Категориальные признаки аспектуальности в английском и узбекском языках

Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika

–

Зарубежная

лингвистика

и

лингводидактика

–

Foreign

Linguistics and Linguodidactics

Journal home page:

https://inscience.uz/index.php/foreign-linguistics

Categorial features of aspectuality in English and Uzbek
languages

Mukhayyo DAVLATOVA

1

Bukhara State Medical Institute

ARTICLE INFO

ABSTRACT

Article history:

Received January 2024
Received in revised form

10 January 2024
Accepted 25 February 2024

Available online

25 May 2024

In the course of our study, we paid special attention to the

category of aspectuality and, first of all, tried to determine
whether there is a morphological category of verb types in

English and Uzbek. In the study of verb meaning, the intended

goal can be achieved only by addressing not only grammatically

formed categorical units, but also all linguistic means
expressing aspectuality. This is why specific theories and

approaches of aspectuality have emerged, based on the

composition of a particular language.

2181-3663

/©

2024 in Science LLC.

DOI:

https://doi.org/10.47689/2181-3701-vol2-iss2-pp336-341

This is an open-access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (

https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru

)

Keywords:

aspectuality,

component,

field,

syntactic unit,

action,

action type,

morphological forms,

semantics,

semantic field,

differential differentiation.

Ingliz va o‘zbek tillarida aspektuallikni kategorial

xususiyatlari

ANNOTATSIYA

Kalit so‘zlar

:

aspektuallik,

komponent,

maydon,

sintaktik birlik,

harakat,

harakat turi,

morfologik shakllar,
semantika,

semantik maydon,
differensial farqlanish.

Bu tadqiqotimiz davomida aspektuallik kategoriyasiga

alohida e’tibor qaratib, eng avvalo ingliz va o‘zbek tillaridada

fe’l turlarining morfologik kategoriyasi mavjud yoki mavjud

emasligini aniqlashga harakat qildik. Fe’lning tusga oid

ma’nolarini tadqiq qilishda nafaqat grammatik shakllangan

kategorial birliklar, balki aspektuallikni ifodalovchi barcha

lisoniy vositalarga murojaat qilish orqaligina mo‘ljallangan

maqsadga erishish mumkin. Shuning uchun ham ma’lum til

tarkibidan kelib chiqqan holda o‘ziga xos aspektuallik

nazariyalari, yondashuvlar yuzaga keldi.

1

Head of the English Department, Associate Professor, Bukhara State Medical Institute. E-mail: hasanovnamuxa@gmail.com

Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika

–

Зарубежная лингвистика

и лингводидактика

–

Foreign Linguistics and Linguodidactics

Issue

–

2

№

2 (2024) / ISSN 2181-3701

337

Категориальные признаки аспектуальности в английском
и узбекском языках

АННОТАЦИЯ

Ключевые слова:

аспектуальность,
компонент,

поле,

синтаксическая единица,
действие,

тип действия,
морфологические формы,
семантика,

семантическое поле,

дифференциальная
дифференциация.

В ходе нашего исследования мы уделили особое

внимание категории аспектуальности и, прежде всего,

постарались определить, существует ли морфологическая

категория типов глаголов в английском и узбекском

языках. При исследовании значения глагола достичь
намеченной цели можно, лишь обращаясь не только к
грамматически образованным категориальным единицам,

но и ко всем языковым средствам, выражающим

аспектуальность. Именно поэтому возникли конкретные
теории и подходы аспектуальности, основанные на составе

определенного языка.

KIRISH

Aspektuallik nazariyasi keyingi yillarda jahon tillarida dolzarb ahamiyat kasb

etmoqda. Chunki aspektuallik barcha tillarga xos universal hodisa ekanligi tan olingan.
Har bir tilda harakatning zamonda rivojlanish va vaqt kesimida taqsimlanish xarakterini
ifodalovchi vositalar mavjud (A.V. Bondarko; 1983, 76). Aspektuallik maydonining asosiy

komponentlari orasida, eng avvalo, fe’lning tus (vid) grammatik kategoriyasi ko‘rsatiladi.
Bunda mazkur kategoriya bir xil mazmunga ega bo‘lgan morfologik shakllar qatorini

birlashtiruvchi sistema sifatida tushuniladi. Keyin ushbu komponentlarda chala

grammatikalashgan turlar; harakatning boshlanishini anglatuvchi fe’lli birikmalar;
qo‘shimcha aspektuallik funksiyasiga ega sintaktik vositalar; holga taalluqli leksik

belgilar, masalan: uzoq, darhol, doimo, sekin, birdaniga, tez-tez va hokazolar kiritiladi.
Ayni paytda aspektuallik maydoni tarkibini aniqlashda har bir konkret tilda aspektual

komponentlarning qaysilari hal qiluvchi o‘rin tutishiga, mazkur tilda aspektual
vositalarni o‘z atrofiga birlashtiruvchi asosiy kategoriyaning belgilanishiga, umuman,
aspektuallik maydonida aspektual ma’nolarni anglatuvchi eng muhim til vositalarga

muhim ahamiyat qaratilmoqda.

