Авторы

  • Феруза Маматова
    PhD, доцент, Национальный университет Узбекистана имени Мирзо Улугбека

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.foreign-linguistics.123761

Ключевые слова:

Концептуализация категоризация категории мышление процесс познания язык и сознание формирование понятий культурный контекст

Аннотация

Данная статья посвящена освещению роли процессов концептуализации и категоризации в формировании категорий в человеческом мышлении. Концептуализация - это процесс восприятия объектов и явлений на основе общих признаков, их осмысления и приведения к понятийной форме. Категоризация же создает порядок в мышлении путем разделения этих понятий на определенные категории и объединения их в группы. Эти процессы позволяют систематизировать реальность в сознании человека, понять ее и выразить в процессе коммуникации. В статье показана неразрывная связь концептуализации и категоризации с языком, мышлением, культурой и процессами познания. Также обосновывается, что формирование категорий зависит не только от индивидуального мышления, но и от языковых и культурных норм, существующих в обществе. Это раскрывает динамический и контекстуально-зависимый характер категорий.


background image

Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika –

Зарубежная лингвистика и
лингводидактика – Foreign

Linguistics and Linguodidactics

Journal home page:

https://inscience.uz/index.php/foreign-linguistics

Conceptualization and categorization as factors in the

formation of categories

Feruza MAMATOVA

1

National University of Uzbekistan named after Mirzo Ulugbek

ARTICLE INFO

ABSTRACT

Article history:

Received January 2025

Received in revised form

15

January 2025

Accepted 25

February 2025

Available online

15

March 2025

This article is dedicated to elucidating the role of

conceptualization and categorization processes in the formation

of categories in human cognition. Conceptualization is the

process of perceiving objects and phenomena based on common

features, comprehending them, and shaping them into

conceptual forms. Categorization creates order in thinking by

classifying these concepts into specific categories and grouping

them together. These processes enable the systematization of

reality in the human mind, facilitating understanding and

expression during communication. The article demonstrates that

conceptualization and categorization are inextricably linked

with language, thought, culture, and cognitive processes. It also

substantiates that the formation of categories depends not only

on individual thinking but also on the linguistic and cultural

norms prevalent in society. This reveals the dynamic and

context-dependent nature of categories.

2181-3663/© 2024 in Science LLC.

DOI:

https://doi.org/10.47689/2181-3701-vol3-iss1-pp73-78

This is an open-access article under the Attribution 4.0 International

(CC BY 4.0) license (

https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru

)

Keywords:

Conceptualization,

categorization,

categories,

thinking, cognitive process,

language and consciousness,

concept formation,

cultural context.

Konseptualizatsiya

va

kategorizatsiya

(toifalanish)

toifalarning vujudga kelishi omili sifatida

ANNOTATSIYA

Kalit so‘zlar:

Konseptualizatsiya,

kategorizatsiya,

toifalar,

tafakkur,

bilish jarayoni,

til va ong,

tushuncha shakllanishi,

madaniy kontekst

Ushbu maqola konseptualizatsiya va kategorizatsiya

jarayonlarining inson tafakkurida toifalarning shakllanishidagi

o‘rnini yoritishga bag‘ishlangan. Konseptualizatsiya – bu obyekt

va hodisalarni umumiy belgilar asosida idrok qilish,

ularni anglab, tushunchaviy shaklga keltirish jarayonidir.

Kategorizatsiya esa bu tushunchalarni muayyan toifalarga

ajratish, ularni guruhlarga birlashtirish orqali tafakkurda

tartib yaratadi. Mazkur jarayonlar inson ongida borliqni

1

PhD, Associate Professor, National University of Uzbekistan named after Mirzo Ulugbek. E-mail: eruzahon26@gmail.com


background image

Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika – Зарубежная лингвистика

и лингводидактика – Foreign Linguistics and Linguodidactics

Issue – 3 № 2 (2025) / ISSN 2181-3701

74

tizimlashtirish, uni tushunish va muloqot jarayonida

ifodalash imkonini beradi. Maqolada konseptualizatsiya va

kategorizatsiyaning til, tafakkur, madaniyat va bilish jarayonlari

bilan uzviy bog‘liqligi ko‘rsatib o‘tiladi. Shuningdek, toifalarning

shakllanishi nafaqat individual tafakkurga, balki jamiyatda

mavjud bo‘lgan til va madaniy me’yorlarga ham bog‘liq ekanligi

asoslab beriladi. Bu esa toifalarning dinamik va kontekstga

bog‘liq xarakterini ochib beradi.

