Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika
–
Зарубежная
лингвистика
и
лингводидактика
–
Foreign
Linguistics and Linguodidactics
Journal home page:
https://inscience.uz/index.php/foreign-linguistics
Development of translation studies in Uzbekistan: history,
today, perspective
Zarina SALIEVA
Fakhriddin BAKIEV
Samarkand State Institute of Foreign Languages
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Article history:
Received March 2024
Received in revised form
10 April 2024
Accepted 25 April 2024
Available online
25 July 2024
The review article examines the historical progression of
translation studies in Uzbekistan, focusing on current issues and
potential future directions. The rich historical heritage of
translation in Uzbekistan, including its origins, key figures, and
significant impacts over time, is thoroughly investigated. The
analysis explores the current state of translation education in the
Higher education system of Uzbekistan, effective teaching
methods in translation, necessary skills for translators, and
teaching approaches developed in European Union countries.
2181-3701
/©
2024 in Science LLC.
https://doi.org/10.47689/2181-3701-vol2-iss3-pp361-366
This is an open-access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (
https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru
Keywords:
history of translation,
translation studies in
Europe,
master's degree,
qualification requirements
for translators,
language and culture.
Oʻzbekistonda tarjimashunoslik rivoji: tarix, bugun,
istiqbol
ANNOTATSIYA
Kalit so‘zlar
:
tarjima tarixi,
Yevropada tarjimashunoslik,
magistratura mutaxassisligi,
tarjimonlarga qoʻyiladigan
malaka talablari,
til va madaniyat.
Ushbu maqolada Oʻzbekistonda tarjimashunoslikning tarixiy
rivoji, bugungi kundagi muammolari va istiqboldagi yoʻnalishlari
tahlil qilingan. Oʻzbekistondagi tarjimaning boy tarixiy merosi,
uning kelib chiqishi, asrlar davomida bu sohani shakllantirgan
asosi
y shaxslar va oʻzgarishlar yoritilgan. Maqolada Oʻzbekiston
oliy taʼlim tizimidagi tarjima taʼlimining hozirgi holati, tarjimani
1
Associate professor, PhD, Department of Theory and Practice of Translation, Samarkand State Institute of Foreign
Languages. E-mail: zarrinasalieva777@gmail.com
2
Associate professor, PhD, Department of Theory and Practice of Translation, Samarkand State Institute of Foreign
Languages. E-mail: kuldashev.uktamjon@gmail.com
3
Senior lecturer, Department of Theory and Practice of Translation, Samarkand State Institute of Foreign Languages.
E-mail: bakiyev-fj@samdchti.uz
4
Senior lecturer, Department of Theory and Practice of Translation, Samarkand State Institute of Foreign Languages.
E-mail: bahodirabdimitalovich@gmail.com
Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika
–
Зарубежная лингвистика
и лингводидактика
–
Foreign Linguistics and Linguodidactics
Issue
–
2
№
3 (2024) / ISSN 2181-3701
362
samarali oʻqitish metodologiyalari, tarjimonning muhim malaka
talablari va Yevropa Ittifoqi mamlakatlarida qoʻllaniladigan
oʻqitish yondashuvlari kabi masalalar koʻrib chiqilgan.
Развитие переводоведения в Узбекистане: история,
сегодня, перспектива
АННОТАЦИЯ
Ключевые слова:
история перевода,
переводоведение
в Европе,
степень магистра,
квалификационные
требования к
переводчикам,
язык и культура.
В данной статье рассматривается исторический прогресс
переводоведения в Узбекистане, уделяется особое
внимание текущим проблемам и потенциальным будущим
направлениям для развития этой науки в нашей стране.
Исследуется богатое историческое наследие перевода в
Узбекистане, включая его происхождение, ключевые
фигуры,
которые
создали
основу
для
развития
переводоведения. Кроме этого, в статье анализируется
современное состояние переводческого обучения в системе
высшего образования Узбекистана, эффективные методы
преподавания перевода, подходы к обучению, принятые в
странах Европейского Союза.
KIRISH
Bugungi kunda tarjimashunoslik fani tillarning xilma-xilligi va dunyo xalqlari
oʻrtasidagi integratsiya kuchayib borishi natijasida muhim ahamiyat kasb etib kelmoqda.