TADQIQOTNING USULLARI

Aspektual ma’nolar tadqiqida zamon kategoriyasi

ish-harakatning tashqi xossasini

voqea-

hodisani aniq vaqt kesimida sodir bo‘lish jarayoni bilan bog‘liq tarzda o‘rganadi.

Dissertatsiyada “aksionallik” atamasini aspektual sinflar (chegaralanganlik

/

chegaralanmaganlik) tasnifi (Yu.Maslov; 1984, 28

–

29. Yu.S. Maslov; 2004, 312. B. Rizaev,

1988/1999. G‘.

Mirsanov, 2009) hamda “harakat tarzi” (rus tilida “sposobi deystviya”

nemis va ingliz tillarida Aktionsart) ning leksik-grammatik va, shuningdek, semantik
kombinatsiyasi (I. Ivanova, 1961; Ye.V. Petruxina, 2000) natijasida yuzaga keladigan

aspektual ma’nolarni guruhlashga nisbatan qo‘llaymiz. Aspektuallik esa keltirilgan

tushunchalar bilan bir qatorda, grammatik tus kategoriyasi, aksionallik hamda

aksionsartning umumlashgan atamasi sanaladi. Shuning uchun ham aspektuallik o‘ziga

xos sathlarni qamrab olgan. Jumladan, aspekt grammatik sath hisoblanib, morfologik
belgilar asosida tugallanganlik va tugallanmaganlik qarama-

qarshi qo‘yiladi; aksionallik –

fe’lning leksik

-

semantik ma’nosiga ko‘ra chegaralangan/chegaralanmagan guruhlarga

Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika

–

Зарубежная лингвистика

и лингводидактика

–

Foreign Linguistics and Linguodidactics

Issue

–

2

№

2 (2024) / ISSN 2181-3701

338

ajratiladi; harakat tarzi (g‘arbda aksionsart, rus tilida esa sposobы deystviya atamalari
bilan ma’lum) –

predikatning leksik-semantik xususiyatlariga asoslanib tasniflanishi;

sintaktik aspektuallik

–

faza fe’llarining boshqa til birliklari bilan modifikatsiyalanishi

orqali harakatning boshlanishi, davomiyligi, tugallanganligi belgilanadi. Mazkur

sathlardan aksionsart tasnifi eng munozaralilardan biri bo‘lib qolmoqda. Ta’kidlab o‘tish
joizki, o‘zbek tilshunosligida harakat tarzi atamasi umuman boshqa mazmunda talqin
qilinadi. Xususan, yetakchi va ko‘makchi fe’lli analitik shakllar harakat tarzi sifatida

tadqiq etilgan ishlar ham mavjud (O. Shukurov, 2005). Shuning uchun ham keyingi

o‘rinlarda g‘arb tilshunosligida qabul qilingan aksionsart atamasidan foydalanishni joiz

deb topdik. Ingliz aspektologiyasida aksionsart tahlili asosan Z. Vendler amalga oshirgan
tasnifga tayanadi.

Z.

Vendler tasnifi ayni paytda fe’l aspekt turini belgilash imkoniyatini ham beradi:

holatni va faoliyatni ifodalovchi fe’llar imperfektiv, ish

-harakatni, natijani ifodalovchi

fe’llar esa perfektiv turlardir.

Z. Vendler tasnifining boshqa tasniflardan farqli

xususiyatlarining biri shundaki, fe’lning perfektiv yoki imperfektiv bo‘lishligi uchun ish

-

harakatning ichki (bajarilishi) yoki tashqi (erishiladigan natijasi) chegarasi bo‘lishligi
yoki bo‘lmasligi (faoliyat

–

holat) kerak (Z. Vendler; 1967, 143

–

160).

