ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
97
YOSHLAR SIYOSATIDA YANGI TARIXIY DAVR
Axatov Sunnatjon Axtam o‘g‘li
“Milliy tiklanish” demokratik partiyasi
Buxoro viloyat kengashi rais o’rinbosari,
https://doi.org/10.5281/zenodo.16625950
Annotatsiya
2016–2020-yillar oralig‘ida O‘zbekistonda yoshlar siyosatining mazmunan
yangilanishi,
huquqiy
asoslarining
mustahkamlanishi
va
amaliy
mexanizmlarining takomillashuvi kuzatildi. Ayniqsa, Shavkat Mirziyoyevning
Prezidentlik faoliyatining ilk yillarida yoshlar masalasi davlat siyosatining asosiy
yo‘nalishlaridan biri sifatida e’tirof etildi. Ushbu maqolada “Yoshlar siyosati
to‘g‘risida”gi qonunning huquqiy mohiyati, O‘zbekiston Yoshlar ittifoqining
tashkil etilishi va faoliyati, “Yoshlar – kelajagimiz” dasturining samaradorligi
hamda yoshlar bandligini ta’minlash mexanizmlari ilmiy jihatdan tahlil qilinadi.
Kalit so‘zlar:
Yoshlar siyosati, huquqiy islohotlar, davlat dasturi, Yoshlar
ittifoqi, bandlik, “Yoshlar – kelajagimiz”, me’yoriy hujjatlar, amaliy mexanizm.
Аннотация
В период 2016–2020 годов в Узбекистане наблюдалось обновление
содержания молодежной политики, укрепление её правовой базы и
совершенствование практических механизмов. Особенно в первые годы
президентства Шавката Мирзиёева вопросы молодежи были признаны
одним из приоритетных направлений государственной политики. В
данной статье проводится научный анализ юридической сущности Закона
«О государственной молодежной политике», создания и деятельности
Союза молодежи Узбекистана, эффективности программы «Молодёжь –
наше будущее», а также механизмов обеспечения занятости молодёжи.
Ключевые слова:
молодежная политика, правовые реформы,
государственная программа, Союз молодежи, занятость, «Молодёжь – наше
будущее», нормативные документы, практический механизм.
Abstract
Between 2016 and 2020, Uzbekistan witnessed a substantial renewal of its
youth policy, strengthening of the legal framework, and improvement of
practical mechanisms. Particularly during the early years of President Shavkat
Mirziyoyev's leadership, youth issues were recognized as one of the key
priorities of state policy. This article provides a scholarly analysis of the legal
essence of the Law “On State Youth Policy”, the establishment and activities of
the Youth Union of Uzbekistan, the effectiveness of the “Youth – Our Future”
program, and mechanisms for ensuring youth employment.
ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
98
Keywords:
youth policy, legal reforms, state program, Youth Union,
employment, “Youth – Our Future”, normative documents, practical mechanism.
O‘zbekiston Respublikasida 2016–2020-yillar ijtimoiy-siyosiy sohalarda tub
o‘zgarishlar boshlangan, yangilanishlar sur’ati ortgan davr bo‘ldi. Ayniqsa,
Shavkat Mirziyoyevning Prezident sifatida saylangani bilan davlat boshqaruvida
ijtimoiy adolat, huquqiy kafolatlar, inson qadri va, ayniqsa, yoshlar masalasiga
alohida e’tibor berila boshlandi. Bu e’tibor bejiz emas edi, chunki mamlakat
aholisining yarmidan ko‘pini 30 yoshgacha bo‘lgan yoshlar tashkil etadi.
1
Prezident Sh.Mirziyoyevning quyidagi so‘zlari bugungi siyosatning
mazmun-mohiyatini aniq ifodalaydi: “Biz yoshlarimizga suyanamiz. Ularning
salohiyatini ro‘yobga chiqarish uchun barcha sharoitlarni yaratamiz. Yoshlarsiz
taraqqiyot, ertangi kunni tasavvur qilish mumkin emas”
2
Shu bois 2016–2020-
yillar oralig‘ida yoshlarga oid davlat siyosati strategik darajaga ko‘tarilib,
huquqiy, tashkiliy, iqtisodiy va ma’naviy jihatdan kompleks yondashuv asosida
takomillashdi.
Davlat siyosatida yoshlar masalasining ustuvorligi.
2016–2020-yillarda
yoshlar masalasi birinchi marta davlat strategiyasining asosiy ustuvor
yo‘nalishlaridan biri sifatida belgilanib, Prezident tomonidan barcha sohalarda
yoshlar ishtirokini kengaytirishga alohida e’tibor qaratildi. Bu yillarda qabul
qilingan muhim hujjatlar:
“Yoshlar siyosati to‘g‘risida”gi Qonun (2016);
2017–2021-yillarga mo‘ljallangan Harakatlar strategiyasi;
“Yoshlar – kelajagimiz” davlat dasturi (2018);
Yoshlar bandligi, ta’limi va tadbirkorligini qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha
Prezident farmon va qarorlari.
Yoshlar siyosati har bir hududda, har bir tuman, mahalla darajasida alohida
tahlil qilina boshladi. Mahalliy Kengashlarda yosh deputatlar ulushi oshdi, davlat
idoralarida yosh kadrlar uchun yangi lavozimlar yaratildi.
“Yoshlar siyosati to‘g‘risida”gi qonunning qabul qilinishi va tizimga
kiritgan yangiliklari.
2016-yil 14-sentabr kuni O‘zbekiston Respublikasining
“Yoshlar siyosati to‘g‘risida”gi Qonuni qabul qilindi.
3
Bu hujjat yoshlar
masalasini birinchi marta tizimli huquqiy asosda belgilab bergan tarixiy hujjat
bo‘ldi.