Ushbu soha nafaqat madaniy va ilmiy almashinuvlar rivojiga hissa qoʻshadi, balki turli
mi
llatlar oʻrtasida oʻzaro muloqotni ta’minlaydi. Oʻzbekistonda tarjimashunoslik sohasi
muhim oʻringa ega boʻlib, u ming yillikdan oshiq tarixiy merosga ega va mahalliy hamda
global talablarga javoban jadal rivojlanishda davom etmoqda.
Biroq Oʻzbekistonda tarjimashunoslik sohasi bir qator muammolarga ham duch
kelmoqda, ulardan biri bulgʻusi tarjimonlarni tayyorlovchi tarjima oʻquv dasturlarida
tarjimonlar uchun keng qamrovli malaka talablarining yoʻqligidir. Ushbu boʻshliq
tarjimonlarni tayyorlashda eng yaxshi xalqaro tajribaga mos keladigan standartlashtirilgan
yondashuvning zarurligini koʻrsatmoqda.
2017-yilda joriy etilgan Yevropada
tarjimashunoslik magistratura mutaxassisligi
(The European Master’s in Translation (EMT))
uchun qoʻyiladigan kompetensiya talablari professional tarjimonlar uchun talab qilinadigan
muhim koʻnikma va malakalarning batafsil tavsifini taqdim etadi [3]. Ushbu tizim oʻzining
mustahkam tuzilmasi bilan jah
on miqyosida e’tirof etilgan va Oʻzbekiston taʻlim
muassasalarida shunga oʻxshash kompetentsiya talablarini ishlab chiqish uchun ayniqsa
muhimdir. Bunday tizimning kiritilishi Oʻzbekistonda tarjimonlarni tayyorlash sifati va
samaradorligini sezilarli daraj
ada oshiradi deb oʻylaymiz.
Ushbu hujjat tarjimaga oid qobiliyatlar va shaxsiy hamda shaxslararo
koʻnikmalarning muhimligini koʻrsatib, bunda tarjimani bajarish muddatlari, koʻrsatmalar
va belgilangan talablarga amal qilish mahorat sifatida yuqori baholangan [4]. Shunga
qaramay, mazkur tarjimon kompetensiyalari hujjati doirasini, xususan, turli tashkilotlar
uchun amalga oshiriladigan tarjimalarda yanada takomillashtirish talab etiladi. Bundan
tashqari, Yevropa Ittifoqida yaratilayotgan matnlar tarjimasi millatlararo koʻp madaniyatli
Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika
–
Зарубежная лингвистика
и лингводидактика
–
Foreign Linguistics and Linguodidactics
Issue
–
2
№
3 (2024) / ISSN 2181-3701
363
hamjamiyat va koʻp tillilik siyosati tufayli oʻziga xos qiyinchiliklarni keltirib chiqaradi.
Bunday matnlar uchun tarjima yondashuvi an’anaviy tarjimashunoslik tushunchalarini
qayta koʻrib chiqishga va aniqlashga, funksional metodologiyalar va postmoderniz
m
gʻoyalarini birlashtiradigan nazariy asosni talab qiladi.
Oʻzbek tarjimashunoslari ham tarjimonlar uchun xalqaro tajribaga mos keladigan
muhim koʻnikma va malakalarga alohida ahamiyat berishni boshlashdi. Xususan, prof.
Sh. Safarov 2019-
yilda chop etilgan “Tarjimashunoslikning kognitiv asoslari” nomli
asarida Yevropada tarjimashunoslik magistratura mutaxassisligi uchun qoʻyiladigan
kompetensiya talablarini eslatib oʻtadi va bu talablarni Oʻzbekiston oliy taʼlim tizimi
doirasi
da qoʻllash muhimligini taʼkidlaydi [9, B.261]. Bu orqali Oʻzbekiston institutlari oʻz
tar
jima dasturlarini nafaqat keng qamrovli, balki tarjimashunoslik boʻyicha yetakchi jahon
amaliyotlari bilan hamohang boʻlishini ta’minlashi mumkin. Bu muvofiqlashtirish oxir
-
oqibatda xalqaro muloqot muammolarini hal qila oladigan va global muloqotga hissa
q
oʻsha oladigan malakali tarjimonlarni tayyorlashga olib keladi.
Ushbu maqolada Oʻzbekistonda tarjimashunoslikning rivojlanish tarixi, hozirgi
holati, tarjimani samarali oʻqitish metodologiyalari va Yevropa Ittifoqi mamlakatlarida
tarjimaga oʻrgatishga qaratilgan yondashuvlarni yoritish maqsad qilingan.