Концептуализация и категоризация как фактор
возникновения категорий

АННОТАЦИЯ

Ключевые слова:

Концептуализация,
категоризация,

категории,

мышление,

процесс познания,

язык и сознание,

формирование понятий,
культурный контекст.

Данная статья посвящена освещению роли процессов

концептуализации и категоризации в формировании

категорий в человеческом мышлении. Концептуализация –

это процесс восприятия объектов и явлений на основе

общих признаков, их осмысления и приведения к
понятийной форме. Категоризация же создает порядок в

мышлении

путем

разделения

этих

понятий

на

определенные категории и объединения их в группы.

Эти процессы позволяют систематизировать реальность в
сознании человека, понять ее и выразить в процессе

коммуникации. В статье показана неразрывная связь

концептуализации и категоризации с языком, мышлением,

культурой и процессами познания. Также обосновывается,
что формирование категорий зависит не только от

индивидуального мышления, но и от языковых и

культурных норм, существующих в обществе. Это

раскрывает динамический и контекстуально-зависимый
характер категорий.


KIRISH

Bugungi kunda bu masalalar kognitiv tilshunoslik, xususan, toifalashtirish

nazariyasi fani sifatida tan olingan kognitiv semantika uchun ham asos bo‘lib xizmat
qilmoqda. Shubhasiz, mavjud muammolardan biri – bu real dunyodagi farqlar bilan til
vositalari orqali aks ettirilgan farqlar o‘rtasidagi nisbatdir. Voqelikning cheksiz xilma-
xilligini tilning cheklangan shakllari qanday qamrab olishi haqidagi savol kognitiv
tilshunoslikda, xususan prototipik semantikada markaziy o‘rinni egallagan asosiy
masalalardan biriga aylandi [1; 99].

MAVZUGA OID ADABIYOTLARNING TAHLILI

Olingan bilimlarni tasniflash imkoniyatlari va yo‘llari til toifalari bilan ko‘plab xorijiy

va mahalliy tadqiqotchilar shug‘ullanadi: A. Vejbitskaya, J. Lakoff, R. Leneker, E. Rosh,

J. Fokone, G. Giyom, F. Rastye (F. Rastier), B. Grunig (B.-N. Grunig), J. Dener (G. Denhière),

D. Dyubua (D. Dubois), J. Rishar (J.-F. Richard), K. Vandeluaz (C. Vandeloise), A. Borillo

(A. Borillo), J. Dekle (J.-P. Desclés), (G. Kleiber) J. Kleber, R. Marten, P. Kadyo (P. Cadiot);

N.D. Arutyunova, O.V. Aleksandrova, A.N. Baranov, N.N. Boldirev, S.G. Vorkachev,

V.Z. Demyankov, D.O. Dobrovolskiy, A.A. Zalevskaya, V.I. Zabotkina, V.I. Karasik, A.A. Kibrik,


background image

Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika – Зарубежная лингвистика

и лингводидактика – Foreign Linguistics and Linguodidactics

Issue – 3 № 2 (2025) / ISSN 2181-3701

75

V.V. Kolesov, Ye.S. Kubryakova, V.A. Maslova, Z.D. Popova, Ye.V. Raxilina, G.G. Slishkin,

Yu.S. Stepanov, I.A. Sternin, R.M. Frumkina, T.V. Chernigovskaya, A.P. Chudinov va

boshqalar. Toifalashning turli jihatlari M.V. Shamanova tomonidan o‘rganilgan bo‘lib, u

muloqot toifasi materiallari asosida ishlab chiqilgan. Rus lisoniy ongida o‘ziga xos

xususiyatga ega bo‘lgan kommunikativ toifani o‘rganishning keng qamrovli metodologiyasi,

D.B. Kumaxova olamning maqolga asoslangan manzarasida voqelikning baholovchi tasnifini

ajratib ko‘rsatgan, L.S. Abrosimova so‘z yasash jarayonlarini tavsiflagan toifalashtirish,