Qonunning mazmuniga ko‘ra:
Yoshlar siyosatining subyektlari va obyektlari aniq belgilandi;
1
O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasi. Yoshlar demografik ko‘rsatkichlari, 2020-yil.
2
Shavkat Mirziyoyev nutqi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 12-yanvardagi yig‘ilishdagi chiqishi.
3
O‘zbekiston Respublikasining “Yoshlar siyosati to‘g‘risida”gi Qonuni. 2016-yil 14-sentabr. // www.lex.uz
ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
99
Davlat organlarining yoshlar bilan ishlash bo‘yicha majburiyatlari
shakllantirildi;
Yoshlar huquqlari, erkinliklari va imtiyozlari kafolatlandi;
Ta’lim, sog‘liqni saqlash, bandlik, tadbirkorlik, ijtimoiy himoya sohalarida
yoshlar uchun maxsus dasturlar ishlab chiqilishi belgilandi.
Shuningdek, qonunda fuqarolik jamiyati institutlarining ishtiroki
mustahkamlandi, bu esa yoshlarning ijtimoiy faolligini kuchaytirishga xizmat
qildi.
4
O‘zbekiston yoshlar ittifoqi: yangi tashkilot – yangi missiya.
2017-yil
30-iyunda O‘zbekiston Yoshlar ittifoqi tashkil etildi va “Kamolot” yoshlar
harakatining huquqiy vorisi sifatida ish boshladi. Yangi tashkilot faoliyati
quyidagi tamoyillarga asoslandi:
Yoshlarning ijtimoiy, iqtisodiy, siyosiy faolligini oshirish;
Ularning huquqlarini himoya qilish;
Vatanparvarlik, ma’naviy barkamollikni targ‘ib qilish;
Jinoyatchilik, giyohvandlik, diniy ekstremizmga qarshi immunitetni
shakllantirish.
5
O‘zbekiston Yoshlar ittifoqi tizimida:
Har bir ta’lim muassasasida boshlang‘ich tashkilotlar;
Har bir tuman va viloyatda kengashlar;
Maxsus loyihalar – “Yoshlar yetakchisi”, “Yoshlar ovozi”, “Yoshlar press-
klublari” tashkil qilindi.
Mamlakat bo‘ylab minglab yoshlar ushbu tashkilot orqali ijtimoiy
loyihalarda ishtirok eta boshladi.
“Yoshlar – kelajagimiz” dasturi va bandlikka oid amaliy islohotlar.
2018-yil 27-iyunda Prezidentning PQ–3839-son qarori bilan “Yoshlar –
kelajagimiz” dasturi tasdiqlandi. Dastur maqsadi quyidagilardan iborat edi:
Yoshlarning biznes loyihalarini moliyalashtirish;
Ularni yer uchastkalari, bino-inshootlar bilan ta’minlash;
Bandligini ta’minlash;
Tadbirkorlik ko‘nikmalarini shakllantirish.
Dastur doirasida “Yoshlar daftari” joriy qilindi, bu orqali yordamga muhtoj,
ishsiz, nogironligi bo‘lgan, og‘ir ijtimoiy vaziyatda qolgan yoshlar aniqlanib,
manzilli yordam mexanizmi shakllandi
6
.
Quyidagi natijalarga erishildi:
4
Nuriddinov A. Yoshlar siyosatining huquqiy asoslari. – T.: TDYUU, 2019.
5
O‘zbekiston Yoshlar ittifoqi faoliyati. Rasmiy hisobotlar, 2018–2020. // www.yoshlarittifoqi.uz
6
“Yoshlar – kelajagimiz” dasturi ijrosi yuzasidan hisobot. Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, 2020-yil.
ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
100
2018–2020-yillar davomida 300 mingdan ortiq yoshlar dasturdan
foydalandi;
100 mingdan ortiq yangi ish o‘rinlari yaratildi;
40 mingdan ortiq yoshlar tadbirkorlikni boshladi;
Ko‘plab hududlarda “Yoshlar mehnat guzar”lari tashkil etildi.
Alohida ta’kidlsh kerakki, 2016–2020-yillar O‘zbekistonda yoshlarga oid
davlat siyosatining huquqiy, tashkiliy va amaliy asoslari mustahkamlangan,
yangilangan davr bo‘ldi. Prezident Sh.M. Mirziyoyev rahbarligida yoshlarga
nisbatan ilgari surilgan strategik yondashuvlar, jumladan, “Yoshlar siyosati
to‘g‘risida”gi qonunning qabul qilinishi, O‘zbekiston Yoshlar ittifoqining tashkil
etilishi, “Yoshlar – kelajagimiz” dasturining ishlab chiqilishi mamlakatda yoshlar
siyosatining tub burilishini belgilab berdi. Bu islohotlar nafaqat hozirgi, balki
kelajak avlodlar uchun ham mustahkam poydevor bo‘lib xizmat qiladi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
Shavkat Mirziyoyev nutqi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-
yil 12-yanvardagi yig‘ilishdagi chiqishi.
2.
O‘zbekiston Respublikasining “Yoshlar siyosati to‘g‘risida”gi Qonuni.
2016-yil 14-sentabr. // www.lex.uz
3.
O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasi. Yoshlar demografik
ko‘rsatkichlari, 2020-yil.
4.
Nuriddinov A. Yoshlar siyosatining huquqiy asoslari. – T.: TDYUU, 2019.
5.
O‘zbekiston Yoshlar ittifoqi faoliyati. Rasmiy hisobotlar, 2018–2020. //
www.yoshlarittifoqi.uz
6.
“Yoshlar – kelajagimiz” dasturi ijrosi yuzasidan hisobot. Iqtisodiy
taraqqiyot vazirligi, 2020-yil.
