56
Всё это важно потому, что психическое самочувствие учеников очень зависит от
настроения учителя. Если учитель пришёл в класс уже недовольным, мрачным, хмурым как
говорят "не в духе", то это угнетающе действует на психику школьников. И наоборот, хорошее
настроение учителя создаёт бодрый, жизнерадостный тон и в классе.
ИСПОЛЬЗОВАННАЯ ЛИТЕРАТУРА
1.
Абрамова М. Практическая психология М.: Мысль, 2003.
2.
Давлетшин М.Г. Замонавий мактаб ўқитувчиси психологияси. Т.: ТДПУ, 1999.
3.
Дьюи Дж. Психология и педагогика мышления. М.: Прогресс, 1998.
4.
Крайг Г., Бокум Д. Психология развития. СПб.: Питер, 2006.
5.
Маклаков А.Г. Общая психология. СПб.: Питер, 2003.
6.
Мaxсудoвa М.A. Мулoқот псиxoлoгияси. Т., 2006.
7.
Психология. Под ред. Е.И.Рогова. М.: Владос, 2005.
8.
Общая
психология:
Конспект
лекций
/
Сост.
М.В.
Оленникова.
2004,— 93
9.
Tajieva A., Babaniyazova N. Personality As An Important Factor In Foreign Language
Learning.
ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ШЕБЕРЛІК - БАЛАЛАРДЫ ОҚЫТУ МЕН ТӘРБИЕЛЕУ
ӨНЕР
Касимова С.Б.
Педагогика ғылымдарының магистрі
Педагог - зерттеуші
№55 орта мектеп
Бастауыш сынып мұғалімі
Алматы облысы, Іле ауданы
«Сендердің азат ойларың мен кемел білімдерің - елімізді қазір бізге көз
жетпес алыста, қол жетпес қиянда көрінетін тың
мақсаттарға апаратын құдіретті күш»
Оқытудың, тәрбиелеудің, білім берудің түрлі мүмкіндіктерінің алдын ала болуын
қалайтын, сабақ берудің сапалы деңгейін көрсететін білік пен дағдыларды қалыптастыру,
қазіргі мұғалімдердің ең басты міндеттерінің бірі. Сондықтан бастауыш сынып
оқушыларының оқу үлгермеушілігін болдырмаудың жолдары маңызды мәселелердің бірі.
Бастауыш сынып оқушыларының оқуға үлгермеуінің себептерін анықтау.
2) Бастауыш сыныпта оқу үлгермеушілігін болдырмаудың педагогикалық негіздерін
айқындау.
3) Бастауыш сыныпта оқуға үлгермейтін оқушыларды оқытудың ерекшеліктерін талдау.
4) Оқуға үлгерімі төмен оқушылармен жүргізілетін жұмыс түрлерін талдау және оның
тиімділігін эксперименттік-тәжірибе жүзінде тексеру.
Бастауыш сынып жасындағы баланың өзінің іс-әрекетін психологиялық тұрғыдан қайта
құруы. Бастауыш сынып жасындағы бала бұрын ойынмен айналысса, енді оқумен
айналысуына тура келеді. Оқу-ойынға қарағанда өте күрделі процесс.
Бастауыш сынып оқушыларының тағы бір мәселесі- ол балалардың сыныптағы өзара
қатынасы. Бұл жерде де мұғалімнің рөлі ерекше. Себебі бастауыш сыныптағы балалар
қатынасын үйлестіретін мұғалім. Бала барлық нәрсеге мұғалімнің көзімен қарайды. Мұндайда
балалар ұжымы жағдайы жақсылар, жағдайы нашарлар болып екіге бөлінуі мүмкін.
Бірінші кемшілік - адами құндылықтың, адамгершіліктің не екенін педагогикалық
тұрғыда түсіндіре алмау.
Екінші кемшілік- ақыл ойдың педагогикалық тұрғыдан дұрыс дамымауы. Осыдан барып
оқуға деген жалқаулық, оқығысы, үйренгісі, білгісі келмеуі туындайды.
57
Үшінші кемшілік - адами-әсемдік, сұлулық дегенді білмей, түсінбей өсуі. Әсемдік,
көркемдік, сұлулықты түсінбеген баланың жүрегінің жылуы болмайды.