M.N. Konnova vaqtinchalik toifalashtirishni o‘rgangan, I.Yu. Bezukladova makonni

toifalashtirish haqida fikr yuritgan, Ye.V. Dzyuba xususiyatlarni tahlil qilgan. Rus lisoniy

ongida voqelikning lingvokognitiv tasnifi, Z.A. Manzullina tomonidan ularning lisoniy

tasnifida gender stereotiplarini taqqoslagan. O‘zbek olimlaridan D.U. Ashurova,

M.R. Galiyeva, Sh.S. Safarov, A.E. Mamatov, D.B. Agzamova va boshqalar kognitiv

tilshunoslikda rivojlanib kelayotgan bu soha salmoqli hissa qo‘shib kelishmoqda.

TAHLIL VA NATIJALAR

Inson olamining kognitiv manzarasini shakllantirish yo‘llaridan biri – bu

toifalashtirish yoki tafakkur jarayonlari bo‘lib, ular bilish jarayonlarini, obyektiv

voqelikning inson ongida aks etishini ko‘rsatadi. Bu jarayonlar o‘xshashlik asosida tanib

olish, tuzilmaviy yaxlitlik sifatida qabul qilinadigan atrofdagi dunyo hodisalari o‘rtasidagi

sabab-oqibat aloqalarini aniqlash va har doim ham “kognitiv tejamkorlik” maqsadida

bo‘lmagan taqqoslashlar bilan tavsiflanadi [2; 251-270]. Lyudvig Vitgenshteynga ko’ra,

toifalanish jarayonlari insonning “xususiy holatlarning umumiy xususiyati bo‘lgan

umumiy tushuncha g‘oyasini,” “go‘zallik barcha go‘zal buyumlarning tarkibiy qismi

ekanligini” ifodalash qobiliyatini belgilaydi [3; 13; 122]. M. Xaydegger toifalanishdagi

munosabatlarni bir turdagi umumiy narsada mavjudlik, birgalikda mavjudlik, mavjudlik

sifatida ta’riflaydi [4; 73]. M.Fuko esa “tafakkur hodisalarni tartibga soladi, ularni sinflarga

ajratadi, ularning o‘xshashligi va farqini anglatuvchi nomlar bo‘yicha guruhlaydi,” deb

ta’kidlaydi [5; 30]. Toifalarning shakllanishi insonning hayotiy faoliyatiga bog‘liq bo‘lib, bu

borada vaziyatli yoki kontekstual deb qaraladi. Toifalar orasidagi chegaralar bir ma’noli

aniqlanmaydi, bu esa subyekt tomonidan obyekt yoki hodisani biron-bir toifaga

kiritishning imkonsiz bo‘lgan holatlarda o‘z tasdig‘ini topadi [6].

N.N. Boldirevning fikricha, toifalanish jarayonlarini voqelikdagi biror obyekt yoki

hodisani, shuningdek mavhum ma’noni ma’lum bir toifaga fikran bog‘lash sifatida ko‘rish

mumkin. Bu toifa atrofdagi voqelikning u yoki bu qismi haqidagi bilimlar tizimidagi

lingvokognitiv hujayra sifatida tushuniladi [7; 115]. Olamni anglash natijasida paydo bo‘lgan

kognitiv toifalar o‘xshash xususiyatlarni birlashtirish asosida shakllanadi va til vositalari

orqali qisman ifodalanadi. Bu jarayon tabiiy tillar atrofdagi voqelikni aqliy tizimlashtirish

natijalarini namoyon etganda kuzatiladi. Ye.V. Dzyubaning ta’kidlashicha, kognitiv toifalar

bilimlarining so‘zlar bilan ifodalanishi

lingvokognitiv kategorizatsiyani

tashkil etadi.

Bu jarayon umumiy kategorizatsiya jarayonining tarkibiy qismi bo‘lib, “kognitiv tanlov –

kognitiv identifikatsiya va kategorizatsiya – kategorial nomlash” kabi bosqichlarni o‘z ichiga

oladi [8; 96, 464-465]. N.Delbek voqelikni kognitiv tushunish jarayonlarini quyidagicha

tavsiflaydi: inson → voqelikni idrok etish → (anglash) noverbal konseptlarni va toifalarni

shakllantirish → noverbal / verbal konseptlar va toifalarni shakllantirish [9; 35].