Bu o‘z mohiyati

bilan rus lingvistikasida shakllangan fe’lning tus xarakteristikasiga oid

tushunchalarga

o‘xshab ketadi. Ikkinchi tomoni esa, fe’l ifodalagan ish

- harakatning davomiyligi yoki bir

zumda sodir bo‘lishi hisoblanadi. Z.Vendler konsepsiyasini tadqiq qilgan olimlar gapning

perfektivligi yoki imperfektivligini ifodalovchi qator vositalar tizimini ilgari suradilar
(W. Croft; 2012, 49. B. Kortman; 1991, 27. C.S. Smith; 2003, 47). Bu vositalarni gapning

strukturasiga, sub’ekt miqdoriga, to‘ldiruvchi va hollarning turlariga bog‘liq ekanligini
ta’kidlaydilar. Bunday konsepsiyada aspektual ma’no fe’l va uning atrofidagi
komponentlarda aniqlanadi va fe’l tusini qat’iy grammatik kategoriya sifatida belgilashga
zaruriyat tug‘ilmaydi.

NATIJALAR

Aspektuallik maydonining tarkibi har bir konkret tilda aspektual

komponentlarning qaysi biri asosiy o‘rin tutishi, xususan, bu tilda tus kategoriyasining
grammatik jihatdan rasmiylashtirilganiga bog‘liq. Aspektologiya doirasida aspektual
xususiyatlar faqatgina fe’l leksemasi bilan emas, balki predikativli yadroga ega bo‘lgan
vaziyat bilan bog‘liq hisoblanadi. Bu borada aspektual ma’nolarning grammatik va leksik
ko‘rsatkichlariga qarab “aspektual fraza” va “aksional fraza” doirasida semantik belgilar

farqlanadi (B.

Rizaev, 1988). Bu o‘rinda “aspektual fraza” zamirida harakat

dinamikasining boshlang‘ich, o‘rta, yakuniy fazalarini ifodalovchi barcha til vositalar
nazarda tutilsa, “aksional fraza” tushunchasida fe’l predikatsiyasi orqali voqealanuvchi

minimal fraza asosida yotadigan chegaralanganlik va chegaralanmaganlik aniqlanadi
(B.

Rizaev, 1988. G‘.

Mirsanov, 2009). Aspektuallik tahlili g‘arbda keng tarqalgan

nazariyalardan biri M.

Krifkaning xomomorfizm (homomorphism) “obyektdan voqelikka”

qarashlariga asoslangan bo‘lib, aspektual ma’nolarni aniqlashda ob’ekt (ega, to‘ldiruvchi,
hol) ning sifati, miqdori, o‘lchov birligiga e’tibor qaratiladi (M.

Krifika; 2001, 31). Mazkur

yondashuv “ aspektual kompazitsionallik” atamasi bilan ham yuritiladi.

Aspektual semantik maydon turli dinamik vaziyatlarni (fe’l leksemasining “ichki

vaqt ko‘rsatkichi”) tasvirlash usuli sifatida talqin etiladi. Aspekt va predikatning semantik
(aspektual) turi esa aspekt va “harakatning bajarilishi” hisoblanadi. Ye.Paducheva rus va

ingliz tilidagi aspektual predikatlarning davomli vaziyatlarini tipologik tasniflash va

Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika

–

Зарубежная лингвистика

и лингводидактика

–

Foreign Linguistics and Linguodidactics

Issue

–

2

№

2 (2024) / ISSN 2181-3701

339

kognitiv nuqtai-nazardan tahlil etish jarayonida ularni ikki katta turga ajratadi: TAShQI

“perioda nablyudeniya” (kuzatish davri) tushunchasi va IChKI “lineynaya struktura
situatsii” (vaziyatning tizimli struktarasi) (Ye.V.

Paducheva; 2004, 46-

57). O‘z navbatida,

muallif vaziyatning tizimli strukturasi asosiy ko‘rsatkichlari sifatida prospektiv,

progressiv, rezultativ, kompletiv, punktiv, limitativ kabi turlarni keltiradi. Muallifning

ta’kidlashicha, perfekt “kuchsizlangan” rezultativ hisoblanib, uning asosiy semantik

rivojlanishini immediant (zudlik), eksperiensial (tajribaga oid) va evidinsial (aniqlik)
perfektlar tashkil etadi. Muallif, shuningdek, aspektni chegaralanmagan jarayon asosida

“birlamchi” va “ikkilamchi” kabi turlarga ajratadi. Birlamchi turni ichki fazani

anglatadigan durativlik

(vaqt oralig‘idagi davomiylik)

va progressivlik (jadallik) tashkil

etsa, ikkilamchi aspekt xabitualis (odatiylik, takroriylik, shaxs harakatiga xos xususiyatni
ifodalaydi) multiplikativlik

(ko‘paytma)

jarayonlaridan iborat (Ye.V. Paducheva; 1996,

23). Ye.V.

