ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
72
ERTAKLARNI INGLIZ TILIGA INTEGRATSIYA QILISHDA AXBOROT
TEXNOLOGIK VOSITALARIDAN FOYDALANISH USULLARI
Madina Tashpulatova
Navoiy davlat pedagogika institute doktoranti
e-mail: tashpulatovamadina35@gmail.com
tel: +998934347868
https://doi.org/10.5281/zenodo.15210595
O'zbek xalq ertaklari nafaqat milliy madaniyatimizning ajralmas qismi,
balki bolalarning axloqiy va estetik tarbiyasida muhim rol o'ynaydi. Ushbu
ertaklar o'quvchilarga ijobiy qadriyatlarni singdirish, til boyligini oshirish va
ijodiy fikrlashni rivojlantirishda samarali vosita hisoblanadi. Zamonaviy ta'lim
tizimida ingliz tilini o'rgatishda interfaol va innovatsion metodlarni qo'llash
talab etiladi. Ertaklarni ingliz tiliga integratsiya qilish, o'quvchilarning til
o'rganish jarayonini qiziqarli va samarali qilishga yordam beradi. Axborot-
kommunikatsiya texnologiyalarining (AKT) rivojlanishi bilan birga, bu jarayonni
yanada interaktiv va samarali tashkil etish imkoniyatlari paydo bo'ldi. Ertaklarni
ingliz tiliga integratsiya qilishda AKT vositalaridan foydalanish, o'quvchilarning
til ko'nikmalarini rivojlantirishda muhim ahamiyatga ega.
Tadqiqot maqsadlari
Ushbu tadqiqotning asosiy maqsadlari quyidagilardan iborat:
Ertaklarni ingliz tiliga integratsiya qilishning ahamiyatini o'rganish:
O'zbek xalq ertaklarining ingliz tilini o'rgatish jarayonidagi o'rni va ahamiyatini
aniqlash.
Axborot texnologik vositalarining ta'lim jarayonidagi rolini tahlil qilish:
Ertaklarni ingliz tiliga integratsiya qilishda AKT vositalarining samaradorligini
o'rganish.
Innovatsion metodlarni ishlab chiqish: Ertaklarni ingliz tiliga integratsiya
qilishda qo'llaniladigan innovatsion metodlarni aniqlash va ularning
samaradorligini baholash.
Amaliy tavsiyalar ishlab chiqish: Ingliz tili o'qituvchilari uchun ertaklarni
dars jarayoniga integratsiya qilish bo'yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqish.
Ushbu tadqiqot natijalari, o'quvchilarning ingliz tilini o'rganishdagi
motivatsiyasini oshirish, darslarni qiziqarli va samarali tashkil etish hamda
milliy madaniyatni o'rgatishda muhim ahamiyatga ega bo'ladi.
Ertaklarni ingliz tiliga integratsiya qilishda axborot texnologik
vositalaridan foydalanish usullari
ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
73
Ingliz tilini o'rgatishda axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining (AKT)
qo'llanilishi ta'lim jarayonini yanada interaktiv va samarali qilishda muhim
ahamiyatga ega. Ertaklarni ingliz tiliga integratsiya qilishda AKT vositalaridan
foydalanish o'quvchilarning til o'rganishga bo'lgan qiziqishini oshiradi va
ularning ko'nikmalarini rivojlantiradi.
1. Multimedia materiallari orqali taqdimotlar
Ertaklarning audio va video versiyalarini yaratish yoki mavjudlarini tahlil
qilish orqali o'quvchilar matn mazmunini yaxshiroq tushunadilar. Masalan,
"Qizil shapka" ertagining animatsion versiyasini ko'rish orqali o'quvchilar
hikoyaning mazmunini o'zlashtiradilar va yangi so'zlar bilan tanishadilar.
2. Interfaol o'yinlar va ilovalar
Ertak mazmuniga asoslangan interfaol o'yinlar, masalan, "Charades" yoki
"Categories", o'quvchilarning diqqatini jalb qiladi va til o'rganishga bo'lgan
qiziqishini oshiradi. Shuningdek, mobil ilovalar orqali o'quvchilar ertak
qahramonlari bilan bog'liq vazifalarni bajarib, o'zlashtirish jarayonini yanada
qiziqarli qilishlari mumkin.
3. Onlayn platformalarda rolli o'yinlar
Zoom, Google Meet kabi videokonferensiya platformalari orqali o'quvchilar
ertak qahramonlarining rollarini o'ynashlari mumkin. Bu usul muloqot qilish
ko'nikmalarini rivojlantirishga yordam beradi va o'quvchilarning ijodiy
fikrlashini rag'batlantiradi.
4. Virtual rejalashtirish va tahrirlash vositalari
Ertak matnlarini yaratish yoki tahrirlashda Google Docs, Padlet kabi onlayn
vositalardan foydalanish o'quvchilarga matn ustida birgalikda ishlash imkonini
beradi. Bu usul hamkorlikda o'rganishni rivojlantiradi va guruh ishini samarali
tashkil etadi.
Universal Jurnal
5. Elektron kutubxonalar va resurslardan foydalanish
Internetdagi elektron kutubxonalar orqali o'quvchilar turli ertaklar
matnlarini topishlari va o'rganishlari mumkin. Bu ularning mustaqil o'rganish
ko'nikmalarini oshiradi va bilim doirasini kengaytiradi.
6. Ijtimoiy tarmoqlarda muhokamalar tashkil etish
Facebook, Instagram kabi ijtimoiy tarmoqlarda maxsus guruhlar tashkil
etib, o'quvchilar ertaklar haqidagi fikrlarini baham ko'rishlari va muhokama
qilishlari mumkin. Bu usul tilni amaliyotda qo'llash imkonini yaratadi va
o'quvchilarning kommunikativ ko'nikmalarini rivojlantiradi.
ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
74
Xulosa
Axborot texnologik vositalarini ingliz tili darslarida qo'llash, ayniqsa
ertaklarni o'rganishda, o'quvchilarning til ko'nikmalarini rivojlantirishda
samarali vosita hisoblanadi. Bu usullar darslarni qiziqarli va interaktiv qilishga
yordam beradi, o'quvchilarning motivatsiyasini oshiradi va ularning mustaqil
o'rganish ko'nikmalarini rivojlantiradi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
Holikova, L. (2022). Ingliz tilini o'qitishda raqamli metodika va ijtimoiy
loyihalar integratsiyasining nazariy va amaliy asoslari. Xorijiy filologiya jurnali.
2.
Davletova, I., Fayzullayeva, N., & Sobirova, H. (2022). Ingliz tilini o'qitishda
zamonaviy innovatsion texnologiyalardan foydalanish. Ilm fan taraqqiyotida
zamonaviy metodlarning qo'llanilishi.
3.
Rahmanova, G., & Mirzayeva, M. (2023). Raqamli asrda ingliz tilini
o‘rgatish: yuqaytilgan o'qitish. Universal xalqaro ilmiy jurnal.
4.
Muminova, F. M. (2020). Ingliz tilini o'qitishda zamonaviy innovatsion
texnologiyalaridan foydalanish. Mолодой ученый.
5.
Muxammadiyev, S. (2024). Ingliz tilida axborot texnologiyalarini
qo'llanilishi. Innovation in the Modern Education System.
6.
Yarmatova, Y., & Sakbayeva, V. (2023). Texnologiyalardan foydalanib
muhandislik talabariga ingliz tilini o‘rgatish. Центральноазиатский журнал
образования и инноваций.