Shu o‘rinda ta’kidlab o‘tish lozimki, tadqiqot ishimizda ingliz va o‘zbek tillaridagi

olamning lisoniy manzarasining variantlarida antopofenomenlarning ijtimoiy-madaniy

hamda ijtimoiy-psixologik tabiatiga hos bir qator subfenomenlarning kontseptuallashuvi

va toifalanishini tahlil qilinishiga qaratilgan.


background image

Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika – Зарубежная лингвистика

и лингводидактика – Foreign Linguistics and Linguodidactics

Issue – 3 № 2 (2025) / ISSN 2181-3701

76

Konsept, tushuncha, har qanday predmet yoki bizning tadqiqot ishimiz misolida

turli fenomenlarni kategorizatsiyasida besh asosiy tamoyil belgilab o‘tiladi, ularning
birinchisi bu prototiplilik tamoyili, ikkinchisi toifalarning qat’iy emas ekanligi tamoyili,
uchunchisi toifalash asoslarining ko‘pligi va xilma-xilligi, to‘rtinchisi uzluksizlik tamoyili
va beshinchisi darajalanganlik tamoyili. Kognitiv tilshunoslikda kategorizatsiya jarayonini
to‘laqonli yoritish uchun markaziy tushunchlardan biri bu prototip va asosiy darajadagi
ob’yektdir. Toifa unga tegishli teng maqomga ega bo‘lmagan yani belgilari to‘liq mos
tushmaydigan a’zolarini bir nuqtaga jamlaydi. Shunday a’zolardan biri prototip hisoblanib,
u boshqa a’zolarga nisbatan imtiyozli mavqega ega bo‘ladi. Shu o‘rinda, toifalanayotgan
guruhda namunaviy ko‘rsatkichni ko‘rsatadi va u yoki bu toifaga ajralishida ahamiyat kasb
etadi. Aynan shu prototip atrofida toifaning boshqa a’zolari ham guruhlanadi. E. Rosh
birinchilardan bo‘lib keyinchalik prototiplar va asosiy darajadagi toifalar nazarayasi deb
nom olgan nazariyani taklif qilgan. Olima nazariyasini ishlab chiqishi jarayonida an’anaviy
nazariyani har tomonlama tanqidiy tahlil tortdi. Zero, klassik nazariyaga ko‘ra, toifani
aniqlovchi belgilar boshqa barcha a’zolar o‘rtasida taqsimlanadi va shu sababli toifada teng
mavqega ega bo‘ladi. E. Roshning prototip tadqiqotlari toifa a’zolari orasidagi
asimmetriyani va toifa ichidagi tuzilmalarning aimmetriyasini ko‘rsatdiki. Binobarin,
an’anaviy nazariya buni ko‘zda tutmaganligini hisobga olinsa, an’anaviy nazariyani yoki
to‘ldirish yoki boshqa nazariyani taklif qilish ehtiyoji yuzaga chiqdi, Rosh esa aynan shuni
amalga oshirdi [10; 63].

Inson ongi voqelikni idrok etar ekan, uning ayrim bo‘laklarini muayyan

turkumlarga, toifalarga kiritadi – boshqa bo‘laklar bilan umumiylik belgilarini aniqlaydi va
ushbu toifani boshqalardan ajratib turadigan o‘ziga xos xususiyatlarni ajratib ko‘rsatadi.
Voqelik bo‘laklarining umumiyligini aniqlash va tafakkur orqali bu umumiylik uchun
umumlashtiruvchi tushunchani ishlab chiqish, bu ko‘pincha (lekin majburiy emas) qabul
qilinadi so‘z bilan mustahkamlash kognitiv jarayon sifatidagi toifalashtirishni ifodalaydi.
Bizning fikrimizcha, kognitiv jarayon sifatida tasniflashning natijasi kognitiv tasniflash
belgilarining shakllanishi bo‘lib, ular tushunchalar guruhlarida aniqlanadi va alohida
konseptlarda namoyon bo‘ladi. Kognitiv tasnifiy belgilar konseptlar va ularning
guruhlarini yagona konseptosferada tartibga soladi.