Paducheva tomonidan ajratilgan taksonomik sinflar (ob’ekt, ob’ekt va

substansiya, hodisa, jarayon, faoliyat, holat) (Ye.V. Paducheva; 2004, 54) ontologik
kategoriya atamasini oladi.

Aspekt ma’nolari tadqiqi bilan shug‘ullanadigan tilshunoslarda fe’l birliklarini

stativ va dinamik guruhlarga ajratish odat tusiga kirgan. Umumiy planda fe’llarni statik
va dinamik guruhlarga ajratishda bir xil uslubga tayaniladi. Bu hol turli tillardagi fe’l
sistemasini qiyosan tahlil qilganda kerakli natijani bermasligi mumkin. Chunki ba’zi
tillarda holatni va holatga kirishishni anglatuvchi fe’llar alohida leksemalar bo‘lsa (ingliz,
rus tillari), boshqa tillarda ushbu ikki xil ma’no bir leksemada mujassam bo‘ladi (o‘zbek
tili). Holat va holatga kirishish ko‘makchi fe’l yoki kontekst doirasida farqlanadi. Ingliz

aspektologi B.

Komri fe’llarni leksik imkoniyatlariga qarab punktual (durativ,

chegaralangan/chegaralanmagan (telic/atelic)), statik va dinamik kabi guruhlarga
ajratadi (B.Comrie; 1976, 41).

B.Kortman ingliz tili fe’l tizimi tahliliga TAA (tense

-aspect-aktionsart) uchligini

tatbiq etadi. Mazkur uchlikning bosh maqsadi aspekt hamda zamon va aspekt hamda

aksionsart o‘rtasidagi chegarani aniqlash sanaladi. Aspekt vaziyat bilan aloqador bo‘lgan
statik yoki dinamik, tugallanganlik yoki tugallanmaganlik, ya’ni yakunlangan vaziyat yoki
berilgan vaqt jarayonida davom etayotgan, “mavjud” vaziyat sifatida tasvirlanadi
(B.Kortmann, 1985). Aksionsart esa fe’l va predikat semantikasiga taal

l

uqli bo‘lib, vaqt

imkoniyatlariga aloqador semantika hisoblanadi. Shuning uchun ham aksionsart

predikatlari kompozitsional sanaladi, ya’ni aksionsart butun gap, ba’zan esa ergashgan
qo‘shma gaplarning pragmatik xususiyati sifatida ham qaraladi (Verkuyl, 1972. Declerck;

1979, 764. Brinton; 1988, 31). Aspektuallik borasidagi tadqiqotlar tor morfologik

kategoriyadan boshlanib, sathlararo darajaga ko‘tarildi va o‘z ichiga morfologiya, leksika

va sintaksisni qamrab oldi. Bu kabi kengayish jarayoni aspektual dinamika
terminologiyasining taraqqiyotida aks eta boshladi. Natijada vid (tus), harakat tarzi,
aspektuallik, aspect, actionsart, chegaralanganlik, chegaralanmaganlik, inxoativlik
(boshlanish), iterativlik (takroriylik), progressivlik, intensivlik, perfekt, rezultativlik va

boshqa ko‘plab atamalar yuzaga keldi.

MUHOKAMA

Fe’l semantikasi tilda mavjud bo‘lgan barcha vositalar bilan sintaktik

-semantik

munosabatda bo‘ladi. Fe’lni o‘rab turgan barcha so‘zlar va sintaktik vositalar fe’l
leksemasining reallikdagi ma’nolarini ochib beradi. T.Layfrink ta’kidlab o‘tganidek,
alohida so‘z tirik, tabiiy tilda alohida ajralgan holda kelmaydi, balki matndagi boshqa

Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika

–

Зарубежная лингвистика

и лингводидактика

–

Foreign Linguistics and Linguodidactics

Issue

–

2

№

2 (2024) / ISSN 2181-3701

340

biror so‘z bilan munosabatda qo‘llaniladi (T.