ASOSIY QISM
Oʻzbekistonda tarjima tarixi IX asr boshlarida Bagʻdodda Maʼmun ar
-Rashid
boshchiligida Maʼmun akademiyasi tashkil etilgan vaqtga borib taqaladi. Ushbu
muassasada Oʻrta Osiyoda tugʻilgan bir qator faylasuflar ilmiy faoliyat bilan
shugʻullanishgan. “Bayt ul
-
hikma” (Donishmandlar uyi) nomi bilan mashhur boʻlgan bu
muassasa turli hududlardan isteʼdodli shaxslarni toʻplab, Islom olamida ilm taraqqiyotiga
hissa qoʻshgan holda yunon, ibroniy, sanskrit, suryoniy va fors tillaridan koʻplab ilmiy,
adabiy, falsafiy va axloqiy asarlarni arab tiliga tarjima qilgan.
Oʻsha isteʻdodli mutafakkirlardan biri Al
-Beruniy (973
–
1048) ham yunon, sanskrit
va suryoniy tillarini oʻrgangan va bu tillardagi asarlardan bevosita foydalangan, hatto
baʻzilarini tarjima qilgan. Forobiy (873–
950), Ibn Sino (980
–1037), Mahmud Qoshgʻariy
(1028
–
1101 va 1126) kabi buyuk mutafakkirlarni qadimgi sivilizatsiyamizni boyitishda
salmoqli hissa qoʻshgan ilk tarjimonlar deb bilamiz. Ular nafaqat jahon ilm
-fani,
matematika, astronomiya, falsafa, tabiiy fanlar, tilshunoslik kabi turli sohalarga hissa
q
oʻshishgan, balki tarjima faoliyatida ham muhim ahamiyat kasb etishgan. Oʻz asarlarini
arab tilida yozgan bu buyuk mutafakkirlar ham koʻplab asarlarni yunon, hind, fors tillariga
tarjima qilganlar [6, B.16].
Keyinchalik eski oʻzbek tiliga tarjimalar Sayfi Saroyi (1321–
1398), Alisher Navoiy
(1441
–
1501), Munis (1778
–
1829), Ogahiy (1809
–
1874) kabi siymolar bilan boshlanib,
Isʻhoqxon Ibrat (1862–
1937) tomonidan davom ettirildi. Ogahiy tarixiy va badiiy asarlarni
fors tilidan oʻzbek tiliga tarjima qilgan.“Haft paykar” (Yetti goʻzal) asarini narsdan
foydalangan holda qisqartirilgan shaklda va “Guliston”ni tarjima qilib, ommaga havola
etdi. U oʻz tarjimalarida ijodkorlikni namoyon etib, “Yusuf va Zulayho”, “Shoh va gado”ning
aniq badiiy tarjimalarini yaratdi.
Oʻzbekistonda tarjima nazariyasi yaratilishidagi sa’y
-harakatlar XX asrning
2-choragidan boshlangan. Bunga adabiyotshunos yoki tilshunos olimlar emas, balki
tarjima sohasida faol qatnashgan tarjimon-amaliyotchilar boshchilik qilgan. Mohir va
bilimdon tarjimonlardan Mannon Roiq (1932), S.Y. Palastrov (1935), Sanjar Siddiq (1936),
Sotti Husayn, M. Salye va boshqalar Oʻzbekistonda ilk bor tarjima amaliyotini
rivojlantirishga jonkuyarlik bilan hissa qoʻshdilar [4, B.15].
Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika
–
Зарубежная лингвистика
и лингводидактика
–
Foreign Linguistics and Linguodidactics
Issue
–
2
№
3 (2024) / ISSN 2181-3701
364
1940-yillardan 1990-
yillargacha boʻlgan davrda Oʻzbekistonda tarjimon va
tarjimashunoslarning muhim guruhi yetishib chiqdi va bu sohaga salmoqli hissa qoʻshildi.
Bunda Gʻaybulla Salomov (1932
-
2000) boshchiligidagi tarjima maktabi muhim rol oʻynadi.
Ular ta
rjima nazariyasining ham universal, ham oʻziga xos masalalari doirasida keng
koʻlamli tadqiqotlar olib borib, tarjima sifatiga asosiy eʻtibor qaratdilar. Ular rus tilidan
oʻzbek tiliga va oʻzbek tilidan rus tiliga, shuningdek, qardosh tillardan (masalan, qirgʻiz,
qozoq, tatar, turkman, ozarbayjon, qoraqalpoq) va boshqa turli tillardan (fors, tojik, arab,
hind, xitoy) oʻzbek tiliga tarjimalarini sinchiklab koʻrib chiqdilar. Ularning asosiy eʻtibori
tarjimada maʻno toʻgʻri yetkazish, uning sifatini mumkin boʻ
lgan eng yuqori standartlarga
koʻtarish boʻyicha qiziqarli masalalarga qaratildi [4, B.16].