Konsept doirasida kognitiv tasnifiy belgilar konsept mazmunini tashkil etuvchi ko‘p

sonli differensial kognitiv belgilarni yagona tuzilmaga tartibga soladi. Mental hodisa
sifatida konsept strukturasining asosiy tarkibiy qismlari bo‘lgan kognitiv differensial belgi
va kognitiv tasnifiy belgi tushunchalarini keltirish lozim.

Kognitiv differensial belgi (yoki oddiygina – kognitiv belgi) – bu inson ongi

tomonidan anglangan va tegishli konsept tarkibida uning mazmunining alohida elementi
sifatida aks ettirilgan obyektning alohida belgisidir.

Kognitiv tasnifiy belgi – bu konsept mazmunining u yoki bu jihatini, tegishli obyekt

yoki hodisani toifalash parametrini aks ettiruvchi va konsept tuzilishidagi bir xil
differensial kognitiv belgilarni umumlashtiradigan tarkibiy qismidir. Tasnifiy kognitiv
belgilar har doim qator, guruh yoki ko‘plab konseptlar uchun umumiy hisoblanadi [11; 90].

Dunyoda mavjud barcha ikki bir-biriga qarama-qarshi hususiyatli tushunchalar

alohida guruhlarda jamlanadi. Masalan, ta’m kognitiv tasnifiy belgisi tegishli tuzilmada
differensial kognitiv belgilar (achchiq va shirin) orqali konkretlashtiriladi. Yoki, o‘lcham
kognitiv tasnifiy belgi uzun, o‘rta uzunlikdagi, va kalta kabi turlari differensial kognitiv
belgilarga konkretlashtirilgan.


background image

Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika – Зарубежная лингвистика

и лингводидактика – Foreign Linguistics and Linguodidactics

Issue – 3 № 2 (2025) / ISSN 2181-3701

77

Ma’lumki, J. Lakoff birinchilardan bo‘lib ilmiy tadqiqot doirasida

klassifikator

tushunchasini qo‘llagan. Uning «Мышление в зеркале классификаторов» nomli

maqolasida dunyoning turli xalqlari huddi bir xil bo‘lgan voqeliklarni mutlaqo kutilmagan

tarzda tasniflashini aytib o‘tadi. Har bir madaniyatda tajribaning o‘ziga xos sohalari (baliq

ovlash, ovchilik va boshqalar) mavjud bo‘lib, ular tushunchalar zanjirining toifalardagi

bog‘lanishlarni belgilaydi; dunyoning ideal modellari, shu jumladan miflar va turli

e’tiqodlar ham toifalar zanjirida aloqalarni o‘rnatishi mumkin; o‘ziga xos bilim tasnif

jarayonida umumiy bilimdan ustun keladi va hokazo. Olimning fikricha, tasniflashning

asosiy tamoyili tajriba sohasi tamoyilidir. J. Lakoff dunyoni tushunishda kognitiv modellar

qo‘llaniladi degan xulosaga keladi. Bu modellar insonning cheklangan tajriba qismini

anglashga va uni o‘zi tomonidan idrok etishga yordam beradi. Klassifikatorlar tizimi

tafakkurning tajribaviy, obrazli va ekologik jihatlarini aks ettiradi [12; 12-51]. Ta’kidlab

o’tish joizki, tasniflagichlar (klassifikatorlar) faqatgina insonning tafakkuri tomonidan

yaratilgan aqliy toifa hisoblanadi. Inson voqelikni tahlil qilish tajribasidan tasniflash

toifalarini chiqaradi va keyinchalik ularni idrok etiladigan va tushunilayotgan voqelikka

tatbiq etadi. Shu o‘rinda Z.D. Popova va I.A. Sternin har qanday narsa yoki hodisaga

nisbatan qo‘llanishi mumkin bo‘lgan

universal

kognitiv super tasniflovchi kognitiv

belgilarni ajratib ko‘rsatsa bo‘ladi degan g’oya bilan chiqadi. Masalan, bunday belgilarga,

shubhasiz, vaqt xususiyati, makon xususiyati, umumiy baho va his-tuyg‘ular kiradi

[10; 91]. Bundan tashqari bu olimlar sinflarning tasnifiy belgilari, asosan u yoki bu turdagi

faktlarni – artefaktlar, mentefaktlar va naturfaktlarni tavsiflovchi xususiyatlar, yanada

kamroq umumlashtirilgan

tasnifiy belgilar – faqat hodisa va narsalarning muayyan

guruhlarini tavsiflovchi guruhiy xususiyatlardir (transport vositalari, mevalar, ta’lim

muassasalari, siyosiy tushunchalar, gullar, san’at janrlari, pedagogik tushunchalar, til

nomlari va boshqalar) deb ta’kidlaydi.