Laifrink; 1972, 8). Albatta, har bir leksik

birlikning sintaktik sathda kategorial ma’nolari o‘zgaradi, leksik

-

semantik ma’nolar

boyiydi. So‘z va gaplarning nutqdagi sintagmatik differensial farqlanuvchi belgilari oshib

boradi. Tildagi ushbu differensial belgilarning, semantik-

sintaktik ma’nolarning

o‘zgarishi, fe’llarning qo‘llanilishiga bog‘liq hisoblanadi. Bizga ma’lumki, fe’l semantikasi
boshqa leksik grammatik sinflarga qaraganda, gapda, nutqda sintagmatik bog‘lanishi

samaraliroq

bo‘lishi bilan bir qatorda, gap semantikasining boshqarilishiga, ma’nolar

mazmunining o‘zgarishiga olib keladi. Fe’llarning leksik

-semantik maydoni xilma-xil

sintaktik shakl yasalishi, gap semantikasining turli-

tumanliligi bilan boshqa so‘z

turkumlaridan ajralib turadi. Fe’llar leksik

-semantikasining tahlili polisemantik

masalalarni ochib berishda, semantik-sintaktik maydondagi strukturaviy komponentlar

o‘rtasidagi aloqalarni aniqlashda muhim o‘rin tutadi. Taniqli o‘zbek tilshunos olimlari

R. Rasulov, S.

Muxamedovalar ham maqolalaridan birida so‘z ma’nosi xususida o‘z

fikrlarini bildirib o‘tishadi: “So‘zning ma’nosi, ma’no tarkibi mantiqiy bo‘laklardan tashkil
topadi. So‘zning ma’no tuzilishini o‘rganish, so‘z ma’nosining

mantiqiy bo‘laklarini

aniqlash, tarkibiy qismlarning xillarini belgilash, har bir semaning ma’no (sema)
tarkibidagi o‘rni, ahamiyatini yoritish, boshqa semalarga bo‘lgan munosabatini ochish
ma’nolar orasidagi mantiqiy aloqani topishdir. Shunga ko‘ra

,

so‘zlarning o‘zaro

paradigmatik

va sintagmatik munosobatlarga kirishish, so‘zlar qatorini tuzish,

paradigmatik munosabatdagi so‘zlarni bir

-biridan farqlab turuvchi semalarni aniqlash,

topish imkonini beradi (R. Rasulov, S. Muxamedova; 2002, 26-

29). Ma’lumki, so‘z til

birligi hisoblanadi. So‘zning leksik ma’nosi uning predmet

munosabatida ham aniqlanadi.

So‘zlarning predmet munosabatini aniqlashda ularni ma’no mazmuniga qarab biror

guruhga biriktirish mumkin

. Bu kabi guruhlash so‘zlardagi ma’nolarning qarama

-qarshi

xususiyatlari, predmet munosabatini aniqlash, ularning biror grammatik sinfga
tegishliligini, material (harakat, tovush harakati, harakat usuli va boshqalar) shaklini

aniqlashga yordam beradi. Jumladan, fe’lning tuzilishi ma’nolar mazmunini o‘rganish,
nutq vaziyatida voqelanishini ochib berishga ko‘maklashadi. Bu, o‘z navbatida, fe’lning
aspektual ma’nolarini yoritishda ham muhim ahamiyat kasb etadi.

XULOSA

Aspektual masalalarni hal etishda keyingi paytda tilshunoslar predikatlarning

semantik tasnifiga keng

e’tibor qaratishmoqda. Chunki predikatlarning turli

-tumanligi

ularning zamon va aspekt ko‘rsatkichlari bilan birikishi natijasida hosil bo‘ladi. Aspektual
ma’nolarning turli sathlarda (grammatik kategoriya sifatida, leksik kategoriya, maydon

nazariyasi, xususan funksional-semantik maydon) tadqiq etilishi, har xil tasniflarga
ajratilishi (leksik guruhlash, leksik-semantik guruhlash, leksik-grammatik guruhlash

(harakat tarzi)) barcha tillarda bir xilda masala mohiyatini ochib bera olmasligi ko‘zga
tashlandi. Albatta, keltirilgan tadqiqot yo‘nalishlari biror til doirasida olib borilishi
aniqroq ko‘zga tashlansa, boshqa til strukturasiga mazkur yondashuv mos kelmasligi
ehtimoli kuchliroq ko‘zga tashlandi. Keyingi davrda aspektual tadqiqotlar kognitiv sathda

(R. Langacker, 1999, T.V.

Beloshapkova, 2008. G‘.Mirsanov, 2009), diskursda (M.

Bittner,

2007), pragmatik doirada (G‘.