Xorijiy tillardan, xususan, ingliz tilidan bevosita tarjima qilish 1990-yillardan, aynisa
Oʻzbekiston mustaqillikka erishgandan soʻng boshlandi.
Oʻzbek adabiy asarlarining xorijiy tillarga tarjimasi soʻnggi paytlarda bir qancha
tarjimonlarning
birgalikdagi sa‘y
-
harakatlari tufayli keng koʻlamda yuksalayotgani
kuzatildi. Ular orasida J.Kamol, D. Sultonova, I. Toʻxtasinov (2016, 2019) va Mark Riz
(2018) oʻzbek va ingliz tilida soʻzlashuvchi xalqlar oʻrtasidagi muloqot va madaniyatlar
almashinuvda
muhim rol oʻynadi. Ushbu tarjimonlarning faoliyati nafaqat bevosita
tarjimalarga qaratilgan, balki oʻzbek adabiyotini jahon miqyosida chuqurroq tushunish va
qadrlashni kuchaytirishga qaratilgan kengroq harakatning bir qismidir. Bu sa’y
-harakatlar
oʻzbek sh
oir va mualliflarini jahon sahnasiga tanitish, ular ijodining xalqaro miqyosda aks-
sado berishini ta’minlashda muhim ahamiyat kasb etadi.
Ilmiy-tadqiqot sohasida Sh. Safarov (2019), Sh. Sirojiddinov (2011), M. Baqoyeva,
M. Xolbekov (2014), I. Gafurov, O.
Moʻminov, N.
Qambarov (2012), Gʻ.
Rahimov (2016)
oʻzbek tarjimashunosligini yuksaltirishga katta hissa qoʻshdilar. Ularning munozaralari va
tadqiqotlarida oʻzbek tilidan va oʻzbek tiliga tarjima qilish uslublari va strategiyalariga
eʻtibor qaratiladi. Ushbu jiddiy ilmiy
-tadqiqot ishlari tarjimalarning ham aniqlikni oshirish,
ham madaniyatlararo muloqotni ta’minlash orqali tarjima amaliyoti uc
hun mustahkam
asos yaratishga yordam berdi. Natijada ular yangi akademik standartlarni belgilashga va
sohada tarjima texnikasini yaxshilashga oʻz hissasini qoʻshdi.
Hozirgi oʻzbek tarjimashunosligida tarjimonlar uchun zarur koʻnikmalarni aniqlash
va oʻqitishning eng yaxshi usullarini belgilash muhim ahamiyatga ega. Ushbu sohaga
eʻtiborning kamligi esa akademik munozaradagi jiddiy boʻshliqni koʻrsatadi va tarjimaning
m
urakkabligiga mos keladigan oʻquv asoslarini ishlab chiqishga toʻsqinlik qilmoqda.
Oʻzbekiston Respublikasi hukumati ushbu tashabbusni qoʻllab quvvatlashda
qonunchilik orqali muhim vazifalarni amalga oshirdi. Davlatimiz rahbarining
19.05.2021-
yildagi “Oʻzbekiston Respublikasida xorijiy tillarni oʻrganishni ommalashtirish
faoliyatini sifat jihatidan yangi bosqichga olib chiqish chora-
tadbirlari toʻgʻrisida” gi qarori
chet tillarini oʻrganishni yangi bosqichga koʻtarish, filologik va nofilologik yoʻnalishlar
boʻyicha oliy taʻlim muassasalariga hujjat topshiruvchi abituriyentlar uchun til b
ilish
darajasi boʻyicha beriladigan sertifikatlarga qoʻyiladigan talablarni belgilashga qaratilgan.
Shuningdek,
Vazirlar
Mahkamasining
18.05.2018 yildagi “Jahon adabiyotining eng sara namunalarini oʻzbek tiliga hamda oʻzbek
adabiyoti durdonalarini chet tillariga tarjima qilish va nashr etish tizimini
takomillashtirish chora-
tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaror ijrosini ta’minlash borasida
tarjimaga tizimli yondashuv belgilab berilgan.
Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika
–
Зарубежная лингвистика
и лингводидактика
–
Foreign Linguistics and Linguodidactics
Issue
–
2
№
3 (2024) / ISSN 2181-3701
365
Shuningdek, Oʻzbekiston Prezidenti Sh.M.
Mirziyoyev mamlakatimizning kelgusi
taraqqiyoti uchun ustuvor vazifalardan biri boʻlgan tarjimonlar tayyorlashni yangi
bosqichga olib chiqish uchun Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat oʻzbek tili va
adabiyoti universiteti (2016) faoliyatini tashkil etish orqali ilgari surdi [12]. Hukumatning
mazkur tashabbuslari xalq merosini saqlash va qadrlash orqali badiiy asarlar tarjimasini
qoʻllab
-quvvatlash va ommalashtirishda muhim ahamiyat kasb etadi.
Malakali tarjimonlarni tayyorlash va talabalarga tarjima qilish koʻnikmalarini
oʻrgatish metodologiyasi ishlab chiqish zarurati shu sohada ishlaydigan mutaxassislar
tomonidan ta;kislab kelinmoqda.
“Tarjimon kasbini qanday egallash mumkin?” va
“Tarjimonlikka qanday oʻrgatish kerak?” mazmunidagi savollar hammaga tanish tuyulsa
-
da, lekin tarjimon tayyorlash masalasi bilan band boʻlib, uning pedagogik tamoyillarini
aniqlash, bevosita amaliyotga joriy qilish uchun yaroqli metod va uslublar majmuasini
boyitish ustida bosh qotiradiganlar soni kam [9, B. 262].
Til bilish koʻnikmasini baholovchi CEFR kabi malaka darajalarini belgilovchi
standartlardan foydalanadigan boshqa sohalardan farqli oʻlaroq, tarjimashunoslikda
tarjimonlardan talab qilinadigan zarur qobiliyatlarni baholovchi standartlashgan asoslar
ham mavjud emas. Tarjimon kompitensiyalarini aniqlab beruvchi yagona sertifikatlash
tizimining yoʻqligi, bu sohada ham bu faoliyatni yoʻlga qoʻyilishini talab qiladi.
Yevropada tarjimashunoslik magistratura mutaxassisligi uchun qoʻyiladigan
kompetensiya talablari ushbu yoʻnalish talabalarining taʼlim olishda oʻziga xos sifat
meʼzonlariga rioya etishini koʻrsatish bilan birga, universitetda magistraturaga
yoʻnaltirilgan tarjima dasturlari uchun oʻziga xos vosita boʻlib xizmat qiladi [8, B. 42].
Oʻzbekistonda tarjimashunoslik alohida soha sifatida shakllangan boʻlsa
-da,
koʻpincha tillarni oʻqitish yoki filologiya kabi kengroq dasturlarning tarkibiy qismi
sanaladi. Ushbu holat tarjimonlar tayyorlash jarayonida turli xil tushunmovchiliklarni
yuzaga chiqaradi.
Tarjimonning kasbiy malakasini rivojlantirishning xalqaro standartlari Yevropa
Kengashi tomonidan zamonaviy jahon talablari darajasida ishlab chiqilgan taʻlim
standartlarida bayon etilgan. Dastlab u 2009-yilda Yevropada tarjimashunoslik
magistratura mutaxassisligi tizimi tomonidan joriy qilingan va 2017-
yilda qayta koʻrib
chiqilgan ushbu tarjimonlar uchun qoʻyiladigan kompetensiya talablari Yevropa Ittifoqi va
undan tashqaridagi akademik ta’lim va sanoat uchun tarjimonlarni tayyorlashda asosiy
mezon sifatid
a paydo boʻlgan. 2017
-yilda ilgari surilgan asosiy tamoyillar
oʻzgartirishlarsiz, oʻz holicha qoldirilsa
-da, 2022-yilda Yevropa tarjima dasturlarining
rivojlanayotgan ustuvor vazifalariga moslashtirish maqsadida biroz qayta koʻrib chiqish
zarur deb topildi
. Ushbu qayta koʻrib chiqish jarayonlarining maqsadi oliy oʻquv yurtlari
bitiruvchlarini jadal rivojlanib borayotgan va texnologik jihatdan ilgʻor hamda
professional muhit talablari borasida zarur malaka berishga qaratilgan. Ushbu hujjatga ga
koʻra, tarjima qobiliyati bu "bilimlarni amalda qoʻllash va topshiriqlarni bajarish va
muammolarni hal qilish sirlarini bilish" deb taʻriflanadi. Shu bilan birga, tarjimon mahorati
"bilim, koʻnikma va shaxsiy, ijtimoiy va uslubiy salohiyatini ish yoki oʻqish jarayonida
,
kasbiy va shaxsiy rivojlanishda amalda qoʻllay olish" sifatida tavsiflanadi [3]. Ushbu
hujjatda professional tarjimonlar bir necha tillarni biladigan va muloqot qila oladigan
mutaxassislar, shuningdek, 5 turdagi malakaviy koʻnikmaga (til va madaniyat, ta
rjima,
texnologiya, shaxsiy va shaxslararo, xizmat koʻrsatish) ega boʻlishi belgilab qoʻyilgan.