XULOSA VA TAKLIFLAR

Inson tafakkurining asosiy xususiyatlaridan biri – u atrofdagi borliqni, hodisalarni

va obyektlarni anglash, ularni muayyan ma’noviy tartibga solish va bu tartibni til

vositasida ifodalashga intilishidir. Bu jarayonda ikki asosiy kognitiv mexanizm –

konseptualizatsiya (tushuncha shakllantirish) va kategorizatsiya (toifalarga ajratish)

markaziy rol o‘ynaydi. Aynan shu jarayonlar orqali inson o‘z ongida mavjud bo‘lgan

tushunchaviy tuzilmalarni hosil qiladi va ularni til birliklari orqali ifoda etadi. Shuning

uchun, konseptualizatsiya va toifalanish mexanizmlarini chuqur o‘rganish – tushuncha va

til birliklari o‘rtasidagi murakkab munosabatni anglash yo‘lida muhim qadamdir.

Konseptualizatsiya jarayoni orqali inson o‘z idrokiga tushgan obyekt yoki hodisani

muayyan umumlashtirish asosida ongda tasavvur qiladi, uni ichki ma’no bilan to‘ldiradi.

Bu ma’no, o‘z navbatida, til orqali ifodalangunga qadar ongda “tushuncha” sifatida mavjud

bo‘ladi. Masalan, “daraxt” degan so‘zning orqasida faqatgina bitta daraxt emas, balki turli

shakl, rang, o‘lcham va funksiyalarga ega bo‘lgan daraxtlar haqidagi umumlashtirilgan

konsept yotadi. Bu umumlashtirish – ya’ni konseptualizatsiya – inson tafakkurining

borliqni tartibga soluvchi muhim qismidir.

Demak, konseptualizatsiya va kategorizatsiya jarayonlarini o‘rganish inson ongida

shakllanuvchi tushunchalar bilan ularni ifodalovchi til birliklari o‘rtasidagi o‘zaro

bog‘liqlikni chuqur anglash imkonini beradi. Ushbu bog‘liqlikni tushunish esa tilshunoslik,

psixologiya, kognitiv fanlar va madaniyatshunoslik sohalarida muhim ilmiy natijalar

berishi mumkin. Xususan, til qanday qilib inson tafakkuridagi murakkab konseptual

tuzilmalarni soddalashtirib, muloqotda foydalanishga qulay shaklga keltirishini anglashda

bu jarayonlar asosiy vosita sifatida namoyon bo‘ladi.


background image

Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika – Зарубежная лингвистика

и лингводидактика – Foreign Linguistics and Linguodidactics

Issue – 3 № 2 (2025) / ISSN 2181-3701

78

Shunday qilib, konseptualizatsiya va toifalanish inson tafakkurining asosiy

mexanizmlari sifatida, til bilan uzviy bog‘liq holda, tushuncha va ma’no tizimlarini
shakllantirishda va ularni ifodalashda beqiyos rol o‘ynaydi

.


FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI:

1.

Микешина Л.А. Категоризация как всеобщая процедура познавательной

деятельности // Философия науки: учебное пособие. 2-е изд., перераб. и доп. М.,
2006. С. 99

2.

Rosch E. Principles of categorization. In D. J. Levitin (Ed.), Foundations of

cognitive psychology: Core readings, 2002. – pp. 251–270.

3.

Витгенштейн Л. Логико-философский трактат / Л. Витген-штейн //

Избранные работы / Л. Витгенштейн; пер. В Руднева. – Москва: Территория
будущего, 2005. – С. 13-222.

4.

Хайдеггер, М. Бытие и время / М. Хайдеггер; пер. с нем. В. В. Бибихина. –

Харьков: Фолио, 2003. – C. 73.

5.