Mirsanov, 2020) olib borilmoqda. Kognitiv nuqtai

nazardan aspektuallikning konseptual asoslari, freym turlari, aspektuallikning prototip

asoslariga aniqlik kiritilayotgan bo‘lsa, diskursda aspektual mazmun ifodasiga e’tibor

qaratilmoqda. Pragmatik jihatdan referensial birliklar aspektual semantikasining

muloqot jarayoniga ta’siri va shu jarayonda aspektual mazmun ifodalari aniqlanmoqda.

Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika

–

Зарубежная лингвистика

и лингводидактика

–

Foreign Linguistics and Linguodidactics

Issue

–

2

№

2 (2024) / ISSN 2181-3701

341

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI:

1.

Brosig B. Depictives and resultatives in modern khalkh Mongolian // Hokkaidō

Gengo bunka kenkyū.2009.

No. 7.

–

P. 71

–

101.

2.

Bybee J. L., R. Perkins, W. Pagliuca.Theevolution of grammar: Tense, aspect and

modality in the languages ofthe world.

–

Chicago: The U. of Chicago Press, 1994. Carrier J.,

RandallJ.H., The Argument Structure and Syntactic Structure of Resultatives //Linguistic
Inquiry 23, 1992.

–

R. 173-234.

3.

Goldberg A.Constructions: A Construction Grammar Approach to Argument

Structure. L.

–

Chicago: The University of ChicagoPress, 1995.

–

265 p.Davlatova, M. H.

Relation of lexical-semantic structure of verbs in the linguistic essence. IEJRD-
International Multidisciplinary Journal, 6(5).

4.

Rizaev B. X. K probleme limitativno neytraln

ы

x glagolov sovremennogo

nemeskogo yaz

ы

ka. // Lingvisticheskie issledovaniya: Aspekt

ы

grammaticheskogo

analiza.

–

M., 1990.

–

S. 131-140.

5.

Sayfullaeva R. R., Mengliev B.R., Boqieva G.H., Qurbonova M.M., Yunusova Z. H.,

Abuzalova M. Q. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. –

T.: Fan va texnologiya, 2010.

–

404 b.

6.

Safarov Sh. Pragmalingvistika.

–

T.: «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi», 2008. –

286 b.

7.

Safarov Sh. Semantika.

–

T.: «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi», 2013. –

341 b.

8.

Sichinava D. V. Svyaz mejdu formoy i semantikoy perfekta: odna neizuchennaya

zakonomernost // A. V. Bondarko i dr. (red.). Dinamicheskie modeli: Slovo. Predlojenie. Tekst.

Sb. statey v chest Ye. V. Paduchevoy. M.: Yazыki slavyanskix kultur, 2008. –

S. 711

–

749.

9.

Suleymanova N. J., Lokativ kategoriyasining sintaktik semantik va deyktik

xususiyatlari.

Filol.bo‘yich falsafa fan.dok.diss.avtoreferati. T., 2018. 21b.

10.

Hasanovna, D. M. (2021). Linguistic and cognitive features of performing

effective actions. World Bulletin of Social Sciences, 3(10), 41-44.

11.

Davlatova, M. X. (2018). RABOTA NAD VIDEOTEKSTOM NA ZANYaTIYaX

ANGLIYSKOGO YaZ

Ы

KA. Teoriya i praktika sovremennoy nauki, (4), 242-246.

12.

Davlatova, M. (2020). ASPECTUAL AND LEXICO-SEMANTIC CLASSIFICATION

OF VERBS. So‘z san’ati xalqaro jurnali, 1.

13.

Hasanovna, D. M. (2021). DIFFERENT ASPECTS OF RESULTATIVE

STRUCTURES ACCORDING TO THEIR LINGUISTIC ESSENCE. Academicia Globe:
Inderscience Research, 2(05), 475-479.

14.

Hasanovna, D. M. (2022). Aspectual and lexical-semantic classification of verbs.

JournalNX-A Multidisciplinary Peer Reviewed Journal, 8(2), 116-121.

15.

Shadmanov, K. B., Davlatova, M. H., Ostonova, S. N., & Radjabova, A. T. (2020).

ENGLISH RENAISSANCE: TRANSFORMATION OF 61 PHILOSOPHY UNDERSTANDING AS
A FACTOR OF INFORMATION CULTURE DEVELOPMENT OF THE EPOCH. Cross-Cultural
Studies: Education and Science, 5(1), 61-67.

16.

Davlatova, M. X. Rabota nad videotekstam na zanyatiyax Angliyskogo yaz

ы

ka.

Teoriya i praktika sovremennoy nauki, 242-246.