Төртінші кемшілік- медициналық-педагогикалық кемшілік. Баланың денсаулығының,
ақыл-ойының кемістігі, патологиялық кемшілігі. Ондай бала тазалық, тәртіп дегенді түсінбей
өтуі мүмкін.
Бесінші кемшілік-баланың еңбекке деген адами құлшынысының жоқ болуы. Осы бес
кемшілікті жою- балаларды әлеуметтік-педагогикалық тұрғыда қорғау, жаман жолдан
сақтандыру болып табылады.
Үлгермеушілік сабақ барысында қалыптасады және оның алдын алуға, күресуге болады.
Нашар бағаға әкеп соқтыратын оқушы үлгермеушілігінің себептері оқу-тәрбие жұмысын
дұрыс ұйымдастырмауда, мектепшілік бақылаудың мерзімді жүрмеуінде, санитарлық -
гигиеналық нормалардың бұзылуында жатыр.
- жекелеген мұғалімдер сабақтарының сапасындағы, жаңа материалды
тиісінше түсіндіре алмауы, бекіту жұмысының әлсіз жүруі, оқушы білімін есепке алудың
болмауы, мұғалімнің тиісті дәрежеде талап етпеуі;
- үй тапсырмасын орындау жұмысын дұрыс ойластырмау және тыңғылықты
тексерудің болмауы;
- мұғалімдердің өз оқушыларын дұрыс білмеуі;
-жеке жұмыстың болмауы, танымдық қызығушылығын дамыта алмауы;
- мектепте үлгермеушіліктің алдын алу жөнінде жүйелі жұмыстың
болмауы, мектеп әкімшілігі мен сынып жетекшілерінің, әлеуметтік ортақ жұмыс жүргізбеуі;
- тәрбие жұмысындағы олқылықтар, оқушылардың сабақтағы нашар тәртібі, өз
міндеттерін саналы түрде түсінбеуі, мектеп әкімшілігі тарапынан тәртіп бұзушыларға
уақтылы және тиісті шара қолданбауы;
- бағалаудағы біржақтылық ;
Отбасылық қарым- қатынас жасау 1. Ата-анасымен тығыз байланыс жасау. Үйдегі күн
тәртібін белгілеп, оны орындаудың қажеттілігін ата-анаға түсіндіру. Оқушының ұжыммен
байланысын нығайту мақсатында арнайы әңгімелер, тәрбие сағаттарын өткізу, мінез-
құлқының жақсы жақтарын жетілдіру мақсатында сабақта жұмыстар жүргізу, белсенділігін
жандандыру, оқуға ынталы, алғыр балалардың жолдастық көмегін ұйымдастыру.
«Сабақ беру үйреншікті жай ғана шеберлік емес, ол жаңадан жаңаны табатын өнер» -
деп Ж.Аймауытов айтқандай, сабақ өту үрдісі арқылы шәкірттерімізді тарихи саналы,
құқықтық тәрбиелі азамат етіп тәрбиелеуге міндеттіміз. Ол үшін:
1. Баланың қабілетін, зейінін, қызығушылығын арттыру мақсатында ойын элементтерін
пайдалану, оқушының оған белсенділігін арттыру.
2. Сабақта дидактикалық материалдарды, техникалық құралдарды молынан пайдаланып
жүргізу. Жеке жұмыстарда да көрнекіліктер пайдалану.
3.
Есте сақтауын дамыту мақсатында шағын да тілге жеңіл көркем
текстерді, мақал-мәтелдер мен жұмбақ, жаңылтпаштарды жаттауға ұсыныпотыру.Барлық
жеке жұмыстарда “оңайдан қиынға, жеңілден күрделіге” принципін басшылыққа алып,
қайталауға көбірек мән беру.