Фуко, М. Слова и вещи. Археология гуманит. наук: пер. с фр. / М. Фуко. –

Санкт-Петербург: А-cad: Талисман, 1994. – C.30.

6.

Guignard, J.-B. Linguistique Cognitive et modèles catégoriaux: Quelques

considérations épistémologiques / J.-B. Guignard // Corela Cognition Représentation
Langage. – 2011. – V. 9, № 2.

7.

Болдырев Н. Н. Когнитивная семантика: введ. в когнитив. лингвистику:

курс лекций / Н. Н. Болдырев; Тамбов. гос. ун-т им. Г. Р. Державина. – Тамбов: Изд-во
ТГУ, 2014. – С.115.

8.

Дзюба Е.В. Лингвокогнитивная категоризация действительности в русском

языковом сознании: дис. ... д-ра филол. наук: 10.02.01, 10.02.19 / Е. В. Дзюба; Урал.
гос. пед. ун-т. – Екатеринбург, 2016. – C. 96, 464-465.

9.

Delbecque N. Linguistique cognitive. Comprendre comment fonctionne le langage.

Champs linguistiques / N. Delbecque. – Bruxelles: De Boeck-Duculot, 2006. – P. 35.

10.

Попова, З. Д. Когнитивная лингвистика / З. Д. Попова, И. А. Стернин. М.,

2007. – С. 90.

11.

Лакофф Д. Женщины, огонь и опасные вещи: Что категории языка говорят

нам о мышлении / Пер. с англ. И. Б. Шатуновского. – М.: Языки славянской культуры,
2004. – С.63.

12.

Лакофф Дж. Мышление в зеркале классификаторов / Пер. с англ.

Р.И.Розиной // Новое в зарубежной лингвистике. Вып. XXIII. Когнитивные аспекты
языка. – М., 1988 – С. 12-51.

Библиографические ссылки

Микешина Л.А. Категоризация как всеобщая процедура познавательной деятельности // Философия науки: учебное пособие. 2-е изд., перераб. и доп. М., 2006. С. 99

Rosch E. Principles of categorization. In D. J. Levitin (Ed.), Foundations of cognitive psychology: Core readings, 2002. – pp. 251–270.

Витгенштейн Л. Логико-философский трактат / Л. Витген-штейн // Избранные работы / Л. Витгенштейн ; пер. В Руднева. – Москва : Территория будущего, 2005. – С. 13-222.

Хайдеггер, М. Бытие и время / М. Хайдеггер ; пер. с нем. В. В. Бибихина. – Харьков : Фолио, 2003. – C. 73.

Фуко, М. Слова и вещи. Археология гуманит. наук : пер. с фр. / М. Фуко. – Санкт-Петербург : А-cad : Талисман, 1994. – C.30.

Guignard, J.-B. Linguistique Cognitive et modèles catégoriaux: Quelques considérations épistémologiques / J.-B. Guignard // Corela Cognition Représentation Langage. – 2011. – V. 9, № 2.

Болдырев Н. Н. Когнитивная семантика : введ. в когнитив. лингвистику : курс лекций / Н. Н. Болдырев ; Тамбов. гос. ун-т им. Г. Р. Державина. – Тамбов : Изд-во ТГУ, 2014. – С.115.

Дзюба Е.В. Лингвокогнитивная категоризация действительности в русском языковом сознании : дис. ... д-ра филол. наук : 10.02.01, 10.02.19 / Е. В. Дзюба ; Урал. гос. пед. ун-т. – Екатеринбург, 2016. – C. 96, 464-465.

Delbecque N. Linguistique cognitive. Comprendre comment fonctionne le langage. Champs linguistiques / N. Delbecque. – Bruxelles : De Boeck-Duculot, 2006. – P. 35.

Попова, З. Д. Когнитивная лингвистика / З. Д. Попова, И. А. Стернин. М., 2007. – С. 90.

Лакофф Д. Женщины, огонь и опасные вещи: Что категории языка говорят нам о мышлении / Пер. с англ. И. Б. Шатуновского. — М.: Языки славянской культуры, 2004. — С.63.

Лакофф Дж. Мышление в зеркале классификаторов / Пер. с англ. Р.И.Розиной // Новое в зарубежной лингвистике. Вып. XXIII. Когнитивные аспекты языка. - М., 1988 – С. 12-51.