qarab tanlanmoqda. 12 oylik
kuzatuv mobaynida yurak-qon tomir yakuniy jihatlar (kardiovaskulyar o‘lim,
miokard infarkti, stent trombozi) va klinik ahamiyatga ega qon ketish holatlari
qayd etiladi.
Kutilayotgan natijalar:
Individuallashtirilgan antitrombotsitar terapiya asosida yuritilayotgan davo
yondashuvi standart strategiyalar bilan solishtirilganda yurak-qon tomir
hodisalarining kamayishi va qon ketish holatlarining pasayishi bilan bog‘liq
bo‘lishi kutilmoqda. Ayniqsa, PRECISE-DAPT ≥25 bo‘lgan bemorlarda qisqa
muddatli DAPT strategiyasi gemorragik xavfni kamaytirgan xolda ishemik
himoyani saqlab qolishi mumkin.
Ilmiy yangiligi:
Mazkur tadqiqot O‘zbekistonda real amaliyot sharoitida ESC va AHA/ACC
tavsiyalariga asoslangan, xavfga yo‘naltirilgan antitrombotsitar terapiya
strategiyasining klinik samaradorligini prospektiv baholashga qaratilgan ilk
ishlar sirasiga kiradi.
Xulosa:
Individuallashtirilgan antiagregant terapiya yondashuvi stentlangan
bemorlarda yurak-qon tomir asoratlari va qon ketish holatlari o‘rtasidagi
terapevtik balansni ta’minlashda muhim ahamiyat kasb etadi. Tadqiqot
yakunlari bemorning individual klinik profiliga asoslangan farmakoterapiya
modelini ishlab chiqish, shuningdek, O‘zbekiston sog‘liqni saqlash tizimida
antitrombotsitar davolash bo‘yicha tavsiyalarni takomillashtirishga ilmiy asos
yaratishi mumkin.
Adabiyotlar:
1. Axmedov N.A., Jo‘rayev A.M. Kardiologiyada zamonaviy diagnostika va
davolash yondashuvlari. Toshkent: O‘zbekiston Tibbiyot Akademiyasi
nashriyoti, 2021. 312 b.
2.Клинические рекомендации РКО (Российское кардиологическое
общество). Антитромботическая терапия у пациентов с ишемической
болезнью сердца. Москва: РКО, 2020. 56 с.
3.Карпов Ю.А., Шляхто Е.В., Бойцов С.А. Современные подходы к
антитромботической терапии при ишемической болезни сердца. //
Кардиоваскулярная терапия и профилактика, 2023, Т. 22, №1, С. 5–12
4. Valgimigli M, Bueno H, Byrne RA, et al. 2017 ESC focused update on dual
antiplatelet therapy in coronary artery disease developed in collaboration with
EACTS. Eur Heart J. 2018;39(3):213–260. doi:10.1093/eurheartj/ehx419.
ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
187
5. Costa F, van Klaveren D, James S, et al. Derivation and validation of the
PRECISE-DAPT score: a prediction rule for bleeding complications after dual
antiplatelet therapy in patients undergoing percutaneous coronary intervention.
Lancet. 2017;389(10073):1025–1034. doi:10.1016/S0140-6736(17)30397-5
6. Yeh RW, Secemsky EA, Kereiakes DJ, et al. DAPT Study Investigators.
Development and Validation of a Prediction Rule for Benefit and Harm of Dual
Antiplatelet Therapy Beyond 1 Year After Percutaneous Coronary Intervention.
JAMA. 2016;315(16):1735–1749. doi:10.1001/jama.2016.3775
7. Capodanno D, Angiolillo DJ. Antithrombotic Therapy After Drug-Eluting Stent
Implantation in ACS Patients: Tailoring Therapy Based on Risk Scores. Eur Heart
J. 2020;41(41):3818–3830. doi:10.1093/eurheartj/ehaa540
8. Mehran R, Pocock SJ, Nikolsky E, et al. A risk score to predict bleeding in
patients with acute coronary syndromes. J Am Coll Cardiol. 2010;55(23):2556–
2566. doi:10.1016/j.jacc.2009.09.076
9. Roffi M, Patrono C, Collet JP, et al. 2015 ESC Guidelines for the management of
acute coronary syndromes in patients presenting without persistent ST-segment
elevation. Eur Heart J. 2016;37(3):267–315. doi:10.1093/eurheartj/ehv320
10. Steg PG, James SK, Atar D, et al. ESC Guidelines for the management of acute
myocardial infarction in patients presenting with ST-segment elevation. Eur
Heart J. 2012;33(20):2569–2619. doi:10.1093/eurheartj/ehs215