Ushbu jihatlar Oʻzbekistonda tarjimonlar tayyorlash ta’lim tizimi standartlariga kiritilishi
zarur deb o’ylaymiz va keyingi tadqiqotlarimizda bu haqida batafsil
to‘xtalamiz.
Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika
–
Зарубежная лингвистика
и лингводидактика
–
Foreign Linguistics and Linguodidactics
Issue
–
2
№
3 (2024) / ISSN 2181-3701
366
XULOSA
Xulosa qilib aytganda, ushbu tadqiqot Oʻzbekistonda tarjimashunoslikning tarixiy
rivoji va bugungi holati haqida maʻlumot berib, sohani rivojlantirishning asosiy
muammolari va imkoniyatlarini belgilab beradi. Markaziy Osiyo mutafikkirlarining
dastlabki qoʻshgan hissalaridan tortib oʻzbek adabiyotini jahon miqyosida targʻib qilish
boʻyicha bugungi sa’y
-
harakatlarigacha boʻlgan tarixiy yoʻnalish madaniy almashinuvni
rivojlantirish va til merosini asrab-
avaylashda tarjimaning doimiy ahamiyatini ta’kidlaydi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI:
1.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 19.05.2021
-
yildagi “Oʻzbekiston
Respublikasida xorijiy tillarni
oʻrganishni ommalashtirish faoliyatini sifat jihatidan yangi
bosqichga olib chiqish chora-
tadbirlari toʻgʻrisida”gi
PQ-5117-sonli Qarori.
2.
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 18.05.2018 yildagi “Jahon
adabiyotining eng sara namunalarini oʻzbek tiliga hamda oʻzbek adabiyoti durdonalarini
chet tillariga tarjima qilish va nashr etish tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari
toʻgʻrisida”gi 376
-sonli Qarori.
3.
EMT Board. European Master’s in Translation Competence Framework, 2022.
4.
Gʻofurov I., Moʻminov O., Qambarov N. Tarjima nazariyasi: Oliy oʻquv yurtlari
uchun oʻquv qoʻlanma
–
Toshkent: Tafakkur-
Boʻstoni, 2012.
–
216 b.
5.
Hamidov X. Tarjimashunoslik fanidan ma’ruzalar matni.
–
T.: Toshkent davlat
sharqshunoslik instituti, 2012.
–
88 b.
6.
Sancaktaroğlu Bozkurt, Taşdan Doğan (2023). Translation Studies.
Berlin,
Germany: Peter Lang Verlag. Retrieved Apr 4, 2024, from 10.3726/b20596
7.
Sayfullaev Anvar Islamovich. Teaching Interpreting: Tashkent State University of
Uzbek Language and Literature Experience. International Journal of Linguistics, Literature
and Translation (IJLLT) ISSN: 2617-0299 (Online); ISSN: 2708-0099 (Print) DOI:
10.32996/ijllt Journal Homepage: www.al-kindipublisher.com/index.php/ijllt
8.
Wagner, Emma, Svend Bech, and Jesús Martínez. Translating for the European
Union institutions. Routledge, 2014.
9.
Сафаров
Шаҳриёр
.
Таржимашуносликнинг
когнитив
асослари
.
Монография
.
—
Тошкент
:
Наврўз
нашриёти
, 2019.
—
300
б
.
10.
Тухтасинов
И
.
М
.
Таржимон
тайёрлашда
касбий
компетенцияларни
эквивалентлик
ҳодисаси
асосида
ривожлантириш
.
Пед. фан. док. (DSc) дисс. –Т.:
2018.
–
242 б.
11.
Холбеков М. Н. Таржимашунослик ва таржима танқиди. Тошкент: 2014.
–
105 б.
12.
https://tsuull.uz/uz/content/universitet-tarixi