4. Оқушының еңбектерінін жақсы жақтарын дер кезінде байқап,
тиісінше мадақтап, өз күшіне сенімін ояту, т.б
5. Жұмыс барысында үлгерімі төмен оқушылардың жеке пәндер бойынша біліміндегі
олқылықтарды анықтап, жүргізілетін жұмыстарға орайнәтижелесін жазып отыру.Қазіргі
кезеңде сабаққа қойылатын талаптарға байланысты сабақты тек оқытумен ғана шектеп
қоймай, сонымен бірге тәрбиелеу, әрбір сабақ барысында оқушыны өздігінен еңбектеніп,
қорытынды жасай білуге баулу арқылы бірте-бірте ғылым негізіне саналылықпен қарайтын
азамат етіп тәрбиелеуге болады.
Білім негізі - бастауыш сыныпта қаланатыны жұртшылыққа белгілі жағдай.Әрине, бұл -
мұғалімдер жұртшылығының еңбегі. Мектеп жұмысының алға басуы, оқушылардың алған
білімінің тиянақты, сапалы болуы, қорыта келгенде, мұғалімдердің күнделікті дайындығы мен
58
оның педагогикалық шеберлігіне, ізденгіштігіне, жеке басының білімі мен ерекшелігіне
байланысты.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1.
ҚР-ның жаңа формация педагогының үздіксіз педагогикалық білім беру
тұжырымдамасы. Астана, 2005ж.
2.
Қалиев С. Оқушылардың тұлғалық қасиеттерін дамытудың педагогикалық негіздері.
А., 2001.
3.
Кішібаева Д.Ж. Бастауыш сынып оқушыларының шығармашылық тұлғасын
пәнаралық байланыс негізінде қалыптастыу. А., 2004.
4.
Оқыту мен тәрбиелеудің негізгі формасы. А. Айнақұлова. / Бастауыш мектеп, №1,
2007.
ПРИМЕНЕНИЕ ИНФОРМАЦИОННЫХ ТЕХНОЛГИЙ В ОБУЧЕНИИ
РУССКОЙ ЛИТЕРАТУРЕ: СОВРЕМЕННЫЕ ТРЕНДЫ
Мамрбаева Дариха, учитель русского языка и литературы,
Республика Казахстан, г. Шымкент, Школа-гимназия №75
В эпоху цифровизации и быстрого развития информационных технологий образование
стало оной из областей, где эти технологии нашли широкое применение. В контексте обучения
русской литературе, важно проследить, как современные технологические средства стали
интегральной частью учебного процесса, дополняя и расширяя традиционные методы
обучения [1; 27]. Ниже мы рассмотрим, какие технологии используются при изучении русской
литературы и как они влияют на эффективность обучения.
Электронные учебники и ресурсы
Традиционные учебники по русской литературе получили своего электронного аналога.
Электронные книги и онлайн-ресурсы предлагают студентам широкий доступ к текстам
произведений, критическим статьям, которые помогают лучше понять и воспринять
литературные произведения [2; 182].
Видео-лекции и вебинары
Платформы для онлайн-обучения предлагают множество видео-лекций и вебинаров по
русской литературе, где преподаватели разъясняют сложные концепции, анализируют
произведения и обсуждают актуальные литературные темы. Это позволяет студентам
получить доступ к экспертным знаниям и перспективам, которые могут быть недоступны в
рамках традиционных аудиторных занятий.
Интерактивные приложения и игры
Разработчики создают разнообразные интерактивные приложения и игры, которые
помогают студентам углубить сове понимание русской литературы. Это могут быть
викторины, кроссворды, визуальные ассоциации и другие игровые механизмы,
способствующие запоминанию и ассоциации с литературными произведениями.
Социальные медиа и образовательные сообщества
Социальные медиа и онлайн-форумы становятся местом обмена мнениями и обсуждения
литературсных произведений. Образовательные сообщества собирают студентов,
преподавателей и литературных энтузиастов для обсуждения текстов, обмена
рекомендациями по чтению и взаимной помощи в изучении литературы.
Интерактивные квесты и игры
Создание интерактивных игр и квестов, основанных на литературных произведениях,
может стимулировать интерес студентов к изучению текстов [3; 242]. Например, создание
кроссвордов, викторин или текстовых приключенческих игр, в которых студенты должны
решать задачи, связанные с содержание приозведений, может быть полезным методом для
проверки их понимания и усвоения материала.
Приведем примеры применения интерактивного квеста при обучении произведения А.С
Пушкина «Барышня-крестьянка». Этот квест может быть разработан с учетом ключевых
